Phaàn thöù ba

13-Tröôøng Kitoâ coù söù maïng hieäp hoøa moät neàn vaên hoùa vôùi ñöùc tin Kitoâ.

Hoaëc laø ñöùc tin Kitoâ thaám nhuaàn vaên hoùa cuûa töøng xöù sôû, töøng ñaát nöôùc daân toäc ñeå thanh loïc vaø sieâu nhieân hoùa theo ñaïo Phuùc AÂm cuûa Chuùa Kitoâ laø Thaøy Thieân Haï, laø AÙnh Saùng theá gian, laø Chaân Lyù, laø Ñaøng vaø laø Söï Soáng. Kitoâ-giaùo laø muoái, laø men: laøm cho moät neàn vaên hoùa daân toäc trôõ neân tinh tuyeàn vaø ñöôïc thaùnh hoùa. Chuùa Gieâsu ñaõ phaùn cuøng caùc Toâng Ñoà vaû nhöõng tín höõu cuûa Ngaøi: Haõy laø aùnh saùng theá gian.

+ Tröôøng Kitoâ phaûi laø nhö moät ngoïn ñeøn, hoaëc moät vì sao soi saùng caùc linh hoàn , chæ baûo ñaøng laønh, daïy chaân lyù cuûa Chuùa cho caùc linh hoàn bieát vaø tin. "Caùc con haõy laø muoái" gìn giöõ caùc daân caùc nöôùc trong söï thaät, trong söï thieän.
+ Tröôøng Kitoâ laø nhö ngoïn haûi ñaêng, nhö moät vì sao soi saùng caùc linh hoàn ñi treân ñöôøng laønh trong chaân lyù ñeå veà cuøng Thieân Chuùa Cha.
+ Tröôøng Kitoâ daïy chaân lyù vaø luaân thöôøng ñaïo lyù: veà moïi söï, moïi moân hoïc trong chöông trình moät lôùp hoïc, moät nhaø tröôøng, khoâng gì laø doái traù, laø toäi aùc trong moät nhaø tröôøng Kitoâ.

AÙÙnh saùng laø söï laønh nhaân ñöùc, laø leõ phaûi, laø söï thaät, daïy cho hoïc troø quan nieäm ñôøi soáng nhö thaùnh YÙ Thieân Chuùa Taïo Hoùa ñaõ in trong löông taâm con ngöôøi töø thuôû ban ñaàu.

Caùch daïy hoïc trong moät nhaø tröôøng Kitoâ thì ñoàng thôøi hoïc  vaø haønh: hoïc ñeå bieát vaø ñoàng thôøi cuõng ñeå taäp hoïc sinh phaùn ñoaùn cho ngay chính, phaân bieät thieän vôùi aùc, hoïc bieát YÙ Thieân Chuùa ñònh loaøi ngöôøi phaûi yeâu söï laønh gheùt söï döõ; luyeän oùc phaùn ñoaùn, phaân bieät laønh vôùi döõ, phaân bieät chaân lyù vaø söï sai laàm, taäp luyeän duøng quyeàn töï do choïn söï laønh traùnh söï döõ, theo chaân lyù vaø töø bieät sai laàm. Nhö vaäy laø trôû neân ngöôøi khoân ngoan, ngöôøi coù hoïc thöùc. Chính Thieân Chuùa muoán cho taát caû moïi ngöôøi tin kính Ngaøi vaø vaâng phuïc Ngaøi.

Ngöôøi con cuûa Ñaáng Toái Cao thì tin nhö vaäy, soáng nhö vaäy trong ñöùc tin, ñöùc caäy, vaø ñöùc meán sieâu nhieân. Ñoù laø söù maïng cuûa tröôøng Kitoâ: giaùo duïc con em soáng theo ñaïo laøm ngöôøi. "Ñaïo laøm con cuûa Thieân Chuùa Hoùa Coâng Haèng Soáng".

Trong chöông trình giaùo duïc Kitoâ, khoâng coù söï taùch bieät thôøi gian hoïc hoûi vaø thôøi gian luyeän oùc phaùn ñoaùn vaø loøng ñaïo ñöùc, cuõng khoâng coù phaân ly vieäc söu taàm kieán thöùc vôùi söï taêng tröôûng khoân ngoan.

Chöông trình nhöõng moân hoïc hoûi khoâng phaûi chæ hoïc ñeå bieát nhieàu söï vieäc, nhieàu khoa hoïc vaø kyõ thuaät... nhöng coøn phaûi bieát khaùm phaù ra nhöõng söï chaân thaät vaø phaân bieät vôùi nhöõng doái traù.

Nhaø tröôøng Kitoâ laø moät trung taâm tìm söï thaät vaø luyeän ñöùc haïnh vì theá cho neân ñoøan giaùo sö phaûi laø nhöõng ngöôøi xaùc tín maïnh meõ veà söù maïng nhaø giaùo phaûi coù khieáu naêng lieân tuïc thi haønh söù maïng giaùo huaán vaø taäp luyeän hoïc troø treân ñöôøng hoïc vaán vaø tu thaân tích ñöùc.

Tröôøng Kitoâ ñoøi hoûi taát caû moïi moân giaûng daïy phaûi qui tuï vaøo vieäc ñaøo taïo nhöõng con ngöôøi tröôûng thaønh trong taâm trí vaø trong chí quyeát tìm kieám chaân thieän myõ vaø nuoâi loøng ñaïo ñöùc. "AÂn caàn hoïc hoûi coù nghóa laø yeâu thích, moä meán." (saùch Khoân Ngoan: 6,17)

Moä meán söï gì? Moä meán söï khoân ngoan, leõ phaûi, söï thaät, leõ coâng baèng, thaùnh thieän, vaø Thieân Chuùa laø Ñaáng ñaõ taïo ra vuõ truï vaø baûn thaân con ngöôøi.

14-Theo söù maïng vaø yù muoán cuûa Giaùo Hoäi, thì nhaø tröôøng Kitoâ phaûi môû cöûa cho moïi treû em, moïi thanh nieân thieáu nöõ, moïi ngöôøi caàn ñöôïc giaùo huaán vaø giaùo duïc ñeå neân ngöôøi.

Theá nhöng Giaùo Hoâi coøn quan taâm ñaëc bieät ñeán nhöõng ngöôøi yeáu keùm veà maët kinh teá. Moät caùch roõ raøng hôn: Giaùo Hoäi quan taâm ñeán nhöõng treû con, thanh nieân thieâu nöõ thuoäc thaønh phaàn ngheøo tuùng trong xaõ hoäi.

Giaùo hoäi ao öôùc nhaø tröôøng kitoâ-giaùo day cho treû em bieát ñoïc bieát vieát, bieát nhöõng ñieàu caên baûn trí tri, taäp luyeän ngheà nghieäp, caàm trong tay moät keá sinh nhai, nuoâi thaân vaø gia ñình ñeå soáng xöùng hôïp vôùi phaåm chöùc moät con ngöôøi laø con cuûa Thöôïng Ñeá. "Tröôøng Kitoâ möu ích chung cho xaõ hoäi loaøi ngöôøi."

15- Moät tröôøng hoïc khoâng theå naøo töï taùch bieät khoûi nhöõng tröôøng hoïc khaùc vaø toå chöùc giaùo duïc quoác teá!

Traùi laïi tröôøng hoïc Kitoâ phaûi lieân heä vôùi theá giôùi chính trò, kinh teá, vaên hoùa vaø vôùi toaøn theå nhaân loaïi. Vì raèng: Moät con ngöôøi soáng treân traàn gian thì lieân ñôùi vôùi toaøn theå nhaân loaïi. "Ngöôøi trong boán bieån ñeàu laø anh em" (Khoång Töû) , "Toâi laø coâng daân cuûa hoaøn vuõ" (Socrates).

Chuùa Gieâsu daïy:" Caùc con chæ coù moät Cha Ngöï ôû treân trôøi" nghóa laø taát caû moïi ngöôøi trong nhaân loaïi ñeàu laø anh em chò em vôùi nhau trong tình yeâu Thieân Chuùa Taïo Hoùa. Chaân lyù aáy laø luaät caên baûn cho moïi tröôøng hoïc vaø moïi haønh ñoäng giaùo duïc con em. Ghi khaéc trong taâm khaûm treû con vaø trong thanh nieân thieáu nöõ tình yeâu thieát tha ñoái vôùi loaøi ngöôøi, vaø toân troïng moïi ngöôøi, yeâu thöông moïi ngöôøi nhö anh em chò em moät nhaø.

Tröôøng Kitoâ phaûi giöõ laáy theá ñöùng cuûa mình trong loøng nhaân loaïi. Vì vaäy cho neân tröôøng Kitoâ phaûi choáng laïi taát caû moïi luaät leä vaø keá hoaïch hoaëc dö luaän ñeà xöôøng söï chia reõ, söï dò bieät chuûng toäc maøu da, tieáng noùi hoaêc noøi gioáng, phe phaùi chính trò, hoaëc toân giaùo, chuû tröông nuoâi loøng haän thuø, ghen gheùt choáng ñoái vaø taïo chieán tranh tieâu dieät laãn nhau.

Nhö vaäy thì tröôøng Kitoâ khoâng phaûi laø moät tröôøng tö, moät tröôøng giaønh rieâng cho moät toân giaùo hoaëc moät phe phaùi chính trò, hoaëc taàng lôùp xaõ hoäi naøo. Tröôøng Kitoâ laø tröôøng môû roäng cöûa ñoùn taát caû moïi treû em vaø thanh nieân thieáu nöõ hoaëc ngöôøi tröôûng thaønh hoaëc tuoåi taùc coøn muoán hoïc hoûi vaø suy tö vaø khuyeách tröông trí oùc, vaø môû mang vaên hoùa cho baûn thaân mình ñeå soáng trong aùnh saùng cuûa chaân lyù vaø söï thieän.

Töø thuûô khôûi nguyeân tröôøng Kitoâ ñaõ ñöôïc Giaùo Hoäi Coâng Giaùo ñeà xöôùng: vì theá tröôøng Kitoâ coù tính caùch bao quaùt toøan theå nhaân loaïi do baûn tính vaø söù maïng cuûa Giaùo Hoäi Coâng Giaùo (Catholique: nghóa laø bao quùat hoaøn caàu nhaân loaïi khoâng loaïi tröø ai, khoâng loaïi tröø daân toäc naøo).

Tieáng Chuùa Gieâsu keâu goïi:" Taát caû moïi ngöôøi haõy ñeán cuøng Thaøy". Cuõng nhö Thaøy Khoång Töû ñaõ giang hai tay ñoùn nhaän moïi ngöôøi trong hoaøn caàu nhö anh em vôùi nhau. Cuõng nhö Ñöùc Phaät ñaõ rao giaûng ñaïo "Töø Bi" cho moïi ngöôøi trong theá gian.

Chuùa Gieâsu truyeàn leänh cho caùc Toâng Ñoà ñi rao giaûng tin möøng cho taát caû moïi daân moïi nöôùc theá gian. Vaäy tröôøng Kitoâ khoâng daønh rieâng cho ngöôøi theo ñaïo coâng giaùo maø thoâi. Tröôøng Kitoâ môû cöûa ñoùn nhaän taát caû moïi treû hoïc sinh khoâng kyø thò toân giaùo khaùc hoaëc chuûng toäc naøo khaùc.

16-Vì vaäy cho neân tröøoøng Kitoâ khôûi xöôùng moät cuoäc ñoái thoaïi xaây döïng vôùi nhöõng quoác gia vaø vôùi nhöõng nhaø caàm quyeàn chính trò trong caùc nöôùc treân ñòa caàu.

Cuoäc ñoái thoaïi vaø coäng taùc aáy phaûi ñaët neàn taûng treân moät söï cung kính laãn nhau, nhìn nhaän laãn nhau moãi beân coù söù maïng vaø phaän söï rieâng cuûa mình trong nghóa vuï chung laø phuïng söï nhaân loaïi.

Ñeå thöïc hieän nghóa vuï chung aáy, tröôøng Kitoâ ñoøi coù choã ñöùng cuûa mình trong heä thoáng tröôøng hoïc cuûa caùc quoác gia, vaø trong luaät phaùp cuûa moïi nöôùc, moïi tieåu bang. Moät caùch ñaëc bieät tröôøng Kitoâ ñoøi cho maïng soáng cuûa moãi caù nhaân ñöôïc toân troïng, vaø taát caû moïi nhaân quyeàn cuûa con ngöôøi phaûi ñöôïc baûo ñaûm vaø toân troïng trong taát caû moïi quoác gia, moïi gia ñình, moïi chính phuû, treân hoaøn caàu vaø khôûi ñieåm töø söï toân troïng maïng soáng cuûa con ngöôøi; vaø quyeàn töï do haønh ñoäng toân giaùo,soáng ñôøi ñaïo ñöùc, vaø tín ngöôõng cuûa töøng caù nhaân. Vaø tröôøng Kitoâ coù phaän söï vaø coù quyeàn giaûng daïy veà nhöõng nhaân quyeàn caên baûn aáy trong chöông trình giaùo huaán cuûa mình.

AÁÁy laø söù maïng vaø lyù do toàn sinh cuûa tröôøng Kitoâ giöõa loøng nhaân loaïi, trong caùc quoác gia vaø caùc daân toäc treân hoaøn caàu.

Freøre Keá, fsc.

vieát baøi treân ñaây caên cöù vaøo vaên kieän cuûa
Thaùnh Boä Toøa Thaùnh Vatican
ñaûm traùch giaùo duïc trong caùc tröôøng hoïc Kitoâ.

menu