Chuùng ta saép möøng leã Phuïc sinh, coù theå raát long troïng, soát saéng. Nhöng taát caû nhöõng leã nghi ñaày yù nghóa vaø gaây xuùc ñoäng ñoù ñeàu seõ qua ñi. Vaán ñeà quan troïng laø leã Phuïc sinh, hay quan troïng hôn nöõa laø söï Phuïc sinh cuûa Ñöùc Gieâsu Kitoâ ñaõ ñem laïi cho baûn thaân moãi ngöôøi chuùng ta ñieàu gì, seõ ích lôïi cho ta moät caùch thöïc teá nhö theá naøo?

Ñöùc Kitoâ ñaõ soáng laïi. Taát caû moïi ngöôøi Kitoâ höõu ñeàu tin nhö theá, neáu khoâng thì khoâng coøn laø Kitoâ höõu. Nhöng duø tin maïnh meõ ñeán ñaâu, vieäc soáng laïi cuûa Ñöùc Kitoâ chæ ích lôïi vaø ñem laïi söï soáng sieâu nhieân cho chuùng ta, neáu Ngaøi thaät söï soáng laïi trong taâm hoàn ta. Thaät vaäy, neáu Ngaøi chæ soáng laïi trong lòch söû, caùch ñaây gaàn 2000 naêm taïi ñaát nöôùc Do Thaùi, maø khoâng soáng laïi trong chính baûn thaân ta, thì ñoái vôùi ta vieäc soáng laïi cuûa Ngaøi seõ trôû neân hoaøn toaøn voâ ích. Cuõng töông töï nhö coù ngöôøi ñem raát nhieàu ñoà aên ñeán cho chuùng ta, ñuû nuoâi soáng vaø ñem laïi sinh löïc doài daøo cho chuùng ta trong nhieàu ngaøy, nhöng neáu ñoà aên ñoù khoâng ñöôïc ñöa vaøo mieäng hay daï daøy cuûa ta, thì ta vaãn coù theå cheát ñoùi, vaø ñoà aên ñoù trôû thaønh voâ ích.

Vaäy ñieàu quan troïng khi möøng leã Phuïc sinh khoâng phaûi chæ laø lo xöng toäi, lo ñi leã, lo röôùc leã, lo trang hoaøng nhaø thôø, lo tröng boâng nhaø mình, hay lo laøm moät böõa tieäc thaät lôùn ñeå moïi ngöôøi trong nhaø cuøng möøng leã vôùi nhau. Maø ñieàu quan troïng phaûi laøm laø phuïc sinh Ñöùc Kitoâ nôi chính baûn thaân mình, nghóa laø laøm cho Ñöùc Kitoâ thaät söï soáng laïi trong taâm khaûm, trong yù thöùc cuûa mình.

Raát coù theå trong taâm hoàn ta, Ñöùc Kitoâ ñang bò choân vuøi trong ngoâi moä cuûa söï queân laõng, nhö theå Ngaøi chaúng laø gì vaø chaúng aûnh höôûng gì treân ñôøi soáng thöôøng ngaøy cuûa ta, nhö theå Ngaøi ñang nguû yeân trong taâm hoàn ta, khoâng taùc ñoäng gì ích lôïi cho ta, giuùp ta choáng laïi vôùi nhöõng gioâng toá cuoäc ñôøi. Ngaøi döôøng nhö ñang nguû thaät say trong taâm hoàn ta nhö xöa ñaõ nguû say treân thuyeàn boû maëc cho caùc toâng ñoà phaûi lo laéng cheøo choáng, chieán ñaáu vaát vaû vôùi gioâng toá soùng nöôùc, töôûng chöøng nhö cheát ñeán nôi (xem Mc 4,35-41). Ñieàu saùng suoát maø caùc toâng ñoà luùc ñoù ñaõ laøm, laø ñaùnh thöùc Thaày mình daäy. Vaø moät khi Ngaøi thöùc daäy, Ngaøi ra leänh cho soùng vaø gioù phaûi im, vaø taát caû ñeàu tuaân leänh Ngaøi.

Hình aûnh Ñöùc Kitoâ nguû thaät say trong thuyeàn, hay hình aûnh Ngaøi naèm trong moä ñaù coù theå laø hình aûnh trung thöïc dieãn taû tình traïng cuûa Ngaøi ñoái vôùi taâm hoàn ta luùc naøy. Neáu ñeå Ngaøi nguû hay cheát, thì Ngaøi chaúng laøm gì ñöôïc cho ta. Phaûi ñaùnh thöùc Ngaøi daäy, phaûi laøm cho Ngaøi phuïc sinh trong taâm hoàn ta. Noùi caùch khaùc, laø phaûi laøm cho Ngaøi luoân luoân soáng ñoäng trong yù thöùc cuûa ta. Chæ nhö theá, chuùng ta môùi thaáy ñöôïc caùnh tay uy duõng vaïn naêng cuûa Ngaøi aûnh höôûng thaät söï treân cuoäc ñôøi ta, giuùp ta bieán ñoåi taát caû nhöõng nghòch caûnh thaønh thuaän caûnh, baát lôïi thaønh thuaän lôïi, vaø bieán ñoåi chính baûn thaân ta moät caùch höõu hieäu vaø nhanh choùng.

Chuùng ta phaûi ñaùnh thöùc hay laøm cho Ngaøi soáng laïi baèng caùch thöôøng xuyeân yù thöùc söï hieän dieän cuûa Ngaøi trong ta. Nghóa laø phaûi luoân luoân yù thöùc raèng Chuùa laø nguoàn söùc maïnh, nguoàn tình yeâu, nguoàn trí tueä cuûa ta. Neáu ta tin töôûng raèng nguoàn thaàn löïc ñoù ñang ôû trong ta vaø saün saøng hoaït ñoäng, thì laäp töùc nguoàn söùc maïnh aáy seõ haønh ñoäng thaät söï. Ñieàu quan troïng laø ta coù daùm tin nhö theá hay khoâng. Nieàm tin nhö theá caàn phaûi ñöôïc taäp luyeän vaø cuûng coá haèng ngaøy. Neáu chuùng ta thöôøng xuyeân töï nhuû, vaø ngaøy naøo cuõng töï nhuû raèng: «Ngaøi laø söùc maïnh cuûa toâi», thì söùc maïnh aáy seõ thaønh hieän thöïc nôi baûn thaân ta, luùc ñaàu chöa roõ raøng, vaø coù theå yeáu ôùt, nhöng seõ caøng ngaøy caøng roõ reät vaø maïnh meõ leân theo thôøi gian.

Laøm cho Ngaøi soáng laïi trong ta, laø ñeå Ngaøi chieám troïn baàu yù thöùc taâm linh cuûa ta, ñeå Ngaøi hoaøn toaøn laøm chuû ñôøi ta, ñeå Ngaøi hoaøn toaøn töï do hoaït ñoäng trong ta, khoâng bò caûn trôû bôûi yù rieâng cuûa ta. Ngaøi chæ coù theå lôùn leân khi caùi toâi cuûa ta nhoû ñi, Ngaøi chæ soáng khi caùi toâi ích kyû cuûa ta cheát ñi, vaø thaùnh yù cuûa Ngaøi chæ ñöôïc thöïc hieän khi ta töï yù coi nheï yù rieâng mình.

Ngöôøi ta khoâng gaëp gôõ Thieân Chuùa vì ngöôøi ta khoâng ñaët naëng vieäc ñoù. Ngöôøi ta thöôøng coù khuynh höôùng chuù troïng nhieàu ñeán vieäc hoïc hoûi veà Thieân Chuùa, vaø ít löu taâm ñeán vieäc gaëp gôõ vaø thöôûng neám Thieân Chuùa. Suy tö ñeå hieåu bieát veà Thieân Chuùa raát quan troïng, vì coù hieåu bieát veà Thieân Chuùa, chuùng ta môùi yeâu meán Ngaøi: «voâ tri baát moä». Nhöng trong thöïc teá, bieát veà Thieân Chuùa khoâng quan troïng baèng gaëp gôõ Ngaøi, thöôûng neám Ngaøi. Cuõng nhö bieát nhieàu veà nöôùc, bieát chính xaùc veà nöôùc vôùi caùc tính chaát vaø thaønh phaàn caáu taïo cuûa nöôùc khoâng quan troïng baèng vieäc uoáng nöôùc. Khoâng bieát gì veà nöôùc hay bieát sai laïc veà nöôùc, khoâng sao caû, mieãn laø coù uoáng nöôùc. Coøn bieát hoaøn toaøn ñuùng veà nöôùc maø khoâng uoáng nöôùc, thì seõ bò côn khaùt daøy voø, thaäm chí cheát ñöôïc. Cuõng vaäy, baøn caõi xem Thieân Chuùa laø höõu ngaõ hay voâ ngaõ, laø moät hay laø hai vôùi vuõ truï, saùng taïo ra vuõ truï hay bieán hoùa ra vuõ truï, thöïc teá khoâng quan troïng baèng vieäc gaëp gôõ Thieân Chuùa, höôûng neám söï dòu ngoït cuûa Ngaøi, nhaän ñöôïc aân suûng vaø söùc maïnh cuûa Ngaøi. Raát nhieàu thaàn hoïc gia noùi thao thao baát tuyeät veà Thieân Chuùa nhöng khoâng caûm nghieäm ñöôïc Thieân Chuùa baèng moät treû em ñôn sô chaân thaønh. Nhö vaäy, bieát Thieân Chuùa chæ laø phöông tieän, yeâu meán Thieân Chuùa môùi laø muïc ñích. Bieát maø khoâng daãn tôùi yeâu meán vaø caûm nghieäm, thì caùi bieát ñoù trôû neân voâ ích.

Khoâng moät toân giaùo naøo treân theá giôùi khoâng noùi tôùi Höõu Theå maø ngöôøi Kitoâ höõu goïi laø Thieân Chuùa, coù ñieàu hoï goïi Höõu Theå aáy baèng nhöõng teân khaùc, vaø quan nieäm veà Höõu Theå aáy raát khaùc chuùng ta. Nhieàu khi ta cho raèng hoï «voâ thaàn», chæ vì hoï khoâng quan nieäm Höõu Theå aáy laø «thaàn» nhö chuùng ta. Khoâng moät toân giaùo naøo khoâng laáy Höõu Theå ñoù laøm troïng taâm duy nhaát cuûa ñôøi soáng taâm linh, vaø coi vieäc gaëp gôõ, caûm nghieäm vaø keát hôïp vôùi Höõu Theå aáy laø thöïc nghieäm taâm linh quan troïng nhaát cuûa ñôøi soáng toân giaùo. Vaø moãi toân giaùo ñeàu coù nhöõng caùch ñeå gaëp gôõ vaø caûm nghieäm Höõu Theå aáy. Noùi chung, taát caû caùc toân giaùo cuõng nhö taát caû caùc giaùo phaùi Kitoâ giaùo ñeàu chung moät muïc ñích duy nhaát laø gaëp gôõ vaø thöïc nghieäm ñöôïc Höõu Theå maø chuùng ta goïi laø Thieân Chuùa, maëc duø caùc toân giaùo quan nieäm raát khaùc nhau veà Höõu Theå aáy. Vì theá, vieäc gaëp gôõ vaø caûm nghieäm Thieân Chuùa coù theå laø khôûi ñieåm ñeå caùc toân giaùo vaø caùc giaùo phaùi Kitoâ giaùo coù theå gaëp gôõ nhau, trao ñoåi, vaø cuøng muùc ñöôïc chính söï soáng taâm linh ñích thöïc, maø khoâng nhaát thieát phaûi ñoàng yù vôùi nhau veà caùc tín ñieàu voán raát khaùc bieät nhau giöõa caùc toân giaùo.

Thieàn sö Baùch Tröôïng noùi veà vieäc tìm kieám Thöïc Taïi Toái Haäu aáy «heät nhö cöôõi traâu tìm traâu». AÁn Ñoä giaùo cho vieäc tìm kieám ñoù gioáng nhö moät con caù ôû bieån ñi tìm nöôùc. Nghe nhöõng chuyeän ñoù ta thaáy töùc cöôøi, nhöng ñích thöïc khi ta tìm kieám Thieân Chuùa, ta cuõng laøm moät vieäc töông töï. Thaät theá, coù nôi naøo khoâng coù Thieân Chuùa? Chuùng ta vaø vaïn vaät hieän höõu, sinh soáng, laøm baát cöù vieäc gì cuõng ñeàu do Thieân Chuùa. Laøm sao ta coù theå suy nghó, vieát laùch, ñi laïi, cöïa quaäy, thaäm chí laøm nhöõng vieäc deã daøng nhaát nhö chôùp maét, hít thôû, maø khoâng caàn ñeán Thieân Chuùa? Thieân Chuùa hieän dieän khaép nôi, trong taát caû vaïn vaät, trong taát caû moïi sinh hoaït duø nhoû nhaát cuûa ta. Nhaát cöû nhaát ñoäng ñeàu noùi leân söï coù maët cuûa Thieân Chuùa. Theá maø ta laïi tìm kieám Thieân Chuùa! Vaø mæa mai thay laém khi khoâng gaëp ñöôïc Ngaøi. Coù khaùc gì con caù döôùi bieån tìm nöôùc hoaøi maø vaãn khoâng thaáy nöôùc, khoâng gaëp ñöôïc nöôùc!

Thieân Chuùa hieän dieän khaép nôi, neân coù theå gaëp ñöôïc Thieân Chuùa ôû baát cöù nôi naøo, tuy nhieân, vaãn coù nhöõng nôi Ngaøi hieän dieän caùch ñaëc bieät, vôùi maät ñoä cao, hieän dieän moät caùch «ñaëc seät». Neáu noùi tôùi söï hieän dieän vaät chaát cuûa Thieân Chuùa, thì phaûi noùi tôùi pheùp Thaùnh Theå. Vì laø hieän dieän vaät chaát, neân söï hieän dieän aáy leä thuoäc vaøo khoâng gian vaø thôøi gian. Muoán gaëp Ngaøi moät caùch vaät chaát, ta phaûi ñeán nhöõng nôi coù Thaùnh Theå: nhaø thôø, nhaø nguyeän…

Tuy nhieân, chuùng ta khoâng neân coi nheï söï gaëp gôõ Thieân Chuùa qua caùc bí tích, nhaát laø qua pheùp Thaùnh Theå, vì con ngöôøi coù theå chaát, vaø vì theå chaát aûnh höôûng raát maïnh ñeán tinh thaàn hay taâm linh. Neáu khoâng coù söï gaëp gôõ Thieân Chuùa baèng taâm linh, thì gaëp gôõ qua theå chaát laø voâ ích. Nhöng neáu chæ gaëp gôõ Thieân Chuùa baèng taâm linh thì chöa ñuû ñoái vôùi con ngöôøi coù hoàn coù xaùc. Neáu ñaõ gaëp gôõ treân bình dieän taâm linh, thì söï gaëp gôõ veà theå chaát seõ laøm cho söï gaëp gôõ ñoù thaém thieát leân gaáp boäi vaø ích lôïi cho con ngöôøi cuõng taêng leân gaáp boäi. Ñieàu ñoù töông töï nhö trong söï gaëp gôõ giöõa vôï choàng. Neáu khoâng coù söï gaëp gôõ baèng taâm hoàn, baèng tình yeâu chaân thaät, thì söï gaëp gôõ theå xaùc seõ trôû thaønh voâ yù nghóa. Nhöng neáu ñaõ gaëp gôõ baèng taâm hoàn, baèng tình yeâu chaân thaät, thì söï gaëp gôõ ñoù ñoøi hoûi phaûi coù söï gaëp gôõ theå xaùc nhö moät nhu caàu thieát yeáu. Vaø söï gaëp gôõ theå xaùc aáy seõ laøm cho söï gaëp gôõ tinh thaàn kia haïnh phuùc leân gaáp boäi. Vaø phaûi gaëp gôõ treân caû hai bình dieän ñoù thì ñoâi vôï choàng môùi ñuùng nghóa laø vôï choàng… Cuõng vaäy, coù gaëp gôõ Thieân Chuùa baèng taâm linh tröôùc thì vieäc gaëp gôõ Ngaøi qua theå chaát môùi coù yù nghóa. Vì theá, Giaùo Hoäi buoäc nhöõng ai laõnh bí tích Thaùnh Theå hay caùc bí tích khaùc (tröø röûa toäi vaø giaûi toäi) phaûi chuaån bò tröôùc, vaø ñieàu quan troïng laø phaûi saïch toäi troïng… Ñoù laø moät hình thöùc Giaùo Hoäi buoäc ngöôøi tín höõu phaûi gaëp gôõ Thieân Chuùa baèng taâm linh tröôùc ñaõ, tröôùc khi gaëp gôõ Ngaøi qua nhöõng daáu chæ höõu hình vaät chaát. Nhöng ñaùng tieác laø nhieàu tín höõu ñaõ hieåu söï ñoøi hoûi chuaån bò tröôùc naøy moät caùch quaù thoâ thieån vaø ngaây ngoâ, neân ñaõ khoâng neám ñöôïc «muøi vò tuyeät vôøi» vaø höôûng nhöõng ôn ích doài daøo do söï gaëp gôõ Ñöùc Kitoâ qua theå chaát. Caùc bí tích khaùc cuõng vaäy.

Quaù trình tìm hieåu, gaëp gôõ vaø soáng vôùi Thieân Chuùa caøng ñi vaøo chieàu saâu, thì vò trí cuûa Thieân Chuùa ñoái vôùi taâm hoàn con ngöôøi caøng gaàn guõi hôn, caøng ñi vaøo noäi taâm con ngöôøi hôn.

- Khôûi ñaàu, ngöôøi ta quan nieäm Thieân Chuùa hoaøn toaøn ôû ngoaøi con ngöôøi, söï ñoäc laäp veà maët höõu theå giöõa Thieân Chuùa vaø con ngöôøi raát lôùn: Thieân Chuùa laø moät thöïc taïi sieâu vieät hoaøn toaøn beân ngoaøi con ngöôøi.

- Daàn daàn con ngöôøi khaùm phaù ra raèng Thieân Chuùa cuõng ôû ngay trong baûn thaân mình, trong taâm hoàn mình, nhöng söï keát hôïp chöa ñi ñeán ñoä thaém thieát. Thieân Chuùa ôû trong con ngöôøi, nhöng Thieân Chuùa vaø con ngöôøi vaãn coù theå khoâng gaëp nhau, vì töông ñoái vaãn coøn khaù ñoäc laäp vôùi nhau.

- Ñeán thaùnh Phaoloâ, Ngaøi ñaõ caûm nghieäm ñöôïc chính Thieân Chuùa soáng vaø hoaït ñoäng qua con ngöôøi mình. Söï keát hôïp giöõa hai höõu theå ñaõ ñi ñeán ñoä thaâm saâu: con ngöôøi caûm thaáy baûn ngaõ cuûa mình nhö tan bieán ñaâu maát, chæ coøn coù Thieân Chuùa chieám hoaøn toaøn con ngöôøi mình, ñeán ñoä: «Toâi soáng nhöng khoâng coøn laø toâi soáng, maø laø Ñöùc Kitoâ soáng trong toâi» (Gl 2,20. X. Rm 8,10-11). Thieân Chuùa vaø con ngöôøi tuy laø hai höõu theå khaùc bieät, nhöng ñi ñeán choã keát hieäp vôùi nhau raát maät thieát.

- Ñeán thaùnh AÂu-Tinh: «Thieân Chuùa coøn thaân maät vôùi toâi hôn caû chính toâi thaân maät vôùi toâi nöõa» : Thieân Chuùa trôû thaønh caùi gì caên baûn nhaát, thaâm saâu nhaát trong toâi, hôn caû chính baûn ngaõ cuûa toâi.

Thieân Chuùa noäi taïi trong ta vaø laø neàn taûng cuûa höõu theå ta. Vaäy thì coøn phaûi tìm Thieân Chuùa ôû ñaâu nöõa!? Vaán ñeà khoâng coøn laø tìm kieám Thieân Chuùa, maø chæ laø yù thöùc vaø giaùc ngoä ñöôïc Thieân Chuùa ôû nôi mình vaø mình ñang soáng trong Thieân Chuùa. Con caù seõ khoâng bao giôø tìm thaáy nöôùc bao laâu noù chöa bieát raèng noù ñang soáng trong nöôùc vaø nöôùc cuõng ñang coù trong noù. Sôû dó ta khoâng caûm nghieäm ñöôïc Thieân Chuùa ñang ñaày traøn chung quanh ta vaø ñaày traøn ngay trong ta, laø vì ta ñaõ ñeå cho nhöõng bieåu hieän cuûa Thieân Chuùa che maát chính Ngaøi. Cuõng nhö khi coi phim, ta khoâng coøn thaáy maøn aûnh nöõa chæ vì maét ta ñaõ taäp trung vaøo hình aûnh ñang dieãn ra treân maøn aûnh. Maøn aûnh vaãn ñang ôû ngay tröôùc maét ta maø ta khoâng nhìn thaáy. Trong khi chieáu phim, muoán thaáy maøn aûnh, ta chæ caàn nhìn vaøo chính nhöõng hình aûnh ñang thay ñoåi, ñoàng thôøi duøng trí tueä ñeå nhaän ra caùi neàn taûng khoâng thay ñoåi cuûa nhöõng hình aûnh aáy, töùc maøn aûnh. Maøn aûnh vaø caùc hình aûnh thay ñoåi aáy, moät caùch naøo ñoù, «tuy hai maø moät», nhöng cuõng ñoàng thôøi cuõng «tuy moät maø hai». Lìa boû taát caû moïi hình töôùng thay ñoåi cuûa söï vaät, ta seõ nhaän ra ngay caùi baát bieán hieän dieän trong chính nhöõng caùi thay ñoåi aáy. Ñoù laø moät caùch ñeå caûm nghieäm Thieân Chuùa, moät caùch raát ñoâng phöông, luoân luoân baøng baïc trong giaùo lyù cuûa caùc toân giaùo ñoâng phöông.

Söï soáng chæ coù moät, nhöng ñöôïc theå hieän döôùi nhieàu caáp ñoä khaùc nhau: ñôøi soáng thöïc vaät, ñôøi soáng ñoäng vaät, ñôøi soáng tình caûm, ñôøi soáng trí thöùc, vaø cao nhaát laø ñôøi soáng taâm linh. Con ngöôøi hôn con vaät ôû choã coù ñôøi soáng tình caûm vaø trí thöùc, nhöng hôn raát xa con vaät ôû choã coù theå coù ñôøi soáng taâm linh. Moãi caáp ñoä cuûa söï soáng ñeàu coù nhöõng cuûa aên rieâng bieät. Ñôøi soáng thöïc vaät vaø ñoäng vaät caàn nhöõng cuûa aên vaät chaát (nöôùc, glucid, protid, lipid, vitamine…). Ñôøi soáng tình caûm ñöôïc nuoâi baèng nhöõng caûm xuùc, taâm tình. Ñôøi soáng trí thöùc ñöôïc nuoâi baèng kieán thöùc, kinh nghieäm, suy tö… Ñôøi soáng taâm linh ñöông nhieân cuõng caàn cuûa aên rieâng bieät thích hôïp. Vaäy, taâm linh soáng baèng gì?

Ñôøi soáng taâm linh laø ñôøi soáng cuûa linh hoàn. Con ngöôøi khaùc haún con vaät ôû choã coù linh hoàn, neân chæ coù nhöõng sinh vaät töø con ngöôøi trôû leân môùi coù ñôøi soáng taâm linh. Chính nhôø coù linh hoàn maø con ngöôøi laø «hình aûnh cuûa Thieân Chuùa» (x. St 1,26.27). Thieân Chuùa laø «Linh» (thaàn linh), vaø linh hoàn con ngöôøi cuõng laø «linh», con ngöôøi gioáng Thieân Chuùa vaø laø hình aûnh cuûa Ngaøi veà maët naøy. Nhôø coù linh hoàn, con ngöôøi môùi coù theå tham döï vaøo söï soáng thaàn linh cuûa Thieân Chuùa, laø söï soáng Ngaøi chæ ban cho con caùi Ngaøi. Chính nhôø coù linh hoàn maø töï thaâm saâu, con ngöôøi vaãn töï nhieân höôùng veà Ngaøi, moät caùch yù thöùc hoaëc voâ thöùc, vaø chæ ñöôïc thoûa maõn khi nghæ yeân trong Ngaøi. Coù theå noùi ñôøi soáng taâm linh laø ñôøi soáng keát hieäp vôùi Thieân Chuùa, khieán ta caûm thaáy mình tan hoøa trong Ngaøi, vaø luùc ñoù, caùi toâi nhoû beù heïp hoøi cuûa mình döôøng nhö bieán maát, khieán ta khoâng coøn thaáy mình soáng nöõa, mình chæ thaáy Thieân Chuùa soáng trong mình (x. Gl 2,20).

Chuùng ta khoâng neân hieåu Ñöùc Kitoâ theo kieåu nhöõng ngöôøi ñoàng laøng vôùi Ngaøi ñaõ hieåu. Hoï hieåu Ñöùc Kitoâ moät caùch raát cuï theå vaø phieán dieän: laø ngöôøi coù teân Gieâsu, con oâng Giuse vaø baø Maria, cuøng soáng ôû laøng Nazareùt vôùi hoï vaø nhö hoï (x. Mt 13,55-56). Neáu ta hieåu Ñöùc Gieâsu nhö theá thì quaû khoâng sai, nhöng moät Ñöùc Kitoâ nhö theá chaúng ích lôïi gì cho ta, gioáng nhö Ngaøi chaúng laøm ñöôïc gì cho daân laøng cuûa Ngaøi khi hoï quan nieäm veà Ngaøi nhö theá. Ta phaûi thaáy Ngaøi laø moät thöïc taïi «töø Trôøi xuoáng» (Ga 8,23; 6,38), khoâng phaûi laø ngöôøi «thuoäc veà theá gian naøy» (Ga 8,23), nghóa laø moät thöïc taïi taâm linh caàn phaûi ñöôïc noäi taâm hoùa nôi moãi ngöôøi. Coù nhö theá, Ngaøi môùi trôû thaønh cuûa aên nuoâi döôõng ñôøi soáng taâm linh ñöôïc, vì cuûa aên phaûi laø taâm linh môùi nuoâi döôõng taâm linh ñöôïc.

Cuûa aên taâm linh ôû ñaây, töùc Ñöùc Kitoâ, khoâng phaûi chæ laø moät con ngöôøi caù bieät naøo ñoù, maø laø moät vò Thieân Chuùa toaøn naêng, toaøn thieän, ñaày yeâu thöông, ñaày söùc maïnh. Bieán Ngaøi thaønh cuûa aên, hay «aên» Ngaøi, coù nghóa laø laø noäi taâm hoùa Ngaøi, bieán Ngaøi thaønh taâm linh cuûa ta, thaønh noäi taâm cuûa ta, thaønh söï soáng cuûa ta, ñeå ta khoâng coøn thaáy ta soáng, suy nghó, noùi naêng, haønh ñoäng nöõa, maø laø thaáy Ngaøi soáng, suy nghó, noùi naêng, haønh ñoäng trong ta (x. Gl 2,20). Vaø haønh vi «aên» Ngaøi ôû ñaây laø moät haønh vi cuûa yù thöùc, cuûa trí tueä, chöù khoâng phaûi laø «nuoát vaøo buïng». Nghóa laø luoân luoân yù thöùc Ngaøi soáng trong ta, ñang haønh ñoäng trong ta, ñang bieán ñoåi ta. «AÊn» Ngaøi, chính laø laáy Ngaøi laøm leõ soáng, ñeå Ngaøi chieám troïn «baàu trôøi yù thöùc» cuûa ta.

Tình yeâu ñöôïc nuoâi döôõng baèng nhöõng gaëp gôõ, nhöõng töông quan thaân maät giöõa hai ngöôøi, baèng söï hy sinh, baèng nhöõng bieåu loä tình yeâu qua cöû chæ, aùnh maét, lôøi noùi… Tình yeâu seõ giaûm hay maát ñi khi thieáu nhöõng «löông thöïc» ñoù, hoaëc traùi laïi seõ taêng leân vaø sinh hoa keát traùi neáu ñöôïc nuoâi döôõng ñaày ñuû baèng nhöõng «löông thöïc» ñoù. Töông töï, ñôøi soáng taâm linh hay söï soáng thaàn linh cuõng phaûi ñöôïc nuoâi döôõng baèng «löông thöïc» rieâng cuûa noù. Söï soáng thaàn linh laø söï soáng cuûa chính Thieân Chuùa vaø xuaát phaùt töø chính Thieân Chuùa. Vì theá noù phaûi ñöôïc nuoâi döôõng baèng chính Thieân Chuùa, hay cuï theå hôn, baèng söï gaëp gôõ thaân maät vôùi Thieân Chuùa. Söï gaëp gôõ aáy chính laø baûn chaát cuûa caàu nguyeän. Vì theá, noùi moät caùch khaùc, caàu nguyeän laø löông thöïc nuoâi döôõng ñôøi soáng taâm linh con ngöôøi.

Nhöng ñeå coù theå thaät söï nuoâi döôõng ñôøi soáng taâm linh, thì caàu nguyeän phaûi laø söï gaëp gôõ ñích thöïc vôùi Thieân Chuùa. Nhöng, muoán gaëp gôõ Thieân Chuùa thì tröôùc heát phaûi «coù duyeân» vôùi Ngaøi, nhö tinh thaàn cuûa caâu: «Höõu duyeân thieân lyù naêng töông ngoä, voâ duyeân ñoái dieän baát töông phuøng», nghóa laø ta phaûi moät caùch naøo ñoù ñoàng caûm vôùi Ngaøi. Khi noùi chuyeän vôùi moät ngöôøi ñoàng caûm vôùi ta, ta caûm thaáy coù söï gaëp gôõ thaät söï. Coøn khi noùi chuyeän vôùi moät ngöôøi quan nieäm, suy nghó, chuû tröông khaùc haún vôùi ta, ta thaáy khoù noùi chuyeän, vaø neáu cöù coá noùi chuyeän thì chæ ñi ñeán caõi loän, tranh chaáp, chöù khoâng nhaát trí vôùi nhau ñöôïc. Nhö vaäy, «coù duyeân» hay «ñoàng caûm» vôùi Thieân Chuùa nghóa laø gì?

Thaùnh Gioan cho bieát: «Tình yeâu baét nguoàn töø Thieân Chuùa. Phaøm ai yeâu thöông thì ñaõ ñöôïc Thieân Chuùa sinh ra. Ai khoâng yeâu thöông thì khoâng bieát Thieân Chuùa, vì Thieân Chuùa laø tình yeâu» (1 Ga 4,7-8). Thaùnh nhaân cho thaáy, chæ nhöõng ai coù tình yeâu, nhöõng ai bieát yeâu thöông moïi ngöôøi baèng moät tình yeâu vò tha, phoå quaùt, thì môùi laø ngöôøi ñoàng caûm vôùi Thieân Chuùa. Chæ nhöõng ngöôøi ñoù môùi coù theå gaëp ñöôïc Thieân Chuùa. Vì theá, neáu baûn chaát cuûa caàu nguyeän laø gaëp gôõ Thieân Chuùa, thì chæ nhöõng ai bieát yeâu thöông môùi coù theå caàu nguyeän ñuùng nghóa ñöôïc. Vaø tình yeâu ñoøi hoûi ta phaûi ra khoûi chính mình, bôùt quan taâm ñeán mình, ñeå coù khaû naêng ñeán vôùi tha nhaân, löu taâm ñeán haïnh phuùc hay ñau khoå cuûa hoï, ñeán nhöõng nhu caàu vaø mong öôùc cuûa hoï, ñeå laøm cho hoï neân toát vaø haïnh phuùc hôn.

Nhö theá, ñieàu kieän tieân quyeát ñeå coù theå caàu nguyeän, gaëp gôõ Thieân Chuùa, vaø nuoâi döôõng ñôøi soáng taâm linh, laø phaûi coù tình yeâu. Vì theá, muoán cho ñôøi soáng taâm linh cuûa mình vöõng maïnh, phaûi thöïc taäp ñöùc meán, theå hieän nhöõng ñaëc tröng cuûa ñöùc meán trong ñôøi soáng cuûa mình: «Ñöùc meán thì nhaãn nhuïc, hieàn haäu, khoâng ghen töông, khoâng veânh vang, khoâng töï ñaéc, khoâng laøm ñieàu baát chính, khoâng tìm tö lôïi, khoâng noùng giaän, khoâng nuoâi haän thuø, khoâng möøng khi thaáy söï gian aùc, nhöng vui möøng khi thaáy ñieàu chaân thaät. Ñöùc meán tha thöù taát caû, tin töôûng taát caû, chòu ñöïng taát caû» (1Cr 13,4-7). Khoâng coù tình yeâu hay ñöùc meán, ngöôøi ta khoâng theå gaëp gôõ Thieân Chuùa, vaø do ñoù, khoâng theå phaùt trieån ñôøi soáng taâm linh ñöôïc.

NGUYEÃN CHÍNH KEÁT
Phuïc sinh 2003