NHÀ GIÁO KITÔ TRONG ƠN GỌI LA SAN NGÀY HÔM NAY 

Maria Vơ Thị Kim Hoa

Cha La San đă thấy được nhu cầu cần thiết của những trẻ nghèo không người dạy dỗ, trước những nhu cầu cần thiết ấy cha đă dấn bước một cách triệt để sống chết lo cho trường trong công việc giáo dục cho trẻ dù phải gặp trăm ngàn thử thách.

Ngày hôm nay, giáo dục trẻ nghèo đó là sứ mạng hàng đầu của người tu sĩ La San. Cái đói, cái khổ, cái thất học là điều làm cho các nhà giáo đă băn khoăn mà không thể nào giải quyết được. Số trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn thất học bao gồm các t́nh trạng mồ côi, trẻ em bị bỏ rơi, phạm pháp. Trên đường phố có biết bao nhiêu trẻ em thay v́ đến trường học th́ phải lo toan đối diện với việc mưu sinh để kiếm sống. Những ánh mắt ngây thơ vô tội đó là hậu quả của các bậc cha mẹ không biết quan tâm đến các em, của các nhà giáo đă thiếu trách nhiệm cho nên các em bị xô đẩy vào đời không nơi nương tựa, sống lang thang trên hè phố, các em làm đủ thứ nghề để kiếm sống kể cả ăn xin và phạm pháp.

Để hiểu biết thêm về nền giáo dục La San chúng ta hăy cùng nhau t́m hiểu vài nét về thế giới hôm nay trong việc giáo dục mà người tu sĩ La San phải đáp trả cho sứ mạng của ḿnh.

Ngay từ đầu thánh Gioan La San đă được Chúa soi sáng để thấy cảnh khốn cùng của trẻ em trong gia đ́nh nghèo, nghèo về vật chất lẫn tinh thần. Cha thấy được sự hồn nhiên trong sáng đơn sơ nơi trẻ không người chăm sóc. Chính nhờ Thần Khí dẫn dắt đă cho thấy nhu cầu thúc bách của giới trẻ cần được giáo dục và chính nhờ Thần Khí đă dẫn cho đến với trẻ trong hân hoan với khả năng là chống lại những bất công mà các trẻ em phải chịu. Trong từng h́nh hài bé nhỏ ấy chất chứa bao nỗi truân chuyên của từng cảnh đời mà không phải do các em tạo ra.

Tổng công hội 39 c̣n xác nhận rằng giáo dục học đường là nhiệm vụ tông đồ nguyên thủy của người nữ tu La San. Mục đích của ḍng là giáo dục Kitô cho trẻ và sử dụng học đường cũng v́ mục đích là thiết lập nước Thiên Chúa ở trần gian trong lănh vực thanh thiếu niên. (Luật ḍng 1705).

Thât vậy, trong mỗi thời đại cần phải có văn hóa v́ đó là nhân bản của con người, ở trong lănh vực t́nh cảm của trẻ không đâu bằng mái ấm gia đ́nh, qua sự giáo dục của cha mẹ các em sẽ trở thành người tốt. Vậy mà các em đă bị bỏ rơi mái ấm này ngay từ tấm bé, các em bị xô đẩy vào con đường bụi đời, lang thang kiếm ăn bằng đủ thứ nghề: bán báo, chạy rong, bán bóng thậm chí các em bé gái phải đi làm điếm… Mái ấm của các em bị đổ vỡ rồi, gia đ́nh cha mẹ bất ḥa và ly thân, h́nh ảnh cha dượng mẹ ghẻ đă làm cho các em xa sút về tinh thần. C̣n các trẻ có hoàn cảnh khá hơn th́ cha mẹ lại quá bận rộn với công việc miệt mài chạy theo đồng tiền không c̣n lo nghĩ ǵ đến các em cả. V́ thế trẻ em trở thành những nạn nhân vô tội của người lớn trong bất cứ t́nh huống nào của đời sống gia đ́nh.

Câu chuyện về trẻ em hư hỏng không phải là đề tài mới mẻ và nhất thời trong thời đại hôm nay nhưng đó là tiếng kêu van của nền giáo dục bị xuống cấp từ trong gia đ́nh. Ngày trước tṛ đánh thầy cô là chuyện không thể chấp nhận được, nhưng thời nay cha mẹ là người đại diện cho con em ḿnh đảm trách việc đánh thầy cô giáo các bậc cha mẹ v́ quá bênh con, không biết cách dạy dỗ con nên đă hành hung các thầy cô như vậy. Hơn nữa trường học th́ có, mà cách giáo dục lại thiếu v́ các giáo viên chạy theo cơ chế thị trường mà quên đi trách nhiệm cao quí của ḿnh.

Là người tu sĩ La San làm sao ta phải cho trẻ thấy được ḷng nhiệt thành của ḿnh đối với chúng, mà ḷng nhiệt thành không chỉ ngừng ở sự giảng dạy mà thôi nhưng ḷng nhiệt thành phải đi đôi với lối sống. (MR 202).

Ḿnh phải luôn luôn nghĩ rằng nhà giáo là một món quà Chúa Cha trao tặng; Thiên Chúa trao sứ mạng cho ta trong việc giáo dục dạy dỗ, cho trẻ thấy được sự tương quan của Thiên Chúa qua lối sống của ḿnh. Giáo dục trẻ, ḿnh dâng về Thiên Chúa Cha để thực hiện chương tŕnh của Chúa qua trung gian của Giáo Hội.

Người La San phải có tinh thần sáng tạo như Đức Giáo Hoàng Piô12 nói: "Chúng con phải để lại cho thế giới tốt đẹp hơn cái thế giới mà chúng con sống". Phải biết mở rộng ḷng ra với con tim bằng thịt chớ không phải con tim bằng đá. Bằng cách nào đó ḿnh hiểu được nhờ đức tin, tất cả qua đức tin mà Thiên Chúa hiện hữu trong trẻ, tôi phải sống sao để trẻ nhận ra tôi là ai. (MR 197,2).

Cha La San rất thực tế v́ cha là một người rất hiểu biết áp dụng những sư phạm về giáo dục. Cha chia sẻ đời sống của cha tích lũy qua Lời Chúa và làm thế nào cho thực tế ḥa đồng với trẻ. Mỗi một giai đoạn Thánh La San lập lại phù hợp với giới trẻ, viết trong tâm hồn của trẻ không phải bằng mực mà bằng Thần Khí v́ trẻ nhạy cảm trước t́nh thương của người khác.

Để có được những vai tṛ trên ta phải sẵn sàng đón nhận chính Thiên Chúa, đón nhận những linh hồn Chúa trao cho ta là những kẻ nghèo khổ và yếu kém những trẻ không có đạo, không chê bai bất cứ một ai v́ tất cả đều là do Thiên Chúa tạo dựng.

Tu sĩ La San trong thế giới ngày nay có nói người nghèo luôn luôn sẽ được ưu tiên, giúp những người ít may mắn được đón nhận tin mừng được thăng tiến về nhân bản và văn hóa, có một nếp sống đơn sơ chia sẻ cái nghèo cho người nghèo để cho những kẻ ít may mắn nhất cũng thấy thoải mái. T́nh yêu Kitô giáo không chấp nhận chia rẽ giai cấp xă hội hay màu da v́ tất cả đều được cứu rỗi. (Hiến chế mục vụ Giáo Hội trong thế giới ngày nay số 31).

Trong thời đại ngày ngay người tu sĩ La San đặc biệt để ư dấn thân vào việc giáo dục noi gương thánh La San đến với người nghèo đi liền với tinh thần nghèo, khiêm nhường yêu Chúa Kitô, yêu mọi người, hội nhập trong nền văn hóa dân tộc, cảm thông với số phận của người nghèo. Khi thảo luận hay ra quyết định đều phải theo lối trở về với người nghèo. Để được một tấm ḷng rộng mở đó người La San phải biết trung thành với sứ mạng, sự trung thành phải làm lại mỗi ngày, và điều kiện thứ nhất để xây dựng trung thành là phải ư thức sâu sắc ḿnh thuộc về ḍng nữ La San, ư thức về căn tính của ḍng là sống liên kết điều khiển trường dạy cho trẻ nghèo miễn phí và giáo dục Kitô cho trẻ, phải dạy cho trẻ t́m thấy Tin Mừng của Chúa, phải nhiệt thành trong việc dạy giáo lư dù có phải cực nhọc đến đâu cũng chấp nhận để cho trẻ được ơn cứu rỗi mà không phải bằng lư thuyết nhưng bằng chính cuộc sống của ḿnh để làm gương cho trẻ. "V́ nhiệt tâm lo việc nhà Chúa mà tôi đây phải thiệt thân". (Ga 2:17)

Thêm vào việc dạy dỗ trẻ ta phải chuyên cần cầu nguyện, tŕnh bày cùng Chúa Giêsu các nhu cầu của trẻ và những khó khăn trong việc hướng dẫn trẻ, để Thần Khí của Chúa hoạt động nơi mỗi người chúng ta và cũng do Thần Khí Chúa hoạt động và Ngài vẫn tiếp tục hoạt động cho đến ngày nay và mai sau (Nhà Giáo Tâm Niệm).

Ngày nay giới trẻ đang cần sự giúp đỡ của người tu sĩ La San, chúng cần t́nh thương nơi ta v́ chúng bị thiếu t́nh thương nơi Cha Mẹ và chỉ có t́nh thương mới làm cho con người đổi mới được.

Tóm lại những nhận định trên không chỉ là một khái niệm, nhưng đúng hơn là những lời cảnh cáo nhắc nhở mỗi người trong cộng đồng Kitô giáo phải đặc biệt quan tâm đến thế hệ mầm non. Không thể nào nói đến sự phát triển khi ta là những nhà giáo lại ngồi than trách hay phiền hà xă hội, và nhất là chúng ta chưa chịu bắt tay vào việc giúp đỡ cho những người chủ tương lai ø một cách nhiệt thành và yêu thương.

Là người tu sĩ La San ta phải làm như thế nào trước những nhu cầu của giới trẻ, chúng ta phải tự hỏi lại ḿnh có lưu tâm đủ đến các em chưa? Ḷng nhiệt thành của ḿnh có đủ hăng say chưa? Để đạt được điều này ḷng nhiệt thành của ta phải vượt mức đến độ ta sẵn sàng hy sinh mạng sống v́ các trẻ được ủy thác cho ḿnh. (MR 198,2). "Hăy để trẻ nhỏ đến với ta v́ Nước Trời là của những ai giống như chúng." (Mt 19; 14)