VAI TR̉ CỦA CÁC SƯ HUYNH LA SAN
VÀ CÁC NHÀ GIÁO KITÔ TRONG NHỮNG NĂM TỚI

 Joseph Marie Đ́nh Phi

 H́nh thức tông đồ của các Sư huynh ở thập niên 90 này, hoàn toàn khác với những thập niên 70. Trong cái nh́n đức tin, bàn tay Thiên Chúa đă can thiệp vào công cuộc tông đồ của Tỉnh Ḍng La San Việt Nam. Mô thức của những ngôi trường như Taberd, Mossard, … e rằng không c̣n phù hợp với hoàn cảnh xă hội Việt Nam hôm nay và nhất là những khám phá mới về bút tích và linh đạo của cha La San.

Để có một mô thức sống chiều kích tông đồ, chúng ta cùng điểm qua bối cảnh sống của giới trẻ.

     I. Các Sư huynh bị chất vấn bởi nhu cầu của giới trẻ.

a) Giới trẻ đang cần có một nền giáo dục có phẩm chất.

. Nền giáo dục của nước nhà đang trên đường suy thoái thê thảm, nhất là về chất lượng giáo dục. Ví dụ: h́nh thức hạ điểm chuẩn kỳ thi tú tài năm học 1995-1996.
. Nền giáo dục nhân bản đă vắng mặt hơn hai mươi năm qua tại các nhà trường. Hậu quả của sự vắng mặt môn học này đă để lại những người trẻ phải ra ṭa với những tội danh như cướp của giết người để mua vui, học tṛ hành hung giáo viên đang dạy ḿnh.
. Nạn thất học, bỏ học v́ thiếu vắng các giáo viên, t́nh trạng ngày đang phổ biến ở Sàigon và rơ nét ở các miền quê. Trẻ không được tới trường học, học vấn không cao, do đó làm việc lương không nhiều. Nghèo đói và ngu dốt sẽ đồng hành làm cho hố sâu giữa người giàu và nghèo càng thêm sâu.
. Hiện tượng các giáo sinh ra trường, phần lớn thường bỏ nghề sau hai, ba năm nhận nhiệm sở, số c̣n lại chờ dịp may, sẵn sàng bỏ nghề dạy bất cứ lúc nào nếu có điều kiện. Một số ít c̣n lại tiếp tục lư tưởng dạy học, nhưng lại cảm thấy bơ vơ, lạc lơng… cần người động viên giúp đỡ lại không có.
. Chính sách mở cửa của nhà nước đem lại nhiều lợi nhuận nhưng cũng có nhiều bất lợi cho việc giáo dục trẻ như: du khách ra vào Việt Nam dễ dàng hơn trước, kèm theo đó là những tệ nạn xă hội của các nước Âu Tây. Một số giới trẻ Việt Nam không được chuẩn bị kịp thời nên một số tệ nạn (giống như tại Âu Tây) đang có chiều hướng gia tăng tại Việt Nam như: đồng t́nh luyến ái, sida, x́ ke…
. Và cũng trong "biển giao lưu văn hóa" này, giới trẻ không biết đâu là chân-thiện-mỹ?

 Giới trẻ không biết nương tựa vào ai? Giới trẻ tựa ḿnh trên những thầy dạy… Nếu gặp những thầy tốt th́ hạnh phúc, b́nh an… Nếu không, gặp những thầy giả hiệu… đành chịu… lại tiếp tục quay cuồng.

b) Giới trẻ đang cần có một sự quan tâm ở giáo xứ.

 Giới trẻ đến với Nhà xứ cảm thấy nặng nề về lễ nghi, bí tích phụng vụ. Nh́n vào cách sinh hoạt ở các Nhà xứ, ngoài hai tổ chức Giáo lư viên và ca đoàn, mấy Nhà xứ c̣n có các tổ chức khác để quy tụ các bạn trẻ, để đáp ứng nhu cầu sống hợp đoàn của người trẻ.

Nhu cầu của giới trẻ không được quan tâm, nếu có chỉ là một thánh lễ cho giới trẻ trong một tháng. Một diễn giả nọ, sau phần nói chuyện với giới trẻ tại thánh đường, được mời vào nhà xứ để dùng cơm. Nhưng tiếp chuyện với ḿnh là Ban hành giáo, không thấy mặt một người trẻ nào trong bữa cơm đó (xin được miễn nêu tên và địa chỉ). Nhu cầu được phục vụ, được góp phần vào Ban điều hành giáo xứ… mấy nơi chấp nhận.

Nhu cầu, ước vọng của người trẻ không được quan tâm, nâng đỡ, khích lệ, sửa sai… Giáo hội Việt Nam đau ḷng khi thấy con cái ḿnh xa Giáo hội, có nhu cầu khác nhau, nhưng có lẽ đây cũng là một trong những nguyên nhân. Giới trẻ được dạy sống đạo theo h́nh thức, mà không được hướng dẫn để "tự tạo" cho ḿnh một cách thế phù hợp, tạo một mối tương quan thân t́nh với Thiên Chúa. Và cuối cùng giới trẻ xa dần Ơn Chúa và các Bí tích.

 Điểm qua một vài nét về giới trẻ Việt Nam.

Vậy, các Sư huynh La San và các nhà giáo Kitô phải đáp ứng như thế nào?

   II. Sư huynh La San và các nhà giáo dục trước những nhu cầu của giới trẻ.

 Hơn lúc nào hết, giới trẻ Việt Nam đang cần có những thầy dạy Chân-Thiện Mỹ cho chúng. Cần những anh em La San chân tu, "say mê Đức Kitô".

Giới trẻ muốn t́m tới những người có một đời sống thiêng liêng vững mạnh theo chiều sâu, nghĩa là theo những đ̣i hỏi của Tin mừng, một đời sống thiêng liêng dựa vào thập giá Chúa Kitô, nghĩa là yêu thích sống khổ chế hơn là những ham muốn, những tiện nghi, dễ dăi của thời đại, hơn là hùa theo cách sống không phù hợp với đời tu.

Giới trẻ ngày nay muốn có những Sư huynh La San hiện diện đích thực trong môi trường của chúng, để giúp chúng nh́n mọi sự trong cuộc sống với một cặp kính Kitô.

 Các h́nh thức khác, mà Sư huynh La San và các nhà giáo Kitô có thể thực hiện.

+ Nếu được, xin hướng tới phục vụ người nghèo ở miền quê.
+ T́m cách len lỏi để mang sự hiện diện của tinh thần Kitô vào các cơ sở giáo dục trên khắp mọi miền đất nước, đặc biệt ở cấp phổ thông và các trường hẻo lánh.
+ Các Sư huynh La San có thể mở các lớp học t́nh thương nhân danh một trường, một tổ chức nào đó của nhà nước, qua đó ta đem tinh thần Kitô, giáo dục các em. T́m cách qui tụ các giáo sinh ở trường sư phạm các cấp… để huấn luyện động viên khích lệ. Và khi họ về trường, họ sẽ thay ta đem tinh thần La San đến với các em học sinh.
+ Hoặc cử chính các Sư huynh đi học ở các trường sư phạm nhà nước, và được bổ nhiệm trường sở như một giáo viên. Để chính các Sư huynh đem tinh thần Kitô và phương pháp giáo dục theo Cha La San đến tận từng học sinh.
+ Hoặc các Sư huynh và các nhà giáo Kitô có thể ngồi lại với nhau lên một chương tŕnh huấn luyện, có giáo án cho từng cấp. Sau đó chúng ta sẽ thành lập những nhóm (cộng đoàn) La San biệt động, để có thể dễ dàng đến với giới trẻ, và có lẽ công cuộc tông đồ sẽ mang lại nhiều kết quả.
+ Tính đa dạng và những khó khăn của cuộc sống là những thách đố Sư huynh La San vượt qua để có thể phục vụ giới trẻ nghèo trong lănh vực giáo dục.

 Nhưng cũng đồng thời các Sư huynh chúng ta có biết "giao cảm" với nhau để có thể "cùng chung" và "liên kết", biết để chung những sắc thái riêng biệt mà Thiên Chúa phú riêng cho từng người không? Đây cũng là một thách đố để chúng ta đem đến cho trẻ tính độc đáo của một Sư huynh La San.

Để kết thúc, chúng ta cùng đọc lại lời mời gọi của Tổng Công Hội 42: Các Sư huynh là những nhân chứng tích cực của phẩm giá con người bất kỳ người ấy là người nào. Là những chứng nhân tích cực của những quyền cơ bản của con người được đào tạo về mặt nhân bản, tôn giáo và Kitô nếu họ muốn. Là những chứng nhân tích cực của những giá trị nhân bản chính yếu (liên đới, công b́nh, khoan dung…) làm cho các dân tộc và các quốc gia có thể sống trong t́nh huynh đệ thật sự.

. Là những chứng nhân tích cực của sự cấp cần có những chương tŕnh quốc gia và quốc tế lưu tâm tới những biểu thị văn hóa đặc thù của người nghèo.
. Là những chứng nhân tích cực của ḷng yêu thương lo lắng của Thiên Chúa đối với những người phải sống bên lề v́ quá nghèo khổ.
. Là những chứng nhân tích cực của sứ mạng của Chúa Kitô cứu chuộc, một sứ mạng bao trùm mọi dân tộc và mọi thế hệ.

 Và nếu làm như vậy chúng ta cùng nhau đi lại con đường Thánh Gioan La San đă đi, bức xúc trước cảnh: con em thợ thuyền và người nghèo bị bỏ rơi, Người đă khám phá ra trong đức tin, sứ mạng của Ḍng Người, coi đó như lời đáp trả cụ thể cho việc chiêm ngưỡng ư định cứu rỗi của Thiên Chúa.