Khæ Ñau Thöông
caâu chuyeän lieân quan ñeán phim thôøi söï
Coá Ñoâ Hueá Khoùi Löõa

Ngaøy 3 thaùng 1 naêm 1978, khoaûng 1 giôø tröa, ôû nhaø chæ coù Baø Tö Loäc Coâ vaø toâi. Hai ngöôøi ñang trao ñoåi kinh nghieäm "soáng sao cho ñaùng laø ngöôøi Vieät Nam!"
Em Chieán, moät hoïc sinh tröôøng PT-2-3-TÑ treân ñöôøng veà nhaø, gheù thaêm vaø reùo hoûi töø coång sau:
- hai baùc ôi! Caùc anh Thaéng, Thaønh... veà chöa?
- chöa! ÔØ, maø sao hoâm nay veà treå vaäy?
- Taát caû caùc anh bò baét roài...
Toâi chöa kòp hoûi gì theâm thì Chieán ñaõ hôùt ha hôùt haõi boû chaïy.

Chöa ñöôïc moät phuùt sau, chieác xe LaDalat theo sau 2 chieác molotova chôû ñaày coâng an "aùo vaøng noùn coái" trang bò ñuû loaïi vuõ khí kinh ngöôøi = AKA, B40, B41... tieán vaøo coång - phía traïi Thuûy Quaân Luïc Chieán tröôùc 75.
Moät cuoäc vieáng thaêm khoâng ai mong chôø.

Chuyeän gì phaûi ñeán, ñaõ ñeán...

Trong baøi naøy, toâi chæ keå laïi moät giai ñoaïn ngaén - raát ngaén, trong cuoäc haønh trình 3 naêm, 5 naêm, 10 naêm cuûa Anh Em coäng ñoaøn Mossard, keå töø ngaøy "bò vieáng thaêm khoâng ai mong chôø"

*****************************

Chieàu toái ngaøy 3-1-78, baùc "Papa Ñaù Banh gioûi" vaø toâi bò daãn ra ngoaøi Ty Coâng An. Sau moät ñeâm thaåm vaán hoûi cung - vaø leõ taát nhieân... khoâng nguû, hai chuùng toâi laïi bò ñöa veà Mossard.
Vöøa vaøo nhaø thì ñaõ thaáy coâng an ñöùng canh gaùc raûi raùc ñoù ñaây.
Moät soá caùc em "bò baét roài" töø saùng hoâm qua hôùt ha hôùt haõi bao quanh chuùng toâi. Noùi gì baây giôø? Chæ bieát nhìn nhau, laéc ñaàu. Trong aùnh maét cuûa moãi ngöôøi toû hieän söï lo aâu khoân taû.

Khoaûng 8giôø saùng. Em Thaønh noùi:
- Anh ôi! töø saùng hoâm qua ñeán giôø, tuïi em khoâng coù gì trong buïng... Anh coù theå xin maáy coâng an cho tuïi em naáu chuùt gì aên khoâng?
Toâi ñi ñeán gaàn moät coâng an, ngoõ yù xin naáu aên. Teân coâng an gaät ñaàu. Toâi noùi vôùi caùc em:
- Tình hình naøy chaéc mình khoâng... thoï laâu ñaâu! Thoâi thì caùc em baét con gaø to nhaát, naáu chaùo gaø moät böõa cho ñaõ, roài que sera sera!
Moät vaøi em röôït baét gaø, moät soá khaùc lo naáu nöôùc soâi nhoå loâng gaø, moät soá khaùc lo chuaån bò naáu chaùo... Toâi ñöùng nhìn maø röôm röôùm nöôùc maét. "Giôø ñaõ ñieåm! Ñôøi seõ khoå!"

Boãng moät em chaïy ñeán "reùo" vaøo tai toâi:
- Anh! Mau! mau vaøo ñaây coi!
Toâi ba chaân boán caúng chaïy nhanh vaøo beáp. Thì ra moät thuøng khaù lôùn ñaày saùch khoâng bieát ai ñaët trong goùc xoù, caïnh caùc loø naáu.
Nhìn vaøo trang bìa, thaáy haøng chöõ "Quaân Löïc Vieät Nam Coäng Hoøa" maø ruïng rôøi. Laät vaøi trang, thaáy bieát bao nhieâu laø hình ñuû loaïi suùng&ñaïn: M1, M2, M16, suùng coái... maùy bay ñuû loaïi... xe taêng ñuû côõ...
- Ñoát! Ñoát heát! Toâi theùt leân.
Caùc em ngöôøi thì xeù saùch, ngöôøi thì ñun vaøo beáp... Nhieàu quaù, khoâng bieát laøm sao, toâi baûo caùc em löïa trang naøo coù hình vuõ khí/xe taêng/maùy bay thì xeù ra ñoát...
Loay hoay lo ñoát vaø ñoát...
Giaáy coøn nhieàu, nhöng noài chaùo ñaõ nghe muøi kheâ! Thòt gaø thì ñaõ nhöø, quaù nhöø... Thoâi thì ñieåm taâm taïm vôùi moùn chaùo gaø... kheâ.
Loøng ai naáy caûm thaáy nheï nhoûm nhö vöøa truùt xong moät gaùnh naëng lo aâu.

*

Khoaûng gaàn 9giôø saùng.
Em Minh ñeán gaàn toâi, noùi nhoû:
- Anh ôi! treân loø trong beáp coù moät hoäp gì gioáng nhö hoäp ñöïng phim gì ñoù.
Quaû ñuùng vaäy! Moät hoäp phim vuoâng vaén côû ñöïng moät cuoán phim 16mm. Toâi keâu chaùu Thaønh ñeán, gheù tai baûo nhoû:
- Chaùu chaïy vaøo trong beáp, laáy hoäp phim roài leân ñöùng treân baäc thang leân laàu hai, duïc hoäp phim ñoù ra ngoaøi ñöôøng. Chuù ñöùng ñaây canh chöøng coâng an cho chaùu.
- Daï!

Chaùu Thaønh vaø chaùu Chaâu laø 2 con oâng anh ruoät toâi, voán ôû Taây Ninh. OÂng anh ruoät "ngaây thô" ñaõ toán heát 3trieäu ñoàng VNCH ñeå mong ñöôïc khoûi ñi hoïc taäp, nhöng roài tieàn maát taät mang, phaûi ñi trình dieän vaø "muùt muøa"! Baø Chò xin cho hai chaùu ñeán ôû vôùi chuù trong thôøi buoåi khoù khaên.
Chuùng môùi coù 10 vaø 12 tuoåi, vaø cuøng moät "soá phaän" nhö caùc anh lôùn ñang theo hoïc taïi tröôøng PT-2-3-TÑ, nghóa laø "bò baét roài" ngay töø saùng hoâm qua.
Chaùu Thaønh lieáng thoaêùng, nhanh nheïn: sinh naêm 1968. Tuoåi "Khæ" coù khaùc!

Sau khoaûng gaàn 2 phuùt, chaùu Thaønh hôùn hôû chaïy ñeán gaàn toâi:
- Xong roài chuù!
- Gioûi!
Tuy nhieân, ñeå chaéc aên, toâi len leùn leân vaøi baäc caàu thang, tröôùng ngöôøi nhìn qua böùc töôøng raøo, vaø thaáy quaû thaät coù hoäp phim naèm treân ñöôøng vaøo nhaø Chuøa Ñình Laøng phía sau nhaø. Yeân taâm.

Gaàn ñeán giôø "laøm vieäc", toâi boãng töï caûm thaáy xoân xao khoù chòu vaø hoài hoäp laï thöôøng. Toâi laàn moø ñeán gaàn nhaø beáp, lieác nhanh treân haøng loø.
OÂi thoâi! Cheát meï chöa! Thieät laø... Khæ! Treân loø naèm chình ình cuoän phim!!!
Toâi lôùn tieáng keâu:
- Chaùu Thaønh ñaâu?
- Daï! chaùu ñaây!
Thuù thieät luùc ñoù toâi ñònh taùt cho chaùu moät baït tai ñeå truùt côn giaän... Nhöng nhìn thaáy göông maët nhí nhaûnh, ñôn sô, chaát phaùt vaø ... voâ toäi vaï cuûa chaùu, toâi traàm tónh laïi vaø nhoû nheï naên næ:
- Trôøi ôi laø trôøi! Sao chaùu duïc hoäp phim maø ñeå laïi cuoán phim treân loø? Chay nhanh ngay, duïc luoân cuoán phim ra ngoaøi nhö duïc hoäp phim vaäy! Ñi!
- Daï!
Chaùu Thaønh laïi lieáng thoaéng chaïy vaøo beáp, coi boä nhö xoâng vaøo moät troø chôi vui thích... Vì coù tieáng coâng an gaàn ñaâu ñoù, neân toâi ñaønh ñi ra ngoaøi tröôùc.
Chaùu Thaønh hí höûng chaïy ngang toâi, gaät gaät ñaàu ñaéc chí nhö ñeå khoe thaønh tích "mission accomplie!" Toâi móm cöôøi khen thöôûng chaùu.

"Vieäc laøm" saùng nay laø Papa-Ñaù-Banh-gioûi, Minh-Lucky, Thaønh, Hoaøng-gaø-myõ vaø toâi, theo 5 toaùn coâng an ñi luïc xeùt moãi phoøng cuûa hai taàng nhaø ÑTV vaø daõy nhaø laàu beân tröôøng Mossard thuoäc khu vöïc Tu Vieän. Maáy ngöôøi khaùc: coá Hieån, baùc giaø Etienne, hai chaùu Chaâu-Thaønh... thì nhoát vaøo moät phoøng nhoû, khoùa traùi cöûa ra vaøo.
Coâng vieäc tieán haønh thaät chaäm...

**

12giôø tröa: nghæ ít phuùt ñeå taåm boå. Moãi ngöôøi ñöôïc phaùt moät naém côm vaét...
Toâi ñang coá ngaáu nghieán naém côm vaét thì moät caùn boä thaåm vaán toâi toái hoâm qua ngoaét toâi ñi theo oâng:
- Mình vaøo xem nhaø beáp nghe!
Toâi boãng caûm thaáy moät ñieàu chaúng may ñaõ xaûy ra trong nhaø beáp.
Toâi ñi tröôùc daãn ñöôøng. Gaàn tôùi cöûa vaøo nhaø beáp, toâi boãng khöïng laïi. Thì ra, nhìn saâu vaøo töôøng trong nhaø beáp, toâi thaáy loøng thoøng moät ñoaïn giaây phim loù ra töø moät ngaên thoâng hôi cuûa loø. "Chæ coù cheát!..." toâi töï nhuû thaàm.

Vaãn hy voïng laø oâng ñieàu tra vieân chöa thaáy, hoaëc môùi laàn ñaàu ñi vaøo nhaø beáp, toâi coá heát söùc giöõ bình tónh. Chaäm raõi ñi thaúng vaøo goùc xoù nhaø beáp, mieäng tónh taùo noùi:
- Ñaây laø nhaø beáp. Tröôùc 75, naáu aên cho treân döôùi moät traêm ngöôøi...
Toâi quay löng döïa theo töôøng vôùi yù ñònh duøng thaân che ñoaïn giaây phim. Maét laùo lieân nhìn ñieàu tra vieân, doø xeùt phaûn öùng.
OÂng ta laáy tay sôø treân loø, maét nhìn quanh nhaø beáp, ñi voøng voøng loø, laâu laâu ngöôùc maét nhìn leân maùi nhaø beáp...
Ñeán choã caùc em naáu chaùo saùng nay, thaáy moät ñoáng tro to töôùng, oâng ta chaêm chuù nhìn thuøng saùch chöa kòp ñoát. Toâi muoán ñi ñeán gaàn oâng ta, nhöng laïi sôï ñeå loä ñoaïn giaây phim. Toâi noùi:
- Saùng nay, caùn boä coù cho pheùp chuùng toâi naáu chaùo gaø, neân ñaõ duøng giaáy maø ñoát cho nhanh.
- Vaäy thuøng giaáy/saùch naøy laø ñeå laøm moài löõa haù?
- Phaûi!
OÂng nhìn toâi, doø xeùt.
- Thoâi! tieáp tuïc daãn ñi luïc soaùt caùc nôi khaùc!
Toâi coá neùn tieáng thôû daøi...
Toâi mong coù dòp gaëp rieâng moät em naøo ñoù, chaùu Thaønh hay chaùu Chaâu... maø ñaønh boù tay chòu traän.
Ñaàu oùc suy nghó lieân mieân tìm caùch ... phi tan ñoaïn giaây phim oaùi oaêm.
Roõ Khæ! chaùu Thaønh sao maø ngaây ngoâ daïi khôø vaäy chöù! Thieät laø... Khæ con!

Nghó ñeán ñaây toâi boãng nhôù laïi "khæ con... thaät" maø toâi ñaõ mua taïi chôï choù treân ñöôøng Haøm Nghi khoaûng thaùng 4 naêm 74. Luùc aáy, noù chæ môùi ñöôïc moät (1) tuaàn tuoåi. Troâng thaät deã thöông.
Khæ con... toát soá, ñöôïc caùc em Ñeä Töû naâng niu thöông quí, luoân ñöôïc boàng beá treân vai, treân ngöïc, ñöôïc ñi "du ngoaïn" Vuõng Taøu taém bieån, ngay caû ñi Nha Trang taém bieån, chaïy chôi sung söôùng treân baõi caùt...
Roài 75 ñeán - "ñoåi ñôøi". Tuy khoâng coøn ñöôïc sung tuùc nöng chieàu nhö tröôùc, nhöng cuõng ñöôïc taém röûa chaûi chuoát... ngon laønh.
Moät hoâm, saùng ngaøy 29 thaùng 9, 75, Huynh Hoàng vaø toâi ñang lui cui böûa cuõi thì Taùm Loø hôùt ha hôùt haõi chaïy ñeán gaàn, keâu to:
- Hai Baùc ôi, con khæ cheát roài!
- Caùi gì? sao maø cheát?
Caû hai chuùng toâi chaïy leân laàu thì quaû thaät khæ con ñang toøn teng... treo coå! - Ñuùng laø ... töï töû!
Huynh Hoàng tìm moïi caùch ñeå cöùu con khæ: hoâ haáp nhaân taïo, mieäng aùp mieäng, v.v...
- Noù cheát roài! Huynh Hoàng töø töø tuyeân boá, pha laãn ít nhieàu söï thöông tieác trong gioïng noùi.
Toâi ñöùng laëng ngöôøi, hoài töôûng laïi nhöõng luùc Khæ Con ñuøa giôõn treân baøn laøm vieäc, nhöõng luùc noù oâm coå toâi cuøng naèm nghæ tröa; coù luùc ñang lim dim nghæ tröa, toâi baét chôït Khæ Con... giaät raâu toâi roài laøm boä mum mum... troâng thaät deã thöông.
Taùm Loø boãng cheùp mieäng than:
- Con khæ ... töï töû vì vöøa ñoåi tieàn tuaàn tröôùc!

***

Khoaûng 4 giôø chieàu.
"Coâng taùc" coi nhö taïm xong cho ngaøy hoâm nay. Coâng an gom chuùng toâi laïi moät choã roài noùi:
- Keå töø baây giôø, khoâng ai ñöôïc ñi loøng voøng trong nhaø nöõa, nghe khoâng?
Chuùng toâi ñang xaàm xì keå cho nhau bieát veà "coâng taùc" luïc soaùt cuûa moãi nhoùm hoâm nay, thì ñieàu tra vieân ñeán, vaãy tay keâu toâi theo oâng ta vaøo nhaø beáp. "Laïi nhaø beáp nöõa!" toâi nhuû thaàm, möôøng töôïng moät pha... haáp daãn khaùc.

Vöøa vaøo nhaø beáp - laàn naøy ñieàu tra vieân daãn ñöôøng - toâi laïi thaáy cuoán phim naèm... loõa loà treân loø! Thì ra teân ñieàu tra vieân muoán ñi moät mình luïc soaùt nhaø beáp laàn nöõa cho chaéc aên, khaùm phaù ra ñoaïn giaây phim trong goùc xoù, moùc cuoán phim ra ñaët treân loø roài tìm toâi... haïch toäi.
- Cuoán phim chi ñaây? Teân ñieàu tra vieân giaän döõ hoûi toâi.
Tuy trong buïng ñaùnh loâtoâ, nhöng toâi vaãn ñieàm tónh hoûi laïi:
- UÛa???? Sao laïi coù cuoán phim naèm ñaây? Phim chi röùa? Töø ñaâu coù? Ai ñem ñaët ñaây?
Toâi caûm nhaän ñöôïc söï luùng tuùng cuûa teân ñieàu tra vieân.
Ñaõ tôùi nöôùc naøy roài thì... tôùi luoân! Toâi laáy cuoán phim, keùo ra moät ñoaïn giaây phim giô leân trôøi, nhìn ñoïc lôùn tieáng nhöõng haøng chöõ

"Quaân Löïc Vieät nam Coäng Hoøa
Teát Maäu Thaân
Coá Ñoâ Hueá Khoùi Löõa"

- Ñaây laø phim thôøi söï veà Teát Maäu Thaân, toâi noùi vôùi teân ñieàu tra vieân. OÂ oà! sao laïi coù phim "phaûn ñoäng" naøy ôû ñaây? Ai ñem ñeán ñaët treân loø naøy?
Teân ñieàu tra vieân im laëng, nhìn toâi haäm höïc cay cuù. Toâi boài tieáp luoân:
- Tröa nay, caùn boä vaø toâi vaøo ñaây luïc soaùt, nhöng khoâng coù cuoán phim naøy. Vaäy sao baây giôø laïi coù phim "phaûn ñoäng" naøy ôû ñaây? Yeâu caàu laøm saùng toû vaán ñeà naøy...
Teân ñieàu tra vieân khoâng noùi moät lôøi, haäm höïc giöït cuoán phim khoûi tay toâi, ñi ra khoûi nhaø beáp.

****

"Yeâu caàu laøm saùng toû vaán ñeà naøy!"
Vaán ñeà ñaõ ñöôïc laøm saùng toû: Taát caû Anh Em ñoàng moân ñoàng hoä cuûa Moä-Ñöùc-Töï "ñöôïc" ñöa ñi "caûi taïo" khoâng moät lôøi bieän baïch...

Roõ Khæ !

menu