Coå tích Theá Söï
Gieát Choù Khuyeân Choàng
Ngaøy xöa, moät nhaø noï coù hai anh em, anh thì giaøu coù laøm neân, em thì ngheøo ñoùi baán tuùng. Ngöôøi anh khoâng ngoù ngaøng gì ñeán em, ngaøy ngaøy anh chæ keát baïn vôùi nhöõng ai ai, nay boïn naøy, mai boïn khaùc, hoâm thì röôïu cheø linh ñình, hoâm thì côø baïc taáp naäp, ai öa muoán caùi gì thì daâng bieåu, ai caàn ñeán tieàn baïc thì cho vay, cho möôïn. Coøn chính em thì thaät khoâng bao giôø bieát caùi baùt ñoâi ñuõa hay ñoàng tieàn phaân baïc cuûa anh noù ra sao caû.
Ngöôøi em cuõng ñaønh chòu vaäy, khoâng leân tieáng phaøn naøn hay giaän gì anh. Nhöng ngöôøi vôï ngöôøi anh thaáy theá laáy laøm baát bình, thöôøng vaãn noùi vôùi choàng: "Cuøng meï cuøng cha laø ruoät thòt, khaùc toâng khaùc gioáng laø ngöôøi döng, sao nhaø chæ chuoäng ngöôøi döng maø khoâng thieát gì ñeán ruoät thòt nhö theá"!
Choàng caõi laïi: "Ai coù thaân thì ngöôøi aáy lo. Chôù coù phaûi laø anh thì phaûi troâng nom ñeán em ñaâu".
Vôï bieát can choàng khoâng ñöôïc, nhaân moät hoâm choàng ñi vaéng, vôï ôû nhaø ñaùnh cheát luoân moät con choù, ñem chieáu boïc laïi roài ñeå ôû xoù vöôøn. Toái ñeán choàng veà, vôï giaû caùch laøm ra sôï haõi, noùi raèng: "Ban tröa luùc mình ñi vaéng nhaø, coù moät thaèng beù oám yeáu vaøo xin aên. Toâi maéc baän chöa kòp cho thì noù keâu gaøo chöûi aàm ó. Töùc mình toâi laáy ñoøn gaùnh ñaäp noù moät caùi, khoâng bieát phaûi choã nhöôïc laøm sao, noù quay ra cheát laäp töùc, toâi voäi vaøng laáy chieáu boù xaùc noù laïi, coøn ñeå ôû goùc vöôøn ñaèng kia... Baây giôø khoâng bieát möôïn ai ñem noù ñi choân cho laøng xoùm ngöôøi ta khoûi bieát".
Choàng nghe noùi hoaûng hoát run sôï, chaïy ñi tìm maáy ngöôøi baïn raát thaân xöa nay, noùi chuyeän thöïc tình nhö theá vaø xin ñeán giuùp ñem ñi choân hoä. Nhöng ngöôøi naøy ñeán keû khaùc khoâng nhôø ñöôïc ai caû, ngöôøi thì choái töø vieäc naøy, keû thì thoaùi thaùc vieäc noï. Choàng tiu nghæu chaïy veà baûo vôï. Vôï noùi raèng; "Theá thì mình sang goïi chuù noù vaäy, thöû xem chuù noù coù ñeán khoâng".
Choàng sang goïi em, thì em voäi vaøng ñeán ngay, baûo raèng: "Ta phaûi mau mau ñang ñeâm ñem choân ñi, keûo chaäm treã trong laøng coù ai bieát thì khoán".
Roài saêm saêm ra choã boù chieáu, cuøng vôùi hai anh chò kheânh caùi xaùc ñem ñi choân. Xong ñaâu ñaáy veà nhaø, khoâng heà keâu khoù nhoïc chi caû.
Luùc em veà roài, vôï môùi baûo choàng: "Ñaáy nheù! Ngöôøi ta noùi: Anh em nhö chaân nhö tay laø phaûi laém. Hoâm nay may maø coù chuù noù sang giuùp cho, khoâng thì hai vôï choàng mình ñeán khoán. Naøo mình coù coøn mong nhôø vaøo nhöõng "baïn laøm neân giaøu" cuøng nhöõng "ngöôøi döng coù nghóa" nöõa hay thoâi".
Choàng nghe vôï noùi, coù yù hoái haän, nhö daàn tænh ra.
Saùng hoâm sau vöøa daäy ñaõ thaáy maáy ngöôøi baïn keùo ñeán ñaày nhaø. Hoï cho laø ñaùnh cheát ngöôøi thaät, neân hoï giôû maët ñoøi aên ñuùt tieàn baïc. Choàng sôï laém ñaõ toan ñöa tieàn baïc ra leã thaät. Nhöng ngöôøi vôï nhaát ñònh khoâng nghe, baûo hoï muoán laøm gì thì laøm. Khoâng coù tieàn, hoï töùc giaän, baûo nhau leân caùo quan. Quan lieàn cho traùt baét hai vôï choàng ngöôøi anh ñeán. Choàng thì sôï thaát thaàn, vôï baûo cöù yeân taâm.
Luùc quan tra hoûi, ngöôøi vôï ñöùng daäy thöa roõ ñaàu ñuoâi caâu chuyeän ñeå thöû baïn choàng nhö theá naøo.
Quan cho lính khai quaät caùi xaùc ñem laïi xem, thì quaû nhieân laø moät con choù möïc.
Quan lieàn theùt maéng ñaùnh ñoøn maáy oâng baïn xaáu buïng, vaø khen ngöôøi vôï hieàn, kheùo bieát caùch khuyeân choàng. Töø ñoù, ngöôøi choàng môùi töø nhöõng oâng baïn quyù hoùa kia vaø troâng nom ñeán em aân caàn töû teá.