NHÀ GIÁO DỤC KITÔ TRONG THẾ GIỚI HÔM NAY
Anthony Phạm Công Tuyên
Để đi vào trong thế giới hôm nay, trước tiên tôi xin xác định lại ơn gọi Thánh Hiến. Tất cả chúng ta đều được mời gọi nên thánh, như trong thơ (Ep 1:4): "Trong Đức Kitô, Người đă chọn ta trước khi tạo thành vũ trụ, để trước Thánh Nhan Người, ta trở nên tinh tuyền thánh thiện, nhờ t́nh thương của Người" hay như trong (1Tx 3) "V́ Thiên Chúa muốn anh em được thánh hóa". Sự thánh thiện này của Giáo Hội luôn được biểu lộ và phải được biểu lộ qua những hoa trái ân sủng mà Thánh Thần đă kết sinh nới các tín hữu. Sự thánh thiện ấy được diễn tả dưới nhiều h́nh thức nơi tất cả những ai đă đạt đến đức ái trọn hảo trong bậc sống của ḿnh trong khi xây dựng kẻ khác. Đặc biệt hơn, sự thánh thiện đó được tỏ lộ trong việc thực hành các lời khuyên, c̣n gọi là lời khuyên Phúc Âm. Nhờ Chúa Thánh Thần thúc đẩy, nhiều Kitô hữu thực hành các lời khuyên ấy với tư cách cá nhân hoặc trong lối sống hay bậc sống Giáo Hội công nhận, việc thực hành đó mang lại và phải mang lại cho thế giới một bằng chứng và một mẫu gương rạng ngời về sự thánh thiện của Giáo Hội. (Công đồng Vatican II, ch 5 số 39).
Chính nhờ sự thúc đẩy của Chúa Thánh Thần, cha thánh Gioan La San đă thiết lập nên "Anh Em Trường Kitô", anh em trường Kitô là ai? - Là những nhà giáo dục nhân bản Kitô cho giới trẻ, mà trước tiên họ ngắm nh́n Thiên Chúa trong mọi việc với tinh thần "Đức Tin" và trong tinh thần đức tin, anh em trường Kitô là những cộng tác viên của Chúa Kitô dâng cả cuộc đời để xây dựng nước Chúa, bằng công tác phục vụ giáo dục (Luật Ḍng ch. I, số 5).
Trong công tác phục vụ giáo dục "Anh Em Trường Kitô" luôn nuôi ḿnh bằng lời Chúa, mà anh em học hỏi, suy gẫm và chia sẻ với nhau. V́ anh em coi cuốn sách Tin Mừng là cuốn luật đầu tiên và chính của anh em (LD ch. I, số 6). V́ ơn gọi của "Anh Em Trường Kitô" là rao giảng Tin Mừng cho giới trẻ và giới thiệu cho các bạn trẻ biết Chúa Kitô là ai. Như Chúa Kitô luôn nói về Cha ḿnh và nói về Thiên Chúa như vậy, để làm sao các bạn trẻ cảm nhận được một t́nh yêu cao cả của Thiên Chúa luôn yêu thương và cứu độ con người.
Đời sống "Anh Em Trường Kitô" là một đời sống cộng đoàn, họ là những người tứ phương mà Thiên Chúa đă quy tụ lại và chính nơi đây mọi người sống với nhau như anh em cùng một mẹ, họ cùng ăn, cùng làm, cùng ngủ v.v... và họ đă trở thành một đại gia đ́nh, chính nơi đây, họ đă cảm nghiệm được cộng đoàn là một mái ấm.
Trong khi làm việc, "Anh Em Trường Kitô" luôn chung lưng đấu cật với nhau, để lo giáo dục người nghèo. V́ "một cây làm chẳng nên non, ba cây chụm lại nên ḥn núi cao". Chính nhờ sự liên kết với nhau, anh em có một sức mạnh mănh liệt, lo cho giới trẻ, nhất là trẻ nghèo, nhưng không phải muốn làm ǵ th́ làm mà họ được sai đi, để khám phá ra cái cội nguồn của sự nghèo khổ. Với tinh thần nhiệt thành dấn thân vào việc thăng tiến công lư và nhân phẩm qua việc phục vụ giáo dục.
Trong thế giới hôm nay, Giáo hội luôn cần những chứng nhân đích thực, một chứng nhân can đảm, dám nói dám làm và làm với tất cả nhiệt huyết của ḿnh. Trong ơn gọi là nhà giáo Kitô chúng ta luôn buộc ḿnh làm tất cả những ǵ Giáo hội mong muốn nơi chính bản thân chúng ta.
Đầu tiên chúng ta phải làm chứng bằng chính cuộc sống của ḿnh, một điều rất khó đối với chúng ta, v́ mỗi ngày phải vươn lên và phải vươn lên tới tuyệt đỉnh của nhân đức cũng như kiến thức trong khả năng phạm vi của ḿnh. Để khi đến với giới trẻ, tôi mới có thể nói về Thiên Chúa một cách xác thực không bóp méo lời của Ngài, nói một cách quả quyết, xác đáng về một Thiên Chúa t́nh yêu. Một Thiên Chúa nhân từ hay thương xót và từ nơi Ngài một sức sống dạt dào và b́nh an nhất mà tất cả mọi người đến đó để mà múc lấy sức sống cho ḿnh.
Muốn làm được công việc này, tôi phải luôn trao dồi mỗi ngày bằng cách học hỏi lời Chúa v́ như trong tin mừng có nói: "Trong miệng có đầy th́ mới nói ra. Người tốt th́ rút cái tốt từ kho tàng của ḿnh, kẻ xấu th́ rút cái xấu từ kho tàng của ḿnh". (Mt 12:34-35).
Người chứng nhân cũng phải mở ḷng ḿnh ra và phải biết nhạy cảm tới những nhu cầu mà người khác cần đến. Như Chúa Kitô, Ngài đă chạnh ḷng thương khi thấy đám đông không có ǵ ăn Ngài đă nói với các môn đệ: "Thầy chạnh ḷng thương đám đông, v́ họ luôn ở với Thầy đă ba ngày rồi mà không có ǵ ăn. Thầy không muốn giải tán họ, để họ nhịn đói mà về, sợ rằng họ bị xỉu dọc đường" (Mt 15:23).
Người giáo dục Kitô hôm nay, phải luôn biết mở ḷng ḿnh ra để Chúa Thánh Thần làm việc, dưới sự thúc đẩy của Chúa Thánh Thần, chúng ta sẽ biết việc ǵ chúng ta làm nhưng không phải chúng ta làm, mà là Chúa Thánh Thần làm qua ta để đến với trẻ, v́ chúng ta chỉ là dụng cụ của Thiên Chúa. Cũng như qua mọi thời đại Thiên Chúa mạc khải ư định của Ngài qua ngôn ngữ của con người để đem đến ơn cứu độ cho con người. Như vậy, nhà giáo dục Kitô là thừa tác viên của Thiên Chúa trong lănh vực giáo dục, tức là chúng ta được sử dụng để rao giảng lời Ngài cho giới trẻ. Thế cho nên, chúng ta phải có bổn phận chỉ cho giới trẻ biết Thiên Chúa như Gioan Tẩy giả giới thiệu Chúa Giêsu cho môn đệ ḿnh.
Vào bất cứ thời đại nào, giáo dục luôn cần thiết cho con người. Nếu một lúc nào đó không cần đến giáo dục, thiết tưởng trên trái đất này sẽ không c̣n ai, tại sao? V́ khi con người không có giáo dục họ sẽ cư xử với nhau tồi tệ hơn. V́ con người sinh ra th́ cần đến giáo dục, nếu con người không có giáo dục th́ ra sao? Chẳng hạn một con người sinh ra, sống với một bầy khỉ th́ chắc chắn nó sẽ được hấp thụ nơi con khỉ từ cử điệu đến cách sống. Chính v́ vậy, giáo dục luôn cần thiết cho con người.
Khi mỗi con người được sinh ra họ có quyền làm người, đó là sự công bằng mà thôi. Cho nên không phải người giàu mới được đi học mà cả những người nghèo cũng phải được thừa hưởng cái quyền đó. Vậy ai sẽ là người kéo lại sự công bằng đó cho người nghèo? Chính chúng ta, là những nhà giáo dục Kitô phải làm được công việc đó, v́ ơn gọi của chúng ta là lo cho giới trẻ nghèo. Nói như vậy không phải là không lo cho những con nhà giàu vật chất. Cái "nghèo" ở đây là nghèo về tinh thần, nghèo về t́nh thương, nghèo về đức tin và cả cái nghèo về vật chất. Chính chúng ta phải t́m ra được cái cội nguồn của sự nghèo khổ đó. V́ cái nghèo làm cho con người ra tồi tệ hơn v́ nếu nghèo về t́nh thương họ sẽ đâm chém nhau. Nghèo về tinh thần th́ họ sẽ xa ơn cứu độ. Nghèo về vật chất th́ sẽ sinh ra trộm cắp và đàng điếm.
Thế giới hôm nay đang trên đà phát triển đi lên đến chóng mặt, họ đă phát minh ra được nhiều thứ rất tinh vi và những tiện nghi cho con người, những điều này làm cho ta đáng mừng, v́ nó giúp ích cho con người ngày càng thăng tiến hơn trong cuộc sống được phong phú hơn.
Nhưng bất cứ điều ǵ, nó cũng có mặt trái và mặt phải của nó. Cái đáng sợ của thế giới hôm nay là về sự hưởng thụ, khi người ta giàu có, người ta dễ dàng khép kín ḷng ḿnh lại, như trong Tin Mừng nó: "V́ kho tàng anh ở đâu th́ ḷng trí anh ở đó" (Mt 6, 21). Cũng trong đà phát triển đó, người ta đă thấy ḿnh làm ra đủ mọi thứ. C̣n các nhà khoa học họ đă khám phá và phát minh những cái mà chúng ta không tưởng nổi và bây giờ nói đến phi thuyền lên cung trăng là chuyện quá thường rồi. Phải, chúng ta đáng khen lắm chứ, nhưng tiếc thay họ tưởng rằng họ đă chinh phục được tất cả vũ trụ. Nhưng thực ra, đó chỉ là những cái mà họ đă khám phá ra được mà thôi, chứ đâu phải họ tạo ra được. Những thành quả họ làm được và họ đă kết luận một cách quá hấp tấp rằng "không có thượng đế trong vũ trụ" họ đă chối từ Thiên Chúa một cách vụng về.
Cho nên ngày nay, chúng ta là những nhà giáo dục Kitô, phải mạnh dạn như cha ông chúng ta loan báo cho thế giới này biết một Thiên Chúa có thật và Ngài luôn hiện diện trong vũ trụ này, ngay trong con tim và trong hơi thở của chúng ta. Ngài vẫn muốn cứu độ nhân loại bằng nhiều phương cách, đa dạng và trong mọi lănh vực.
Trong lănh vực giáo dục, chúng ta không thể chinh phục được cả thế giới này, nhưng chúng ta loan báo Tin Mừng của Ngài ngay trong Đất nước chúng ta, làng mạc, thôn xóm và giáo xứ của ḿnh. Chính chúng ta phải là "men" Tin Mừng để cho những người sống chung quanh được hưởng nhờ sự dậy men đó (Mt 13:15). Nhà giáo Kitô hôm nay cũng phải như ngọn đèn được tỏa sáng cho những người trẻ mà Thiên Chúa giao cho chúng ta chăm sóc qua sứ mạng giáo dục nhân bản Kitô (Mt 5:13-14).
Trong sứ mạng giáo dục, chúng ta đến với anh chị em nói chung, hay giới trẻ nói riêng. Không phải bằng cương vị ông vua, bà chúa mà chúng ta phải đến như Thầy chí thánh của chúng ta đă nói: "Cũng như con người đến không phải để người ta phục vụ nhưng là để phục vụ và hiến mạng sống làm giá chuộc muôn người" (Mt 20:28).
Khi phục vụ anh chị em chúng ta, chúng ta hăy cố gắng phục vụ hết ḿnh, bằng những tài năng Thiên Chúa ban cho Để chúng ta xứng đáng như lời Chúa đă dạy: "Anh em hăy làm mọi việc mà đừng kêu ca hay phản kháng như thế anh em sẽ trở nên trong sạch không ai chê trách được điều ǵ, và sẽ trở nên những người con vẹn toàn của Thiên Chúa giữa thế hệ gian tà, sa đọa. Giữa thế hệ đó, anh em hăy chiếu ánh sáng như những v́ sao trên ṿm trời" (Ph 2:14-15).
Khi chúng ta làm mọi việc bổn phận của một nhà giáo, chúng ta hăy đến với Thiên Chúa và thưa với Người rằng: "Chúng con là những đầy tớ vô dụng, chúng con đă chỉ làm việc bổn phận đấy thôi" (Lc 10:15). Thật là hạnh phúc cho chúng ta nếu chúng ta biết thưa lên mỗi ngày, để mai sau khi ra trước ṭa Thiên Chúa, chúng ta sẽ là người tôi tớ trung thành của Ngài.
Nhà giáo Kitô chúng ta luôn xác tín rằng chúng ta c̣n có đời sau, sẽ có thưởng phạt khi chúng ta chấm dứt ở đời này. Thiên Chúa th́ luôn công bằng và trả công xứng đáng cho những công việc chúng ta làm: "Thầy bảo thật anh em chẳng hề có ai bỏ nhà, bỏ vợ, anh em cha mẹ hay con cái v́ nước Trời, mà không được gấp bội ở đời này và sự sống vĩnh cửu ở đời sau" (Lc 18: 29-30) và Ngài c̣n hứa cho những ai tuyên xưng Ngài trước mặt thiên hạ th́ Con Người sẽ tuyên bố nhận người ấy trước mặt các thiên thần của Thiên Chúa (Lc 12: 8).