KINH THAÙNHCuûa Caùc Baïn Treû

KINH THAÙNH
Cuûa Caùc Baïn Treû
Baûn dòch cuûa Gs. Nguyeãn Ñaêng Truùc - Lm. Vuõ Thaønh

TAÂN ÖÔÙC

· Daãn nhaäp
1. Ñaáng Cöùu Theá sinh ra cho caùc baïn
2. Con laø Con yeâu daáu cuûa Ta
3. Danh tieáng Ngaøi ñoàn ra khaép vuøng
4. Caùc duï ngoân
5. Ngöôøi naøy laø ai vaäy?
6. Ngaøi quyeát ñònh leân ñöôøng veà Gieârusalem
7. Ñöùc Kitoâ chaúng phaûi chòu nhöõng ñau khoå naøy sao?
8. Caùc con seõ laø nhaân chöùng cuûa Ta.

Taân Öôùc

. Daãn Nhaäp

"Trong quaù khöù, Thieân Chuùa noùi vôùi cha oâng chuùng ta nhieàu laàn vaø baèng nhieàu caùch qua caùc ngoân söù. Nhöõng trong giai ñoaïn cuoái cuøng naøy Ngaøi noùi vôùi chuùng ta qua Con cuûa Ngaøi". Ñoù laø nhöõng lôøi cuûa moät taùc giaû vieát veà Taân Öôùc ñaõ toùm taét caùch chính thöùc maïc khaûi cuûa Thieân Chuùa vaøo cuoái theá kyû thöù nhaát. Chuùa Gieâsu ñaõ töï giôùi thieäu mình vaø Ngaøi chính laø con ñöôøng duy nhaát vaø hoaøn haûo ñeå Thieân Chuùa toû mình ra cho nhaân loaïi. Ñieåm chính yeáu trong lôøi giaûng daïy cuûa Chuùa Gieâsu laø söù ñieäp veà moät vöông quoác, Nöôùc Thieân Chuùa. Chuùa Gieâsu coá laøm cho ngöôøi ta hieåu Nöôùc Thieân Chuùa laø gì. Vöông quyeàn cuûa Thieân Chuùa khoâng phaûi laø caùi gì ñoäc taøi hay hung aùc. Noù raát gioáng tình yeâu cuûa ngöôøi cha ñoái vôùi caùc con mình. Söù ñieäp cuûa Chuùa Gieâsu laø lôøi môøi goïi tin vaøo tình yeâu thöông voâ ñieàu kieän cuûa Thieân Chuùa vaø vaøo söï trôï giuùp cöùu roãi cuûa Ngaøi. Con ngöôøi caàn bieát raèng Thieân Chuùa muoán cöùu thoaùt moãi ngöôøi, vaø Ngaøi muoán tha thöù cho caû nhöõng ngöôøi toäi loãi traàm troïng. Tình yeâu cuûa Thieân Chuùa khoâng coù giôùi haïn. Thieân Chuùa caûm thoâng thaân phaän cuûa moãi taïo vaät.

Chuùa Gieâsu loan baùo söù ñieäp cuûa Ngaøi khoâng chæ baèng lôøi giaûng maø thoâi. Ngaøi coøn loan baùo qua caùch ñoái xöû vôùi daân chuùng. Ngaøi ñaëc bieät lo laéng ñeán caùc treû em, ngöôøi ngheøo, ngöôøi oám ñau, ngöôøi bò öùc hieáp hay bò coi khinh. Ngaøi giaûi thoaùt daân chuùng khoûi nhöõng baát haïnh theå xaùc vaø taâm hoàn, qua nhöõng vieäc chöõa laønh laï luøng vaø nhöõng pheùp laï. Ngaøi cuõng chæ cho thaáy Thieân Chuùa muoán giaûi thoaùt vaø taïo haïnh phuùc cho con ngöôøi. Nhôø ñoù, chuùng ta coù theå nhìn thaáy Nöôùc Thieân Chuùa ñaõ ñeán.

Söù ñieäp cuûa Ngaøi, thaùi ñoä laï thöôøng vaø ñoâi khi coù veû khieâu khích, cuõng nhö quyeàn naêng nôi Ngaøi ñaõ laø duyeân côù taïo thaønh tranh chaáp ñoái vôùi caùc quyeàn bính chính trò vaø toân giaùo. Moái caêng thaúng moãi ngaøy moät taêng theâm, vaø roát cuoäc, Chuùa Gieâsu ñaõ bò keát aùn vaø cheát treân thaäp giaù khoaûng naêm 30.

Moïi söï xem ra chaám döùt. Nhöng trong thöïc teá, taát caû laïi khôûi ñaàu. Thieân Chuùa khoâng boû maëc Con Ngaøi trong söï cheát, nhöng ñaõ cho Ngaøi soáng laïi cuoäc soáng môùi vaø ñaët Ngaøi cai trò toaøn theå vuõ truï. Nhöõng cuoäc hieän ra cuûa Chuùa Kitoâ Phuïc Sinh ñaõ cuûng coá ñöùc tin cuûa caùc moân ñeä, vaø sau bieán coá Phuïc Sinh ñoù ôn cuûa Chuùa Thaùnh Thaàn ñaõ ban cho hoï söï can ñaûm ñeå loan baùo söù ñieäp cuûa Chuùa Gieâsu vaø Nöôùc Thieân Chuùa. Caùc ngaøi cuõng loan baùo cuoäc töû naïn, caùi cheát vaø phuïc sinh cuûa Chuùa Gieâsu. Hoï bieát raèng Thieân Chuùa ñaõ choïn phöông caùch naøy ñeå cöùu roãi theá giôùi. Ôn cöùu roãi ñoù ñöôïc ban cho moïi ngöôøi.

Luùc ñaàu, caùc moân ñeä tröïc tieáp rao giaûng baèng lôøi noùi. Hoï nhaéc nhôù vaø keå laïi cho caùc coäng ñoaøn veà nhöõng vieäc Chuùa ñaõ laøm vaø lôøi Chuùa ñaõ noùi, nhöõng ñau khoå, caùi cheát, vaø söï soáng laïi cuûa Chuùa. Nhöõng lôøi chöùng naøy veà sau ñöôïc gom goùp laïi thaønh nhöõng baûn vaên.

Vaøo khoaûng naêm 70 moät thaàn hoïc gia teân laø Marcoâ ñaõ vieát laïi taát caû nhöõng baûn vaên naøy moät caùch coù thöù töï. OÂng goïi noù laø "Phuùc AÂm", coù nghóa laø "Tin Möøng" cuûa Chuùa Gieâsu Kitoâ. Marcoâ khoâng chæ noùi tôùi cuoäc ñôøi cuûa Chuùa Gieâsu; Phuùc AÂm cuûa oâng khoâng chæ nhaéc nhôù ñeán moät ngöôøi ñaõ cheát. Ñaây laø chöùng töø cho hay Chuùa Gieâsu laø Con Haèng Soáng cuûa Thieân Chuùa. Marcoâ muoán caét nghóa nhöõng lôøi noùi, vieäc laøm cuûa Chuùa Gieâsu, cho nhöõng ngöôøi thôøi cuûa oâng; ñoàng thôøi oâng muoán giuùp caùc coäng ñoaøn thôøi ñoù soáng ñöùc tin. Phuùc AÂm cuûa oâng laø moät loái giaûng cho coäng ñoaøn luùc aáy... vaø cho chuùng ta laø nhöõng Kitoâ höõu ngaøy nay nöõa.

Möôøi hay möôøi laêm naêm sau, hai thaàn hoïc gia khaùc, Luca vaø Mattheâu, boå tuùc cho Phuùc AÂm cuûa Marcoâ. Hoï löu yù tôùi hoaøn caûnh cuûa caùc coäng ñoaøn môùi vaø hoï vieát daøi theâm baèng nhieàu chöùng töø khaùc veà Chuùa Gieâsu. Ba baûn Phuùc AÂm naøy coù nhöõng ñieåm chung.

Ngoaøi ba ngöôøi vieát Phuùc AÂm naøy, coøn coù moät thaàn hoïc gia khaùc teân laø Gioan. OÂng vieát moät Phuùc AÂm khaùc vaøo khoaûng naêm 90. Cuoán saùch cuûa oâng raát khaùc veà caû ngoân ngöõ laãn boá cuïc, noù ñoäc laäp vôùi 3 cuoán Phuùc AÂm tröôùc. Gioan vieát trong moät nôi choán khaùc bieät vaø hoaøn caûnh cuõng khaùc bieät. Nhöng söù ñieäp Gioan loan baùo vaãn laø moät: Chính Thieân Chuùa noùi qua Chuùa Gieâsu, Con cuûa Ngaøi. Ai tin vaøo Chuùa Gieâsu seõ coù söï soáng thaät.

Taân Öôùc, khoâng keå caùc Phuùc AÂm, coøn coù baøi töôøng thuaät veà giai ñoaïn ñaàu cuûa Giaùo Hoäi hay "Toâng Ñoà Coâng Vuï", taäp caùc thö cuûa Thaùnh Phaoloâ vaø caùc toâng ñoà khaùc, vaø baøi vieát nhöõng lôøi tieân ñoaùn: Saùch Khaûi Huyeàn cuûa Gioan.

Tuyeån taäp cuûa chuùng ta tröôùc heát trình baøy baûn vaên cuûa Luca. Phuùc AÂm cuûa ngaøi, khoâng keå laø daøi nhaát, coøn coù nhöõng duï ngoân thaät ñeïp cuûa Chuùa Gieâsu vaø noù ñöôïc vieát theo moät loái vaên keå truyeän raát thích thuù. Luca laø ngöôøi duy nhaát ñeå laïi cho chuùng ta moät loaïi Tin Möøng veà Giaùo Hoäi; ñoù laø Toâng Ñoà Coâng Vuï; trong ñoù oâng keå laïi coâng vieäc truyeàn baù Phuùc AÂm Chuùa Gieâsu trong theá giôùi.

Chuùng ta cuõng xöû duïng moät ñoaïn vaên trích trong caùc Phuùc AÂm khaùc. Nhôø theá chuùng ta seõ thaáy ñöôïc moãi taùc giaû coù moät loái rieâng ñeå dieãn taû söù ñieäp cuûa Chuùa Gieâsu theo tinh thaàn cuûa caùc Kitoâ höõu cuûa coäng ñoaøn cuûa moãi vò. Muïc ñích cuûa caùc taùc giaû laø chuyeån ñaït söù ñieäp cuûa Ñaáng ñaõ Soáng Laïi, caäp nhaät trình ñoä cuûa ñoäc giaû, thính giaû cuûa moïi thôøi ñaïi, moïi giai taàng xaõ hoäi.

noäi dung

1. Hoâm nay, Ñaáng Cöùu Theá sinh ra cho caùc baïn

Marcoâ baét ñaàu Phuùc AÂm cuûa mình baèng söï kieän ra maét coâng khai cuûa Gioan Taåy Giaû vaø laøm pheùp röûa cho Chuùa Gieâsu. Nhöng Luca vaø Mattheâu thuaät laïi tröôùc heát caùc bieán coá veà ngaøy sinh nhaät cuûa Chuùa. Nhöõng truyeän keå naøy khoâng phaûi laø nhöõng baøi töôøng thuaät; nhöng laø nhöõng chöùng töø ñöùc tin cuûa caùc moân ñeä soáng theo aùnh saùng cuûa Chuùa Phuïc Sinh. Ngay töø ñaàu, hoï cho chuùng ta bieát Chuùa Gieâsu laø ai: Laø Con Thieân Chuùa. Ñöùc tin giuùp ta hieåu raèng caùc lôøi höùa cuûa giao öôùc cuõ ñaõ ñöôïc thöïc hieän nôi Ngaøi.

Thaùnh kinh Cöïu Öôùc cuõng noùi cho chuùng ta veà söï sinh ra cuûa nhöõng nhaân vaät quan troïng Moâisen, Samuel. Döïa vaøo loái vieát caùc truyeän naøy Luca ñaõ keå laïi thôøi thô aáu cuûa Chuùa Gieâsu. Nhöng ngay töø trang ñaàu phuùc aâm Luca ñaõ nhaán maïnh raèng Chuùa Gieâsu coù moái quan heä vôùi Thieân Chuùa moät caùch duy nhaát vaø ñaëc bieát. Chính vì ñoù maø nguoàn goác söï soáng cuûa Ngaøi phaùt sinh töø haønh ñoäng cuûa Chuùa Thaùnh Thaàn.

Trong thaùng thöù saùu, thieân thaàn Gabriel ñöôïc Thieân Chuùa sai ñeán moät thaønh ôû Galileâ coù teân laø Nazret. Ngaøi ñöôïc sai tôùi moät thieáu nöõ ñaõ ñöôïc höùa hoân cho moät ngöôøi laø Giuse thuoäc doøng hoï Ñavid. Teân cuûa coâ laø Maria. Thieân thaàn böôùc vaøo vaø noùi vôùi coâ: "Haõy vui leân, ngöôøi ñaày aân phuùc, Thieân Chuùa ôû cuøng coâ"
Coâ raát boái roái bôûi nhöõng lôøi chaøo naøy vaø töï hoûi xem coù yù nghóa gì. Söù thaàn noùi vôùi coâ: "Ñöøng coù e sôï, hôõi Maria. Thieân Chuùa meán chuoäng coâ. Coâ seõ mang thai vaø sinh moät con trai, vaø coâ phaûi ñaët teân cho con laø Gieâsu. Ngaøi seõ raát cao caû vaø ñöôïc goïi laø Con Ñaáng Toái Cao. Thieân Chuùa seõ cho Ngaøi ngai toaø cuûa toå tieân Ñavid, Ngaøi seõ cai trò treân nhaø Giacoùp cho tôùi muoân ñôøi vaø trieàu ñaïi cuûa Ngaøi seõ khoâng bao giôø cuøng".
Maria hoûi thieân thaàn: "Nhöng laøm sao söï vieäc naøy coù theå xaûy ra ñöôïc vì toâi khoâng laáy choàng?"
Thieân thaàn traû lôøi: "Chuùa Thaùnh Thaàn seõ ñeán treân coâ vaø quyeàn naêng cuûa Ñaáng Toái Cao seõ bao phuû coâ. Vaø do ñoù con cuûa coâ seõ laø "Ñaáng Thaùnh" vaø ñöôïc goïi laø "Con Thieân Chuùa". Khoâng coù ñieàu gì maø Thieân Chuùa khoâng laøm ñöôïc; haõy xem ngöôøi baø con cuûa coâ laø Elizabeth: ngöôøi ta goïi baø laø son seû, theá maø baây giôø baø ñaõ mang thai ñöôïc saùu thaùng".
Maria noùi: "Toâi laø nöõ tyø cuûa Thieân Chuùa. Chôù gì nhöõng ñieàu ngaøi vöøa noùi xaûy ñeán cho toâi"
Sau ñoù thieân thaàn töø giaõ coâ. (Lc 1:26-36)

Thieân thaàn ñaõ cho Maria moät daáu hieäu: ñoù laø vieäc Elizabeth saép coù con trai. Maria ñi tôùi nhaø cuûa ngöôøi chò hoï. Hai baø meï ñeán gaëp nhau vaø ñoù cuõng laø söï gaëp gôõ giöõa hai treû con saép chaøo ñôøi. Elizabeth ñaõ nhaän ra Chuùa Gieâsu laø Chuùa cuûa mình. Maria ngôïi khen Thieân Chuùa laø Ñaáng choïn ngöôøi thaáp heøn trong lôøi caûm taï cuûa baø.
Moät ngaøy sau Maria voäi vaõ leân ñöôøng, ñeán moät thaønh treân mieàn ñoài nuùi thuoäc Giuña. Coâ vaøo nhaø oâng Zacaria vaø chaøo baø Elixabeth. Ngay khi Elizabeth nghe lôøi chaøo cuûa Maria, thì con treû ñaõ nhaûy möøng trong buïng. Baø ñöôïc ñaày traøn Chuùa Thaùnh Thaàn vaø lôøi tieáng noùi raèng: "Em laø ngöôøi ñöôïc chuùc phuùc hôn moïi ngöôøi phuï nöõ vaø con cuûa loøng em cuõng ñöôïc chuùc phuùc nöõa. Toâi laø gì maø ñöôïc vinh döï ñoùn tieáp söï vieáng thaêm cuûa Meï Chuùa toâi? Ngay luùc nghe tieáng em chaøo, con treû trong loøng toâi ñaõ nhaûy möøng sung söôùng. Em thaät coù phuùc: vì em tin raèng lôøi Chuùa ñaõ höùa vôùi em seõ ñöôïc thöïc hieän".
Baáy giôø Maria leân tieáng:

"Linh hoàn toâi tung hoâ söï cao caû cuûa Thieân Chuùa
vaø thaàn trí toâi hôùn hôû trong Thieân Chuùa, Ñaáng Cöùu Chuoäc toâi,
bôûi vì Ngaøi ñaõ trong ñeán thaân phaän thaáp heøn cuûa toâi tôù Ngaøi.
Töø nay veà sau moïi theá heä
seõ goïi toâi laø ngöôøi coù phöôùc
vì Ñaáng Toaøn Naêng ñaõ laøm nhöõng vieäc vó ñaïi cho toâi.
Danh Ngaøi laø thaùnh,
loøng thöông cuûa Ngaøi traûi qua töø thôøi ñaïi naøy sang thôøi ñaïi khaùc
ñoái vôùi nhöõng ai kính sôï Ngaøi.
Ngaøi ñaõ bieåu döông caùnh tay uy quyeàn cuûa Ngaøi,
Ngaøi ñaõ deïp tan möu ñoà cuûa loøng kieâu haõnh;
Ngaøi haï beä nhöõng oâng hoaøng xuoáng khoûi ngai toaø
vaø naâng ñôõ ngöôøi thaáp heøn;
Ngaøi cho ngöôøi ñoùi khaùt dö ñaày cuûa caûi
vaø ngöôøi giaàu coù trôû veà tay khoâng.
Ngaøi ñeán cöùu giuùp Israel, toâi tôù Ngaøi,
theo nhö lôøi Ngaøi ñaõ höa vôùi toå tieân chuùng toâi,
do loøng thöông yeâu cuûa Ngaøi ñoái vôùi Abraham
vaø con chaùu ñeán muoân ñôøi".

Maria ôû laïi vôùi chò hoï ba thaùng vaø sau ñoù trôû veà nhaø cuûa mình.
(Lc 1:39-56)

Ñoái vôùi Luca, sinh nhaät cuûa Chuùa Gieâsu laø moät bieán coá coù taàm quan troïng chung cho vaän meänh nhaân loaïi. Vì theá oâng ñaõ ñaët söï kieän naøy vaøo khung caûnh caùc bieán coá cuûa lòch söû theá giôùi: cuoäc kieåm tra thueá cuûa ñeá quoác Roâma. Con treû naøy chöù khoâng phaûi Xeâsa, seõ mang laïi hoaø bình cho theá giôùi. Nhöõng söù giaû ñaàu tieân cuûa tin vui möøng naøy, ngoaøi caùc thieân thaàn laø nhöõng keû chaên boø löøa taàm thöôøng. Moät baèng chöùng cho thaáy Thieân Chuùa khoâng theo maãu möïc cuûa ngöôøi ñôøi. Ngaøi choïn nhöõng ngöôøi khieâm toán.

Vaøo luùc ñoù, Hoaøng ñeá Xeâsa ñaõ ra moät leänh kieåm tra trong toaøn coõi ñeá quoác. Cuoäc kieåm tra ñaàu tieân naøy xaûy ra khi Quirinioâ laøm thoáng ñoác xöù Syria. Moïi ngöôøi phaûi veà queâ quaùn cuûa mình ñeå ghi danh. Vì theá Giuse laø ngöôøi thuoäc doøng hoï Ñavid, phaûi rôøi boû Nazarethvaø ñi leân Giuñeâa, ñeán thaønh cuûa Ñavid goïi laø Beâlem. Maria, vôï cuûa oâng ñang coù thai cuõng ñi vôùi oâng . Khi hoï ñang ôû ñoù, thì tôùi kyø haïn sinh con vaø baø ñaõ sinh ra ñöùa con trai ñaàu loøng cuûa mình . Baø boïc con trong khaên vaø ñaët trong maùng aên cuûa loaøi vaät bôûi vì hoï khoâng tìm ñöôïc phoøng naøo trong quaùn troï.
Gaàn ñoù, coù nhöõng ngöôøi chaên giöõ ñoaøn vaät soáng ôû ngoaøi caùc caùnh ñoàng canh chöøng suùc vaät luùc ñeâm khuya. Thieân thaàn cuûa Chuùa hieän ra vaø vinh quang cuûa Chuùa chieáu daõi treân hoï ; hoï kinh haõi. Thieân thaàn noùi: "Ñöøng khieáp sôï. Toâi mang ñeán cho caùc ngöôøi moät tin thaät vui möøng , nieàm vui lôùn lao cho toaøn daân : hoâm nay ôû thaønh cuûa Ñavid, moät Ñaáng Cöùu Theá ñaõ sinh ra cho caùc ngöôøi , Ngaøi laø Ñaáng Thieân Sai, laø Chuùa. Vaø ñaây laø daáu hieäu cho caùc ngöôøi : caùc ngöôøi seõ thaáy moät haøi nhi boïc trong khaên vaø naèm trong maùng coû"
Boãng choác coù moät ñaùm ñoâng thieân thaàn ngôïi khen Thieân Chuùa baèng baøi haùt :

"Vinh danh Thieân Chuùa treân trôøi cao,
vaø bình an döôùi theá
cho ngöôøi ñöôïc Thieân Chuùa thöông!"

Khi caùc thieân thaàn ñaõ veà laïi trôøi, caùc ngöôøi chaên giöõ ñoaøn vaät noùi vôùi nhau: "Naøo chuùng ta haõy ñi tôùi Beâlem vaø xem söï vieäc xaûy ra maø Chuùa ñaõ cho chuùng ta bieát".
Hoï hoái haû ñi ngay vaø gaëp thaáy Maria, Giuse vaø con treû naèm trong maùng coû. Khi gaëp ñöôïc con treû hoï laäp laïi nhöõng ñieàu ñaõ nghe noùi veà Ngaøi. Taát caû nhöõng ai nghe bieát ñeàu söûng soát veà nhöõng ñieàu caùc ngöôøi chaên chieân ñaõ noùi. Maria ghi giöõ nhöõng ñieàu aáy vaø suy nghó trong loøng. Caùc ngöôøi chaên chieân trôû veà vaø ngôïi khen chuùc tuïng Thieân Chuùa, vì taát caû nhöõng gì ñaõ nghe vaø xem thaáy ñuùng nhö thieân thaàn ñaõ noùi tröôùc.
(Lc 2:1-21)

Phuùc aâm cuûa Mattheâu cho ta thaáy ngöôøi Do Thaùi ñaõ töø raày choái Chuùa Gieâsu, vaø giaùo hoäi vaøo luùc oâng vieát Phuùc AÂm phaàn lôùn ñöôïc hình thaønh do nhöõng ngöôøi ngoaïi quoác, ngoaïi giaùo. Ñoù laø söï kieän Mattheâu muoán chöùng minh cho ta thaáy khi keå veà thôøi thô aáu cuûa Chuùa Gieâsu.

Vôùi caâu chuyeän caùc nhaø thoâng thaùi tìm ñeán Chuùa, Mattheâu muoán noùi leân raèng ngöôøi ngoaïi giaùo coù theå tìm kieám Thieân Chuùa, maëc duø hoï chöa bieát caùc maïc khaûi cuûa thaùnh kinh ñaõ toû baøy cho daân Do Thaùi. Trong khi chính quyeàn ñaïo cuõng nhö ñôøi cuûa Do Thaùi giaùo (Heâroâñeâ vaø caùc vò coá vaán) töø choái vaø baùch haïi Chuùa Gieâsu, ngöôøi ngoaïi giaùo toân thôø Ngaøi nhö laø "vua cuûa ngöôøi Do Thaùi". Caâu chuyeän naøy nhaéc laïi söï kieän ñaõ xaûy ra trong ñôøi cuûa Ñöùc Gieâsu vaø sau naøy vaøo thôøi nhöõng Kitoâ höõu ñaàu tieân.

Chuùa Gieâsu ñaõ sinh ra ôû Beâlem xöù Giuñeâa döôùi thôøi vua Heâroâñeâ. Coù maáy ngöôiø thoâng thaùi töø Phöông Ñoâng ñeán Gieârusalem. Hoï hoûi: "Vua Do Thaùi môùi sinh ra ôû ñaâu ? Chuùng toâi ñaê nhìn thaáy ngoâi sao cuøa Ngaøi xuaát hieän töø Ñoâng Phöông vaø chuùng toâi ñeán ñeå toân kính Ngaøi".
Khi vua Heâroâñeâ nghe ñieàu naøy thì oâng boái roái vaø caû Gieârusalem cuõng boái roái theo oâng. Vua trieäu taäp caùc thaày caû vaø nhöõng ngöôøi thoâng luaät trong daân chuùng, vaø hoûi hoï cho bieát Ñaáng Thieân Sai sinh ra ôû ñaâu. Hoï traû lôøi:

"ÔÛ Beâlem xöù Giuñeâa, bôûi vì söù ngoân coù noùi nhö sau:
Coøn ngöôi, Beâlem, trong ñaát Giuñeâa,
Ngöôøi khoâng thaáp keùm nhaát trong caùc ngöôøi laõnh ñaïo ñaâu,
vì moät nhaø laõnh ñaïo seõ ñeán töø ngöôi.
Ngöôøi aáy seõ cai trò daân Israel cuûa Ta".

Theá roài Heâroâñeâ trieäu taäp rieâng caùc nhaø thoâng thaùi ñeå hoûi hoï ngaøy giôø chính xaùc ngoâi sao ñaõ xuaát hieän. Sau ñoù vua chæ hoï ñi Beâlem vôùi lôøi leõ naøy: "Caùc oâng haõy ñieàu tra cho kyû veà con treû, vaø khi caùc oâng ñaõ tìm thaáy, baùo cho toâi bieát ñeå toâi cuõng seõ ñeán toân kính Ngaøi".
Sau khi ñaõ nghe nhöõng lôøi caên daën cuûa nhaø vua, hoï laïi leân ñöôøng, vaø ngay tröôùc maët hoï ngoâi sao maø hoï xem thaáy laïi xuaát hieän. Sao naøy daãn ñöôøng hoï ñi vaø döøng laïi choã con treû sinh ra. Hoï traøn ñaày vui söôùng khi nhìn thaáy ngoâi sao.
Caùc vò vaøo trong nhaø vaø nhìn thaáy con treû vôùi meï laø Maria. Hoï quì xuoáng ñeå baùi kính. Hoï môû caùc baùu vaät vaø daâng cho Ngaøi vaøng, höông vaø moäc döôïc. Trong giaác moäng hoï ñöôïc baùo cho bieát ñöøng neân trôû laïi vôùi vua Heâroâñeâ, vì theá caùc vò trôû veà queâ höông baèng ñöôøng khaùc.
(Mt 2:1-12)

Sau khi caùc nhaø thoâng thaùi ñaõ trôû veà, thieân thaàn cuûa Chuùa hieän ra vôùi Giuse trong giaác moäng vaø noùi: "Haõy thöùc daäy, mang con treû vaø meï Ngaøi troán sang Ai Caäp. Haõy ôû ñoù cho ñeán khi toâi baùo laïi, vì vua Heâroâñeâ coù yù ñònh tìm kieám con treû ñeå tröø dieät".
Giuse lieàn thöùc daäy, mang con treû vaø meï Ngaøi troán ñi Ai Caäp ngay ñeâm ñoù. Hoï ôû ñoù cho tôùi khi vua Heâroâñeâ baêng haø. Ñieàu naøy laøm troïn lôøi Chuùa ñaõ noùi qua söù ngoân laø: "Ta ñaõ goïi con Ta ra khoûi Ai Caäp".
Vua Heâroâñeâ töùc giaän vì bieát mình ñaõ bò maáy nhaø thoâng thaùi ñaùnh löøa. OÂng tính toaùn ngaøy giôø ñaõ ñöôïc noùi veà söï sinh ra cuûa con treû vaø ra leänh gieát taát caû con trai töø hai tuoåi trôû xuoáng trong vuøng Beâlem vaø laân caän. Nhö vaäy laøm troïn lôøi söù ngoân Gieâreâmia ñaõ noùi:

"Tieáng thoån thöùc vaø khoùc than
ñaõ voïng leân töø Rama;
ñoù laø tieáng cuûa Rachel khoùc thöông con caùi mình
vaø khoâng ai an uûi ñöôïc vì chuùng ñaõ cheát".

Sau khi Heâroâñeâ cheát roài, thieân thaàn cuûa Chuùa hieän ra vôùi Giuse trong giaác moäng ôû Ai Caäp, vaø noùi: "Haõy thöùc daäy, ñöa con treû vaø meï Ngaøi trôû veà ñaát Israel, vì nhöõng ngöôøi tìm gieát con treû ñaõ cheát".
Giuse thöùc daäy, ñöa con treû vaø meï Ngaøi trôû veà ñaát Israel. Khi nghe bieát Archeâlaoâ ñaõ keá nghieäp Heâroâñeâ laøm thuû laûnh xöù Giuñeâa thì oâng lo sôï. OÂng laïi ñöôïc giaác moäng baùo cho hay ñeå ñi veà mieàn Galileâ. Gia quyeán ñònh cö trong moät thaønh teân laø Nagiaret. Ñuùng nhö lôøi caùc ngoân söù ñaõ noùi veà Ngaøi: "Ngaøi seõ ñöôïc goïi laø ngöôøi Nagiaret".
(Mt 2:13-13)

Ngöôøi con trai Do Thaùi ñuùng 12 tuoåi, coù boån phaän phaûi vaâng giöõ caùc leà luaät. Moät trong caùc luaät naøy laø ñi kính vieáng Gieârusalem. Luca cho hay trong chuyeán ñi haønh höông naøy. Chuùa Gieâsu toû baøy söù maïng ñaëc bieät cuûa mình vaø moái quan heä duy nhaát cuûa Ngaøi vôùi Thieân Chuùa. Ñieàu quan troïng hôn caû ñoái vôùi Chuùa Gieâsu laø trung thaønh vôùi söù maïng maø Thieân Chuùa laø Cha Ngaøi giao phoù.

Moãi naêm cha meï Ngaøi leân Gieârusalem döï leã Vöôït qua. Khi Ñöùc Gieâsu ñöôïc möôøi hai tuoåi, hoï cuõng leân döï leã nhö moïi naêm. Sau leã, treân ñöôøng trôû veà nhaø thì treû Gieâsu ñaõ ôû laïi Gieârusalem maø cha meï khoâng hay bieát gì. Hoï nghó raèng Ngaøi ñi trong ñoaøn löõ haønh. Nhöng sau moät ngaøy ñöôøng hoï ñi tìm kieám Ngaøi giöõa nhöõng ngöôøi hoï haøng vaø quen bieát. Hoï khoâng gaëp thaáy Ngaøi neân trôû lui laïi Gieârusalem. Sau ba ngaøy, hoï tìm thaáy Ngaøi ôû trong ñeàn thôø, Ngaøi ñang ngoài ôû giöõa caùc nhaø thoâng luaät, nghe vaø hoûi hoï nhieàu caâu hoûi. Nhöõng ai nghe Ngaøi thì bôõ ngôõ tröôùc söï khoân ngoan vaø caùc caâu ñoái ñaùp cuûa Ngaøi. Cha meï quaù xuùc ñoäng khi thaáy Ngaøi. Meï Ngaøi noùi: "Naøy con, taïi sao con laøm nhö vaäy ñoái vôùi cha meï? Cha con vaø meï ñaõ lo laéng tìm con".
Ngaøi ñaùp laïi: "Taïi sao cha meï tìm con? Cha meï khoâng bieát raèng con phaûi ôû nhaø cuûa Cha con hay sao?
Hoï khoâng hieåu Ngaøi muoán noùi gì. Ngaøi cuøng ñi vôùi hoï veà laïi Nagiaret. Ngaøi tuøng phuïc cha meï. Meï Ngaøi tích giöõ taát caû nhöõng vieäc naøy trong taâm hoàn. Coøn Chuùa Gieâsu taêng theâm khoân ngoan, voùc daùng vaø söï meán chuoäng cuûa Thieân Chuùa vaø ngöôøi ta.
(Lc 2:41-52)

noäi dung

2. Con laø Con yeâu daáu cuûa Ta

Gioan ñöôïc Thieân Chuùa keâu goïi laøm ngoân söù gioáng nhö caùc ngoân söù trong Cöïu Öôùc, ñeå loan baùo vieäc Chuùa ñeán vaø môû ra thôøi cöùu roãi. Ôn cöùu roãi naøy ban cho moïi ngöôøi ôû moïi thôøi ñaïi. Chính vì theá maø Luca ghi cheùp söù meänh cuûa Gioan Taåy Giaû trong khung caûnh cuûa lòch söû theá giôùi. Gioan keâu goïi ngöôøi ta phaûi chuaån bò nhaän ôn cöùu roãi qua vieäc hoaùn caûi. Noùi raèng mình laø con chaùu toå phuï Abraham chöa ñuû. Vieäc laøm cuûa mình môùi ñaùng keå maø thoâi.

Trong naêm thöù möôøi laêm cuûa trieàu ñaïi Hoaøng Ñeá Tibeârioâ Xeâsa, Pontioâ Philatoâ laøm thoáng ñoác Giuñeâa, Vua Heâroâñeâ cai trò tænh Galileâ, em cuûa oâng laø Philip cai trò caùc mieàn ñaát Itureâa vaø Tricoânitoâ, coøn Abileâneâ cai trò Lysanias. Thaày caû thöôïng phaåm baáy giôø laø Annas vaø Caipha. Vaøo thôøi ñieåm naøy Thieân Chuùa ñaõ göûi söù ñieäp cuûa Ngaøi cho nhaân loaïi qua Gioan, con oâng Zacaria, töø trong röøng vaéng. Gioan ñaõ ñi khaép vuøng Gioñan. OÂng rao giaûng pheùp röûa nhö daáu chæ cuûa thoáng hoái, ñeå ñöôïc tha thöù toäi loãi. Söï vieäc xaûy ra ñuùng nhö ñaõ cheùp trong saùch ngoân söù Isaia:

Coù tieáng keâu töø nôi hoang vaéng:
"Haõy söûa soaïn ñöôøng cho Chuùa, haõy doïn ñöôøng cho thaúng,
caùc thung luõng phaûi laáp cho ñaày,
caùc nuùi ñoài phaûi baït xuoáng thaáp.
Ñöôøng quanh co phaûi laøm cho ngay,
ñöôøng goà gheà phaûi söûa sang laïi.
Baáy giôøi toaøn theå nhaân loaïi seõ nhìn thaáy ôn cöùu roãi cuûa Thieân Chuùa".

Töøng ñaùm ñoâng ngöôøi ñeán xin laøm pheùp röûa, Gioan noùi: "Hôõi doøng gioáng raén luïc! Ai ñaõ baùo cho caùc ngöôi bieát raèng caùc ngöôi coù theå traùnh ñöôïc söï phaùn xeùt cuûa Chuùa ñaõ caän keà? Haõy mau thay ñoåi neáp soáng, laø toát hôn caû. Ñöøng töôûng raèng: "chuùng toâi coù Abraham laø cha chuùng toâi". Bôûi vì Thieân Chuùa coù theå laøm cho caùc hoøn ñaù naøy thaønh con caùi Abraham. Phaûi, buùa rìu ñaõ ñaët vaøo reã caây ñeå caây naøo khoâng mang hoa traùi toát seõ bò chaët xuoáng vaø neùm vaøo löûa".
Daân chuùng hoûi oâng: "Vaäy chuùng toâi phaûi laøm gì?
OÂng traû lôøi: "Neáu ai coù hai aùo khoaùc, phaûi san seû cho ngöôøi khoâng coù, neáu ai coù ñoà aên cuõng phaûi laøm nhö vaäy".
Coù nhöõng ngöôøi thu thueá cuõng ñeán xin laøm pheùp röûa vaø hoï hoûi: "Coøn chuùng toâi phaûi laøm gì, thöa thaày?"
Gioan baûo hoï: "Ñöøng ñoøi tieàn ngöôøi ta hôn khoaûn hoï phaûi traû".
Caùc binh só cuõng ñeán hoûi: "Coøn chuùng toâi thì sao? chuùng toâi phaûi laøm gì?"
OÂng baûo hoï: "Ñöøng laøm hung ñeå ñoøi tieàn, ñöøng haïch saùch, toá caùo gian; haõy baèng loøng vôùi ñoàng löông cuûa mình".
(Lc 3:1-14)

Chuùa Gieâsu ôû giöõa nhöõng ngöôøi xin laøm pheùp röûa vaø khoâng ai hay bieát Ngaøi. Caùc cuoán Phuùc AÂm löu yù ñeán taàm quan troïng cuûa pheùp röûa cuûa Chuùa Gieâsu. Theo ngoân ngöõ vaø hình aûnh cuûa thôøi ñaïi baáy giôø, chuùng ta hieåu raèng qua Chuùa Gieâsu, Thieân Chuùa thieát laäp nhöõng töông quan môùi vôùi con ngöôøi. Thôøi ñaïi môùi Thieân Chuùa ñaõ höùa baét ñaàu.

Khi moïi ngöôøi ñaõ ñöôïc chòu pheùp röûa, Chuùa Gieâsu cuõng chòu pheùp naøy. Trong luùc Ngaøi caàu nguyeän, baàu trôøi môû ra vaø Chuùa thaùnh thaàn xuoáng treân Ngaøi vôùi hình daùng gioáng nhö boà caâu. Cuøng luùc ñoù, moät tieáng töø trôøi phaùn: "Con laø con Cha, con yeâu daáu; Cha ñaõ choïn con".
(Lc 3:21-22)

noäi dung

3. Danh tieáng Ngaøi ñoàn ra khaép vuøng

Chuùa Gieâsu baét ñaàu hoaït ñoäng ôû Galileâ, vôùi söï trôï giuùp cuûa Chuùa Thaùnh Thaàn. Lôøi giaûng cuûa Ngaøi mang laïi söù ñieäp cöùu thoaùt cho ngöôøi ngheøo, khaùc vôùi lôøi giaûng cuûa Gioan noùi nhieàu veà söï phaùn xeùt vaø luaän phaït. Luùc ban ñaàu, daân chuùng ñoùn tieáp Chuùa Gieâsu moät caùch noàng nhieät, nhöng daàn daø ngöôøi ta thuø haän Chuùa Gieâsu vaø choáng ñoái söù ñieäp cuûa Ngaøi. Ngay töø ñoaïn ñaàu phuùc aâm, Luca cho ta thoaùng thaáy nhöõng gì Chuùa phaûi chòu sau naøy: bò xua ñöoâûi, baét bôù vaø bò gieát cheát. Nhöng oâng cuõng cho ta hay raèng Ñöùc Gieâsu seõ toaøn thaéng vì Ngaøi laø Chuùa.
Ñöôïc ñaày traøn Chuùa Thaùnh Thaàn, Chuùa Gieâsu rôøi Gioñan vaø traûi qua boán möôi ngaøy ôû trong hoang vaéng.Vôùi quyeàn naêng cuûa Thaùnh Thaàn, Chuùa Gieâsu trôû veà Galileâ, vaø danh tieáng Ngaøi lan roäng khaép caû vuøng. Ngaøi giaûng daäy trong caùc hoäi ñöôøng vaø moïi ngöôøi ca ngôïi Ngaøi. (Lc 4:1,14,15)

Chuùa Gieâsu ñeán Nagiaret nôi Ngaøi ñaõ lôùn leân. Vaøo ngaøy Sabat Ngaøi vaøo hoäi ñöôøng nhö moïi khi. Ngaøi ñöùng daäy ñeå ñoïc Kinh Thaùnh vaø ngöôøi ta trao cho Ngaøi cuoán söù ngoân Isaia. Ngaøi môû truïc saùch ra vaø gaëp ngay ñoaïn naøy:

"Thaùnh Thaàn Chuùa ngöï treân toâi.
Ngaøi ñaõ choïn toâi ñeå ñem tin möøng cho ngöôøi ngheøo,
ñaõ sai toâi loan baùo töï do cho ngöôøi tuø ñaày,
vaø aùnh saùng cho ngöôøi muø;
giaûi thoaùt cho ngöôøi bò aùp böùc,
vaø coâng boá naêm khoan hoàng cuûa Thieân Chuùa".

Ngaøi cuoän truïc saùch laïi, trao cho ngöôøi giuùp leã vaø ngoài xuoáng. Moïi caëp maét trong hoäi ñöôøng nhìn vaøo Ngaøi. Ngaøi baét ñaàu noùi: "Hoâm nay baûn vaên Kinh Thaùnh ñöôïc theå hieän ngay tröôùc maét caùc ngöôøi".
Moïi ngöôøi thaùn phuïc Chuùa Gieâsu vaø ngöôøi ta ngaïc nhieân veà lôøi tuyeân boá cuûa Ngaøi.
Hoï noùi: "Ngöôøi naøy khoâng phaûi laø con trai cuûa OÂng Giuse sao?".
Ngaøi ñaùp laïi: "Chaéc chaén caùc ngöôøi seõ nhaéc laïi caâu ngaïn ngöõ: baùc só haõy chöõa chính mình! Vaø baûo toâi: chuùng toâi ñaõ hay nhöõng gì oâng laøm taïi Caphanaum, vaäy oâng haõy laøm nhöõng vieäc laï luøng nhö theá ôû ñaây ñi !".
Vaø Ngaøi tieáp: "Toâi baûo cho caùc ngöôøi, chöa coù vò ngoân söù naøo ñöôïc ñoùn tieáp taïi queâ mình. Haõy nhôù raèng: nhieàu baø goaù trong Israel döôùi thôøi Elia khi haïn haùn keùo daøi ba naêm vaø saùu thaùng, vaø côn ñoùi keùm lan traøn khaép mieàn. Theá maø Elia ñaõ khoâng ñöôïc sai ñeán vôùi moät ngöôøi naøo trong hoï, nhöng ñöôïc sai ñeán vôùi baø goaù ôû Sarepta, xöù Siñoân. Döôùi thôøi ngoân söù Elisa, coù nhieàu ngöôøi phong huûi trong Israel, nhöng khoâng coù ngöôøi naøo ñöôïc chöõa laønh, ngoaïi tröø Naaman, ngöôøi Syria".
Khi hoï nghe nhöõng lôøi naøy, moïi ngöôøi trong hoäi ñöôøng noåi giaän. Hoï ñöùng baät daäy vaø loâi Ngaøi ra ngoaøi thaønh, hoï ñem Ngaøi leân söôøn ñoài vôùi yù ñònh xoâ ngöôøi xuoáng vöïc. Nhöng Chuùa Gieâsu ñaõ laån qua giöõa ñaùm ñoâng vaø ñi khoûi.
(Lc 4:16-30)

Chuùa Gieâsu khoâng chæ leân tieáng vaøo caùc dòp leã ôû hoäi ñöôøng. Ngaøi muoán söù ñieäp cuûa Ngaøi ñeán vôùi moïi ngöôøi, ôû baát cöù nôi naøo. Ngaøi caàn nhieàu ngöôøi coäng taùc trong vieäc naøy. Nhöõng ngöôøi coäng taùc ñaàu tieân naøy thuoäc soá nhöõng ngöôøi ñaùnh caù ôû hoà xöù Galileâ. Caùc baûn vaên nhaéc ñeán teân Simon Pheâroâ tröôùc heát vaø keå chi tieát lôøi môøi goïi oâng, bôûi vì oâng coù moät vai troø quan troïng trong nhoùm caùc moân ñeä. Caùc moân ñeä khoâng phaûi ñöôïc goïi vì ñaõ coù söï thaùnh thieän gì ñaëc bieät, nhöng hoï chæ caàn coù loøng quaûng ñaïi tin thaät vaøo lôøi Chuùa Gieâsu. Thoâng thöôøng, troø ñi tìm thaày nhöng Chuùa Gieâsu môøi goïi ngöôøi naøo Ngaøi muoán.

Chuùa Gieâsu ñang ñöùng beân caïnh hoà Geâneâgiareùt, coù ñaùm ñoâng chen chuùc nhau nghe lôøi Ngaøi. Ngaøi thaáy coù hai chieác thuyeàn ôû gaàn bôø. Caùc ngöôøi ñaùnh caù ñaõ ra khoûi thuyeàn ñang giaët löôùi. Chuùa Gieâsu xuoáng moät thuyeàn, ñoù laø thuyeàn cuûa oâng Simon, roài Ngaøi xin oâng cheøo thuyeàn ra xa khoûi bôø. Ngaøi ngoài xuoáng vaø giaûng daïy ñaùm ñoâng.
Sau baøi giaûng, Ngaøi noùi vôùi Simon: "Haõy ñöa thuyeàn ra choã nöôùc saâu vaø thaû löôùi baét caù".
Simon ñaùp laïi: "Thöa Thaày, chuùng toâi ñaõ vaát vaû suoát ñeâm maø khoâng baét ñöôïc chi. Nhöng neáu Thaày ñaõ noùi vaäy, toâi seõ thaû löôùi".
Hoï ñaõ laøm theo lôøi daïy, vaø baét ñöôïc soá löôïng caù thaät nhieàu ñeán gaàn raùch löôùi. Hoï ra hieäu keâu caùc baïn ôû thuyeàn khaùc laïi giuùp. Caùc baïn tôùi vaø hoï baét caù boû ñaày thuyeàn ñeán gaàn chìm.
Simon thaáy vaäy voäi quì xuoáng tröôùc maët Chuùa Gieâsu vaø noùi: "Xin haõy xa toâi vì toâi laø ngöôøi toäi loãi!"
OÂng vaø caùc baïn hoang mang vì meû caù vöøa baét ñöôïc. Hai oâng Giacoâbeâ, vaø Gioan con oâng Gieâbeâñeâ laø ngöôøi cuøng laøm vôùi Simon cuõng theá. Chuùa Gieâsu noùi vôùi Simon: "Ñöøng sôï, töø nay veà sau oâng seõ laø keû baét taâm hoàn ngöôøi ta".
Hoï mang thuyeàn vaøo bôø, boû moïi söï vaø theo Ngaøi.
Danh tieáng Ngaøi ñöôïc truyeàn tuïng, vaø nhöõng ñaùm ñoâng tuoân ñeán nghe lôøi Ngaøi vaø xin Ngaøi chöõa beänh. (Lc 5,1-11,15)

Khoâng bao laâu sau coù moät cuoäc tranh luaän, laàn naøy xaûy ra giöõa Chuùa Gieâsu vaø nhöõng ngöôøi Pharisieâu, luaät só trong thaønh. Chuùa Gieâsu quaû quyeát mình coù quyeàn tha toäi vaø vì theá gaây ra cuoäc tranh caõi. Chuùa Gieâsu chöõa moät ngöôøi queø ñeå chöùng toû quyeàn naêng sieâu phaøm cuûa Ngaøi phaùt xuaát töø Thieân Chuùa. Chöõa laønh beänh taät xem ra ñoái vôùi ngöôøi Do Thaùi laø khoù hôn vieäc noùi xuoâng "Ta tha toäi cho con". Khi keå laïi caâu chuyeän chöõa laønh beänh naøy, Luca muoán cho thaáy Chuùa Gieâsu laø Ñaáng Cöùu Theá, Ngaøi coù theå cöùu con ngöôøi toaøn dieän.

Moät hoâm khi Ngaøi ñang giaûng, coù nhöõng ngöôøi Pharisieâu vaø luaät só ñeán töø caùc laøng thuoäc Galileâ, Giuñeâa vaø Gieârusalem ôû giöõa ñaùm thính giaû. Quyeàn naêng cuûa Thieân Chuùa cho pheùp Ngaøi chöõa laønh beänh taät. Vì theá coù maáy ngöôøi khieâng ñeán moät ngöôøi teâ lieät, hoï tìm caùch mang vaøo vaø ñaët ngay tröôùc maët Chuùa. Nhöng hoï khoâng theå laøm ñöôïc vì keït ñaùm ñoâng. Hoï lieàn leân choã maùi nhaø phaúng môû ngoùi vaø thoøng ngöôøi beänh naèm treân chieác gheá naèm xuoáng giöõa ñaùm ñoâng tröôùc maët Chuùa Gieâsu.
Nhìn thaáy ñöùc tin cuûa hoï, Chuùa noùi: "Toäi cuûa baïn ñaõ ñöôïc tha".
Ngöôøi Pharisieâu vaø luaät só baét ñaàu ngaãm nghó: "Ngöôøi naøy laø ai maø daùm noùi phaïm thöôïng nhö theá? Ai coù theå tha toäi ngoaïi tröø moät mình Thieân Chuùa?".
Nhöng Chuùa Gieâsu bieát ñöôïc yù nghó cuûa hoï, neân Ngaøi leân tieáng: "Caùc oâng ñang nghó gì vaäy? Hai vieäc naøy, vieäc naøo deã hôn: toäi cuûa oâng ñaõ ñöôïc tha hay ñöùng daäy maø ñi? Nhöng ñeå cho caùc oâng hay raèng Con Ngöôøi coù thaåm quyeàn tha toäi döôùi ñaát, Ta baûo ngöôøi naøy, haõy ñöùng daäy, vaùc gheá naèm maø veà nhaø".
Laäp töùc ngöôøi ñoù ñöùng daäy, vaùc gheá naèm vaø ñi veà nhaø, vöøa ñi vöøa ngôïi khen Thieân Chuùa. Taát caû ñeàu söûng soát vaø ngôïi khen Thieân Chuùa. Hoï sôï haõi vaø noùi vôùi nhau: "Hoâm nay, chuùng ta ñaõ nhìn thaáy nhöõng söï laï luøng!" (Lc 5,17-26)

Nhöõng ngöôøi thu thueá thöôøng bò coi laø nhöõng ngöôøi löøa ñaûo vaø baát löông. Nhöng Chuùa Gieâsu khoâng ñeå yù ñeán dö luaän ñoù vaø ñaõ môøi goïi oâng Leâvi gia nhaäp nhoùm moân ñeä. Lôøi môøi goïi cuûa Chuùa ñaõ laøm cho ngöôøi Pharisieâu vaø luaät só khoù chòu. Chuùa Gieâsu laïi hay lui tôùi vôùi nhöõng ngöôøi toäi loãi vaø bò khinh cheâ. Thaùi ñoä ñoù ñöa tôùi söï xung ñoät giöõa Ngaøi vaø nhöõng ngöôøi tuaân giöõ caùc truyeàn thoáng vaø luaät leä. (Leâvi coù teân laø Mattheâu trong phuùc aâm cuûa Mattheâu).

Sau ñoù Ngaøi ñi ra vaø ñeå yù tôùi moät ngöôøi thaâu thueá teân laø Leâvi, ñang ngoài ôû trong vaên phoøng thueá; Ngaøi noùi vôùi oâng ta: "Haõy theo toâi!"
OÂng ta boû laïi taát caû ñöùng daäy vaø theo Ngaøi. Leâvi môû moät böõa tieäc taïi nhaø mình, coù raát nhieàu thaâu thueá vaø daân chuùng tham döï Ngöôøi Pharisieâu vaø luaät só cheâ traùch vôùi caùc moân ñeä raèng: "Laøm sao caùc oâng laïi aên chung vôùi nhöõng ngöôøi thu thueá vaø toäi loãi?"
Chuùa Gieâsu leân tieáng traû lôøi: "Khoâng phaûi nhöõng ngöôøi laønh maïnh caàn ñeán thaày thuoác, nhöng laø nhöõng ngöôøi ñau oám; toâi ñeán khoâng phaûi ñeå keâu goïi nhöõng ngöôøi ñöùc haïnh thoáng hoái, nhöng nhöõng ngöôøi toäi loãi". (Lc 5,27-32)

Chuùa Gieâsu ñaõ goïi 12 ngöôøi ñeå laäp thaønh nhoùm coäng taùc maät thieát. Kinh Thaùnh goïi hoï laø caùc toâng ñoà, coù nghóa laø nhöõng ngöôøi ñöôïc sai ñi. Con soá 12 nhaéc nhôû ñeán 12 boä laïc cuûa Israel; ñoù laø moät caùch töôïng tröng cho toaøn daân. Ñieàu ñoù dieãn taû yù muoán cuûa Chuùa Gieâsu trieäu taäp toaøn daân chuùng vaø ñöa hoï veà vôùi Thieân Chuùa. Lôøi caàu nguyeän cuûa Chuùa luùc ban ñeâm chöùng toû taàm quan troïng cuûa vieäc choïn löïa caùc vò naøy.

Chuùa Gieâsu ñi leân ñoài cao caàu nguyeän suoát ñeâm vaø Ngaøi caàu nguyeän cuøng Thieân Chuùa. Khi trôøi saùng, Ngaøi goïi caùc moân ñeä vaø choïn ra möôøi hai ngöôøi laøm toâng ñoà: Simon ñöôïc Ngaøi goïi laø Pheâroâ, vaø anh oâng laø Anreâ, Giacoâbeâ, Gioan, Philippheâ, Batoâloâmeâoâ, Mattheâu, Toâma, Giacoâbeâ con oâng Alpheâoâ, Simon goïi laø Nhieät Thaønh, Giuña con oâng Giacoâbeâ vaø Giuña Iscarioât, ngöôøi phaûn boäi Ngaøi. (Lc 6,12-16)

Daân chuùng ñeán töø moïi nôi ñeå nghe Chuùa Gieâsu, nhöng ôû ñaây Ngaøi khoâng chöõa laønh beänh cho ai caû. Ngaøi baét ñaàu giaûng daäy baèng vieäc loan baùo nhöõng moái haïnh phuùc. Nhöõng ngöôøi ít ñöôïc xaõ hoäi löu yù nhö ngöôøi ngheøo, ngöôøi ñoùi, ngöôøi khoå ñau vaø bò aùp böùc, nghe raèng Thieân Chuùa ñaëc bieät yeâu thöông hoï.

Ngaøi ñi xuoáng cuøng vôùi hoï, vaø döøng laïi treân moät vuøng ñoàng baèng. Nôi ñoù ñaõ coù moät soá ñoâng caùc moân ñeä tuï hoïp, vaø ñaùm ñoâng daân chuùng töø moïi mieàn cuûa Giuñeâa, Gieârusalem vaø mieàn bôø bieån Tyroâ, Siñoân tuoân ñeán nghe lôøi Ngaøi vaø xin Ngaøi chöõa laønh beänh taät.
Chuùa Gieâsu ñöa maét nhìn caùc moân ñeä vaø noùi:

"Haïnh phuùc cho caùc con laø nhöõng ngöôøi ngheøo,
vì nöôùc Thieân Chuùa laø cuûa caùc con!
Haïnh phuùc cho caùc con laø nhöõng ngöôøi baây giôø ñoùi khaùt,
vì caùc con seõ ñöôïc no thoûa!
haïnh phuùc cho caùc con laø nhöõng ngöôøi baây giôø ñang than khoùc,
vì chuùng con seõ ñöôïc vui cöôøi!"
(Lc 6,17.18a.20.21)

Mattheâu ñi vaøo chi tieát caùc "moái haïnh phuùc" vaø ghi chuù nhieàu hôn. Ngaøi noùi cho daân chuùng ñang ñôïi chôø moïi söï töø Thieân Chuùa, vaø vôùi thaùi ñoä naøy hoï môû loøng mình cho ngöôøi khaùc. Ngöôøi naøo caûm thaáy mình ñöôïc Chuùa thöông vaø laø moân ñeä cuûa Chuùa Gieâsu, thì hoï bieát mình coù traùch nhieäm ñoái vôùi theá giôùi chung quanh. Ngöôøi ñöôïc choïn phaûi laø muoái vaø aùnh saùng cuûa theá giôùi.

Nhìn thaáy ñaùm ñoâng, Ngaøi leân ñoài cao vaø ngoài xuoáng. Coù caùc moân ñeä ñeán ngoài gaàn. Ngaøi baét ñaàu leân tieáng daäy doã hoï:

"Haïnh phuùc cho ngöôøi coù taâm hoàn cuûa keû ngheøo,
vì nöôùc trôøi laø cuûa hoï!
Haïnh phuùc ngöôøi hieàn dòu,
vì hoï seõ ñöôïc ñaát laøm cô nghieäp!
Haïnh phuùc ngöôøi than khoùc,
vì hoï seõ ñöôïc an uûi!
Haïnh phuùc ngöôøi ñoùi khaùt söï coâng chính,
vì hoï seõ ñöôïc an uûi!
Haïnh phuùc ngöôøi ñoùi khaùt söï coâng chính,
vì hoï seõ ñöôïc thoûa maõn!
Haïnh phuùc ngöôøi hay thöông xoùt,
Chuùa seõ thöông xoùt hoï!
Haïnh phuùc ngöôøi trong traéng trong taâm hoàn,
vì hoï seõ nhìn thaáy Thieân Chuùa!
Haïnh phuùc ngöôøi xaây döïng hoøa bình,
vì hoï ñöôïc goïi laø con Thieân Chuùa!
Haïnh phuùc ngöôøi bò baét bôù vì haønh ñoäng theo taâm yù cuûa Chuùa,
vì nöôùc trôøi laø cuûa hoï!
Haïnh phuùc cho caùc con khi ngöôøi ta haønh haï baét bôù, vaø khi ngöôøi ta noùi xaáu ñuû ñieàu vì ñaõ theo Thaày. Caùc con haõy vui möøng vaø sung söôùng vì phaàn thöôûng cuûa caùc con treân trôøi raát lôùn!"
(Mt 5,1-12a)

"Caùc con laø muoái ñaát. Nhöng neáu muoái nhaït nheõo thì coøn laøm cho caùi gì maën ñöôïc? Noù khoâng coøn ích lôïi gì nöõa, chæ ñaùng ñoå ra ngoaøi cho ngöôøi ta daày ñaïp döôùi chaân.
Caùc con laø aùnh saùng theá giôùi. Moät thaønh xaây ôû treân ngoïn ñoài khoâng theå bò che khuaát. Khoâng ai thaép ñeøn leân roài laïi ñeå ôû döôùi ñaùy thuùng, nhöng phaûi ñeå treân giaù nôi coù theå chieáu saùng cho moïi ngöôøi trong nhaø. Cuõng moät caùch ñoù, aùnh saùng cuûa caùc con phaûi chieáu saùng tröôùc maët ngöôøi ta, ñeå hoï nhìn thaáy vieäc caùc con vaø ngôïi khen Cha caùc con ôû treân trôøi". (Mt 5,13-16)

Ngöôøi naøo ñöôïc Thieân Chuùa thöông yeâu, thì phaûi toûa roäng tình thöông naøy. Yeâu thöông keû thuø, laø moät daáu chæ noåi baät cuûa ngöôøi moân ñeä Chuùa Gieâsu Con Thieân Chuùa. Neáu Thieân Chuùa nhaân töø vôùi chuùng ta, thì chuùng ta cuõng phaûi toû ra nhaân töø vôùi nhöõng ngöôøi chung quanh chuùng ta.

"Thaày noùi vôùi caùc ngöôøi ñang nghe Thaày, haõy yeâu thöông keû thuø, laøm ñieàu toát cho nhöõng ngöôøi gheùt mình, chuùc laønh cho ngöôøi nguyeàn ruûa mình.
Haõy ñoái xöû vôùi ngöôøi khaùc nhö mình muoán ngöôøi ta ñoái xöû vôùi mình. Neáu caùc ngöôi yeâu thöông nhöõng ngöôøi yeâu thöông caùc ngöôi, naøo caùc ngöôi coù laøm ñieàu gì laï luøng ñaâu? Ngay caû keû toäi loãi cuõng laøm nhö theá. Vaø neáu caùc ngöôi cho nhöõng keû coù cô traû laïi cho caùc ngöôi vay möôïn, caùc ngöôi coù laøm ñieàu gì laï ñaâu? Ngay keû toäi loãi cuõng cho vay ñeå laáy laïi voán töông ñöông. Traùi laïi, caùc ngöôi haõy yeâu keû thuø caùc ngöôi vaø laøm ñieàu toát, haõy cho vay vaø ñöøng mong coù theå ñöôïc hoaøn traû. Caùc ngöôi seõ laõnh phaàn thöôûng lôùn lao vaø seõ trôû thaønh con cuûa Ñaáng Toái Cao, vì Ngaøi toát laønh. Ngaøi ñoä löôïng ñoái vôùi keû voâ ôn vaø aùc ñoäc". (Lc 6,27.28.31-36)

Kinh caàu nguyeän cuûa Thieân Chuùa, kinh Laïy Cha, toùm löôïc söù ñieäp cuûa Chuùa Gieâsu veà Nöôùc Thieân Chuùa. Ba lôøi xin ñaàu tieân ñeà caäp tôùi Nöôùc Chuùa ñeán. Lôøi xin danh thaùnh Thieân Chuùa ñöôïc toân vinh vaø yù cuûa Ngaøi ñöôïc theå hieän bieåu loä öôùc nguyeän thaønh laäp vöông quyeàn cuûa Thieân Chuùa trong theá giôùi. Nhöõng lôøi xin keá tieáp ñeà caäp ñeán nhöõng moái ñe doïa lôùn cuûa ñôøi soáng con ngöôøi nhö ñoùi keùm, xuùc phaïm, thieáu ñöùc tin, aùc ñoäc. Ngöôøi naøo coù theå goïi Thieân Chuùa laø "Cha", nhö Chuùa Gieâsu, hoï ñöôïc moïi söï laønh. Ñöùc tin giaûi thoaùt hoï khoûi moïi phieàn muoän vaø lo laéng.

"Khi caùc ngöôi caàu nguyeän, ñöøng noùi bi boâ nhö daân ngoaïi laøm, vì hoï töôûng raèng vôùi nhieàu lôøi, hoï seõ ñöôïc nghe. Ñöøng baét chöôùc hoï, Cha caùc ngöôøi bieát caùc ñieàu caùc ngöôøi caàn tröôùc khi caùc ngöôøi xin Ngaøi. Vaäy caùc ngöôøi haõy caàu nguyeän nhö theá naøy:
"Laïy Cha chuùng con ôû treân trôøi,
chuùng con nguyeän danh Cha caû saùng,
nöôùc Cha trò ñeán,
yù Cha theå hieän döôùi ñaát cuõng nhö treân trôøi.
Xin Cha cho chuùng con hoâm nay löông thöïc haèng ngaøy.
Vaø tha nôï chuùng con,
nhö chuùng con cuõng tha keû coù nôï chuùng con.
Xin chôù ñeå chuùng con sa chöôùc caùm doã,
nhöng cöùu chuùng con khoûi söï döõ!"
(Mt 6,7-13)

noäi dung

4. Caùc Duï Ngoân

Chuùa Gieâsu khoâng noùi vôùi daân chuùng baèng nhöõng dieãn vaên trang troïng. Ngaøi caét nghóa cho hoï yù nghóa cuûa nöôùc Thieân Chuùa, vaø Thieân Chuùa laø ai baèng caùc hình aûnh so saùnh, caùc duï ngoân. Caùc duï ngoân laø nhöõng caâu truyeän soáng ñoäng vaø cuï theå, vôùi caùc hình aûnh thieân nhieân vaø cuoäc soáng cuûa con ngöôøi.

Duï ngoân ñöôïc trích daãn ñaàu tieân ôû ñaây laø lôøi keâu goïi caàn coù loøng troâng caäy. Maëc duø haït gioáng bò tieâu maát ñi, nhöng ñaát maàu môõ ñaõ cho noù hoa maàu gaáp traêm. Maëc daàu gaëp bao nhieâu thaát baïi, Nöôùc Chuùa chaéc chaén seõ thaønh coâng.

Caùc duï ngoân thöôøng khoâng caàn phaûi giaûi thích ñoái vôùi thính giaû ñöông thôøi cuûa Chuùa Gieâsu. Lôøi giaûi thích ghi trong baûn vaên laø ñeå laøm cho duï ngoân phuø hôïp vôùi thính giaû veà sau cuûa coäng ñoaøn Kitoâ höõu thôøi kyø ñaàu. Neân ta hieåu duï ngoân ngöôøi gieo gioáng laø moät lôøi môøi goïi trôû neân maûnh ñaát phì nhieâu vaø nghe Lôøi Chuùa.

Ngaøi duøng duï ngoân naøy noùi vôùi ñoaøn luõ ngöôøi tuï hoïp ñeán töø moïi thaønh phoá: "Moät ngöôøi gieo gioáng ñi gieo haït. Khi oâng gieo vaõi, coù haït rôi beân veä ñöôøng vaø bò ngöôøi ta daãm leân hoaëc chim ñeán aên maát. Coù haït rôi treân ñaù vaø khi noù moïc leân noù bò khoâ heùo ngay vì khoâng coù nöôùc. Coù haït rôi giöõa buïi gai, cuõng moïc leân nhöng bò gai laán löôùt maø cheát. Vaø coù haït rôi vaøo ñaát maàu môõ, noù moïc leân vaø cho hoa traùi gaáp traêm".
Khi Ngaøi keå xong, Ngaøi coøn theâm: "Haõy nghe cho roõ, taát caû nhöõng ngöôøi coù tai ñeå nghe".
Caùc moân ñeä cuûa Ngaøi hoûi veà yù nghóa cuûa duï ngoân naøy. Chuùa Gieâsu traû lôøi: "Caùc con coù theå hieåu ñöôïc maàu nhieäm veà nöôùc Thieân Chuùa, coøn ñoái vôùi caùc ngöôøi khaùc chæ laø caùc duï ngoân, nhö coù lôøi raèng, hoï coù theå nhìn maø khoâng thaáy, nghe maø khoâng hieåu (Is 6,9)
Ñaây laø yù nghóa cuûa duï ngoân: haït gioáng laø lôøi Thieân Chuùa. Nhöõng haït rôi treân veä ñöôøng laø nhöõng ngöôøi nghe lôøi Chuùa nhöng roài ma quæ ñeán vaø laáy ñi khoûi loøng hoï keûo hoï tin vaø ñöôïc Chuùa cöùu chöõa. Nhöõng haït rôi treân ñaù laø ngöôøi ban ñaàu nghe vaø vui möøng ñoùn nhaän lôøi Chuùa, nhöng khoâng aên reå saâu, hoï tin trong moät thôøi gian vaø roài khi gaëp thöû thaùch, hoï boû ngay. Coøn veà phaàn nhöõng haït rôi trong buïi gai, laø nhöõng ngöôøi coù nghe nhöng treân ñöôøng ñi caùc lo toan vaø tieàn cuûa boùp ngheït vaø khoâng lôùn leân ñöôïc. Coøn veà nhöõng haït rôi treân ñaát toát, laø nhöõng ngöôøi coù taâm hoàn quaûng ñaïi vaø tinh teá; nghe lôøi Chuùa thì ghi giöõ laïi vaø mang hoa traùi nhôø söï trung kieân cuûa hoï". (Lc 8,4-15)

Hai duï ngoân keá tieáp noùi veà caùch thöùc Chuùa Gieâsu daäy caùc moân ñeä ñöôøng loái cö xöû vôùi keû khaùc. Qua duï ngoân Ngöôøi Samaritanoâ toát laønh, Chuùa Gieâsu traû lôøi caâu hoûi: ai laø ngöôøi caïnh toâi? Ngaøi keå ra göông cö xöû cuûa ngöôøi Samaritanoâ bò ngöôøi Do Thaùi khinh cheâ vaø gôùm gheùt nhö laø nhöõng ngöôøi ly giaùo. Baát cöù ngöôøi naøo caàn ñeán toâi, ñoù laø ngöôøi thaân caän, khoâng keå ñeán toân giaùo, chuûng toäc, baäc thang xaõ hoäi cuûa hoï.

Duï ngoân thöù hai cho chuùng ta bieát traùch nhieäm xaõ hoäi cuûa ngöôøi giaàu. Moät ngöôøi giaàu coù, ñoái vôùi Thieân Chuùa laø ngöôøi chia xeû cuûa caûi vôùi caùc ngöôøi khaùc.
Coù moät luaät gia ñöùng leân vaø hoûi Chuùa Gieâsu ñeå gaøi baãy Ngaøi: "Thöa Thaày, toâi phaûi laøm caùi gì ñeå ñöôïc höôûng söï soáng ñôøi ñôøi?"
Chuùa Gieâsu traû lôøi oâng: "Trong luaät leä coù cheùp nhö theá naøo? OÂng ñoïc thaáy gì?"
OÂng ta ñaùp: "Con phaûi yeâu meán Chuùa, laø Thieân Chuùa cuûa con vôùi heát taâm hoàn, heát söùc löïc vaø heát taâm trí vaø yeâu ngöôøi beân caïnh nhö chính mình vaäy".
Chuùa Gieâsu ñaùp: "OÂng haõy laøm nhö vaäy vaø seõ coù söï soáng".
Nhöng ngöôøi ñoù muoán phoâ tröông neân noùi: "Vaäy ai laø ngöôøi beân caïnh cuûa toâi?"
Chuùa Gieâsu ñaùp: "Coù moät ngöôøi treân ñöôøng töø Gieârusalem ñeán Gieâricoâ bò rôi vaøo tay nhöõng ngöôøi troäm cöôùp. Hoï laáy taát caû nhöõng gì oâng coù, ñaùnh ñaäp oâng roài boû ñi ñeå oâng nöûa soáng nöûa cheát. Moät thaày tö teá cuõng ñi treân con ñöôøng aáy, nhìn thaáy oâng, ñi traùnh sang phía beân kia. Moät thaày thuoäc doøng hoï Leâvi ñi tôùi nôi cuõng laøm nhö vaäy. Nhöng moät ngöôøi Samaritanoâ nhìn thaáy oâng vaø ñoäng loøng thöông. Ngöôøi naøy ñeán gaàn beân oâng vaø baêng boù caùc veát thöông, xöùc daàu vaø ñoå röôïu vaøo caùc veát thöông. Sau ñoù ngöôøi naøy vaùc oâng leân vai vaø ñöa tôùi quaùn troï ñeå saên soùc. Ngaøy hoâm sau, ngöôøi naøy laáy ra hai ñoàng tieàn ñöa cho ngöôøi chuû quaùn vaø noùi: "Xin oâng saên soùc cho naïn nhaân vaø khi trôû veà toâi seõ thanh toaùn soá tieàn coøn thieáu oâng ñaõ boû ra". Theo yù oâng, ai trong nhöõng ngöôøi naøy toû ra mình laø ngöôøi beân caïnh cuûa ngöôøi rôi vaøo tay boïn troäm cöôùp?"
Ngöôøi thoâng luaät traû lôøi: "Thöa ñoù laø ngöôøi ñaõ toû loøng thöông oâng ta".
Chuùa Gieâsu noùi: "Haõy veà vaø laøm nhö vaäy". (Lc 10,25-37)

Chuùa Gieâsu noùi: "Caùc ngöôi haõy coi chöøng tính haø tieän. Cuoäc soáng con ngöôøi khoâng tuøy thuoäc nhöõng gì mình coù".
Roài Ngaøi laïi noùi vôùi hoï moät duï ngoân: "Ngaøy kia coù moät ngöôøi giaàu coù sau khi ñöôïc vuï muøa lôùn lieàn nghó: "ta phaûi laøm gì baây giôø? Toâi khoâng coøn ñuû choã ñeå chöùa hoa maàu". Theá roài oâng ta laïi nghó: "Toâi seõ phaù caùi kho ñoù ñi vaø xaây caùi lôùn hôn vaø chöùa caùc luùa gaïo, cuûa caûi trong ñoù. Haõy ung dung, aên uoáng vaø vui chôi". Nhöng Thieân Chuùa noùi vôùi oâng ta: "Thaät ngu daïi, ñeâm nay ngöôi khoâng coøn soáng nöõa, thì caùc caùi ngöôi tích tröõ thuoäc veà ai?" Ñieàu naøy cuõng xaûy ñeán cho ngöôøi tích tröõ cuûa caûi cho mình thay vì laøm giaàu coù tröôùc maét Thieân Chuùa". (Lc 12,5-21)

Phaàn ñoâng nhöõng ngöôøi Do Thaùi khoâng ñoùn nhaän söù ñieäp veà nöôùc Thieân Chuùa, vaø ñoù laø kinh nghieäm ñau buoàn cuûa Chuùa Gieâsu vaø giaùo hoäi sô khai. Tuy nhieân ñieàu ñoù khoâng phaûi laø trôû ngaïi cho yù ñònh cuûa Thieân Chuùa: laø muoán cöùu chuoäc moïi ngöôøi.

Duï ngoân veà caùc khaùch ñöôïc môøi vaø böõa tieäc lôùn laø moät söù ñieäp hy voïng. Noù nhaéc nhôû raèng Thieân Chuùa coù nhöõng caùch thöùc baát ngôø khaùc ñeå hoaøn thaønh chöông trình cuûa Ngaøi. Roát cuoäc phoøng tieäc trong nöôùc Thieân Chuùa seõ ñaày ngöôøi.

Moät trong nhöõng ngöôøi khaùch noùi vôùi Chuùa: "Haïnh phuùc thay ngöôøi naøo ñöôïc döï tieäc trong Nöôùc Thieân Chuùa".
Chuùa Gieâsu ñaùp: "Coù moät ngöôøi môû tieäc vaø môøi moät soá ñoâng ngöôøi ñeán döï. Khi tôùi giôø aên tieäc, oâng sai ñaày tôù ñi goïi nhöõng ngöôøi ñöôïc môøi "Caùc vò coù theå vaøo baøn, moïi söï ñaõ saün". Nhöng taát caû ñeàu tìm lyù leõ ñeå xin kieáu. Ngöôøi ñaàu tieân noùi: "toâi môùi mua moät mieáng ñaát vaø phaûi ñi xem, xin cho toâi kieáu loãi". Ngöôøi thöù hai laïi noùi: "Toâi môùi mua naêm caëp boø vaø phaûi ñi xem laïi, xin loãi ñaønh phaûi kieáu". Moät ngöôøi khaùc noùi: "toâi môùi laäp gia ñình neân khoâng theå ñeán ñöôïc". Ngöôøi ñaày tôù ñi veà vaø trình laïi cho oâng chuû. Theá laø oâng chuû noåi giaän noùi vôùi ñaày tôù: "haõy mau ra ngoaøi ñöôøng phoá vaø môøi taát caû nhöõng ngöôøi ngheøo khoù, beänh taät, ngöôøi queø quaët vaø ñui muø vaøo. Ngöôøi ñaày tôù noùi "Thöa oâng, leänh truyeàn cuûa oâng ñaõ ñöôïc thi haønh, nhöng vaãn coøn choã troáng". Roài oâng chuû baûo: "Haõy ñi ñeán caùc neûo ñöôøng vaø naøi keùo ngöôøi ta ñeán, laøm sao cho nhaø ñaày heát. Bôûi vì ta noùi vôùi ngöôi, khoâng moät ngöôøi naøo ñaõ ñöôïc môøi seõ neám ñöôïc muøi böõa tieäc cuûa ta". (Lc 14,15-24)

Ba duï ngoân sau ñaây baøn veà vieäc trôû laïi cuûa keû laàm ñöôøng laïc loái. Chuùa Gieâsu traû lôøi caùc ñoái thuû khi hoï toá caùo Ngaøi soáng traø troän vôùi caùc ngöôøi toäi loãi vaø ngoài ñoàng baøn vôùi hoï. Chuùa Gieâsu baùc boû lôøi chæ trích naøy bôûi vì Thieân Chuùa haønh ñoäng nhö ngöôøi chaên chieân ñi tìm chieân laïc, nhö ngöôøi ñaøn baø tìm ñoàng baïc ñaùnh maát vaø nhö ngöôøi cha moõi moøn ñôïi con. Nhöõng ngöôøi chæ trích Ngaøi khoâng ñöôïc theo göông nguôøi anh caû trong duï ngoân "ngöôøi con phung phaù". Hoï cuõng ñöôïc môøi vaøo döï tieäc vaø vui möøng vì cuoäc hoäi ngoä naøy.

Nhöõng ngöôøi thu thueá vaø toäi loãi thöôøng tìm ñeán vôùi Chuùa Gieâsu ñeå nghe caùc ñieàu ngöôøi noùi. Nhöõng ngöôøi Phariseâu vaø kyù luïc cheâ traùch vaø noùi: "ngöôøi naøy ñoùn tieáp nhöõng ngöôøi toäi loãi vaø aên chung vôùi chuùng".

Vì theá maø Chuùa noùi vôùi hoï duï ngoân naøy: "Coù ngöôøi naøo trong caùc oâng coù moät traêm con chieân maø laïc maát moät, seõ khoâng boû chín möôi chín con trong ñoàng coû vaø ñi tìm con chieân laïc cho tôùi khi tìm thaáy? Roài khi ñaõ tìm thaáy, oâng ta vui möøng vaùc treân vai. Trôû veà nhaø, oâng môøi baïn beø vaø ngöôøi laùng gieàng, vaø noùi: "Haõy vui cuøng toâi, vì toâi ñaõ tìm thaáy con chieân bò laïc maát". Cuõng vaäy, toâi noùi vôùi caùc oâng raèng treân trôøi seõ coøn vui möøng hôn vì moät ngöôøi toäi loãi thoáng hoái hôn laø chín möôi chín ngöôøi ñaïo ñöùc khoâng caàn phaûi thoáng hoái". (Lc 15,1-7)

"Neáu moät ngöôøi ñaøn baø coù möôøi ñoàng baïc vaø maát moät, baø seõ thaép ñeøn leân, lau queùt nhaø vaø tìm cho ñöôïc môùi thoâi vaø khi ñaõ tìm thaáy baø ta laïi chaúng goïi baïn beø, haøng xoùm ñeán vaø noùi vôùi hoï: "Haõy chia vui vôùi toâi, toâi ñaõ tìm thaáy ñoàng tieàn laïc maát". (Lc 15,8-10)

Vaø Chuùa Gieâsu noùi tieáp: "Moät ngöôøi kia coù hai ñöùa con. Ñöùa con thöù hai thöa vôùi cha: "Thöa cha, xin cha chia cho con phaàn gia taøi". Vì theá ngöôøi cha chia taøi saûn cho hai ngöôøi. Ít ngaøy sau, caäu treû thu goùp moïi cuûa caûi ñi mieàn xa. Caäu phung phí tieàn baïc soáng hoang ñaøng. Khi caäu ñaõ xaøi heát tieàn, mieàn aáy laïi traûi qua moät côn ñoùi khuûng khieáp vaø caäu soáng cô cöïc vì khoâng coøn ñoàng tieàn naøo nöõa. Caäu töï ñi xin vieäc laøm vaø laøm trong moät noâng traïi, chi heo aên. Caäu öôùc ao ñöôïc aên ñoà aên heo ñang aên, nhöng chaúng ai cho. Vì theá caäu hoài taâm laïi vaø noùi: "Bao nhieâu toâi tôù laøm coâng trong nhaø cha toâi coù dö thöøa thöùc aên, coøn toâi ôû ñaây ñang saép cheát vì ñoùi. Toâi seõ boû nôi naøy vaø veà nhaø cha toâi vaø thöa: "Thöa cha, con ñaõ loãi phaïm ñeán trôøi vaø ñeán cha. Con khoâng ñaùng goïi laø con cha nöõa, haõy ñoái xöû vôùi con nhö moät ngöôøi toâi tôù". Nghó roài caäu ta boû nôi ñoù vaø veà nhaø cha mình.
Khi caäu ta coøn ôû xa xa, cha caäu ñaõ nhìn thaáy vaø ñoäng loøng thöông. Cha caäu chaïy tôùi vaø hoân caäu aâu yeám. Luùc aáy, ngöôøi con thöa: "Thöa cha, con ñaõ loãi phaïm ñeán trôøi vaø ñeán cha, con khoâng coøn ñaùng goïi laø con cha nöõa". Nhöng ngöôøi cha ñaõ ra leänh cho caùc toâi tôù: "Haõy mau, ñem ra ñaây aùo toát nhaát vaø maëc cho caäu, xoû nhaãn vaøo tay caäu vaø ñoâi deùp vaøo chaân caäu. Haõy mang moät con beâ beùo vaø gieát ñi ñeå môû tieäc möøng vì con ta cheát nay ñaõ soáng laïi, laïc maát nay ñaõ tìm thaáy". Vaø tieäc möøng baét ñaàu.
Caäu con trai caû vaéng maët, ôû ngoaøi ruoäng. Treân ñöôøng veà nhaø anh nghe thaáy tieáng ñaøn haùt vaø nhaûy muùa. Anh goïi moät ngöôøi toâi tôù ñeán vaø hoûi moïi söï. Ngöôøi toâi tôù noùi: "Em caäu ñaõ trôû veà, vaø cha caäu truyeàn gieát con beâ chuùng ta ñaõ nuoâi beùo vì em caäu ñaõ veà an toaøn vaø khoûe maïnh". Caäu anh caû noåi giaän vaø khoâng chòu böôùc vaøo nhaø, neân ngöôøi cha phaûi ra ñeå naøi næ caäu; caäu noùi vôùi cha: "Con ñaõ taän tuïy phuïc vuï cha vaø khoâng bao giôø traùi leänh cha. Theá maø cha chöa bao giôø cho con duø chæ con beâ non ñeå vui veû vôùi caùc baïn höõu. Coøn baây giôø, ñöùa con kia cuûa cha ñaõ tieâu taùn gia taøi cuûa cha, trôû veà vaø cha gieát moät con beâ ñaõ nuoâi beùo". Nhöng ngöôøi cha noùi: "Naøy con, con ôû vôùi cha luoân vaø moïi caùi cuûa cha laø cuûa con. Nhöng chuùng ta phaûi möøng vui vì em con ñaõ cheát nay soáng laïi, ñaõ laïc maát nay tìm thaáy". (Lc 15,11-32)

Mattheâu laøm noåi baät cuõng moät söù ñieäp aáy baèng moät duï ngoân khaùc. Ñöôøng loái cuûa Thieân Chuùa thì khaùc vôùi ñöôøng loái cuûa con ngöôøi. Ngaøi khoâng theo ñònh luaät quaân bình giöõa phuïc vuï vaø thöôûng coâng nhö coâng lyù cuûa theá gian. Thieân Chuùa nhìn taän ñaùy loøng vaø yù ñònh cuûa moãi ngöôøi. Ngaøi khoâng phónh gaït ai vaø ban thöôûng moät caùch coâng minh. Nhöng vöôït leân caùc leà luaät vaø phöông caùch suy nghó cuûa chuùng ta. Vì theá duï ngoân nhöõng ngöôøi thôï vaøo giôø cuoái ñaõ gaây khoù chòu cho ngöôøi ñöông thôøi vôùi Chuùa Gieâsu, vaø coøn tieáp tuïc gaây thaéc maéc cho ta ngaøy nay.

"Nöôùc Trôøi gioáng nhö chuû ruoäng kia ñi thueâ ngöôøi laøm coâng cho vöôøn nho mình. Sau khi ñaõ thoûa thuaän vôùi caùc ngöôøi laøm tieàn löông moät ñoàng moät ngaøy, oâng ñöa hoï ñeán vöôøn nho. Sau ñoù, oâng laïi ra khu chôï vaø nhìn thaáy nhieàu ngöôøi khaùc ñöùng khoâng. OÂng lieàn baûo hoï: "Caùc anh haõy ñeán vöôøn nho cuûa toâi vaø toâi seõ traû tieàn coâng ñích ñaùng". Vaø hoï cuõng ñaõ ñeán vöôøn nho laøm vieäc. Ñeán tröa vaø chieàu, oâng chuû cuõng ra ñi vaø thueâ thôï nhö vaäy. Gaàn chieàu, oâng laïi ñi ra vaø gaëp thaáy coøn nhieàu ngöôøi nöõa ñöùng ñoù. OÂng hoûi hoï: "Taïi sao caùc anh ñöùng nhaøn roãi suoát ngaøy vaäy?" Hoï traû lôøi: "Vì khoâng coù ai thueâ chuùng toâi". OÂng noùi vôùi hoï: "Caùc oâng haõy ñeán vöôøn nho cuûa toâi".
Ñeán chieàu toái, oâng chuû vöôøn nho baûo ngöôøi cai thôï: "Anh haõy goïi nhöõng ngöôøi laøm coâng laïi vaø traû löông cho hoï, baét ñaàu töø nhöõng ngöôøi ñeán sau cuøng roài sau môùi laø ngöôøi tôùi tröôùc nhaát. Theá laø ngöôøi ñöôïc thueâ luùc sau tröa moãi ngöôøi nhaän ñöôïc moät ñoàng, vaø nhöõng ngöôøi ñeán tröôùc nhaát troâng chôø ñöôïc nhieàu hôn, nhöng hoï cuõng chæ nhaän ñöôïc coù moät ñoàng maø thoâi. Hoï nhaän nhöng caèn nhaèn vôùi oâng chuû vaø noùi: "Nhöõng ngöôøi khaùc hoï chæ laøm coù moät giôø maø oâng ñaõi ngoä hoï nhö chuùng toâi maëc daàu chuùng toâi ñaõ laøm coâng vieäc naëng nhoïc döôùi söùc naéng gaét!" Nhöng oâng chuû traû lôøi cho moät ngöôøi trong hoï: "Naøy baïn, toâi khoâng coù baát coâng vôùi baïn, naøo chuùng ta ñaõ chaúng thoûa thuaän moät ñoàng sao? Haõy caàm laáy tieàn coâng vaø ñi veà. Toâi coù theå traû cho ngöôøi tôùi treå nhaát nhö ñaõ traû cho anh. Toâi khoâng ñöôïc töï do duøng tieàn cuûa theo yù toâi muoán hay sao? taïi sao baïn laïi ghen töùc vì toâi roäng raõi?" Nhö vaäy, ngöôøi sau roát seõ trôû thaønh tröôùc heát vaø ngöôøi tröôùc heát seõ trôû thaønh roát beùt". (Mt 20,1-16)

Söù ñieäp cuûa Chuùa Gieâsu veà tình yeâu thöông bao la cuûa Thieân Chuùa coù theå gaây hieåu laàm cho raèng con ngöôøi khoâng caàn phaûi coá gaéng gì. Duï ngoân nhöõng neùn baïc laøm saùng toû raèng nhöõng aân hueä cuûa Thieân Chuùa coù nhöõng ñoøi hoûi töông öùng. Ngöôøi naøo nhaän ñöôïc nhieàu, nhöõng ngöôøi ñöôïc caûm nghieäm tình yeâu thöông cuûa Thieân Chuùa, phaûi chia seû tình yeâu thöông naøy vaø phaûi noã löïc laøm vieäc cho Nöôùc Thieân Chuùa.

Taát caû chuùng ta ñeàu phaûi traû lôøi veà nhöõng aân hueä vaø taøi naêng do Thieân Chuùa ban. Trong ngaøy phaùn xeùt, Chuùa Gieâsu seõ khoâng hoûi veà nhöõng lôøi noùi hay chöông trình, Ngaøi seõ hoûi veà nhöõng haønh ñoäng cuï theå. Ngaøi seõ phaùn xeùt chuùng ta döïa treân caùch cö xöû cuûa chuùng ta ñoái vôùi ngöôøi khaùc, ñaëc bieät vaø vôùi nhöõng ngöôøi tuùng thieáu.

Chuùa Gieâsu khoâng cho laø moät tình yeâu Thieân Chuùa ñích thöïc neáu khoâng coù tình yeâu cho nhaân loaïi. Trong duï ngoân veà söï phaùn xeùt Thieân Chuùa ñoàng hoùa chính mình vôùi nhöõng ngöôøi tuùng thieáu.

"Nöôùc Thieân Chuùa gioáng nhö moät ngöôøi ñi du lòch, goïi caùc ngöôøi ñaày tôù ñeán vaø trao taøi saûn cho hoï. Ngöôøi thì oâng giao naêm neùn, ngöôøi kia hai neùn, ngöôøi khaùc moät neùn tuøy theo khaû naêng cuûa hoï. Theá roài oâng leân ñöôøng. Ngöôøi ñaõ nhaän naêm neùn duøng noù buoân baùn sinh lôïi ñöôïc naêm neùn; ngöôøi nhaän hai neùn cuõng sinh lôïi ñöôïc hai neùn nhö vaäy. Nhöng ngöôøi nhaän ñöôïc moät neùn, ñaøo loã döôùi ñaát choân giaáu tieàn cuûa oâng chuû. Moät thôøi gian laâu sau, oâng chuû trôû veà tính soå vôùi caùc ñaày tôù. Ngöôøi nhaän ñöôïc naêm ra tröôùc vôùi naêm neùn theâm khaùc. OÂng noùi: "Thöa oâng, oâng trao cho toâi naêm neùn vaø ñaây toâi coù theâm naêm neùn khaùc". OÂng chuû noùi: "Haõy ñeán vaø chia phaàn haïnh phuùc cuûa chuû ngöôi". Ngöôøi nhaän hai neùn cuõng laøm nhö vaäy vaø noùi: "OÂng trao cho toâi hai neùn, ñaây laø hai neùn theâm khaùc". OÂng chuû noùi vôùi ngöôøi naøy: "Anh laøm raát toát, hôõi ngöôøi tôù trung thaønh, anh chöùng toû anh coù theå trung thaønh trong nhöõng vieäc nhoû, toâi seõ tin anh nhieàu hôn, haõy ñeán vaø chia phaàn haïnh phuùc cuûa chuû ngöôi". Sau cuøng ngöôøi nhaän moät ñöôïc moät neùn böôùc ra noùi: "Thöa oâng, toâi bieát oâng laø ngöôøi khoù tính, oâng gaët nôi khoâng gieo vaø thu löôïm nôi khoâng tung vaõi, vì theá toâi sôï haõi vaø caát giaáu neùn baïc döôùi ñaát. Noù ñaây, noù laø cuûa oâng, xin oâng laáy laïi". Nhöng oâng chuû ñaùp laïi: "Ñaày tôù xaáu xa löôøi bieáng, anh ñaõ bieát raèng toâi gaët nôi khoâng gieo vaø thu löôïm nôi khoâng tung vaõi. Neáu vaäy anh phaûi kyù thaùc tieàn toâi cho nhaø baêng vaø khi toâi trôû veà toâi coù theå laáy laïi ñöôïc voán vôùi tieàn lôøi. Haõy laáy neùn baïc kia vaø cho ngöôøi ñaõ coù muôøi neùn. Ñoái vôùi ngöôøi ñaõ coù, seõ ñöôïc cho theâm, vaø coøn ñöôïc nhieàu theâm hôn laø caàn thieát; nhöng ngöôøi ñaõ khoâng coù, thì ngay caû caùi anh coù cuõng bò laáy maát. Coøn teân ñaày tôù voâ duïng naøy haõy neùm vaøo nôi toái taêm: ôû ñoù seõ khoùc loùc vaø khoâng coøn hy voïng". (Mt 25,14-30)

"Khi con ngöôøi ñeán trong vinh quang, coù caùc thieân thaàn hoä toáng, Ngaøi seõ ngoài treân ngai nhö moät vò vua khaûi hoaøn. Taát caû caùc nöôùc seõ tuï hoïp tröôùc maët Ngaøi, vaø Ngaøi seõ taùch bieät hoï ra nhö ngöôøi chaên chieân taùch bieät caùc con chieân khoûi con deâ. Vaø Ngaøi seõ saép chieân ôû beân phaûi, deâ ôû beân traùi. Roài oâng vua seõ noùi vôùi nhöõng ngöôøi beân phaûi: "Haõy ñeán, caùc ngöôi ñöôïc Cha Ta chuùc phuùc; haõy ñeán vaø chieám höõu vöông quoác ñaõ chuaån bò cho caùc ngöôi töø thuôû taïo laäp theá giôùi. Bôûi vì Ta ñoùi caùc ngöôi ñaõ cho Ta aên. Ta khaùt caùc ngöôi cho Ta uoáng. Ta laø ngöôøi ngoaïi quoác caùc ngöôi ñaõ ñoùn tieáp Ta, Ta traàn truoàng caùc ngöôi ñaõ cho Ta maëc, Ta oám ñau caùc ngöôi ñaõ chöõa trò, Ta ôû trong tuø vaø caùc ngöôi ñaõ vieáng thaêm Ta".
Baáy giôø ngöôøi coâng chính seõ ñaùp laïi: "Laïy Chuùa, coù khi naøo chuùng toâi ñaõ thaáy Chuùa ñoùi vaø cho Chuùa aên? hoaëc Chuùa khaùt vaø cho Chuùa uoáng? coù khi naøo chuùng toâi ñaõ thaáy Chuùa laø ngöôøi ngoaïi quoác vaø ñoùn tieáp Chuùa, traàn truoàng vaø cho Chuùa maëc, oám ñau hoaëc trong tuø maø ñeán vieáng thaêm?" Vaø nhaø vua seõ traû lôøi: "Ta noùi thaät raèng baát cöù khi naøo caùc ngöôi laøm ñieàu naøy cho moät trong nhöõng ngöôøi anh em cuûa caùc ngöôi laø laøm cho Ta". Keá tieáp vua noùi vôùi nhöõng ngöôøi ôû beân traùi: "Haõy ñi cho khoûi Ta, hôõi keû ñaùng bò nguyeàn ruûa, tôùi loø löûa vónh vieãn ñaõ ñöôïc söûa soaïn cho ma quæ vaø caùc thaàn xaáu. Bôûi vì Ta ñoùi caùc ngöôi khoâng heà cho Ta aên, Ta khaùt caùc ngöôi chaúng cho gì uoáng, Ta laø ngöôøi ngoaïi quoác vaø caùc ngöôi chaúng ñoùn tieáp, Ta traàn truïi vaø caùc ngöôi khoâng cho maëc, Ta oám ñau vaø ôû tuø caùc ngöôi khoâng heà vieáng thaêm Ta". Roài hoï cuõng hoûi laïi: "Laïy Chuùa, coù khi naøo chuùng toâi thaáy Ngaøi ñoùi hoaëc khaùt, ngoaïi quoác hoaëc traàn truïi, oám ñau hoaëc bò tuø ñaày, maø chuùng toâi khoâng ñeán cöùu giuùp?" Ngaøi seõ traû lôøi: "Ta baûo thaät, baát cöù khi naøo caùc ngöôøi cheånh maûng laøm ñieàu naøy cho moät ngöôøi thaáp keùm nhaát, töùc laø caùc ngöôi ñaõ cheånh maûng laøm cho Ta".
Vaø hoï seõ ñi chòu hình phaït vónh vieãn, coøn ngöôøi coâng chính höôûng söï soáng ñôøi ñôøi". (Mt 25,31-46)

noäi dung

5. "Ngöôøi naøy laø ai vaäy?"

Chuùa Gieâsu muoán loan baùo tin möøng cho soá ñoâng daân chuùng. Ñoù laø lyù do Ngaøi ñi luoân luoân. Trong soá nhöõng ngöôøi theo Ngaøi, coù moät ít phuï nöõ, vaø ñieàu naøy laøm hoang mang xaõ hoäi troïng nam cuûa thôøi ñaïi aáy. Cuøng vôùi caùc moân ñeä, nhöõng ngöôøi phuï nöõ naøy seõ laø nhöõng chöùng nhaân cho caùc lôøi noùi vaø vieäc laøm cuûa Chuùa Gieâsu sau khi Ngaøi phuïc sinh. Caùc ngöôøi phuï nöõ cuõng giöõ moät vai troø quan troïng trong vieäc truyeàn giaùo cuûa Giaùo Hoäi thuôû sô khai.

Ngaøi ñi qua moïi thaønh phoá, laøng maïc rao giaûng Tin Möøng veà Nöôùc Thieân Chuùa. Nhoùm möôøi hai cuõng ôû vôùi Ngaøi vaø moät soá phuï nöõ maø Ngaøi ñaõ chöõa cho khoûi taø thaàn hay beänh taät: Maria goïi laø Mañaleâna ñaõ ñöôïc tröø khoûi baûy quæ döõ, Gioanna, vôï oâng Chuza, ngöôøi quaûn lyù cuûa vua Heâroâñeâ, Susanna vaø nhieàu baø khaùc giuùp Ngaøi baèng tieàn baïc cuûa mình. (Lc 8,1-3)

Chuùa Gieâsu khoâng phaûi chæ laø moät thaày daäy. Ngaøi coøn laø ngöôøi cöùu chuoäc nhaân loaïi. Chính vì leõ ñoù maø Luca thuaät laïi moät soá vieäc laï luøng Chuùa Gieâsu ñaõ laøm.

Caùc pheùp laï cuûa Chuùa Gieâsu chöùng toû raèng nöôùc Thieân Chuùa ñaõ ñeán ôû giöõa nhaân loaïi. Caùc pheùp laï naøy laø haønh vi cöùu chuoäc coù nghóa giaûi thoaùt con ngöôøi. Caùc baûn töôøng thuaät veà pheùp laï cuõng trình baøy nhöõng loaïi aân hueä con ngöôøi coù theå nhaän laõnh nhôø ñöùc tin vaøo quyeàn naêng vaø tình yeâu thöông voâ bieân cuûa Thieân Chuùa. Thieân Chuùa laøm ñieàu maø thöôøng tình nhaân loaïi khoâng theå laøm. Baèng caùch naøy, caùc baûn töôøng thuaät pheùp laï luoân luoân laø nhöõng caâu truyeän coù muïc ñích cuûng coá ñöùc tin vaø luoân giöõ vöõng nieàm hy voïng cuûa chuùng ta. Neáu chuùng ta ñöùng vöõng trong ñöùc tin, chuùng ta coù theå chaéc daï seõ ñöôïc Chuùa ban nhöõng ñieàu Ngaøi ñaõ laøm cho keû khaùc tröôùc chuùng ta.

Neáu Thieân Chuùa baøy toû chính Ngaøi trong lòch söû Israel nhö laø Chuùa cuûa caùc ñoäng löïc thieân nhieân, quyeàn naêng thaàn linh cuûa Ngaøi cuõng baøy toû qua vieäc laøm baõo toá bình laëng ôû hoà qua lôøi cuûa Chuùa Gieâsu. Ñoái vôùi coäng ñoaøn, baûn töôøng thuaät laø moät bieåu hieäu söï coù maët cuûa Chuùa Gieâsu treân "thuyeàn cuûa Giaùo Hoäi", thôøi sô khai, vaø sau naøy trong suoát nhöõng phong ba baõo taùp maø Giaùo Hoäi phaûi traûi qua. Caùc moân ñeä phaûi troâng caäy vaøo moät mình Chuùa Gieâsu.

Moät ngaøy kia, Chuùa Gieâsu böôùc xuoáng thuyeàn cuøng vôùi caùc moân ñeä, vaø noùi vôùi hoï: "Naøo chuùng ta ñi sang phía beân kia bôø hoà".
Hoï ra khôi. Khi hoï caêng buoàm thì Ngaøi nguû thieáp ñi. Baõo toá daáy leân. Thuyeàn baét ñaàu ñaày nöôùc, vaø nhöõng ngöôøi treân thuyeàn thaáy mình laâm nguy. Hoï ñeán gaàn Chuùa Gieâsu ñaùnh thöùc Ngaøi daäy vaø noùi: "Thöa Thaày, thöa Thaày, chuùng ta cheát maát!"
Chuùa Gieâsu thöùc daäy, ñe doïa gioù vaø soùng gaàm. Hoà yeân laëng trôû laïi. Baáy giôø Ngaøi noùi vôùi caùc oâng: "Ñöùc tin cuûa chuùng con ôû ñaâu?"
Vaø hoï phaàn vì sôï haõi phaàn vì ngaïc nhieàn, noùi vôùi nhau: "Ngaøi laø ai maø truyeàn leänh cho soùng gioù phaûi vaâng phuïc?" (Lc 8,22-25)

Thieân Chuùa laø Thieân Chuùa cuûa söï soáng. caùi cheát khoâng ñaët ra moät giôùi haïn naøo ñoái vôùi quyeàn naêng cuûa Ngaøi. Khi Chuùa Gieâsu cho moät coâ gaùi ñang cheát soáng laïi, Ngaøi baøy toû quyeàn naêng thaàn linh cuûa Ngaøi. Nhöng ngöôøi naøo muoán caûm nghieäm ñöôïc quyeàn naêng Thieân Chuùa, caàn phaûi coù ñöùc tin khoâng theå suy chuyeån.

Khi Chuùa Gieâsu trôû veà bôø beân naøy, daân chuùng vui möøng ñôïi ñoùn tieáp Ngaøi. Luùc ñoù, coù moät ngöôøi teân laø Giairoâ; oâng laø ngöôøi coi hoäi ñöôøng taïi ñòa phöông naøy, tieán ñeán vaø suïp laïy döôùi chaân Chuùa Gieâsu van naøi Ngaøi ñeán nhaø oâng ta, vì ñöùa con gaùi duy nhaát môùi möôøi hai tuoåi saép cheát. Nhöng lieàn ñoù coù moät ngöôøi töø nhaø oâng coi hoäi ñöôøng chaïy laïi noùi: "Con oâng ñaõ cheát roài. Ñöøng phieàn ñeán Thaày laøm gì nöõa".
Chuùa Gieâsu nghe ñöôïc ñieàu naøy, thì noùi vôùi ngöôøi cha cuûa coâ gaùi: "Ñöøng sôï; haõy tin vaø coâ beù seõ ñöôïc cöùu chöõa".
Khi Ngaøi böôùc vaøo trong nhaø chæ cho Pheâroâ, Gioan vaø Giacoâbeâ ñi theo cuøng vôùi cha meï cuûa coâ gaùi. taát caû hoï ñang khoùc loùc than van. Chuùa Gieâsu baûo hoï: "Ñöøng khoùc! Coâ beù khoâng cheát ñaâu maø chæ nguû thoâi".
Nhöng hoï nhaïo Ngaøi vì hoï bieát laø coâ beù ñaõ cheát. Luùc aáy Chuùa Gieâsu caàm laáy tay coâ gaùi vaø goïi lôùn tieáng: "Hôõi coâ beù, haõy choãi daäy!"
Coâ beù soáng laïi vaø ñöùng daäy. Chuùa Gieâsu baûo hoï cho coâ aên. Cha meï coâ raát ngaïc nhieân. Nhöng Ngaøi truyeàn leänh cho hoï khoâng ñöôïc noùi cho ai ñieàu vöøa môùi xaûy ra. (Lc 8,40-42a; 49-56)

Baûn töôøng thuaät vieäc laøm cho caùc oå baùnh sinh ra nhieàu nhaéc nhôû söï chaêm soùc cuûa Thieân Chuùa ñoái vôùi Israel trong thôøi kyø lang thang trong sa maïc. Caâu truyeän cuõng nhaéc laïi vieäc ngoân söù EÂliseâ ñaõ cho moät traêm ngöôøi aên vôùi chæ naêm oå baùnh mì. Nhöng Chuùa Gieâsu cao troïng hôn vò ngoân söù naøy. Sau naøy, Chuùa Gieâsu seõ daâng hieán chính mình laøm cuûa aên. Khi Kitoâ höõu nghe trình thuaät pheùp laï naøy hoï seõ yù thöùc veà Thaùnh Leã Chuùa Gieâsu laø Chuùa hieän dieän vôùi con ngöôøi.

Chuùa Gieâsu cuøng caùc moân ñeä lui veà moät thaønh goïi laø Beâsaida. Nhöng khi daân chuùng hay bieát ñöôïc, hoï lieàn ñeán theo. Chuùa Gieâsu ñoùn tieáp hoï vaø noùi vôùi hoï veà Nöôùc Thieân Chuùa, vaø chöõa laønh nhöõng ngöôøi coù beänh.

Luùc aáy vaøo khoaûng xeá chieàu vaø nhoùm möôøi hai ñeán gaàn Ngaøi thöa: "Xin ñeå daân chuùng ñi veà; hoï coù theå vaøo caùc laøng caùc traïi ôû gaàn ñaây ñeå tìm nôi truù, bôûi vì chuùng ta ñang ôû moät vuøng hoang vaéng".
Chuùa Gieâsu noùi: "Chính caùc con haõy cho hoï cuûa aên".
Caùc oâng thöa laïi: "Chuùng con chæ coù voûn veïn naêm caùi baùnh vaø hai con caù. Chuùng con phaûi ñi mua thöùc aên cho baáy nhieâu ngöôøi naøy sao?"
Luùc aáy coù khoaûng naêm ngaøn ngöôøi. Nhöng ngaøi noùi vôùi caùc moân ñeä: "Haõy cho hoï ngoài xuoáng töøng nhoùm naêm möôi ngöôøi".
Hoï laøm nhö theá vaø baûo moïi ngöôøi ngoài xuoáng. Chuùa Gieâsu caàm laáy naêm caùi baùnh vaø hai con caù, ngöôùc maét leân trôøi, laøm pheùp baùnh vaø caù roài beû vaø trao cho caùc moân ñeä ñeå phaân phaùt cho ñaùm ñoâng. Taát caû ñaõ aên no neâ. Ngöôøi ta thu caùc maåu baùnh coøn laïi ñöôïc möôøi hai roå ñaày. (Lc 9,10b-17)

Nhöõng vieäc Chuùa Gieâsu laøm khieán cho daân chuùng hoûi nhau Ngaøi laø ai. Chæ coù caùc moân ñeä bieát ñöôïc Ngaøi laø Ñaáng Thieân Sai. Chính Chuùa giuùp hoï daàn hoài bieát ñöôïc Ñöùc Kitoâ chính thaät laø ai: Ngaøi laø Ñaáng Thieân Sai maø nhaân loaïi ñang mong ñôïi, laø Con Thieân Chuùa. Hoï khoâng theå töï mình maø bieát ñöôïc Ngaøi.

Pheâroâ, nhôø Chuùa giuùp vaø vì ñöùc tin khaù maõnh lieät baét ñaàu nhaän bieát Ñöùc Kitoâ laø Ñaáng Thieân Sai. Vì theá Chuùa Gieâsu ñaõ choïn oâng laøm "vieân ñaù" ñeå xaây Giaùo Hoäi Ngaøi treân ñoù, Giaùo Hoäi ñoù laø coäng ñoaøn caùc moân ñeä cuûa Chuùa. Pheâroâ seõ phaûi giuùp caùc moân ñeä cuûa Chuùa vöõng maïnh trong ñöùc tin.

Khi Chuùa Gieâsu ñeán mieàn Ceâsareâa Philippi, Ngaøi hoûi caùc moân ñeä: "Daân chuùng traû lôøi theá naøo veà thaéc maéc naøy: Con Ngöôøi laø ai?"
Vaø hoï traû lôøi: "Ngöôøi thì noùi laø Gioan Taåy Giaû; ngöôøi noùi laø Elia, vaø nhöõng ngöôøi khaùc noùi laø Gieâreâmia hoaëc moät trong caùc ngoân söù".
Roài Chuùa hoûi hoï: "Coøn chuùng con, chuùng con noùi Ta laø ai?"
Luùc aáy Simon Pheâroâ noùi lôùn tieáng: "Thaày laø Ñöùc Kitoâ, Con Thieân Chuùa haèng soáng".
Baáy giôø Chuùa Gieâsu ñaùp: "Simon, con Giona, con laø ngöôøi coù phuùc, bôûi vì khoâng phaûi töï con maø bieát vieäc naøy, nhöng Cha Ta treân trôøi. Vaø Ta cuõng cho con hay raèng: con laø Pheâroâ (nghóa laø ñaù) vaø treân ñaù naøy Ta seõ xaây döïng Giaùo Hoäi cuûa Ta, vaø cöûa hoûa nguïc khoâng bao giôø coù theå choáng ñöôïc. Ta seõ cho con caùc chìa khoùa Nöôùc Trôøi: baát cöù caùi gì con caàm buoäc döôùi ñaát cuõng bò caàm buoäc treân trôøi vaø baát cöù caùi gì con côûi môû döôùi ñaát cuõng ñöôïc côûi môû treân trôøi".
Roài Chuùa ra leänh cho caùc moân ñeä khoâng ñöôïc noùi vôùi ai Ngaøi laø Ñaáng Thieân Sai. (Mt 16,13-20)

noäi dung

6. "Ngaøi quyeát ñònh leân ñöôøng tieán veà Gieârusalem"

Phaàn keá tieáp, phuùc aâm Luca cho hay caùc moân ñeä phaûi qua ñoaïn ñöôøng naøo ñeå trung thaønh vôùi Chuùa Gieâsu. Hoï phaûi theo Ñöùc Gieâsu treân haønh trình veà thaùnh giaù; hoï coù theå phaûi cam chòu khoå ñau vaø coù khi phaûi cheát. Luca moâ taû laïi haønh trình cuûa Chuùa Gieâsu höôùng veà Gieârusalem. Con ñöôøng naøy seõ ñöa Ngaøi ñeán khoå ñau vaø söï cheát, nhöng cuõng ñeán söï soáng laïi vaø leân trôøi. Baûn töôøng thuaät naøy khoâng phaûi chæ taû caûnh ñòa lyù nhöng coáng hieán cho chuùng ta höôùng ñi thieâng lieâng. Ñoù laø höôùng ñi cuûa caùc moân ñeä trong vieäc theo goùt Chuùa Gieâsu.

Phaûn öùng giaän döõ cuûa caùc moân ñeä ñoái vôùi söï thieáu nieàm nôû cuûa ngöôøi Samaritanoâ, cho thaáy hoï chöa hieåu roõ tinh thaàn vaø söù ñieäp cuûa Chuùa Gieâsu. Chuùa Gieâsu ñeán ñeå cöùu chöõa chöù khoâng ñeå tieâu dieät. Ñöùc tin Kitoâ giaùo buoäc phaûi yeâu keû thuø.

Khi thôøi gian Ngaøi phaûi rôøi boû theá giôùi naøy ñaõ gaàn ñeán, Chuùa Gieâsu cöông quyeát leân ñöôøng ñi Gieârusalem. Ngaøi sai caùc söù giaû ñi tröôùc vaøo trong moät laøng cuûa ngöôøi Samaritanoâ ñeå tìm nôi troï qua ñeâm. Nhöng caùc ngöôøi Samaritanoâ khoâng muoán ñoùn tieáp Ngaøi, vì Ngaøi treân ñöôøng ñi veà Gieârusalem. Luùc ñoù caùc moân ñeä Ngaøi, oâng Gioan vaø Giacoâbeâ, noùi: "Thöa Thaày, Thaày coù muoán chuùng toâi xin löûa töø trôøi xuoáng thieâu ñoát hoï khoâng?" Nhöng Chuùa Gieâsu quay laïi nhìn hoï vaø quôû traùch hoï. Hoï laïi ñi sang moät laøng khaùc. (Lc 9,51-56)

Caùc nhaø thoâng luaät coi vieäc chöõa beänh cuõng laø moät vieäc laøm vaø do ñoù, vieäc chöõa beänh bò caám ñoaùn trong ngaøy Sabat. Nhöng Chuùa Gieâsu tuyeân boá raèng vieäc chöõa trò cho moät ngöôøi oám beänh khoâng nghòch laïi luaät ngaøy Sabat. Thieân Chuùa muoán cöùu ñoä; luaät vaø ñieàu raên cuõng khoâng theå muoán khaùc hôn vieäc cöùu ñoä cuûa Chuùa. Chuùa Gieâsu nhìn vieäc chöõa beänh nhö laø vieäc tuaân giöõ giôùi luaät ngaøy Sabat.

Chuùa Gieâsu duøng böõa taïi nhaø cuûa moät ngöôøi Phariseâu nhaèm ñuùng ngaøy Sabat. Ngöôøi coù maët ñeå yù theo doõi Ngaøi. Coù moät ngöôøi bò beänh phuø thuõng ñeán tröôùc maët Ngaøi. Chuùa Gieâsu hoûi caùc ngöôøi Phariseâu vaø caùc nhaø thoâng luaät: "Luaät coù cho pheùp chöõa beänh trong ngaøy Sabat khoâng?"
Hoï giuõ im laëng. Luùc ñoù Chuùa Gieâsu caàm tay ngöôøi ñoù, chöõa oâng laønh vaø baûo oâng veà nhaø. Ngaøi lieàn noùi vôùi hoï raèng: "Neáu ai trong caùc oâng coù con trai mình hoaëc con baø rôi xuoáng hoá, caùc oâng coù ñi ngay tôùi keùo noù leân duø ñuùng vaøo ngaøy Sabat khoâng?"
Vaø hoï ñaõ khoâng bieát phaûi traû lôøi theá naøo caû. (Lc 14,1-6)

Gieâricoâ laø traïm döøng choùt treân cuoäc haønh trình cuûa Ngaøi veà Gieârusalem. Chính ôû ñoù Ngaøi laøm cho ngöôøi muø töø khi môùi sinh ñöôïc saùng maét (oâng Ta ñöôïc goïi laø Bartimeâoâ trong phuùc aâm Marcoâ). Ngöôøi naøy toû ra coù moät ñöùc tin laï thöôøng. Ñöôïc chöõa khoûi ngöôøi naøy theo Chuùa Gieâsu treân ñöôøng ñi Gieârusalem. OÂng trôû thaønh moân ñeä cuûa Ngaøi.

Khi Chuùa Gieâsu ñeán gaàn Gieâricoâ, coù moät ngöôøi muø ngoài beân veä ñöôøng aên xin. Khi oâng Ta nghe ñaùm ñoâng ñi qua, oâng ta hoûi xem coù caùi gì xaûy ra. Hoï noùi cho oâng bieát laø Chuùa Gieâsu ngöôøi Nazareùt ñang ñi qua. Luùc aáy, oâng goïi to leân: "Hôõi oâng Gieâsu, Con vua Ñavid, xin thöông ñeán toâi!"
Daân chuùng ñöùng tröôùc maët oâng maéng oâng vaø baûo oâng giöõ im laëng. Nhöng oâng caøng gaøo to hôn: "Xin con vua Ñavid haõy thöông ñeán toâi!"
Chuùa Gieâsu döøng laïi vaø truyeàn leänh mang oâng ñeán. Khi oâng tôùi gaàn, Chuùa Gieâsu hoûi: "OÂng muoán Ta laøm gì cho oâng?"
OÂng traû lôøi: "Thöa Ngaøi, xin cho toâi ñöôïc thaáy laïi"
Chuùa noùi vôùi oâng: "Ngöôi haõy thaáy, ñöùc tin cuûa oâng ñaõ cöùu chöõa oâng".
Ngay luùc ñoù oâng hoài phuïc ñöôïc thò giaùc vaø theo Chuùa Gieâsu, ngôïi khen vinh quang Thieân Chuùa. Vaø taát caû daân chuùng khi nhìn thaáy pheùp laï cuõng ngôïi khen vinh quang Thieân Chuùa. (Lc 18,35-43)

ÔÛ Gieâricoâ, coù moät ngöôøi giaùm ñoác thueá teân laø Giakeâu; oâng laø ngöôøi giaøu coù nhöng laïi bò daân chuùng khinh khi vì hoï xem oâng laø keû löøa ñaõo. Cuõng nhö bao keû khaùc tröôùc ñaây, Giakeâu gaëp ñöôïc tình yeâu nhaân töø cuûa Chuùa. Chuùa Gieâsu coøn ñeán nguï nhaø oâng, vieäc naøy taïo baát bình cho nhöõng ngöôøi voán xem Giakeâu laø keû toäi loãi. Cuoäc gaëp gôõ vôùi Chuùa Gieâsu ñaõ thay ñoåi hoaøn toaøn con ngöôøi Giakeâu, vì sau ñoù oâng tuyeân boá saün saøng cho ngöôøi ngheøo phaân nöûa gia taøi cuûa oâng vaø boài thöôøng nhöõng baát coâng oâng ñaõ laøm. Khi döøng laïi nhaø Giakeâu, Chuùa Gieâsu thöïc hieän ñieàu Ngaøi ñaõ daïy; Ngaøi ñeán ñeå tìm vaø cöùu chöõa nhöõng gì ñaõ hö maát.

Sau khi vaøo trong thaønh Gieâricoâ, Chuùa Gieâsu ñi raûo phoá. Coù moät ngöôøi teân laø Giakeâu, laø giaùm ñoác phoøng thu thueá vaø raát giaàu coù. OÂng muoán nhìn thaáy Chuùa Gieâsu, nhöng ñaùm ñoâng chaén loái khoâng cho oâng nhìn thaáy Ngaøi vì voùc daùng oâng töông ñoái thaáp. OÂng lieàn chaïy ñi tröôùc vaø leo leân caây sung ñeå nhìn thaáy Ngaøi vì Ngaøi saép ñi qua choã aáy. Khi Chuùa Gieâsu tôùi nôi, Ngaøi ngöôùc maét nhìn leân vaø goïi oâng: "Giakeâu, haõy xuoáng ngay vì hoâm nay toâi seõ ôû nhaø oâng".
OÂng hoái haû xuoáng vaø vui möøng ñoùn tieáp Ngaøi. Ngöôøi ta phaøn naøn khi thaáy söï vieäc xaûy ra vaø noùi: "Ngaøi laø khaùch cuûa ngöôøi toäi loãi!"
Baáy giôø Giakeâu thöa cuøng Chuùa Gieâsu: "Thöa Thaày, nay toâi cho phaân nöûa taøi saûn toâi coù cho ngöôøi ngheøo, vaø neáu toâi ñaõ laáy cuûa ai caùi gì thuoäc veà hoï, toâi saün saøng traû laïi gaáp boán laàn".
Chuùa Gieâsu noùi vôùi oâng: "Ngaøy hoâm nay söï cöùu roãi ñaõ ñeán vôùi nhaø naøy, bôûi vì oâng cuõng laø con caùi Abraham. Con Ngöôøi ñeán ñeå tìm kieám vaø cöùu thoaùt caùi ñaõ maát". (Lc 19,1-10)

Caâu truyeän veà ngöôøi ñaøn baø ngoaïi tình thuaät trong phuùc aâm theo thaùnh Gioan chöùng minh moät caùch huøng hoàn yù ñònh cuûa Chuùa Gieâsu muoán cöùu thoaùt caùi ñaõ maát. Moïi ngöôøi ñaõ saün saøng ñeå neùm ñaù ngöôøi ñaøn baø cho cheát theo leà luaät. Chuùa Gieâsu ñoäng loøng thöông baø vaø cöùu baø khoûi cheát. Nhöõng lôøi cuûa Ngaøi noùi vôùi quaàn chuùng baát nhaân leân aùn baø laø lôøi caûnh caùo cho nhöõng ngöôøi naøo coi mình laø coâng chính. Ñieàu tröôùc nhaát hoï phaûi laøm laø quay veà vôùi Chuùa vaø khoâng ñöôïc leân aùn moät ai.

Caùc nhaø thoâng luaät vaø ngöôøi Phariseâu mang ñeán cho Ngaøi moät ngöôøi ñaøn baø phaïm toäi ngoaïi tình. Hoï daãn ngöôøi ñaøn baø ñeán tröôùc maët Ngaøi vaø noùi: "Thöa Thaày, ngöôøi ñaøn baø naøy bò baét quaû tang luùc ñang phaïm toäi ngoaïi tình. Moâisen truyeàn leänh cho chuùng toâi trong leà luaät phaûi neùm ñaù baø. Nhöng Ngaøi noùi theá naøo veà vieäc naøy".
Hoï gaøi baãy Ngaøi vôùi muïc ñích tìm ra ñöôïc sô hôû naøo ñeå toá caùo Ngaøi. Nhöng Chuùa Gieâsu cuùi xuoáng, duøng ngoùn tay vaø vieát xuoáng ñaát. Khi hoï laäp laïi caâu hoûi, Chuùa Gieâsu ñöùng leân vaø noùi: "Neáu ai trong caùc oâng khoâng coù phaïm toäi gì thì ngöôøi ñoù neùm ñaù baø tröôùc tieân".
Roài Ngaøi laïi cuùi xuoáng vieát döôùi ñaát. Khi hoï nghe ñieàu aáy, töøng ngöôøi moät ruùt lui, baét ñaàu töø ngöôøi lôùn tuoåi cho ñeán ngöôøi cuoái cuøng. Chuùa Gieâsu coøn laïi moät mình vôùi ngöôøi ñaøn baø ñöùng ñoù. Luùc aáy Ngaøi nhìn vaø hoûi baø: "Thieáu phuï, hoï ñaâu caû roài? Khoâng ai keát toäi baø sao?"
Baø traû lôøi: "Thöa Thaày, khoâng coù ai".
Chuùa Gieâsu noùi: "Ta chaúng keát aùn baø. Haõy veà, vaø ñöøng phaïm toäi nöõa". (Gioan 8,3-11)

Tình yeâu Chuùa Gieâsu ñoái vôùi con ngöôøi khoâng coù bieân giôùi. Chuùa Gieâsu saün saøng thí maïng soáng ñeå cöùu chuoäc con ngöôøi. Ñoù laø söù maïng Chuùa Cha ñaõ trao cho Ngaøi. Khoâng coù hieåm nguy naøo coù theå laøm cho Ngaøi troán traùnh söù maïng ñoù. Chuùa Gieâsu ñöôïc ví vôùi keû chaên chieân toát laønh, vì Ngaøi yeâu thöông ñoaøn chieân mình maø ñaønh chòu haêm doïa ñeán sinh maïng. Ngaøi töï do vaø hoaøn toaøn yù thöùc veà vieäc Ngaøi laøm, treân ñöôøng daán thaân thi haønh yù ñònh Cha Ngaøi. Ngaøi töï nguyeän vaø thong dong ñi ñeán ñieåm ñích cuøng. Vaø caùi cheát cuûa Chuùa Gieâsu laø haäu quaû cuûa tình yeâu cuûa Ngaøi ñoái vôùi nhaân loaïi.

"Ta laø ngöôøi chaên chieân toát. Ngöôøi chaên chieân toát hieán maïng soáng mình vì con chieân cuûa mình. Ngöôøi laøm thueâ, vì khoâng phaûi laø ngöôøi chaên chieân vaø khoâng laøm chuû con chieân, hoï boû maëc con chieân khi hoï nhìn thaáy choù soùi ñeán vaø hoï chaïy troán. Vaø choù soùi baét chuùng, laøm chuùng taùn loaïn. Bôûi vì hoï chæ laø ngöôøi laøm coâng neân hoï khoâng chaêm soùc ñaøn chieân. Ta laø ngöôøi chaên chieân toát. Ta bieát caùc chieân cuûa Ta vaø chieân cuûa Ta bieát Ta cuõng nhö Cha bieát Ta vaø Ta bieát Cha. Ta hy sinh maïng soáng Ta vì caùc con chieân. Ta coøn nhieàu con chieân khaùc chöa thuoäc veà ñoaøn naøy. Ta cuõng phaûi ñi tìm; chuùng seõ nghe tieáng Ta vaø chæ coù moät ñoaøn chieân, moät ngöôøi chaên chieân. Cha Ta yeâu meán Ta bôûi vì Ta hy sinh maïng soáng ñeå mang laïi söï soáng cho ñaøn chieân. Khoâng ai laáy ñöôïc maïng soáng Ta, nhöng chính Ta töï hieán maïng soáng Ta. Ta hoaøn toaøn töï do ñeå trao ban söï soáng cuûa Ta vaø Ta seõ thu hoài laïi". (Gioan 10,11-18)

noäi dung

7. "Ñöùc Kitoâ chaúng phaûi chòu nhöõng ñau khoå naøy ñeå vaøo vinh quang cuûa Ngaøi hay sao?"

Chuùa Gieâsu ñeán chaëng cuoái cuøng cuûa cuoäc haønh trình. Taïi Gieârusalem, thaønh thaùnh, Ngaøi seõ phaûi hoaøn taát söù meänh cuûa Cha baèng caùi cheát treân thaäp giaù. Vieäc vaøo thaønh cuûa Ngaøi ñöôïc xem nhö laø baèng chöùng vöông quyeàn cuûa Ngaøi. Nhöng Ngaøi ra maét baèng caùch côõi con löøa, chöùng toû vöông quyeàn cuûa Ngaøi khaùc vôùi quyeàn cuûa caùc vò ñeá vöông treân theá giôùi.

Ngaøi baûo hai trong soá caùc moân ñeä ñi chuaån bò cho Ngaøi vaøo thaønh Gieârusalem. Trong ñoaïn naøy, Luca cho thaáy Ñöùc Gieâsu laø Chuùa, Ñaáng bieát tröôùc vieäc gì seõ xaûy ra. Ngaøi muoán ñoái ñaàu moät caùch yù thöùc caùc bieán coá daãn Ngaøi ñeán caùi cheát. Con ngöôøi khoâng coù theå laøm gì choáng laïi Ngaøi ñöôïc; chính Ngaøi töï nguyeän nhaän caùi cheát.

Chuùa Gieâsu ñi ñaàu ñöa caùc moân ñeä höôùng veà Gieârusalem... Khi hoï ñeán gaàn Beâphageâ vaø Beâtani, gaàn nuùi Caây Daàu, Ngaøi sai hai moân ñeä ñi vaø baûo hoï: "Haõy ñi vaøo trong laøng tröôùc maët. Khi vaøo trong laøng, caùc con seõ thaáy moät con löøa con chöa coù ai côõi ñang bò coät giaây ôû ñoù; caùc con haõy côûi giaây vaø daãn veà ñaây. Neáu coù ai hoûi caùc con taïi sao laïi côûi giaây noù, thì caùc con thöa raèng: Thaày caàn ñeán noù".
Hai ngöôøi ñöôïc sai ñi ñaõ leân ñöôøng vaø gaëp thaáy moïi söï nhö Ngaøi ñaõ baûo hoï. Khi hoï ñang côûi giaây löøa thì chuû nhaân ñeán hoûi hoï: "Taïi sao caùc oâng côûi giaây löøa?"
Hoï traû lôøi: "Bôûi vì Thaày caàn ñeán noù".
Vaø hoï ñaõ daãn con löøa ñeán phuû aùo leân löng cho Chuùa côõi leân treân. Khi Ngaøi ñi, daân chuùng traûi aùo cuûa hoï treân ñöôøng. Khi Ngaøi tôùi gaàn chaân nuùi Caây Daàu, caùc moân ñeä baét ñaàu vui möøng vaø tung hoâ Thieân Chuùa lôùn tieáng vì nhöõng vieäc laï luøng hoï ñaõ ñöôïc xem thaáy. Hoï hoâ lôùn tieáng:

"Chuùc tuïng ñöùc Vua, Ñaáng nhaân danh Chuùa maø ñeán!
Bình an treân trôøi vaø vinh quang Thieân Chuùa!"

Moät vaøi ngöôøi Phariseâu töø giöõa ñaùm ñoâng noùi vôùi Chuùa: "Thöa Thaày, xin khieån traùch caùc moân ñeä cuûa Thaày"
Ngaøi ñaùp: "Toâi baûo thaät, neáu nhöõng ngöôøi naøy hoï im tieáng thì nhöõng hoøn ñaù seõ hoâ heùt leân!"
(Lc 19,28-40)

Daân chuùng bình dò ñaõ toû ra yeâu meán Chuùa Gieâsu raát noàng nhieät. Keû thuø ñích thöïc cuûa Ngaøi laø lôùp thöôïng teá vaø caùc luaät gia. Nhöõng ngöôøi naøy sôï raèng daân chuùng seõ noåi loaïn neáu hoï baét vaø haønh quyeát Chuùa Gieâsu tröôùc maët daân chuùng. Ñoù laø lyù do taïi sao hoï khaáp khôûi chaáp nhaän ñeà nghò cuûa moät moân ñeä Chuùa Gieâsu xin noäp Ngaøi moät caùch kín ñaùo.

Ngaøy leã Baùnh Khoâng Men, cuõng goïi laø Vöôït Qua, ñaõ tôùi gaàn. Caùc thöôïng teá, kyù luïc ñang tìm caùch ñeå loaïi tröø Chuùa Gieâsu, nhöng hoï coøn e sôï daân chuùng. Luùc aáy Satan nhaäp vaøo Giuña, coù bieät hieäu laø Iscarioât, laø moät trong soá möôøi hai. OÂng ñeán thaûo luaän vôùi caùc thöôïng teá vaø caùc ñaàu muïc quaûn lyù Ñeàn thaùnh veà phöông caùch giao noäp Chuùa Gieâsu. Lôùp ngöôøi naøy sung söôùng vaø ñoàng yù cho oâng moät soá tieàn. Giuña chaáp thuaän vaø tìm cô hoäi ñeå phaûn boäi Chuùa Gieâsu khoâng cho daân chuùng hay bieát.

Vaøo caän ngaøy leã Vöôït Qua, ngöôøi Do Thaùi coù tuïc leä aên con chieân hieán teá trong ñeàn thôø. Böõa aên coù röôïu, rau ñaéng vaø baùnh khoâng men (vì theá goïi laø "Leã Baùnh Khoâng Men"). Pheâroâ vaø Gioan ñöôïc giao traùch nhieäm söûa soaïn. Chuùa Gieâsu, trong böõa aên ñaõ loan baùo caùi cheát cuûa Ngaøi, nhöng Ngaøi höùa vôùi caùc moân ñeä moät cuoäc gaëp gôõ khaùc trong Nöôùc Thieân Chuùa. Trong böõa aên toái, Ngaøi caàm laáy baùnh vaø röôïu vaø cho chuùng moät yù nghóa môùi, yù nghóa cuûa chính thaân Ngaøi bò noäp, maùu Ngaøi phaûi ñoå, laøm chöùng cho tình yeâu cuûa Ngaøi ñoái vôùi con ngöôøi. Caùi cheát cuûa Ngaøi theå hieän giao öôùc môùi giöõa Thieân Chuùa vaø nhaân loaïi; giao öôùc môùi naøy ñaõ ñöôïc Gieâreâmia loan baùo. Chuùa Gieâsu hy sinh maïng soáng cho moïi ngöôøi. Thieân Chuùa tha thöù moïi toäi loãi cho nhaân loaïi. Vieäc cöû haønh Thaùnh Theå ngaøy nay laø vieäc töôûng nieäm böõa aên cuoái cuøng cuûa Chuùa Gieâsu vôùi caùc moân ñeä.

Roài tôùi ngaøy leã Baùnh Khoâng Men laø ngaøy con chieân Vuôït Qua ñöôïc hieán teá. Chuùa Gieâsu sai Pheâroâ vaø Gioan ñi vaø noùi: "Haõy ñi chuaån bò cho böõa aên Vöôït Qua".
Hoï hoûi laïi Ngaøi: "Thaày muoán chuùng toâi doïn böõa ñoù ôû ñaâu?"
Ngaøi ñaùp: "Khi caùc con vaøo trong thaønh caùc con seõ gaëp moät ngöôøi ñaøn oâng mang moät bình nöôùc. Haõy theo oâng vaøo trong nhaø vaø baûo chuû nhaø raèng: "Thaày hoûi oâng xem phoøng aên ôû ñaâu ñeå Ngaøi coù theå aên tieäc Vöôït Qua vôùi caùc moân ñeä". Baáy giôø oâng seõ chæ cho caùc con moät phoøng gaùc roäng ñaõ coù saün caùc gheá naèm. Caùc con haõy söûa soaïn ôû ñoù".
Hoï ra ñi vaø thaáy moïi söï nhö Ngaøi ñaõ baûo hoï, vaø hoï ñaõ söûa soaïn leã Vöôït Qua ôû ñoù. Khi ñeán giôø, Chuùa Gieâsu ngoài vaøo baøn vôùi caùc moân ñeä vaø baûo hoï: "Thaày ñaõ öôùc muoán ñöôïc aên leã Vöôït Qua naøy vôùi caùc con tröôùc khi phaûi chòu khoán khoå. Vì Thaày ñaõ noùi vôùi caùc con raèng. Vì Thaày baûo caùc con Thaày seõ khoâng coøn uoáng röôïu nöõa cho tôùi khi nöôùc Thieân Chuùa ñeán".
Roài Ngaøi laïi caàm laáy baùnh, taï ôn Thieân Chuùa, beû ra chia cho hoï vaø noùi: "Ñaây laø thòt Thaày seõ bò giao noäp vì caùc con. Haõy laøm vieäc naøy ñeå nhaéc nhôû ñeán Thaày".
Cuõng vaäy, sau böõa aên toái, Ngaøi caàm laáy cheùn vaø noùi: "Cheùn naøy laø giao öôùc môùi ñöôïc baûo ñaûm do maùu Thaày, maùu seõ bò tuoân ñoå ra vì caùc con. Theá nhöng, cuøng ngoài ñoàng baøn vôùi Thaày coù baøn tay cuûa keû phaûn boäi Thaày. Con Ngöôøi seõ ra ñi theo yù ñònh cuûa Thieân Chuùa; nhöng khoán cho keû phaûn boäi!"
Hoï baét ñaàu hoûi nhau xem ai trong boïn hoï seõ laøm ñieàu boäi phaûn naøy. Pheâroâ noùi: "Thöa Thaày, toâi saün saøng theo Thaày daãu vaøo tuø hay phaûi chòu cheát".
Vaø Chuùa Gieâsu noùi: "Thaày baûo thaät con, hôõi Pheâroâ, hoâm nay tröôùc luùc gaø gaùy, con seõ choái ba laàn raèng con chaúng bieát Thaày". (Lc 22,7-23, 33.34)

Gioan söû gia keå laïi moät söï kieän khaùc nöõa. Trong böõa aên cuoái cuøng, Chuùa Gieâsu röûa chaân cho caùc moân ñeä. Vieäc naøy laø boån phaän cuûa toâi tôù trong nhaø. Baèng cöû chæ naøy Chuùa Gieâsu cho caùc moân ñeä thaáy troùt cuoäc soáng cuûa Ngaøi laø phuïc vuï vaø caùi cheát saép tôùi seõ laø toät ñænh cuûa tình yeâu. Luùc ban ñaàu, Pheâroâ vaø caùc moân ñeä khoâng hieåu. Nhöng Chuùa Gieâsu baûo hoï raèng muoán laøm moân ñeä Ngaøi phaûi xöû söï nhö Ngaøi vaø soáng nhö Ngaøi ñaõ soáng. Ñieåm ñaëc bieät cuûa ngöôøi moân ñeä Chuùa Gieâsu laø phuïc vuï chöù khoâng ra leänh. Gioan laøm noåi baät hôn caùc söû gia phuùc aâm khaùc veà söï bình thaûn uy duõng cuûa Chuùa Gieâsu ñoái dieän vôùi caùi cheát. Ñoái vôùi Ngaøi, vieäc daâng hieán cuoäc soáng mình ñeán cheát laø haønh trình töø coõi ñôøi naøy veà vôùi Chuùa Cha.

Tröôùc khi leã Vöôït Qua, Chuùa Gieâsu bieát raèng ñaõ ñeán giôø Ngaøi phaûi rôøi boû theá giôùi naøy ñeå veà cuøng Chuùa Cha, Ngaøi ñaõ luoân yeâu thöông nhöõng ngöôøi thuoäc veà Ngaøi ôû trong theá giôùi, nhöng luùc naøy Ngaøi toû ra cho thaáy tình yeâu cuûa Ngaøi troïn veïn chöøng naøo.

Khi hoï ñang aên böõa toái, thì ma quæ ñaõ gieo vaøo ñaàu oùc Giuda Iscarioât, con oâng Simon, yù ñònh noäp Ngaøi. Chuùa Gieâsu ñaõ bieát raèng Chuùa Cha trao moïi söï trong tay Ngaøi vaø Ngaøi ñaõ töø Thieân Chuùa maø ñeán thì cuõng trôû veà cuøng Thieân Chuùa. Ngaøi ñöùng daäy khoûi baøn, côûi aùo khoaùc ngoaøi vaø laáy khaên lau thaét chung quanh löng. Roài Ngaøi ñoå nöôùc vaøo trong moät caùi chaäu, baét ñaàu röûa chaân cho caùc moân ñeä vaø lau vôùi khaên thaét chung quanh löng. Khi Ngaøi tôùi oâng Simon Pheâroâ thì oâng noùi vôùi Ngaøi: "Thöa Thaày, Thaày röûa chaân cho con sao!"
Chuùa Gieâsu ñaùp: "Luùc naøy con chöa hieåu vieäc Thaày laøm, nhöng sau naøy con seõ bieát".
Pheâroâ noùi: "Khoâng bao giôø con ñeå cho Thaày röûa chaân con!"
Chuùa Gieâsu ñaùp: "Neáu Thaày khoâng röûa chaân cho con, thì con chaúng coù gì chung vôùi Thaày".
Simon Pheâroâ noùi vôùi Ngaøi: "Vaäy, xin Thaày röûa khoâng nhöõng chaân maø caû tay vaø ñaàu con nöõa!"
Chuùa Gieâsu noùi: "Khoâng ngöôøi naøo sau khi ñaõ taém roài laïi coøn caàn röûa nöõa, ngöôøi ñoù hoaøn toaøn saïch seõ. Caùc con cuõng vaäy, caùc con ñaõ saïch, nhöng khoâng phaûi taát caû chuùng con ñeàu saïch!"
Vì Chuùa Gieâsu bieát ai saép noäp Ngaøi, neân Ngaøi noùi: "Khoâng phaûi taát caû chuùng con ñeàu saïch".
Khi röûa chaân cho hoï xong Ngaøi maëc aùo trôû laïi vaø trôû veà baøn; Ngaøi noùi: "Caùc con coù hieåu ñieàu Ta vöøa laøm cho caùc con khoâng? caùc con goïi Ta laø Thaày vaø Chuùa, caùc con noùi theá laø ñuùng vì Ta ñuùng nhö vaäy. Vaäy, neáu Ta laø Chuùa vaø laø Thaày, ñaõ röûa chaân cho caùc con, caùc con cuõng phaûi röûa chaân cho nhau. Ta ñaõ cho caùc con moät maãu göông ñeå caùc con laøm nhö Ta ñaõ laøm cho caùc con". (Gioan 13,1-15)

Chuùa Gieâsu traûi qua kinh nghieäm khaéc khoaûi cuûa con ngöôøi tröôùc khi cheát. Nhöng töø beân trong Ngaøi ñaõ muùc ñöôïc söùc maïnh caàn thieát do lôøi caàu nguyeän ñeå coù theå chaáp nhaän yù muoán cuûa Thieân Chuùa. Ñoù laø moät göông maãu cho caùc moân ñeä,... vaø cho chuùng ta.

Ñöôïc Thieân Chuùa taêng söùc, Ngaøi ñaõ coù theå tröïc dieän vôùi keû phaûn boäi vaø ñoäi lính tuaàn tieãu trong tinh thaàn thanh thaûn. Luca cho thaáy trong tình traïng cuøng cöïc nguy hieåm, Chuùa Gieâsu ñaõ khoâng nghó ñeán mình. Moät laàn nöõa Ngaøi haønh ñoäng theo tö caùch laø Ñaáng Cöùu Theá cuûa nhaân loaïi.

Ngaøi ñi ra vaø böôùc veà nuùi Caây Daàu nhö thoùi quen. Caùc moân ñeä ñi theo Ngaøi. Khi hoï tôùi nôi, Ngaøi baûo hoï: "Caùc con haõy caàu nguyeän ñeå khoûi bò sa ngaõ tröôùc thöû thaùch".
Ngaøi lui xa khoûi hoï, khoaûng chöøng moät taàm neùm hoøn ñaù; vaø quì xuoáng caàu nguyeän: "Laïy Cha, neáu ñaây laø yù muoán Cha, xin caát cho con khoûi cheùn ñaéng naøy! Tuy nhieân xin theo yù Cha chöù khoâng phaûi yù con".
Roài moät thieân thaàn töø trôøi hieän ra vôùi Ngaøi mang söùc maïnh ñeán cho Ngaøi. Trong côn khaéc khoaûi Ngaøi coøn caàu nguyeän tha thieát hôn vaø moà hoâi rôi xuoáng ñaát töøng gioït nhö nhöõng gioït maùu to. Caàu nguyeän xong, Ngaøi ñeán vôùi caùc moân ñeä vaø thaáy hoï ñang nguû meät vì buoàn phieàn, Ngaøi baûo hoï: "Caùc con coù theå nguû ñöôïc sao? Haõy choãi daäy vaø caàu nguyeän ñeå khoûi bò sa ngaõ tröôùc thöû thaùch". (Lc 22,39-46)

Ngaøi coøn ñang noùi thì moät nhoùm ngöôøi xuaát hieän. Ñöùng ñaàu hoï laø Giuña, moät trong nhoùm möôøi hai. OÂng tieán ñeán saùt Chuùa Gieâsu ñeå hoân Ngaøi. Chuùa Gieâsu noùi: "Hôõi Giuña, con phaûn boäi Con Ngöôøi baèng moät caùi hoân sao?"
Caùc ngöôøi theo Chuùa thaáy söï vieäc xaûy ra lieàn noùi: "Thöa Thaày, chuùng con coù phaûi duøng ñeán göôm chaêng?"
Roài moät ngöôøi trong hoï cheùm vaøo teân ñaày tôù cuûa vò thöôïng teá vaø chaët ñöùt tai phaûi. Nhöng Chuùa Gieâsu noùi: "Thoâi ñuû roài". Vaø Ngaøi sôø ñeán tai cuûa ngöôøi ñoù vaø chöõa laønh laïi. Sau ñoù Ngaøi noùi vôùi caùc vò thöôïng teá vaø ñaàu muïc cuûa ñoäi canh ñeàn thôø vaø caùc tröôûng laõo ñeán baét Ngaøi: "Caùc oâng ñeán vôùi göôm giaùo, gaäy goäc xem toâi laø moät teân troäm cöôùp. Khi toâi ôû giöõa ñeàn thôø ngaøy naøy qua ngaøy khaùc giöõa caùc oâng, caùc oâng laïi khoâng tra tay baét toâi. Nhöng baây giôø laø giôø cuûa caùc oâng, baây giôø laø thôøi cuûa toái taêm". (Lc 22,47-53)

Söï vieäc Chuùa Gieâsu tieân ñoaùn ñaõ xaûy ra. Ngöôøi moân ñeä ñöôïc chæ ñònh laøm taûng ñaù cuûa giaùo hoäi vaø töøng tuyeân boá saün saøng theo Chuùa ñeán cheát laïi ñaõ choái Ngaøi chæ vì sôï haõi. Nhöng, khaùc vôùi Giuña, Pheâroâ ñaõ ñaët tin töôûng vaøo loøng thöông xoùt cuûa Thieân Chuùa. Caùc moân ñeä cuûa Chuùa Gieâsu phaûi luoân trung thaønh, vaø hoï caàn ñeán loøng nhaân haäu cuûa Chuùa.

Sau ñoù, hoï baét Ngaøi vaø daãn Ngaøi ñi. Hoï ñöa Ngaøi ñeán nhaø Thaày Caû thöôïng phaåm. Pheâroâ theo ôû ñaèng xa. Caùc ngöôøi giuùp vieäc ñaõ nhoùm löûa ôû giöõa saân vaø Pheâroâ ngoài xuoáng giöõa boïn hoï. Nhöng moät coâ nöõ tyø nhìn vaøo maët oâng vaø noùi: "Ngöôøi naøy cuõng ôû vôùi oâng aáy".
Nhöng oâng ñaõ choái ñieàu ñoù ngay: "Naøy baø, toâi khoâng bieát ngöôøi aáy ñaâu".
Moät laùt sau coù ngöôøi khaùc nhìn thaáy oâng vaø noùi: "OÂng cuõng laø moät ngöôøi trong nhoùm hoï".
Nhöng Pheâroâ ñaùp: "Naøy baïn, toâi khoâng quen hoï ñaâu".
Chöøng moät giôø sau. Moät ngöôøi khaùc quaû quyeát: "Ngöôøi naøy chaéc chaén laø ôû vôùi ngöôøi aáy vì oâng laø ngöôøi Galileâ".
Pheâroâ ñaùp: "OÂng baïn ôi, toâi khoâng bieát oâng muoán noùi gì".
Ñang luùc ñoù, khi oâng coøn ñang noùi, thì gaø gaùy vaø Chuùa quay laïi nhìn thaúng vaøo Pheâroâ. Pheâroâ nhôù laïi lôøi Chuùa ñaõ noùi vôùi oâng: "Tröôùc khi gaø gaùy hoâm nay, con seõ choái Ta ba laàn". OÂng ñi ra ngoaøi vaø khoùc nöùc nôû. (Lc 22,54-62)

Sau khi bò cheá dieãu bôûi lính canh suoát ñeâm, Chuùa Gieâsu bò ñöa ra xöû tröôùc maët caùc vò tröôûng laõo cuûa daân chuùng. Ngaøi ñaõ long troïng tuyeân boá tröôùc Hoäi Ñoàng raèng Ngaøi laø "Con Thieân Chuùa". Sau ñoù Ngaøi bò ñöa ñeán tröôùc Philatoâ ñaïi dieän chính quyeàn Roma bôûi vì chæ coù oâng naøy môùi coù theå leân aùn xöû töû. Chuùa Gieâsu ñaõ bò keû choáng ñoái Ngaøi toá caùo. Nhöng bieát raèng Philatoâ seõ khoâng leân aùn Chuùa Gieâsu vì lyù do ñaõ tuyeân boá laø "Con Thieân Chuùa", vì theá hoï gaùn cho Ngaøi nhieàu toäi chính trò, toá caùo Ngaøi laø ngöôøi muoán laøm caùch maïng vaø coù nhöõng haønh ñoäng choáng laïi chính quyeàn Roâma. Philatoâ tìm caùch traû töï do cho Chuùa Gieâsu vaø tuyeân boá Ngaøi voâ toäi. Nhöng cuoái cuøng, khi bò daân chuùng laøm aùp löïc, oâng nhöôïng boä vaø keát aùn Chuùa Gieâsu phaûi cheát treân thaäp giaù. Vì theá ngöôøi Roâma ñaõ xöû töû Chuùa Gieâsu döïa treân lyù do chính trò.

Nhöõng ngöôøi canh giöõ Chuùa Gieâsu cheá dieãu Ngaøi vaø ñaùnh ñaäp Ngaøi. Sau khi ñaõ laáy khaên bòt maét Ngaøi hoï noùi: "Haõy ñoaùn xem, ai ñaõ ñaùnh maøy!"
Boïn hoï noái tieáp nhau phó baùng Ngaøi. Ngay khi trôøi vöøa saùng ñaõ coù buoåi hoïp cuûa caùc ngöôøi tröôûng laõo trong daân, coù caû caùc thöôïng teá vaø kyù luïc. Ngaøi bò ñöa ra tröôùc hoäi ñoàng vaø hoï noùi vôùi Ngaøi: "Neáu oâng laø Ñöùc Kitoâ, haõy noùi cho chuùng ta hay".
Ngaøi ñaùp: "Neáu toâi noùi cho caùc vò, caùc vò cuõng khoâng tin toâi, vaø neáu toâi coù hoûi quí vò, quí vò cuõng khoâng traû lôøi. Töø baây giôø trôû ñi, Con Ngöôøi seõ ngoài beân höõu Thieân Chuùa".
Töùc thì hoï ñoàng thanh noùi: "Vaäy oâng laø Con Thieân Chuùa haû?"
Chuùa Gieâsu ñaùp: "Caùc ngaøi noùi ñuùng, toâi laø Con Thieân Chuùa".
Vaø hoï la leân: "Baây giôø chuùng ta coøn caàn chöùng nhaân naøo nöõa? Chính chuùng ta ñaõ nghe ñieàu ñoù töø mieäng noù". (Lc 22,63-71)

Toaøn theå cöû toïa ñöùng daäy. Hoï ñem Ngaøi ñeán tröôùc maët Philatoâ, vaø baét ñaàu toá caùo Ngaøi nhö sau: "Chuùng toâi thaáy noù xuùi duïc daân chuùng noåi loaïn, caám khoâng noäp thueá cho Xeâza vaø xöng mình laø Ñaáng Thieân Sai, laø Vua".
Philatoâ hoûi Ngaøi: "OÂng coù phaûi laø vua ngöôøi Do Thaùi khoâng?"
Ngaøi ñaùp: "Vaâng, ñuùng nhö ngaøi noùi".
Roài Philatoâ noùi vôùi caùc Thaày tö teá vaø ñaùm ñoâng: "Ta thaáy khoâng coù gì ñeå buoäc toäi ngöôøi naøy".
Nhöng hoï nhaán maïnh: "Ngöôøi naøy ñaõ khuaáy ñoäng daân chuùng baèng nhöõng lôøi giaûng daïy khaép vuøng Giuñeâa, khôûi ñaàu töø Galileâ cho tôùi ñaây".
Philatoâ trieäu taäp caùc Thaày tö teá, caùc quan aùn vaø ñaùm ñoâng roài noùi: "Quí vò ñaõ mang ngöôøi naøy ñeán cho ta nhö laø moät teân xuùi duïc daân chuùng. Ta ñaõ tra xeùt noù tröôùc maët quí vò vaø ta khoâng thaáy noù coù loãi nhö caùc ngöôi toá caùo. Caû Heâroâñeâ cuõng khoâng thaáy vì vua ñaõ traû laïi cho ta. Nhö quí vò thaáy, ngöôøi naøy ñaõ khoâng laøm gì ñaùng phaûi cheát. Ta seõ cho ñaùnh ñoøn roài traû töï do".
Nhöng muoân ngöôøi nhö moät, hoï gaøo leân: "Gieát noù ñi. Haõy thaû Baraba".
Baraba laø ngöôøi ñaõ bò giam tuø vì toäi noåi loaïn trong thaønh vaø gieát ngöôøi. Philatoâ noân noùng muoán traû töï do cho Chuùa Gieâsu vaø noùi vôùi ñaùm ñoâng nhö tröôùc, nhöng boïn hoï heùt leân: "Haõy ñoùng ñinh xöû töû noù. Haõy ñoùng ñinh xöû töû noù!"
Laàn thöù ba oâng Philatoâ noùi vôùi hoï: "Taïi sao? Ngöôøi naøy ñaõ laøm caùi gì aùc haïi? Ta thaáy noù khoâng coù loãi gì ñaùng cheát. Ta seõ cho ñaùnh ñoøn roài traû töï do".
Nhöng ñaùm ñoâng tieáp tuïc gaøo theùt, ñoøi phaûi ñoùng ñinh Ngaøi, vaø tieáng gaøo cuûa hoï moãi luùc moät to theâm, Philatoâ chieàu theo ñoøi hoûi cuûa hoï. OÂng traû töï do cho ngöôøi bò giam vì toäi noåi loaïn vaø gieát ngöôøi, vaø xöû Chuùa Gieâsu nhö hoï muoán. (Lc 23,1-5;13-25)

Thöôøng thöôøng, ngöôøi bò keát aùn phaûi vaùc thanh goã ngang treân vai suoát ñoaïn ñöôøng ñeán nôi thoï hình. Chuùa Gieâsu ñaõ yeáu söùc vì bò ñaùnh ñoøn, vaø Simon ngöôøi Xyreâneâ ñaõ bò eùp phaûi vaùc thaäp giaù. Simon trôû thaønh göông maãu cuûa ngöôøi moân ñeä vaùc thaùnh giaù böôùc ñi theo Chuùa Gieâsu.

Caùc ngöôøi phuï nöõ than khoùc Ngaøi nhö thoùi quen ñöông thôøi. Chuùa Gieâsu quay maët veà phía caùc baø vaø noùi nhöõng lôøi tieân baùo veà söï phaùn xeùt cuûa Thieân Chuùa daønh cho Gieârusalem. Sau khi bò ñoùng ñinh, Chuùa Gieâsu coøn phaûi chòu nhöõng lôøi cheá dieãu vaø xæ nhuïc cuûa nhöõng ngöôøi trong Hoäi Ñoàng, cuûa quaân lính vaø cuûa moät teân toäi nhaân cuõng bò ñoùng ñinh vôùi Ngaøi. Nhöng ñaùm ñoâng hoï giöõ thinh laëng. Chuùa Gieâsu caàu nguyeän cho caùc keû thuø. Luca nhaéc nhôû ngöôøi Kitoâ höõu haõy xöû söï nhö theá ñoái vôùi keû baét bôù mình. Caùc baûn phuùc aâm keå raèng maøn che trong ñeàn thôø ñaõ bò xeù ra laøm hai nhö laø moät daáu chæ raèng giao öôùc cuõ ñaõ chaám döùt. Chuùa Gieâsu cheát sau khi phoù thaùc söï soáng trong tay Chuùa Cha. Vieân cai lính Roâma xuùc ñoäng tröôùc caùi cheát cuûa Ngaøi, thuù nhaän raèng Chuùa Gieâsu voâ toäi.

Hoï daãn Ngaøi ñi, vaø baét Simon ngöôøi Xyreâneâ treân ñöôøng ñi laøm veà vaùc thaäp giaù ñi sau Chuùa Gieâsu. Moät ñaùm ñoâng theo Ngaøi. Ñaëc bieät coù maáy ngöôøi phuï nöõ than khoùc nöùc nôû, keå leã ñi theo. Chuùa Gieâsu quay maët veà phía hoï vaø noùi: "Hôõi caùc thieáu nöõ Gieârusalem, ñöøng coù khoùc thöông Ta; haõy khoùc thöông chính caùc ngöôi vaø con caùi caùc ngöôi. Seõ coù ngaøy caùc ngöôi noùi: "Phuùc cho nhöõng ngöôøi son seû vaø buïng daï khoâng mang thai vaø vuù khoâng heà cho buù". Roài hoï seõ noùi vôùi nuùi non: "haõy ñeø treân chuùng toâi!" vaø caùc ñoài cao: "haõy bao che chuùng toâi". Bôûi vì neáu hoï ñaõ xöû vôùi caây xanh nhö theá naøy, thì caây khoâ seõ phaûi nhö theá naøo?"

Cuõng coù hai ngöôøi phaïm toäi khaùc cuøng bò xöû töû vôùi Ngaøi. Khi hoï ñeán nôi goïi laø "Nuùi Soï", hoï ñoùng ñinh Ngaøi ôû ñoù vôùi hai ngöôøi toäi phaïm, moät ngöôøi beân phaûi vaø moät ngöôøi beân traùi. Chuùa Gieâsu noùi: "Laïy Cha, haõy tha thöù cho hoï vì hoï khoâng bieát vieäc hoï laøm".

Ngöôøi ta baét thaêm ñeå chia nhau aùo cuûa Ngaøi. Daân chuùng ñöùng ñoù theo doõi. Coøn nhöõng ngöôøi laõnh ñaïo thì cheá dieãu Chuùa Gieâsu: "Noù ñaõ cöùu soáng keû khaùc, haõy cöùu chính mình neáu noù laø Ñaáng Kitoâ cuûa Thieân Chuùa, Ñaáng ñaõ ñöôïc choïn".
Caùc binh lính cuõng cheá dieãu Ngaøi. Hoï ñeán gaàn, ñöa cho Ngaøi daám chua vaø noùi: "Neáu oâng laø vua cuûa ngöôøi Do Thaùi, haõy cöùu laáy mình ñi".
Ngöôøi ta vieát moät baûng chöõ gaén ñaàu Ngaøi: "Ngöôøi naøy laø Vua Do Thaùi".
Moät ngöôøi toäi phaïm cuõng bò treo beân caïnh Ngaøi xæ nhuïc Ngaøi nhö sau: "Neáu ngöôi laø Ñöùc Kitoâ, thì haõy cöùu laáy mình vaø cöùu chuùng ta!"
Nhöng ngöôøi beân kia traû lôøi: "Maøy khoâng kính sôï Thieân Chuùa gì caû. Maøy cuõng bò moät baûn aùn nhö Ngaøi, nhöng tröôøng hôïp cuûa chuùng ta laø ñích ñaùng vaø chuùng ta phaûi traû giaù cho nhöõng vieäc laøm cuûa chuùng ta. Coøn ngöôøi naøy coù laøm gì sai traùi ñaâu?" Roài oâng noùi theâm: "Hôõi oâng Gieâsu, haõy nhôù ñeán toâi khi oâng trôû veà Vöông Quoác cuûa oâng".
Chuùa Gieâsu ñaùp lôøi oâng: "Hoâm nay, oâng seõ ôû vôùi Ta treân thieân ñaøng".
Luùc ñoù ñang giöõa tröa, thình lình toái taêm bao truøm caû vuøng cho tôùi chieàu toái. Maøn trong Ñeàn Thôø bò xeù raùch ôû giöõa. Vaø Chuùa Gieâsu keâu lôùn tieáng: "Laïy Cha, con phoù thaùc hoàn con trong tay Cha".
Sau khi noùi nhö theá, Ngaøi thôû hôi cuoái cuøng. Khi chöùng kieán caûnh töôïng naøy, ngöôøi cai lính ca tuïng Chuùa vaø noùi: "Chaéc chaén ngöôøi naøy voâ toäi". Vaø taát caû daân chuùng tuï hoïp thaáy theá vöøa ñaám ngöïc vöøa trôû veà nhaø. Caùc baïn höõu cuûa Chuùa Gieâsu vaø nhöõng ngöôøi phuï nöõ ñaõ theo Ngaøi töø Galileâ thì ñöùng ôû ñaøng xa theo doõi söï vieäc. (Lc 23,26-49)

Nhöõng ngöôøi bò haønh quyeát ñöôïc choân ngay ôû nôi cheát. Chæ khi coù nhöõng ngöôøi baø con vaø baïn beø can thieäp thì coù theå ñöôïc an taùng. Moät ngöôøi trong Hoäi Ñoàng, oâng Giuse ngöôøi Arimateâa, moät ngöôøi theo Chuùa aâm thaàm, can ñaûm ñeán tröôùc maët Philatoâ xin xaùc Chuùa Gieâsu. Vì theá Chuùa Gieâsu ñöôïc an taùng töû teá. Nhöõng phuï nöõ töø Galileâ ñaõ chöùng kieán caùi cheát cuûa Ngaøi. Hoï laø nhöõng ngöôøi ñaàu tieân loan tin veà vieäc Chuùa soáng laïi.

Coù moät ngöôøi trong Hoäi Ñoàng teân laø Giuse, moät ngöôøi coâng chính vaø toát laønh, ñaõ khoâng ñoàng yù vôùi caùc quyeát ñònh vaø haønh ñoäng cuûa ngöôøi Do Thaùi. OÂng ta goác vuøng Arimateâa, moät laøng xöù Giuñeâa. OÂng ñaõ troâng ñôïi nöôùc Thieân Chuùa. Ngöôøi naøy ñeán gaëp Philatoâ vaø xin xaùc Chuùa Gieâsu. OÂng ñem xaùc Chuùa xuoáng, laáy vaûi boïc laïi vaø ñaët trong moät ngoâi moä ñöôïc ñeõo trong hoác ñaù, chöa coù ai choân ôû ñoù. Hoâm ñoù laø ngaøy chuaån bò leã cho ngaøy Vöôït Qua vaø ngaøy Sabbah baét ñaàu. Maáy ngöôøi phuï nöõ ñaõ töø Galileâ ñeán vôùi Chuùa Gieâsu, theo Giuse. Caùc baø xem moä vaø döï leã an taùng Ngaøi. Sau ñoù hoï trôû veà vaø chuaån bò caùc thuoác thôm vaø daàu xöùc. Ngaøy Sabaùt, caùc baø phaûi giöõ luaät nghæ ngôi. (Lc 23,50-56)

Ngaøy "thöù nhaát trong tuaàn" laø ngaøy tieáp theo sau ngaøy nghæ Sabat. Ñoái vôùi ngöôøi Kitoâ ngaøy ñoù trôû thaønh "ngaøy cuûa Chuùa" hay "ngaøy Chuùa Nhaät" bôûi vì trong ngaøy ñoù hoï töôûng nieäm cuoäc Phuïc Sinh cuûa Chuùa Gieâsu.

Hai söù giaû cuûa Thieân Chuùa ñaõ traùch maáy ngöôøi phuï nöõ vì khoâng coù ñöùc tin ñuû khi thaáy ngoâi moä troáng. Lôøi traùch maéng naøy coù theå aùp duïng cho taát caû nhöõng ngöôøi coøn ñi tìm kieám Chuùa Gieâsu giöõa keû cheát. Lôøi tieân baùo cuûa Chuùa Gieâsu ñaõ thöïc hieän. Ngaøi ñaõ ñöôïc soáng laïi.

Vaøo ngaøy thöù nhaát trong tuaàn, ngay töø saùng sôùm, maáy ngöôøi phuï nöõ ñeán moä, mang theo thuoác thôm ñaõ chuaån bò. Hoï thaáy taûng ñaù chaän cöûa ñaõ laên ra khoûi moä, vaø khi hoï böôùc vaøo moä hoï khoâng thaáy xaùc cuûa Chuùa Gieâsu. Hoï hoang mang khi hai ngöôøi maëc aùo traéng ñöùng beân caïnh hoï. Vì khieáp sôï; hoï cuùi maët nhìn xuoáng, nhöng hai ngöôøi ñaõ noùi vôùi hoï: "Taïi sao caùc baø ñi tìm Ngöôøi Soáng ôû giöõa keû cheát? Ngaøi khoâng coøn ôû ñaây. Ngaøi ñaõ soáng laïi roài. Haõy nhôù laïi lôøi Ngaøi ñaõ noùi ôû Galileâ: "Con Ngöôøi seõ bò giao noäp vaøo tay nhöõng ngöôøi toäi loãi vaø bò ñoùng ñinh, nhöng ngaøy thöù ba Ngaøi seõ soáng laïi". Khi aáy hoï môùi nhôù laïi nhöõng lôøi cuûa Chuùa Gieâsu.

Hoï ra khoûi moä, ñi noùi laïi caùc söï vieäc cho nhoùm möôøi moät vaø taát caû caùc ngöôøi khaùc. Maáy ngöôøi phuï nöõ ñoù laø Maria Mañaleâna vaø Gioanna Maria, meï cuûa Giacoâbeâ. Nhöõng ngöôøi phuï nöõ khaùc cuõng noùi yù nhö theá vôùi caùc toâng ñoà. Nhöng caùc oâng coi nhöõng lôøi cuûa caùc baø quaû laø mô töôûng vaø caùc oâng khoâng tin lôøi hoï. Tuy nhieân, Pheâroâ ñaõ chaïy tôùi moä; oâng cuùi ñaàu vaøo trong vaø thaáy vaûi lieäm coøn naèm ôû ñoù, ngoaøi ra khoâng thaáy gì khaùc. OÂng ta trôû veà nhaø, ngaïc nhieân tröôùc caùc söï vieäc xaûy ra. (Lc 24,1-12)

Luca keå laïi chuyeän "caùc moân ñeä treân ñöôøng EÂmmau". Hai moân ñeä chaùn naûn vì caùc bieán coá cuûa ngaøy Thöù Saùu. Nieàm hy voïng hoï ñaët nôi Chuùa Gieâsu ñaõ tieâu tan. Vì theá hoï trôû veà laïi laøng EÂmmau, caùch Gieârusalem 11 caây soá. Moät ngöôøi khaùch laï cuøng ñi vôùi hoï; oâng giaûi thích cho hoï lôøi cuûa Thieân Chuùa vaø khôi daäy trong hoï nieàm hy voïng. Nhöng maõi tôùi khi beû baùnh (moät kieåu noùi ñöôïc caùc tín höõu ban ñaàu duøng ñeå chæ Thaùnh Theå) maét hoï môùi môû ra. Hoï nhaän ra Ñöùc Kitoâ Phuïc Sinh. Hoï chuyeån bieán töø thaát voïng sang hy voïng; töø hoaøi nghi ñeán ñöùc tin. Hoï laïi leân ñöôøng trôû veà Gieârusalem ñaày loøng tin. Hoï laïi leân ñöôøng trôû veà Gieârusalem ñaày loøng tin.

Cuõng chính ngaøy hoâm ñoù, hai moân ñeä ñang ñi treân ñöôøng ñeán laøng EÂmmau, caùch Gieârusalem chöøng hai daëm. Hoï noùi vôùi nhau veà nhöõng veòc ñaõ xaûy ra. Trong luùc hoï troø chuyeän vaø tranh luaän thì chính Chuùa Gieâsu ñeán gaàn vaø cuøng ñi vôùi hoï. Nhöng maét hoï nhö bò maøn che khuaát neân khoâng nhaän ra Ngaøi. Chuùa Gieâsu hoûi hoï: "Caùc anh ñang noùi vôùi nhau chuyeän gì treân ñöôøng ñi vaäy?"
Hoï ngöøng laïi maët buoàn raàu. Moät ngöôøi trong hoï teân laø Cleâoâpa traû lôøi: "Chæ coù oâng laø ngöôøi duy nhaát ôû Gieârusalem laïi khoâng bieát nhöõng vieäc xaûy ra trong nhöõng ngaøy naøy".
Ngaøi noùi vôùi hoï: "Nhöõng vieäc gì vaäy?"
Hoï traû lôøi: "Chuyeän Gieâsu Nadaret. Ngaøi laø moät ngoân söù cao caû töø lôøi noùi ñeán vieäc laøm tröôùc maët Thieân Chuùa vaø daân chuùng. Caùc thöôïng teá vaø ngöôøi laõnh ñaïo cuûa chuùng ta ñaõ giao noäp Ngaøi ñeå bò keát aùn phaûi cheát vaø ñoùng ñinh Ngaøi. Chuùng toâi ñaõ hy voïng raèng Ngaøi seõ giaûi thoaùt Israel. Theá maø ba ngaøy ñaõ troâi qua töø khi caùc vieäc ñoù xaûy ra. Maáy ngöôøi phuï nöõ trong nhoùm chuùng toâi ñaõ laøm chuùng toâi hoang mang. Hoï ñeán moä töø saùng sôùm vaø ñaõ khoâng thaáy xaùc cuûa Ngaøi. Hoï laïi noùi caùc thieân thaàn quaû quyeát vôùi hoï laø Ngaøi coøn soáng. Vaøi ngöôøi trong chuùng toâi cuõng ñeán moä vaø thaáy söï vieäc nhö caùc ngöôøi phuï nöõ ñaõ noùi, nhöng hoï khoâng nhìn thaáy Ngaøi ñaâu caû".
Chuùa Gieâsu noùi vôùi hoï: "Caùc anh sao chaäm hieåu, chaäm tin veà nhöõng gì caùc söù ngoân ñaõ loan baùo! Ñaáng Kitoâ phaûi chòu ñau khoå roài môùi tôùi vinh quang, vieäc ñoù ñaõ khoâng töøng ñöôïc coâng boá hay sao?"
Roài ñi töø Moâisen, tieáp ñeán caùc ngoân söù, Ngaøi giaûi thích cho hoï caùc ñoaïn Kinh Thaùnh lieân quan ñeán Ngaøi. Khi hoï tôùi gaàn laøng, Ngaøi taûng lôø nhö cöù tieáp tuïc ñi. Nhöng hoï naøi næ Ngaøi döøng laïi vôùi hoï: "Trôøi gaàn toái roài vaø ngaøy cuõng saép taøn, xin oâng ôû laïi vôùi chuùng toâi".
Vaø Ngaøi ñaõ ôû laïi vôùi hoï. Ngaøi ngoài vaøo baøn caàm laáy baùnh, chuùc tuïng vaø beû ra, trao cho hoï. Luùc ñoù maét hoï môû ra vaø nhaän bieát Ngaøi. Nhöng ngaøi ñaõ bieán ñi. Hoï noùi vôùi nhau: "Taâm hoàn chuùng ta ñaõ khoâng soát noùng khi Ngaøi noùi vôùi chuùng ta treân ñöôøng ñi vaø caét nghóa Thaùnh Kinh cho chuùng ta sao?"
Hoï laäp töùc leân ñöôøng trôû veà Gieârusalem. Hoï tìm nhoùm möôøi moät ñang tuï hoïp vôùi nhöõng ngöôøi cuûa hoï. Taát caû cuøng quaû quyeát: "Chuùa ñaõ soáng laïi thaät vaø ñaõ hieän ra vôùi Simon".
Vaø hoï ñaõ thuaät laïi taát caû nhöõng vieäc xaûy ra treân ñöôøng vaø laøm sao hoï ñaõ nhaän bieát Ngaøi luùc beû baùnh. (Lc 24,13-35)

Phuùc aâm cuûa Gioan thuaät laïi hai cuoäc gaëp gôõ khaùc cuûa Chuùa Kitoâ Phuïc Sinh vôùi caùc moân ñeä ôû Gieârusalem. Quaø taëng quí giaù nhaát cuûa Chuùa Gieâsu Phuïc Sinh laø bình an. Bình an bao goàm taát caû nhöõng gì Thieân Chuùa ñaõ höùa: söï soáng, haïnh phuùc, tình thöông, hieäp thoâng vôùi Thieân Chuùa. Bình an naøy laø hoa traùi cuûa caùi cheát cuûa Ngaøi. Caùc veát thöông cuûa Ngaøi laø moät nhaéc nhôù veà cuoäc khoå naïn cuûa Chuùa Gieâsu. Noù cuõng laø daáu chæ raèng Chuùa Gieâsu Phuïc Sinh cuõng laø ngöôøi ñaõ chòu cheát treân caây thaùnh giaù. Chuùa Kitoâ Phuïc Sinh sai caùc moân ñeä cuûa Ngaøi tieáp tuïc coâng vieäc cuûa Ngaøi. Vì theá hoï ñaõ nhaän laõnh Chuùa Thaùnh Thaàn.

Vaøo buoåi chieàu cuøng ngaøy, ngaøy thöù nhaát trong tuaàn, caùc moân ñeä ôû trong nhaø ñoùng kín cöûa vì sôï ngöôøi Do Thaùi. Luùc aáy Chuùa Gieâsu ñeán vaø ôû giöõa hoï. Ngaøi noùi: "Bình an cho caùc con!"
Khi Ngaøi ñaõ noùi ñieàu ñoù xong, Ngaøi cho hoï xem tay vaø caïnh söôøn Ngaøi. Caùc moân ñeä traøn ngaäp vui söôùng khi gaëp laïi Chuùa. Chuùa Gieâsu laïi noùi: "Baèng an cho caùc con! Nhö Cha ñaõ sai Thaày, Thaày cuõng sai caùc con ñi".
Ngaøi thoåi hôi treân hoï vaø noùi: "Caùc con haõy nhaän laáy Chuùa Thaùnh Thaàn. Caùc con tha toäi ai, hoï ñöôïc tha khoûi toäi, caùc con caàm buoäc ai, hoï bò caàm buoäc". (Gioan 20,19-23)

Caùc moân ñeä laøm chöùng vieäc Chuùa Gieâsu Phuïc Sinh ñaõ hieän ra vôùi hoï vaø keå laïi cho Toâma hay. Nhöng Toâma muoán baèng chöùng tröïc tieáp; oâng khoâng haøi loøng vôùi lôøi cuûa nhöõng ngöôøi khaùc. Chuùa hieän ra vôùi oâng. Baáy giôø oâng nhìn nhaän Ngaøi laø Chuùa vaø laø Thieân Chuùa. Caùc lôøi cuûa oâng cuõng laø lôøi tuyeân xöng ñöùc tin cuûa coäng ñoàng Kitoâ höõu thôøi sô khai.

Moái Phuùc ñöôïc phuùc aâm noùi ñeán sau cuøng daønh cho nhöõng ngöôøi chính mình khoâng thaáy maø vaãn tin theo chöùng töø cuûa ngöôøi khaùc. Toâma, moät trong nhoùm möôøi hai, goïi laø keû sinh ñoâi, ñaõ coù maët vôùi hoï khi Chuùa Gieâsu hieän ñeán. Caùc moân ñeä khaùc noùi vôùi oâng: "Chuùng toâi ñaõ xem thaáy Chuùa".
Nhöng oâng ñaùp: "Tröø khi toâi thaáy loã ñinh xuyeân qua tay Ngaøi vaø coù theå thoïc ngoùn tay vaøo caùc loã ñinh ñoù vaø tröø khi toâi thoïc ñöôïc baøn tay toâi vaøo caïnh söôøn Ngaøi, neáu khoâng toâi khoâng tin".
Taùm ngaøy sau caùc moân ñeä ñang hoäi hoïp vaø coù caû Toâma vôùi hoï. Cöûa vaãn ñoùng kín nhöng Chuùa Gieâsu hieän ñeán, Ngaøi noùi: "Bình an cho caùc con!" Roài Ngaøi noùi vôùi Toâma: "Con haõy xoû ngoùn tay con vaøo ñaây vaø thoïc baøn tay con vaøo caïnh söôøn. Ñöøng nghi ngôø nöõa, nhöng haõy tin".
Toâma ñaùp: "laïy Chuùa toâi, Laïy Thieân Chuùa cuûa toâi!"
Chuùa Gieâsu noùi vôùi oâng: "Con tin vì con ñaõ thaáy. Phuùc cho nhöõng ngöôøi khoâng thaáy maø tin!" (Gioan 20,24-29)

Khaùc vôùi Luca vaø Gioan, Mattheâu keát thuùc phuùc aâm baèng moät caûnh töôïng uy nghieâm Chuùa sai caùc moân ñeä ñi rao giaûng tin möøng, caûnh töôïng xaûy ra treân moät ngoïn nuùi vuøng Galileâ. Chính treân cuøng moät ngoïn nuùi vuøng Galileâ, Chuùa Gieâsu ñaõ ban boá "baøi giaûng treân nuùi". Baây giôø Chuùa laïi hieän ra vôùi caùc moân ñeä nhö laø Chuùa Phuïc Sinh. Ngaøi uûy thaùc cho caùc vò moät söù maïng cao caû. Caùc moân ñeä caàn phaûi vöôït bieân thuøy Israel ñeå loan baùo tin möøng Chuùa Gieâsu trong toaøn coõi ñòa caàu. Ñieàu kieän ñeå trôû thaønh moân ñeä Ñaáng Phuïc Sinh laø phaûi laéng nghe vaø thi haønh lôøi daïy cuûa Chuùa Gieâsu Nadareùt.

Möôøi moät moân ñeä traåy ñi Galileâ ñeán moät ngoïn nuùi Chuùa Gieâsu ñaõ heïn gaëp hoï. Khi hoï thaáy Ngaøi, hoï saáp mình xuoáng tröôùc maët Ngaøi. Nhöng moät vaøi ngöôøi coøn do döï. Chuùa Gieâsu tieán tôùi vaø noùi vôùi hoï: "Moïi quyeàn naêng treân trôøi vaø döôùi ñaát ñaõ ñöôïc ban cho Ta. caùc con haõy ñi vaø laøm cho moïi daân toäc neân moân ñoà, haõy röûa toäi cho hoï nhaân danh Cha, vaø Con vaø Thaùnh Thaàn. Haõy daäy cho hoï tuaân giöõ caùc leänh truyeàn ta ñaõ cho caùc con. Ta ôû vôùi caùc con luoân maõi cho ñeán ngaøy taän theá". (Mt 28,16-20)

Duy chæ coù mình Luca thuaät laïi laàn hieän ra sau cuøng cuûa Chuùa Kitoâ Phuïc Sinh vaø vieäc Ngaøi trôû veà vôùi Chuùa Cha nhö laø moät bieán coá troâng thaáy ñöôïc. Lôøi chuùc laønh cuûa Chuùa Gieâsu luùc töø bieät cuõng laø lôøi höùa Ngaøi seõ ôû laïi maõi maõi vôùi con ngöôøi. Chính vì theá maø caùc moân ñeä luùc khoâng coøn thaáy Ñaáng Phuïc Sinh nöõa thay vì buoàn raàu, thì vui möøng vaø saün saøng thöïc hieän coâng vieäc cuûa Chuùa Gieâsu. Luca thuaät laïi caùc vieäc laøm cuûa hoï trong saùch "Toâng Ñoà Coâng Vuï", noái tieáp phuùc aâm cuûa oâng.

Theá roài Ngaøi daãn hoï tôùi Beâtani vaø giô tay leân chuùc laønh. Sau ñoù Ngaøi töø giaû hoï ñeå veà trôøi. Caùc vò saáp mình thôø laïy vaø sau ñoù khaáp khôûi trôû veà Gieârusalem. Hoï tieáp tuïc soáng trong giaùo hoäi vaø ngôïi khen Thieân Chuùa. (Lc 24,50-53)

noäi dung

8. "Caùc con seõ laø nhaân chöùng cuûa Ta cho ñeán taän cuøng traùi ñaát"

Saùch thöù hai cuûa Luca khôûi ñaàu chöa mang teân naøo roõ reät. Sau naøy ngöôøi ta môùi ñaët teân laø "Coâng Vuï Toâng Ñoà". Luca khoâng coù yù ñònh keå cho chuùng ta heát caùc vieäc laøm cuûa caùc Kitoâ höõu thôøi sô khai. OÂng chöùng minh trong saùch cuûa oâng söù ñieäp cuûa Chuùa Gieâsu ñöôïc caùc moân ñeä phoå bieán "ñeán taän cuøng traùi ñaát" nhôø hoaït ñoäng cuûa Chuùa Thaùnh Thaàn. Tin Möøng naøy coáng hieán cho moïi ngöôøi. Luca cho thaáy luùc baáy giôø noù ñöôïc loan baùo cho ngöôøi ngoaïi giaùo, chöù khoâng rieâng gì cho ngöôøi Do Thaùi.

Trong phaàn thöù nhaát, moâ taû cuoäc soáng cuûa coäng ñoaøn ñaàu tieân döôùi söï höôùng daãn cuûa Pheâroâ. Sau ñoù, oâng töôøng thuaät söï trieån nôû cuûa Giaùo Hoäi ôû giöõa nhöõng ngöôøi khoâng phaûi laø Do Thaùi. Ñeå thöïc hieän vaø cuûng coá tieán trình chuyeån tieáp töø daân Do Thaùi ñeán daân ngoaïi, Thieân Chuùa ñaõ tuyeån choïn moät nguoøi Do Thaùi teân laø Sauloâ hay Phaoloâ, ngöôøi ñaõ töøng baùch haïi Giaùo Hoäi Chuùa Kitoâ trong thôøi sô khôûi. Luca daønh phaàn cuoái cuoán Coâng Vuï ñeå töôøng thuaät caùc hoaït ñoäng cuûa Phaoloâ.

Luca baét ñaàu baûn töôøng thuaät Toâng Ñoà Coâng Vuï baèng caùch noái tieáp phaàn keát cuûa Phuùc AÂm, nhöng ôû ñaây oâng nhaán maïnh ñeán caùc moân ñeä vaø vieäc hoï laøm. Chuùa Kitoâ Phuïc Sinh vaãn coøn ôû vôùi caùc moân ñeä vaø cho hoï nhöõng giaùo huaán cuoái cuøng veà Giaùo Hoäi môùi khai sinh cuûa Ngaøi. caùc moân ñeä seõ laø nhöõng nhaân chöùng cuûa Ngaøi, tröôùc tieân taïi Gieârusalem, roài sau ñoù vöôït ranh giôùi Gieârusalem ñeán giöõa daân ngoaïi "cho ñeán taän cuøng traùi ñaát". Chuùa Thaùnh Thaàn seõ trôï giuùp hoï trong söù meänh naøy.

Trong böõa tieäc cuoái cuøng, Ngaøi truyeàn leänh cho hoï ñöøng boû Gieârusalem, nhöng haõy ñôïi cho lôøi höùa cuûa Chuùa Cha ñöôïc hoaøn taát: "Gioan thanh taåy baèng nöôùc, nhöng caùc con, chæ ít laâu nöõa, seõ ñöôïc thanh taåy baèng Thaùnh Thaàn".
Baáy giôø nhöõng keû coù maët hoûi Ngaøi: "Laïy Chuùa, nay Chuùa seõ phuïc hoài laïi nöôùc Israel chaêng?"
Vaø Ngaøi traû lôøi hoï: "Caùc con khoâng theå bieát ngaøy giôø maø Chuùa Cha ñaõ ñònh ñoaït do quyeàn naêng cuûa Ngaøi. Nhöng caùc con seõ nhaän laõnh quyeàn naêng cuûa Thaùnh Thaàn ñeán treân caùc con, vaø töø ñoù caùc con seõ laø chöùng nhaân cuûa Ta khoâng nhöõng taïi Gieârusalem maø khaép caùc mieàn Giuñeâa, Samaria vaø cho tôùi nhöõng taän cuøng traùi ñaát". (TÑCV 1,4-8)

Naêm möôi ngaøy sau leã Vöôït Qua ngöôøi Do Thaùi möøng leã taï ôn sau muøa gaët (leã nguõ tuaàn). Ñoàng thôøi noù coøn mang yù nghóa kyû nieäm Chuùa ban luaät cho Moâisen treân nuùi Sinai. Taát caû ngöôøi Do Thaùi ñaõ tröôûng thaønh leân Gieârusalem ñeå möøng leã. Caùc moân ñeä cuûa Chuùa Gieâsu cuõng coù maët taïi Gieârusalem trong dòp naøy theo nhö leänh cuûa Chuùa Gieâsu ñaõ truyeàn.

Chuùa Thaùnh Thaàn ñeán treân hoï. Nhöõng hình aûnh maø cuoán Coâng Vuï duøng trong baûn töôøng thuaät (löûa, gioù...) gôïi laïi söï xuaát hieän cuûa Chuùa treân nuùi Sinai. Nhöõng löôõi löûa hieän ra treân hoï aùm chæ söï hieän dieän cuûa Chuùa Thaùnh Thaàn ñeå Tin Möøng cuûa Chuùa Gieâsu ñöôïc loan truyeàn baèng ñuû thöù ngoân ngöõ. Caùc ngöôøi Do Thaùi töø nhieàu quoác gia khaùc nhau, luùc naøy veà Gieârusalem döï leã, laø nhöõng chöùng nhaân cuûa bieán coá naøy. Trong baøi giaûng cuûa mình, Pheâroâ noùi vôùi taát caû ngöôøi Do Thaùi tuï hoïp ôû Gieârusalem.

Khi ngaøy leã Nguõ Tuaàn ñeán, hoï hoïp nhau laïi. Thình lình coù tieáng ñoäng töø trôøi ñeán töïa nhö côn gioù rít traøn ngaäp vaøo nhaø. Baáy giôø hoï thaáy nhöõng löôõi löûa chia ra ñeán ñaäu treân moãi ngöôøi. Hoï ñöôïc ñaày Thaùnh Thaàn vaø baét ñaàu noùi caùc thöù tieáng laï theo nhö Thaùnh Thaàn ban cho hoï.

Luùc ñoù, coù nhöõng ngöôøi Do Thaùi suøng ñaïo töø moïi nôi tuoân veà. Nghe chuyeän xaûy ra, hoï traøn ñeán xem vaø ngaïc nhieân khi moãi ngöôøi nghe ñöôïc tieáng noùi cuûa nôi mình ñònh cö. Hoï söûng sôø noùi vôùi nhau: "Nhöõng ngöôøi ñang noùi khoâng phaûi laø ngöôøi Galileâ sao? Vaäy laøm sao chuùng ta laïi nghe moãi ngöôøi theo moãi ngoân ngöõ cuûa mieàn chuùng ta ñònh cö? Ngöôøi Patia, ngöôøi Meâñeâ, ngöôøi Elamit, ngöôøi cö nguï taïi Meâsoâpoâtami, Giuñeâa, Capañoâcia, Pontoâ vaø Asia, Prygia, Pamphylia, Ai Caäp vaø nhöõng tænh xöù Lybia chung quanh Xyreâneâ, Roâma, Do Thaùi vaø taân toøng, ngöôøi Creâta vaø Araäp. Chuùng ta nghe hoï ca tuïng nhöõng vieäc laï luøng cuûa Thieân Chuùa baèng ngoân ngöõ cuûa chuùng ta!"
Hoï ñaõ khoâng theå caét nghóa ñöôïc neân hoûi nhau: "Ñieàu naøy coù nghóa laø gì?"
Tuy nhieân moät vaøi ngöôøi cöôøi nhaïo vaø noùi: "Nhöõng ngöôøi naøy say khöôùt caû roài". (TÑCV 2,1-13)

Chuùa Thaùnh Thaàn ñaõ bieán ñoåi caùc moân ñeä. Töø sôï haõi hoï trôû thaønh nhöõng chöùng nhaân can ñaûm. Hoï laøm chöùng veà ñöùc tin cuûa hoï tröôùc ñaùm ñoâng. Pheâroâ giaûi thích raèng vieäc Chuùa Thaùnh Thaàn ñeán laø hoaøn taát lôøi höùa xöa: moät thôøi ñaïi môùi baét ñaàu, thôøi ñaïi cuûa Giaùo Hoäi vaø Chuùa Thaùnh Thaàn. Nhö Chuùa Thaùnh Thaàn ñeán treân Chuùa Gieâsu luùc baét ñaàu caùc hoaït ñoäng coâng khai, thì Chuùa Thaùnh Thaàn cuõng ñeán treân caùc moân ñeä luùc baét ñaàu thôøi ñaïi cuûa Giaùo Hoäi. Nhöng vieäc Chuùa Thaùnh Thaàn ñeán cuõng laø moät daáu chæ raèng Chuùa Gieâsu vaãn soáng vaø laø Ñaáng Thieân Sai Chuùa höùa, laø Vua cuûa theá giôùi. Chuùa Gieâsu thoâng ban Chuùa Thaùnh thaàn cho caùc moân ñeä nhö Thieân Chuùa ñaõ laøm trong Cöïu Öôùc. Töø ñaây, Chuùa Gieâsu hieän dieän trong Giaùo Hoäi qua Chuùa Thaùnh Thaàn vaø nhôø Chuùa Thaùnh Thaàn Ngaøi ñieàu khieån toaøn theå cuoäc soáng cuûa Giaùo Hoäi.

Pheâroâ ñöùng chung vôùi möôøi moät moân ñeä, leân tieáng noùi vôùi daân chuùng: "Hôõi caùc ngöôøi Do Thaùi cö nguï taïi Gieârusalem, haõy laéng tai nghe nhöõng lôøi toâi noùi vaø hieåu cho roõ. Nhöõng ngöôøi naøy khoâng say söa nhö quyù vò töôûng, bôûi vì môùi vöøa saùng. Traùi laïi, ñaây laø ñieàu ngoân söù Joel ñaõ noùi tröôùc:

"Thieân Chuùa noùi, trong nhöõng ngaøy cuoái cuøng,
Ta seõ ñoå Thaàn Trí Ta treân moïi ngöôøi.
Con Trai caø con gaùi caùc ngöôøi seõ noùi tieân tri,
caùc thieáu nieân seõ thaáy thò kieán
vaø nhöõng ngöôøi giaø laõo seõ coù nhöõng giaác moäng.
Vaø trong nhöõng ngaøy aáy,
Ta seõ ñoå Thaàn Trí Ta treân caùc toâi tôù vaø nöõ tyø cuûa Ta
vaø hoï seõ noùi tieân tri.
Ta seõ chæ cho thaáy nhöõng söï laï treân trôøi
vaø nhöõng ñieåm chæ treân traùi ñaát:
maùu, löûa vaø nhöõng coät khoùi.
Maët trôøi seõ ra toái taêm vaø maët traêng seõ trôû thaønh maùu,
tröôùc ngaøy cuûa Chuùa xaûy ñeán,
ngaøy troïng ñaïi vaø vinh quang.
Vaø nhöõng ngöôøi keâu caàu teân Chuùa seõ ñöôïc cöùu thoaùt".
(Jl 3,1-5)

Hôõi nhöõng ngöôøi Israel haõy laéng nghe nhöõng lôøi naøy: "Gieâsu thaønh Nazaret laø ngöôøi Thieân Chuùa trao phoù cho caùc ngöôøi qua caùc pheùp laï, caùc kyø coâng vaø daáu chæ maø Thieân Chuùa thöïc hieän qua Ngaøi. Chính Gieâsu theo chöông trình cuûa Thieân Chuùa ñöôïc giao noäp cho caùc ngöôi, caùc ngöôi ñaõ ñoùng ñinh, gieát cheát bôûi tay nhöõng ngöôøi voâ ñaïo. Nhöng Thieân Chuùa ñaõ cho Ngaøi soáng laïi; Thieân Chuùa ñaõ côõi boû khoûi aùch söï cheát khoâng theå caàm buoäc ñöôïc Ngaøi. Ñuùng nhö lôøi Ñavid noùi veà Ngaøi:

"Toâi thaáy Chuùa luoân ôû tröôùc maët toâi,
ôû beân toâi ñeå naâng ñôõ toâi.
Vì ñoù maø loøng toâi luoân haân hoan,
löôõi toâi haùt leân vui möøng,
vaø thaân xaùc toâi traøn ñaày hy voïng.
Vì Chuùa seõ khoâng ñeå maëc linh hoàn toâi phaûi hö maát,
cuõng khoâng ñeå ngöôøi trung tín phaûi chòu ñöïng hö naùt.
Chuùa chæ cho toâi con ñöôøng soáng,
Chuùa seõ ñoå traøn ñaày haân hoan vì söï hieän dieän cuûa Chuùa".
(TV 16,8-11)

Anh em thaân meán, toâi thaønh thaät noùi vôùi anh em, khoâng ai coù theå choái raèng toå phuï Ñavid ñaõ cheát, ñöôïc an taùng vaø moä cuûa ngöôøi vaãn ôû giöõa chuùng ta. Nhöng ngaøi laø ngoân söù vaø ñaõ bieát raèng Thieân Chuùa ñaõ theà höùa vôùi ngaøi laø moät ngöôøi trong doøng doõi seõ ngoài treân ngai. Vì vaäy maø ngaøi ñaõ nhìn thaáy tröôùc vaø loan baùo söï phuïc sinh cuûa Ñöùc Kitoâ khi ngaøi noùi raèng linh hoàn ngaøi khoâng bò rôi vaøo ñòa nguïc, caû thaân xaùc ngaøi cuõng khoâng bò hö naùt. Ñaáng Kitoâ naøy, cuõng laø Ñöùc Gieâsu, ñaõ ñöôïc Thieân Chuùa cho soáng laïi nhö chuùng toâi ñaõ laøm chöùng. Ngaøi ñöôïc caùnh tay Thieân Chuùa naâng leân, ñaõ nhaän töø Thieân Chuùa Thaùnh Thaàn nhö Chuùa höùa, vaø phaân ban Chuùa Thaùnh Thaàn. Vaø vì theá caùc ngöôøi ñaõ thaáy vaø ñaõ nghe. Vì Ñavid ñaõ khoâng leân trôøi, nhöng oâng noùi:

Chuùa noùi cuøng Chuùa toâi raèng:
"Con haõy ngoài beân höõu Cha,
Cho ñeán khi Cha ñaët keû thuø laøm beä keâ chaân cho con".
(TV 110,1)

Vaäy taát caû nhaø Israel haõy xaùc tín raèng Ñöùc Gieâsu maø quyù vò ñaõ ñoùng ñinh treân thaäp giaù ñaõ ñöôïc Thieân Chuùa toân laø Chuùa vaø laø Ñöùc Kitoâ".
Khi hoï nghe ñieàu naøy hoï ñeàu xuùc ñoäng vaø noùi vôùi Pheâroâ vaø caùc toâng ñoà: "Vaäy hôõi caùc oâng, chuùng toâi phaûi laøm gì?"
Pheâroâ noùi: "Haõy thoáng hoái. Haõy chòu pheùp röûa nhaân danh Ñöùc Gieâsu Kitoâ ñeå ñöôïc ôn tha thöù khoûi toäi. Quyù vò seõ ñöôïc ôn Chuùa Thaùnh Thaàn, vì lôøi höùa laø ñeå daønh cho quyù vò vaø caùc con chaùu, cuõng nhö cho taát caû nhöõng ai töø xa, taát caû nhöõng ngöôøi maø Thieân Chuùa seõ keâu goïi ñeán vôùi Ngaøi".
Pheâroâ coøn duøng nhieàu lôøi khaùc khuyeân nhuû hoï nhö sau: "Quyù vò haõy traùnh xa theá heä hö hoûng naøy".
Nhöõng ngöôøi ñoùn nhaän lôøi Pheâroâ ñaõ chòu pheùp röûa toäi. Nguyeân ngaøy hoâm ñoù coù khoaûng ba ngaøn ngöôøi gia nhaäp coäng ñoaøn. Hoï trung thaønh vôùi caùc lôøi giaûng daïy cuûa caùc toâng ñoà, vôùi tình huynh ñeä, vôùi vieäc beû baùnh vaø trong vieäc caàu nguyeän. (TÑCV 2,14-42)

Luca dieãn taû söï soáng cuûa coäng ñoaøn sô khai trong hai baøi töôøng thuaät, coù theå oâng muoán ñöa ra moät maãu möïc lyù töôûng. Quyeàn naêng cuûa Chuùa Thaùnh Thaàn giuùp cho caùc moân ñeä soáng chung vôùi nhau thaân thieát. Hoï cuøng kinh nguyeän ôû ñeàn thôø, cöû haønh Thaùnh Theå vaø chia seû caùc taøi saûn. Khoâng ai tuùng thieáu. Söï lieân ñôùi naøy coù tính caùch hoàn nhieân vaø töï nguyeän. Kieåu soáng naøy loâi cuoán nhieàu ngöôøi vaø soá ngöôøi theo Chuùa Gieâsu moãi ngaøy moät theâm ñoâng.

Caùc tín höõu soáng ñoaøn keát vôùi nhau vaø ñeå cuûa caûi laøm cuûa chung. Hoï baùn taøi saûn vaø chia seû giöõa hoï vôùi nhau, tuøy theo nhu caàu cuûa moãi ngöôøi. Hoï ñi leân ñeàn thôø haèng ngaøy; hoïp taïi caùc nhaø tö ñeå beû baùnh, hoï duøng böõa moät caùch hoan hæ vaø thaùnh thieän. Hoï ca tuïng Chuùa vaø ñöôïc daân chuùng meán moä. Chuùa ñaõ theâm soá nhöõng ngöôøi ñöôïc cöùu roãi cho Giaùo Hoäi. (TÑCV 2,44-47)

Nhoùm caùc tín höõu baây gì chæ coù moät taám loøng vaø moät linh hoàn. Khoâng ai nghó nhöõng caùi ñang coù laø cuûa rieâng mình, nhöng hoï boû moïi caùi laøm cuûa chung. Caùc toâng ñoà maïnh daïn laøm chöùng veà söï soáng laïi cuûa Chuùa Gieâsu vaø caùc ngaøi ñöôïc moïi ngöôøi meán moä. Khoâng ai trong hoï phaûi thieáu thoán. Taát caû nhöõng ai coù nhaø cöûa ruoäng vöôøn ñeàu ñem baùn vaø ñöa tieàn ñaët döôùi chaân caùc toâng ñoà. Soá tieàn seõ ñöôïc phaân chia cho moãi ngöôøi tuøy nhu caàu. (TÑCV 4,32-35)

Coäng ñoaøn sô khai khoâng phaûi luoân luoân coù caùc baïn höõu vaø nhöõng ngöôøi coù caûm tình. caùch soáng, nhöõng thaønh coâng cuõng nhö nhöõng vuï chöõa laønh beänh caùch laï luøng nhôø danh Chuùa Gieâsu ñaõ khôi daäy söï choáng ñoái vaø ghen gheùt cuûa caùc giôùi caàm quyeàn Do Thaùi. caùc toâng ñoà ñaõ coù thôøi bò giam tuø vaø cuoäc baùch haïi coäng ñoaøn ñaõ buøng noå. Bò baùch haïi nhieàu nhaát laø coäng ñoaøn cuûa thaày phoù teá Steâphanoâ. Ngaøi laø ngöôøi töû ñaïo tieân khôûi cuûa Giaùo Hoäi thuôû ban ñaàu. Nhö Chuùa ñaõ laøm Steâphanoâ luùc cheát ñaõ tha thöù cho caùc keû thuø cuûa mình.

Caùc tín höõu bò xua ñuoåi khoûi Gieârusalem, nhöng ñaây laø luùc caùc moân ñeä môû roäng coâng vieäc truyeàn giaùo ra ngoaøi thaønh phoá. Nhôø vaäy caùc coäng ñoaøn nhoû ñaõ ñöôïc khai sinh nhieàu nôi ôû Giuñeâa vaø Samaria. Trong baàu khoâng khí baét bôù naøy, noåi baät teân cuûa moät ngöôøi maø Thieân Chuùa ñaõ chæ ñònh laøm toâng ñoà cuûa daân ngoaïi, Sauloâ cuõng goïi laø Phaoloâ.

Khi hoï nghe nhöõng ñieàu Steâphanoâ noùi, caùc thaønh vieân cuûa Hoäi Ñoàng noåi giaän vaø nghieán raêng. Nhöng Steâphanoâ, ñöôïc ñaày Chuùa Thaùnh Thaàn, ñaõ ngöôùc maét leân trôøi. Ngaøi nhìn thaáy vinh quang cuûa Thieân Chuùa vaø Ñöùc Gieâsu ñöùng beân höõu. Ngaøi noùi raèng: "Toâi nhìn thaáy trôøi môû ra, vaø Con Ngöôøi ñang ñöùng beân phaûi Thieân Chuùa".
Nghe vaäy hoï keâu lôùn tieáng vaø bòt tai laïi, roài hoï loâi Steâphanoâ ra khoûi thaønh neùm ñaù cho cheát. Caùc ngöôøi chöùng kieán boû aùo döôùi chaân moät ngöôøi treû teân laø Sauloâ. Trong khi bò neùm ñaù Steâphanoâ keâu caàu Chuùa vaø noùi:
"Laïy Chuùa Gieâsu, xin haõy nhaän linh hoàn con".
Roài ngaøi quyø goái xuoáng keâu lôùn tieáng: "Laïy Chuùa xin ñöøng keát toäi hoï vì vieäc naøy".
Noùi xong, ngaøi taét thôû.
Sauloâ ñoàng tình vôùi vieäc gieát Steâphanoâ. Chính ngaøy hoâm ñoù moät cuoäc baùch haïi döõ doäi choáng laïi coäng ñoaøn taïi Gieârusalem. Ngoaïi tröø caùc toâng ñoà, moïi ngöôøi ñaõ troán ra mieàn queâ thuoäc Giuñeâa vaø Samaria. Tuy nhieân coù maáy ngöôøi nhieät thaønh ñaõ laáy xaùc Steâphanoâ, choân caát vaø than khoùc ngaøi. Coøn Sauloâ thì ñeå heát taâm tieâu dieät Giaùo Hoäi. OÂng ñi töø nhaø naøy sang nhaø khaùc ñeå baét heát ñaøn oâng ñaøn baø boû tuø. (TÑCV 7,54-8,3)

Tröôùc khi trôû laïi, Sauloâ nghó raèng caùc Kitoâ höõu khoâng soáng ñuùng vôùi leà luaät Do Thaùi, baát trung vôùi ñöùc tin truyeàn thoáng. Vì theá, oâng khoâng öa gì Kitoâ höõu vaø muoán gaây toån thöông cho hoï. Nhöng, khi baét bôù Kitoâ höõu, thì Sauloâ laïi baét bôù chính Chuùa, vì Ngaøi hieän dieän trong Giaùo Hoäi cuûa Ngaøi vaø laøm cho Giaùo Hoäi ñoù ñöôïc soáng. Treân ñöôøng baét haïi Kitoâ höõu nhö theá, oâng laïi nghe tieáng goïi cuûa Chuùa Gieâsu Phuïc Sinh vaø trôû thaønh moân ñeä Ngaøi. Söï hoài taâm trôû laïi cuûa oâng do töø Thieân Chuùa, chöù khoâng phaûi coâng lao nôi oâng. Phaoloâ noùi roõ vieäc ñoù trong thö ngaøi gôûi cho ngöôøi Galata. Ngaøi bieát ñöôïc Tin Möøng Chuùa Gieâsu do Ñaáng ñaõ Soáng Laïi. Vì theá ngaøi ñaõ trôû neân toâng ñoà nhö nhöõng vò maø Ñöùc Gieâsu Nadareùt ñaõ choïn tröôùc ñaây.

Sauloâ, haêm hôû tìm baét caùc moân ñeä Chuùa Gieâsu vaø ñi tìm thaày caû thöôïng phaåm ñeå xin thö giôùi thieäu ñi veà caùc hoäi ñöôøng ôû Ñamascoâ, baét nhöõng ngöôøi theo Chuùa Kitoâ, ñaøn oâng cuõng nhö ñaøn baø, vaø ñem giaûi hoï veà Gieârusalem. Treân ñöôøng ñi, khi oâng tôùi gaàn Ñamascoâ, thì moät luoàng saùng töø trôøi boãng chieáu giaõi chung quanh oâng. OÂng teù xuoáng ñaát vaø nghe moät tieáng noùi baûo oâng: "Sauloâ, Sauloâ, taïi sao oâng baùch haïi Ta?"
OÂng ñaùp: "Baåm Ngaøi, Ngaøi laø ai?"
Chuùa noùi: "Ta laø Gieâsu oâng ñang baùch haïi. Haõy choãi daäy vaø ñi vaøo thaønh vaø oâng seõ ñöôïc noùi cho bieát phaûi laøm gì".
Nhöõng ngöôøi cuøng ñi vôùi oâng ngôõ ngaøng ñöùng laëng thinh. Hoï nghe thaáy tieáng noùi nhöng khoâng theå nhìn thaáy ai. Sauloâ choãi daäy vaø maëc daàu maét oâng môû nhöng khoâng nhìn thaáy gì nöõa. Roài hoï caàm tay daãn oâng vaøo Ñamascoâ. OÂng ôû laïi ñaây ba ngaøy, maét khoâng thaáy vaø oâng khoâng aên uoáng gì. (TÑCV 9,1-9)

"Phaoloâ, laø toâng ñoà, khoâng phaûi ñöôïc loaøi ngöôøi tuyeån choïn cuõng khoâng do trung gian cuûa ai, nhöng do chính Chuùa Gieâsu Kitoâ vaø Thieân Chuùa ñaõ cho Ngöôøi töø keû cheát soáng laïi.
Thöa anh em, toâi phaûi noùi roõ raøng cho anh em raèng Phuùc AÂm maø toâi rao giaûng khoâng phaûi laø moät söù ñieäp cuûa loaøi ngöôøi; toâi khoâng hoïc bieát cuõng khoâng tieáp nhaän töø moät ngöôøi naøo, nhöng do chính Ñöùc Gieâsu maëc khaûi. Anh em ñaõ nghe veà thaùi ñoä cuûa toâi tröôùc ñaây khi coøn ôû trong ñaïo Do Thaùi, toâi ñaõ baét bôù Giaùo Hoäi cuûa Chuùa nhö theá naøo vaø bao nhieâu thieät haïi toâi ñaõ gaây ra cho Giaùo Hoäi. Toâi vöôït hôn nhöõng ngöôøi Do Thaùi cuøng theá heä vì loøng nhieät thaønh tuaân giöõ caùc truyeàn thoáng toå tieân. Theá nhöng ñieàu laøm ñeïp loøng Chuùa laø vieäc Chuùa ñaõ tuyeån choïn toâi ngay töø khi môùi sinh vaø keâu goïi toâi baèng ôn suûng cuûa Ngaøi, maïc khaûi Con Ngaøi cho toâi, ñeå toâi coù theå rao giaûng Phuùc AÂm veà Ngöôøi giöõa daân ngoaïi. Toâi khoâng heà tranh luaän ñieàu naøy vôùi baát cöù moät ngöôøi naøo, cuõng khoâng ñi leân Gieârusalem ñeå gaëp nhöõng ngöôøi ñaõ töøng laø toâng ñoà tröôùc toâi, nhöng toâi thaúng tôùi Araäp vaø sau ñoù trôû laïi Ñamascoâ". (GA 1,1.11-17)

Trong khi Phaoloâ rao giaûng Chuùa Gieâsu laø Con Thieân Chuùa tröôùc coäng ñoaøn Do Thaùi ôû Ñamascoâ, thì Pheâroâ vieáng thaêm caùc coäng ñoaøn Kitoâ goác Do Thaùi thuoäc vuøng duyeân haûi gaàn Tel-Aviv ngaøy nay. Cho ñeán baáy giôø caùc coäng ñoaøn Kitoâ hoaøn toaøn chæ coù nhöõng ngöôøi trôû laïi töø ñaïo Do Thaùi. Nhöng moät ñieàu khoâng ngôø ñaõ xaûy ñeán, chính Thieân Chuùa ñaõ can thieäp höôùng daãn Pheâroâ ñi vaøo nhaø ngöôøi daân ngoaïi, ngöôïc vôùi yù muoán cuûa oâng. Khi Pheâroâ baét ñaàu trình baøy Phuùc AÂm thì Thaùnh Thaàn ngöï xuoáng treân nhöõng ngöôøi ngoaïi quoác. Ñaây laø moät daáu chæ roõ raøng cho ngöôøi Kitoâ goác Do Thaùi bieát raèng Thieân Chuùa cuõng ñaõ keâu goïi nhöõng ngöôøi khoâng phaûi laø Do Thaùi vaøo Giaùo Hoäi. Coäng ñoaøn Kitoâ khoâng Do Thaùi ñaàu tieân ñaõ ñöôïc thieáp laäp taïi nhaø oâng Corneâlioâ.
Pheâroâ cuøng ñi vôùi nhöõng ngöôøi do Corneâlioâ sai ñeán, coù moät soá ngöôøi töø Giopha hoä toáng, vaø ngaøy hoâm sau thì tôùi Ceârareâa. Corneâlioâ ñang ñôïi hoï vaø môøi nhöõng ngöôøi hoï haøng cuõng nhö baïn beø thaân thuoäc.
Khi Pheâroâ böôùc ñeán, Corneâlioâ ra ñoùn vaø quyø xuoáng döôùi chaân oâng. Pheâroâ naâng oâng daäy vaø noùi: "Haõy ñöùng thaúng daäy, toâi cuõng laø ngöôøi nhö moïi ngöôøi khaùc".
Vöøa noùi chuyeän vöøa böôùc vaøo nhaø, oâng thaáy ñaõ coù moät nhoùm ngöôøi tuï hoïp ôû ñoù, oâng lieàn noùi: "OÂng bieát raèng ngöôøi Do Thaùi khoâng ñöôïc pheùp nhaäp boïn vôùi ngöôøi khaùc doøng gioáng hay thaêm vieáng hoï. Nhöng Thieân Chuùa ñaõ toû cho toâi raèng toâi khoâng ñöôïc goïi moät ngöôøi naøo laø "dô baån" hay oâ ueá caû. Ñoù laø lyù do toâi khoâng phaûn ñoái vieäc ñeán ñaây khi toâi ñöôïc oâng môøi. Nhöng toâi muoán bieát ñích xaùc taïi sao oâng laïi môøi toâi ñeán".
Corneâlioâ ñaùp: "Boán ngaøy tröôùc ñaây khi toâi ñang caàu nguyeän taïi nhaø, luùc giöõa tröa, thì thình lình toâi nhìn thaáy moät ngöôøi ôû tröôùc maët toâi maëc aùo saùng choùi. Ngöôøi ñoù noùi: "Hôõi Corneâlioâ, Thieân Chuùa ñaõ nghe lôøi caàu nguyeän cuûa ngöôi vaø nhôù ñeán coâng quaû cuûa ngöôøi. Haõy sai ngöôøi ñeán Giopha tìm Simon ñöôïc goïi laø Pheâroâ. OÂng aáy ñang truù ôû nhaø oâng Simon thôï laøm da gaàn bieån". Vì theá toâi sai ngöôøi ñi môøi oâng, vaø oâng ñaõ coù loøng ñeán. Chuùng toâi tuï hoïp nhau tröôùc maët oâng ñeå nghe söù ñieäp Thieân Chuùa ñaõ trao phoù cho oâng ñeå chuyeån cho chuùng toâi".
Pheâroâ noùi: "Baây giôø thì toâi bieát raèng Thieân Chuùa khoâng bieät ñaõi ai nhöng tieáp nhaän baát cöù ngöôøi naøo kính sôï Ngaøi vaø haønh ñoäng coâng chính thuoäc baát cöù quoác gia naøo. Ñaây laø lôøi Thieân Chuùa ñaõ gôûi tôùi con caùi Israel, ñöôïc rao giaûng bôûi Ñöùc Gieâsu Kitoâ, laø Chuùa cuûa moïi ngöôøi. Quyù vò chaéc ñaõ nghe noùi veà nhöõng söï vieäc xaûy ra môùi ñaây trong khaép xöù Giuñeâa, veà Chuùa Gieâsu ngöôøi Nazareùt vaø Ngaøi ñaõ baét ñaàu nhö theá naøo sau khi chòu pheùp röûa do Gioan, vaø Thieân Chuùa ñaõ xöùc daàu Ngöôøi vôùi Chuùa Thaùnh Thaàn quyeàn naêng nhö theá naøo, Ngöôøi ñaõ ñi khaép nôi laøm nhöõng vieäc toát ñeïp, chöõa laønh moïi ngöôøi bò quyû aùm; bôûi vì Thieân Chuùa ôû vôùi Ngöôøi. baây giôø toâi vaø nhöõng ngöôøi cuøng vôùi toâi, coù theå laøm chöùng moïi söï Ngöôøi ñaõ laøm taïi xöù cuûa ngöôøi Do Thaùi vaø taïi Gieârusalem. Taát caû quyù vò ñeàu bieát ngöôøi ta ñaõ gieát Ngaøi nhö theá naøo, ñaõ treo Ngöôøi treân thaäp giaù. Nhöng Thieân Chuùa ñaõ cho Ngöôøi soáng laïi ngaøy thöù ba vaø cho Ngöôøi hieän ra khoâng phaûi vôùi moïi ngöôøi nhöng chæ vôùi nhöõng chöùng nhaân ñaõ ñöôïc Thieân Chuùa tuyeån choïn, vôùi chuùng toâi laø nhöõng ngöôøi ñaõ aên uoáng vôùi Ngaøi sau khi soáng laïi töø keû cheát. Vaø Ngaøi ñaõ truyeàn leänh cho chuùng toâi coâng boá ñieàu naøy cho daân cuûa Ngaøi vaø noùi vôùi hoï raèng Thieân Chuùa ñaõ chæ ñònh Ngaøi laøm quan xeùt moïi ngöôøi, ngöôøi soáng cuõng nhö keû cheát. Chính caùc ngoân söù ñaõ laøm chöùng veà Ngaøi vaø noùi raèng taát caû nhöõng ngöôøi tin vaøo Ngaøi seõ ñöôïc tha thöù khoûi toäi loãi cuûa mình".
Khi Pheâroâ coøn ñang noùi thì Chuùa Thaùnh Thaàn ñeán treân taát caû caùc ngöôøi nghe. Nhöõng tín höõu Do Thaùi thaùp tuøng Pheâroâ laáy laøm ngaïc nhieân veà ôn Chuùa Thaùnh Thaàn cuõng tuoân ñoå treân ngöôøi daân ngoaïi. Hoï coù theå nghe nhöõng ngöôøi naøy noùi tieáng laï vaø ngôïi khen Thieân Chuùa. Theá roài Pheâroâ noùi: "Nhö vaäy laøm sao coù theå töø choái röûa toäi cho nhöõng ngöôøi naøy, vì hoï cuõng ñaõ laõnh nhaän Thaùnh Thaàn nhö chuùng ta?"
Vaø oâng ra leänh cho hoï ñöôïc röûa toäi nhaân danh Chuùa Gieâsu Kitoâ. Sau ñoù hoï naên næ oâng ôû laïi vôùi hoï theâm ít ngaøy. (TÑCV 10,23b-48)

Antioâkia laø moät trong nhöõng thaønh phoá quan troïng nhaát cuûa ñeá quoác Roâma. Thaønh naøy goàm coù nhieàu saéc daân. Phaoloâ tìm thaáy ñaây moät coäng ñoaøn linh hoaït, saün saøng ñeå Chuùa Thaùnh Thaàn höôùng daãn. Coäng ñoaøn naøy yù thöùc ñöôïc traùch nhieäm truyeàn giaùo vaø gôûi ñi nhöõng ngöôøi öu tuù nhaát laø Phaoloâ vaø Barnabeâ ñeå rao giaûng lôøi Thieân Chuùa. Ban ñaàu hoï vöøa hoaït ñoäng chung taïi Cyprus vaø Tieåu AÙ. Cuoäc haønh trình truyeàn giaùo ñaàu tieân naøy mang laïi nhieàu keát quaû toát ñeïp.

Luùc Steâphanoâ bò xöû töû moät cuoäc baùch haïi buøng noå laøm cho daân chuùng chaïy troán ra nöôùc ngoaøi. Hoï ñi xa tôùi taän Pheâneâxia, Cyprus vaø Antioâkia, ngöôøi ta chæ rao giang lôøi Thieân Chuùa cho ngöôøi Do Thaùi maø thoâi. Tuy vaäy moät vaøi ngöôøi trong hoï laø ngöôøi ôû Cyprus vaø Xyreâneâ, ñeán Antioâkia vaø giaûng veà Chuùa Gieâsu cho caû ngöôøi Hy Laïp nöõa. Nhieàu ngöôøi vì theá ñaõ ñeán vôùi Chuùa. Khi tin töùc veà nhöõng söï vieäc naøy tôùi vôùi Giaùo Hoäi taïi Gieârusalem, hoï lieàn cöû Barnabeâ ñi tôùi Antioâkia. Khi oâng naøy ñeán nôi thaáy ôn Chuùa haønh ñoäng thì raát vui möøng, khuyeân nhuû hoï trung thaønh vôùi Chuùa. OÂng laø ngöôøi toát laønh ñaày traøn Chuùa Thaùnh Thaàn.

Barnabeâ rôøi nôi ñoù ñi Tarsus tìm Phaoloâ. Khi gaëp ñöôïc Phaoloâ oâng ñöa ngaøi tôùi Antioâkia. Hoï chung nhau laøm vieäc ôû ñaây suoát trong moät naêm; giaûng daïy cho nhieàu ngöôøi. Chính taïi Antioâkia maø caùc moân ñeä laàn ñaàu tieân ñöôïc goïi laø "Kitoâ Höõu". (TÑCV 11,19-26)

Giaùo Hoäi thieát laäp taïi Antioâkia coù nhöõng vò ngoân söù vaø giaûng daïy thoâng thaùi: Barnabeâ, Simeâoâ goïi laø Nigeâroâ, Lucioâ thaønh Cyreâneâ, Manaen baïn thieáu thôøi cuûa vua Heâroâñeâ, vaø Sauloâ. Moät ngaøy kia trong luùc hoï ñang caàu nguyeän vaø aên chay, thì Thaùnh Thaàn Chuùa daïy: "Haõy ñeå Barnabeâ vaø Sauloâ laøm vieäc ta chæ ñònh rieâng". Sau khi ñaõ aên chay vaø caàu nguyeän, hoï ñaët tay leân ñaàu hai vò vaø ñeå hai vò ra ñi. (TÑCV 13,1-3)

Chuùa Gieâsu ñaõ rao giaûng söù ñieäp cuûa Ngaøi cho ngöôøi Do Thaùi maø thoâi. Caùc moân ñeä vaø coäng ñoaøn ñaàu tieân phaùt xuaát töø Do Thaùi giaùo. Chính vì theá maø caùc coäng ñoaøn Kitoâ sô khôûi ñaõ phaûi ñöông ñaàu vôùi moät vaán naïn khoù khaên. Ngöôøi ta coù theå trôû thaønh ngöôøi Kitoâ maø khoâng caàn phaûi laø Do Thaùi nghóa laø khoûi phaûi caét bì nhö luaät Moâisen ñaõ ban haønh khoâng? Taát caû caùc coäng ñoaøn hoïp nhau taïi Gieârusalem ñeå khaûo saùt vaán ñeà khoù khaên naøy. Sau cuoäc tranh luaän soâi noåi, quyeát ñònh chung laø nhöõng ngöôøi daân ngoaïi cuõng coù theå trôû thaønh phaàn töû ñaày ñuû cuûa coäng ñoaøn maø khoâng caàn phaûi gia nhaäp ñaïo Do Thaùi tröôùc. Kinh nghieäm cuûa Pheâroâ vaø Phaoloâ vôùi daân ngoaïi laø yeáu toá quyeát ñònh ñöa tôùi söï ñoàng thuaän naøy. haønh ñoäng cuûa Chuùa Thaùnh Thaàn ñöôïc caûm nhaän trong suoát tieán trình thaät quaù roõ raøng.

Moät soá bieän phaùp ñöôïc ñeà ra ñeå laøm deã daøng hôn vieäc tham döï caùc böõa tieäc huynh ñeä giöõa ngöôøi Kitoâ goác Do Thaùi vaø nhöõng ngöôøi Kitoâ goác daân ngoaïi. Ngöôøi Kitoâ goác daân ngoaïi chæ phaûi tuaân giöõ luaät Do Thaùi trong vaán ñeà veà trong saùch vaø oâ ueá. Nhôø ñoù Giaùo Hoäi baét ñaàu bieåu hieäu ñaëc tính hoaøn vuõ cuûa mình vaø vöôït thaéng ñöôïc nguy hieåm trôû thaønh moät heä phaùi cuûa Do Thaùi giaùo. Giaûi phaùp cuûa cuoäc tranh chaáp naøy coù theå cho ta caâu traû lôøi veà vaán naïn hoäi nhaäp söù ñieäp Kitoâ Giaùo vaøo caùc neàn vaên hoùa.

Moät vaøi ngöôøi ñeán töø Giuñeâa vaø giaûng daïy anh em raèng neáu hoï khoâng chòu pheùp caét bì theo nhö caùch thöùc Moâisen ñaõ daïy, thì hoï khoâng ñöôïc cöùu roãi. Vieäc naøy khôi daäy söï xao ñoäng vaø tranh caõi neân Phaoloâ, Barnabeâ vaø moät soá ngöôøi khaùc veà Gieârusalem thaûo luaän vaán ñeà naøy vôùi caùc toâng ñoà vaø nhöõng vò laõo thaønh. Giaùo ñoaøn chuaån bò cho hoï leân ñöôøng ñi qua Pheâneâxia vaø Samaria, hoï keå laïi cho moïi ngöôøi vieäc ngöôøi daân ngoaïi trôû laïi vaø tin töùc naøy ñöôïc moïi ngöôøi hoan hæ ñoùn nhaän. Khi hoï tôùi Gieârusalem hoï ñöôïc Giaùo Hoäi, caùc toâng ñoà vaø caùc vò laõo thaønh ñoùn tieáp vaø hoï ñaõ töôøng trình veà taát caû nhöõng vieäc Thieân Chuùa ñaõ laøm nôi hoï. Nhöng moät soá hoäi vieân tröôùc ñaây thuoäc phaùi Phariseâu phaûn ñoái, nhaán maïnh raèng caùc ngöôøi daân ngoaïi phaûi chòu caét bì vaø phaûi ñöôïc daïy cho bieát luaät Moâisen. Caùc toâng ñoà vaø ngöôøi laõo thaønh gaëp nhau ñeå khaûo saùt vaán ñeà. Sau khi thaûo luaän laâu daøi, Pheâroâ ñaõ ñöùng daäy noùi: "Anh em bieát raèng, ngay töø ñaàu, Chuùa ñaõ choïn toâi phuïc vuï anh em, ñeå ngöôøi ngoaïi giaùo ñöôïc nghe lôøi Tin Möøng vaø ñöa veà cuoäc soáng ñöùc tin. Taïi sao daùm thaùch ñoá Thieân Chuùa, buoäc anh em mình phaûi chòu moät gaùnh naëng maø caû cha oâng chuùng ta cuõng nhö ngay caû chuùng ta khoâng ñuû söùc ñeå gaùnh vaùc? Hôn nöõa, chính nhôø aân suûng cuûa Chuùa Gieâsu maø chuùng ta coù ñöôïc ôn cöùu roãi, y heät nhö anh em chuùng ta vaäy".
Toaøn theå cöû toïa im laëng vaø nghe Barnabeâ, Phaoloâ moâ taû nhöõng daáu hieäu vaø pheùp laï Thieân Chuùa ñaõ thöïc hieän qua hoï ôû giöõa caùc ngöôøi daân ngoaïi. Khi hoï noùi xong, Giacoâbeâ ñöùng leân noùi: "Anh em thaân meán, haõy laéng nghe toâi. Simon ñaõ moâ taû caùch thöùc Thieân Chuùa tröôùc heát ñaõ tuyeån choïn moät daân toäc mang Danh Ngaøi töø nhöõng ngöôøi daân ngoaïi. Vaø ñieàu naøy phuø hôïp vôùi lôøi cuûa caùc ngoân söù, nhö ñaõ ñöôïc cheùp trong Thaùnh Kinh:

"Sau ñoù ta seõ trôû laïi vaø seõ xaây döïng laïi
nhaø Ñavid ñaõ bò hoang taøn;
Ta seõ xaây laïi töø nhöõng ñoå naùt vaø toâ boài noù,
ñeå soá ngöôøi coøn laïi seõ tìm kieám Chuùa,
cuøng vôùi heát thaûy nhöõng daân toäc keâu caàu danh Ngaøi,
ñoù laø lôøi Thieân Chuùa,
Ñaáng maïc khaûi nhöõng söï vieäc naøy töø thuôû ban ñaàu".
(Am 9,11-12)

Vì vaäy hoäi nghò nghó raèng ñöøng laøm khoù deã ngöôøi daân ngoaïi muoán ñeán vôùi Thieân Chuùa. Hoï chæ phaûi kieâng cöõ nhöõng gì ñaõ cuùng teá caùc thaàn, traùnh söï gian daâm, kieâng thòt caùc con vaät cheát ngaït vaø kieâng khoâng aên uoáng maùu. Bôûi vì töø xöa ñeán nay, luaät Moâisen ñöôïc ñoïc trong caùc hoäi ñöôøng moãi ngaøy Sabat".
Sau ñoù caùc toâng ñoà vaø caùc vò laõnh ñaïo cuøng vôùi toaøn theå Giaùo Hoäi ñaõ ñoàng yù sai moät phaùi ñoaøn ñeán Antioâkia cuøng vôùi Phaoloâ vaø Barnabeâ. Hoï choïn oâng Giuña cuõng goïi laø Basaba vaø oâng Sila, caû hai laø nhöõng ngöôøi ñaõ laõo luyeän vaø ñöôïc meán moä. Hoï ñöôïc trao cho laù thö naøy: "Caùc toâng ñoà vaø nhöõng ngöôøi laõnh ñaïo, anh em vôùi caùc vò, gôûi lôøi chaøo anh em goác daân ngoaïi taïi Antioâkia, Syria vaø Cilicia. Chuùng toâi nghe noùi raèng maáy ngöôøi trong nhoùm chuùng toâi ñaõ ñöa ra caùc ñoøi hoûi laøm phieàn toaùi caùc anh em vaø laøm anh em hoang mang. Hoï ñaõ haønh ñoäng khoâng coù uûy nhieäm cuûa chuùng toâi. Vì theá chuùng toâi ñoàng thanh quyeát ñònh choïn moät phaùi ñoaøn gôûi ñeán anh em cuøng vôùi Barnabeâ vaø Phaoloâ, cac ngaøi laø nhöõng ngöôøi ñaõ töøng lieàu maát maïng vì danh Chuùa Gieâsu Kitoâ cuûa chuùng ta". (TÑCV 15,1-26)

Sau Coâng Ñoàng caùc Toâng Ñoà ñoù, Phaoloâ vaø caùc baïn coäng söï ñaõ raát tích cöïc trong vieäc rao giaûng. Soá ngöôøi Kitoâ goác daân ngoaïi gia taêng ñeàu ñeàu. Khi Phaoloâ trôû laïi Gieârusalem chöøng 10 naêm sau, oâng bò ngöôøi Do Thaùi toá giaùc vaø baét giam tuø. Nhöng vì vuï xöû cuûa oâng chæ coù theå giaûi quyeát bôûi chính hoaøng ñeá Roâma (oâng coù quoác tòch Roâma töø khi môùi sinh); neân oâng bò daãn giaûi veà Roâma, trung taâm theá giôùi. ÔÛ ñaây oâng coù dòp rao giaûng töï do veà ñöùc tin Kitoâ. Nhôø caùch naøy, nhöõng lôøi cuûa Chuùa Gieâsu Phuïc Sinh ghi trong phaàn ñaàu cuûa saùch Toâng Ñoà Coâng Vuï ñöôïc thöïc hieän: caùc con seõ laø nhaân chöùng cuûa Ta..." cho tôùi moïi taän cuøng traùi ñaát".

Hoï thu xeáp moät ngaøy vaø moät soá ñoâng trong hoï ñaõ vieáng thaêm oâng taïi choã taïm truù. Trong baøi noùi chuyeän vôùi hoï, oâng laøm chöùng veà Nöôùc Thieân Chuùa vaø coá gaéng thuyeát phuïc hoï veà Chuùa Gieâsu, daãn chöùng töø luaät cuûa Moâisen vaø caùc söù ngoân. Cuoäc ñaøm thoaïi dieãn ra töø saùng sôùm cho tôùi chieàu toái. Moät soá ngöôøi xaùc tín vì nhöõng lôøi oâng noùi trong khi soá khaùc hoaøi nghi. Vì theá hoï trôû neân baát ñoàng vôùi nhau, vaø khi hoï rôøi ñi, Phaoloâ noù nhöõng lôøi cuoái cuøng naøy vôùi hoï: "Chuùa Thaùnh Thaàn ñaõ noùi söï thaät cho toå tieân quí vò qua ngoân söù Isaia:

"Haõy tôùi vôùi daân naøy vaø noùi:
Caùc vò nghe maø khoâng hieåu;
nhìn maø khoâng thaáy.
Traùi tim cuûa daân naøy ñaõ trôû neân chai ñaù
khoâng coøn nghe gì ñöôïc nöõa;
hoï nhaém maét laïi vì sôï raèng aét phaûi thaáy,
tai phaûi nghe,
taâm loøng phaûi hieåu bieát,
e raèng phaûi hoaùn caûi vaø Ta seõ chöõa laønh ñi chaêng".
(Is 6,9-10)

Vaäy haõy hieåu bieát raèng nay söï cöùu roãi cuûa Thieân Chuùa ñaõ ñöôïc ñem tôùi cho ngöôøi daân ngoaïi. Hoï laïi seõ laéng nghe".
Phaoloâ cö nguï hai naêm trong caên nhaø thueâ. OÂng ñoùn tieáp moïi ngöôøi ñeán vieáng thaêm. OÂng rao giaûng Nöôùc Thieân Chuùa vaø giaûng daïy söï thaät veà Chuùa Gieâsu moät caùch töï do, khoâng ai ngaên caûn oâng. (TÑCV 28,23-31)

Giaùo Hoäi luùc sô khai, vieäc cöû haønh thaùnh leã ñöôïc noái keát vôùi böõa aên thöôøng. Moãi ngöôøi ñoùng goùp tuøy theo khaû naêng. Ngöôøi giaøu hoøa ñoàng vôùi ngöôøi ngheøo nhö theå anh em. Nhöng taïi Coârintoâ xaûy ra moät tình traïng khoâng toát ñeïp. Ngöôøi giaøu baét ñaàu aên uoáng tröôùc khi ngöôøi ngheøo ñeán, vì hoï phaûi laøm xong coâng vieäc naëng nhoïc cuûa mình trong ngaøy. Thaät laø teä, hoï duøng nhöõng thöù coøn thöøa vaø teä hôn nöõa hoï bi coi khinh chæ vì hoï ngheøo. Phaoloâ neâu roõ raèng vieäc naøy ñi ngöôïc laïi ñöôøng loái vaø tinh thaàn cuûa Chuùa Gieâsu. Baát cöù ngöôøi naøo xöû söï caùch ích kyû nhö vaäy trong böõa tieäc thaùnh laø phaïm toäi vôùi Chuùa Kitoâ vaø toaøn coäng ñoaøn. Vì coäng ñoaøn laø thaân theå cuûa Chuùa Kitoâ.

"Veà ñieàu naøy, toâi coá theo doõi vaø khoâng theå khen anh em, vì anh em hoïp nhau laïi khoâng ñeå neân toát laønh maø laïi trôû thaønh xaáu hôn. Toâi nghe raèng khi anh em hoïp nhau laïi ôû nhaø thôø, coù nhieàu söï chia reõ giöõa anh em, vaø toâi tin moät phaàn naøo ñoù coù thöïc. Haún coù nhöõng baát ñoàng giöõa anh em ñeå coù ngöôøi phaûi leân tieáng.
Khi anh em hoïp nhau, anh em ñaõ khoâng duøng böõa aên cuûa Chuùa. Bôûi vì moãi ngöôøi hoái haû lo böõa toái cuûa mình tröôùc ngöôøi khaùc neân coù ngöôøi thì ñoùi keû thì say söa. Anh em khoâng coù nhaø rieâng ñeå aên uoáng hay sao? Hay anh em khinh thöôøng Giaùo Hoäi cuûa Chuùa vaø xæ nhuïc nhöõng ngöôøi ngheøo? Toâi phaûi noùi gì vôùi anh em? Toâi seõ khen anh em veà ñieàu naøy chaêng? Chaéc chaén laø khoâng.
Ñieàu maø toâi ñaõ laõnh nhaän töø Chuùa, toâi cuõng noùi laïi cho anh em: Chuùa Gieâsu, chính trong ñeâm Ngaøi bò noäp, ñaõ caàm laáy baùnh vaø sau lôøi chuùc tuïng, Ngaøi beû ra vaø noùi: "Ñaây laø thaân theå Ta, seõ bò noäp vì caùc con, haõy laøm ñieàu naøy ñeå töôûng nhôù Ta". Cuõng moät caùch nhö vaäy, sau böõa aên, Ngaøi caàm laáy cheùn vaø noùi: "Ñaây laø cheùn Taân Öôùc trong maùu Ta; khi caùc con uoáng, haõy laøm ñeå töôûng nhôù Ta". Thaät vaäy, moãi laàn anh em aên baùnh naøy vaø uoáng cheùn naøy, anh em loan truyeàn caùi cheát cuûa Chuùa cho ñeán khi Ngaøi laïi ñeán". (1 Co 11,17-26)

Coäng ñoaøn Coârintoâ ñöôïc Chuùa Thaùnh Thaàn ban nhieàu ôn ñaëc suûng. Nhöng coù ngöôøi laïi coi nhöõng ñaëc ôn naøy laø do coâng traïng cuûa mình hôn nhöõng ngöôøi khaùc. Ñaëc bieät ôn noùi caùc ngoân ngöõ ñöôïc xem laø ôn cao quyù nhaát. Nhöng caùc ñaëc aân Chuùa Thaùnh Thaàn nhaèm muïc ñích xaây döïng coäng ñoaøn chöù khoâng nhaèm taïo danh tieáng cuûa ngöôøi ñöôïc ôn ñoù. Thaùnh Phaoloâ noùi ñaëc aân ñeàu toát ñeïp vaø coù giaù trò, nhöng vöôït treân heát laø tình yeâu. Khoâng coù tình yeâu, moïi ôn khaùc ñeàu khoâng coù giaù trò gì.

"Baây giôø, baøn veà caùc ôn thieâng lieâng, toâi khoâng muoán ñeå anh em môø toái. Anh em bieát raèng khi anh em coøn laø daân ngoaïi, anh em nhö bò loâi keùo bôûi nhöõng töôïng thaàn caâm ñieác. Vì theá toâi caûnh giaùc anh em raèng khoâng ai coù theå nhôø Chuùa Thaùnh Thaàn maø noùi ngöôïc laïi Chuùa Gieâsu, cuõng khoâng ai coù theå noùi Chuùa Gieâsu laø Chuùa maø khoâng bôûi Chuùa Thaùnh Thaàn.
Caùc ôn ñaëc suûng raát nhieàu thöù, nhöng chæ coù moät Thaùnh Linh. Vaø coù nhieàu chöùc vuï khaùc nhau, nhöng chæ coù moät Chuùa. Vaø coù nhieàu hình thöùc hoaït ñoäng nhöng chæ coù moät Chuùa laø Ñaáng laøm moïi söï trong moïi ngöôøi. Trong moãi ngöôøi chuùng ta, Chuùa Thaùnh Thaàn bieåu döông moät caùch rieâng bieät ñeå ñem lôïi ích cho moïi ngöôøi. Ngöôøi thì ñöôïc Thaùnh Linh ban cho ôn noùi khoân ngoan; cuõng chính Thaùnh Linh aáy ban cho ngöôøi khaùc ôn hieåu bieát; ngöôøi khaùc nöõa ôn ñöùc tin; coù ngöôøi ôn chöõa beänh; ngöôøi khaùc ôn laøm pheùp laï; coù ngöôøi ñöôïc ôn tieân tri; ngöôøi khaùc ôn suy xeùt; ngöôøi khaùc ôn noùi tieáng laï; ngöôøi khaùc ôn giaûi thích. Nhöng taát caû caùc ôn aáy ñeàu laø coâng vieäc cuûa moät Thaùnh Linh phaân phaùt cho hoï moät caùch rieâng reõ nhö Ngaøi muoán". (1 Co 12,1-11)

"Toâi seõ chæ cho anh em con ñöôøng hoaøn haûo hôn caû: Maëc daàu toâi noùi ñöôïc nhieàu tieáng noùi cuûa loaøi ngöôøi vaø caùc thieân thaàn, nhöng neáu toâi khoâng coù ñöùc thöông yeâu thì toâi chæ phaùt aâm nhö keøn ñoàng hay thanh la. Vaø maëc daàu toâi coù ôn noùi tieân tri, hieåu bieát moïi maàu nhieäm vaø kieán thöùc, vaø maëc daàu toâi coù ñöùc tin maïnh ñeán ñoä chuyeån nuùi dôøi non, nhöng neáu toâi khoâng coù thöông yeâu, thì toâi chæ laø khoâng. Vaø maëc daàu toâi baùn caùc taøi saûn ñeå nuoâi ngöôøi ngheøo, vaø maëc daàu toâi hieán mình chòu thieâu ñoát, nhöng neáu toâi khoâng coù ñöùc yeâu thöông thì cuõng chaúng ñöôïc ích gì.
Tình yeâu thì nhaãn naïi; hay giuùp ñôõ. Tình yeâu khoâng ghen töông, cuõng khoâng töï phuï hay kieâu caêng; khoâng thoâ baïo cuõng khoâng tìm lôïi ích cho mình; khoâng deã daøng noåi giaän; khoâng vui möøng tröôùc nhöõng baát coâng nhöng vui trong söï thaät. Tình yeâu chòu ñöïng moïi söï, tin moïi söï, cam chòu moïi söï.
Tình yeâu khoâng bao giôø qua ñi. Nhöng noùi tieân tri seõ heát, ôn noùi tieáng laï seõ chaám döùt, kieán thöùc seõ bieán daàn. Bôûi vì chuùng ta chæ bieát töøng phaàn vaø noùi tieân tri töøng phaàn. vaø khi caùi hoaøn haûo tôùi thì caùi baát toaøn phaûi lui ñi. Khi toâi coøn laø ñöùa treû, toâi nghó nhö ñöùa treû, toâi lyù luaän nhö ñöùa treû; nhöng baây giôø toâi laø ngöôøi lôùn, toâi deïp boû nhöõng caùi treû con. Baây giôø chuùng ta chæ nhìn nhöõng phaûn chieáu trong göông, nhöng roài ñaây chuùng ta seõ nhìn maët ñoái maët. Baây giôø toâi chæ bieát moät phaàn veà Thieân Chuùa, nhöng roài toâi seõ bieát Ngaøi nhö Ngaøi bieát toâi.
Nay, chæ coù ba ñieàu toàn taïi: ñöùc tin, hy voïng vaø tình yeâu. Nhöng lôùn nhaát laø tình yeâu. (1 Co 12,31b-13,13)

Laøm sao bieát ñöôïc ngöôøi Kitoâ chaân chính? Khoâng phaûi theo lôøi noùi cuûa hoï hay vieäc tuyeân xöng ñöùc tin cuûa hoï. Ñaëc ñieåm chính cuûa ngöôøi Kitoâ laø tình yeâu cuûa hoï ñoái vôùi Thieân Chuùa vaø ñoàng loaïi. Tình yeâu Thieân Chuùa bieåu loä qua vieäc yeâu thöông ñoàng loaïi. Tình yeâu chaân thaät khoâng ñeán töø chuùng ta maø laø ôn cuûa Chuùa, ñoù laø vieäc ñaùp traû tình yeâu cuûa Ngaøi.

"Thöa caùc baïn, chuùng ta haõy yeâu thöông nhau, vì tình yeâu ñeán töø Thieân Chuùa vaø baát cöù ai yeâu thöông thì hoï sinh bôûi Thieân Chuùa vaø bieát Thieân Chuùa. Ngöôøi khoâng bieát yeâu, cuõng khoâng bieát Thieân Chuùa, bôûi vì Thieân Chuùa laø tình yeâu. Tình yeâu Thieân Chuùa daønh cho chuùng ta ñöôïc bieåu loä baèng caùch naøy laø Thieân Chuùa sai Con duy nhaát cuûa Ngaøi vaøo trong theá gian ñeå chuùng ta ñöôïc soáng nhôø Ngaøi. Ñaây laø tình yeâu, khoâng phaûi chuùng ta yeâu Thieân Chuùa tröôùc, maø Ngaøi yeâu chuùng ta tröôùc vaø sai Con Ngaøi laøm leã hy sinh ñeàn toäi chuùng ta.
Thöa caùc baïn, neáu Thieân Chuùa yeâu thöông chuùng ta döôøng aáy, chuùng ta cuõng phaûi yeâu thöông nhau.
Chuùng ta ñaõ bieát vaø tin vaøo tình yeâu Thieân Chuùa daønh cho chuùng ta. Thieân Chuùa laø tình yeâu, vaø ai soáng trong tình yeâu, töùc laø soáng trong Thieân Chuùa vaø Thieân Chuùa ôû trong hoï.
Chuùng ta yeâu Ngaøi vì Ngaøi yeâu chuùng ta tröôùc. (1 Gioan 4,7-11.16.19)

Khoâng keå caùc Thaùnh Vònh trong Cöïu Öôùc, caùc coäng ñoaøn Kitoâ coøn haùt nhöõng thaùnh ca môùi vaø nhöõng baøi haùt trong caùc cöû haønh toân giaùo. Moät soá laáy töø trong Taân Öôùc nhö baøi ca tuïng Chuùa Kitoâ (döôùi ñaây). Baøi ca moâ taû con ñöôøng Chuùa Gieâsu ñaõ ñi qua; töø trong vinh quang Chuùa Cha Ngaøi ñeán vôùi chuùng ta qua cöû chæ khieâm toán cuøng cöïc. Ñöôïc phuïc sinh Ngaøi trôû veà vôùi Chuùa Cha vaø töø ñoù hieån trò theá giôùi, Chuùa vuõ truï.

"Ngaøi, töø thaân phaän laø Thieân Chuùa,
nhöng ñaõ khoâng coá giöõ cho mình
ñòa vò ngang haøng vôùi Thieân Chuùa.
Nhöng töï boû mình
mang thaân phaän noâ leä.
Ngaøi ñaõ trôû neân gioáng ngöôøi phaøm.
Mang laáy thaân phaän con ngöôøi,
Ngaøi haï mình xuoáng hôn nöõa ñeå vaâng lôøi cho ñeán cheát,
vaø cheát treân thaäp giaù!
Vì theá Thieân Chuùa ñaõ naâng Ngaøi leân ñòa vò cao troïng
vaø ban cho Ngaøi moät teân vöôït treân moïi teân,
ñeå moïi taïo vaät treân trôøi döôùi ñaát vaø nôi aâm phuû,
phaûi baùi goái tröôùc teân Gieâsu,
vaø moïi mieäng löôõi seõ tung hoâ
Gieâsu laø Chuùa,
ñeå vinh danh Thieân Chuùa Cha".
(Ph 2,6-11)

Thieân Chuùa khoâng muoán thieâu huûy hay phaù ñoå coâng trình taïo döïng cuûa Ngaøi. Ngaøi ñaõ taïo döïng moïi söï toát ñeïp ngay töø ñaàu. Nhöng toäi cuûa con ngöôøi ñaõ laøm hö hoûng vaø coøn tieáp tuïc dieät chuùng. Tuy vaäy, thôøi keát cuïc cuûa lòch söû Thieân Chuùa seõ taïo döïng neân moät theá giôùi môùi. Gioan, ngöôøi ñöôïc thò kieán vaø tieân tri, ñaõ dieãn taû trong cuoán saùch cuoái cuøng cuûa Thaùnh Kinh veà moät nhaân loaïi môùi ñöôïc Chuùa Gieâsu cöùu chuoäc. Nhaân loaïi naøy soáng hieäp thoâng vieân maõn vaø troïn veïn vôùi Thieân Chuùa.

"Toâi ñaõ thaáy trôøi môùi vaø ñaát môùi, vì trôøi cuõ vaø ñaát cuõ ñaõ tan bieán ñi, vaø khoâng coøn bieån nöõa.
"Toâi ñaõ nhìn thaáy thaønh thaùnh, Gieârusalem môùi, töø Thieân Chuùa, xuaát hieän treân trôøi; thaønh ñoù xinh ñeïp nhö moät coâ daâu trang söùc ñeå veà nhaø choàng. Roài toâi nghe tieáng noùi huøng maïnh phaùt ra töø ngai toøa:

Ñaây laø nôi Thieân Chuùa ôû vôùi con ngöôøi.
Ngaøi seõ caém leàu ôû giöõa chuùng;
Hoï seõ laø daân cuûa Ngaøi,
vaø Thieân Chuùa luoân ôû beân hoï laø Thieân Chuùa cuûa hoï.
Ngaøi seõ lau saïch nöôùc maét hoï;
seõ khoâng coøn cheát choùc,
tang toùc, khoùc loùc, ñau ñôùn nöõa,
vì theá giôùi cuõ ñaõ bieán tan roài".
(KH 21,1-4)

noäi dung