Thaùnh
Martin de Porres
Taám Loøng Vaøng
Taám Loøng Vaøng laø Taäp Tieåu Söû trong ñoù taùc giaû ñaõ duøng ngoøi buùt quen thuoäc phaùc laïi ñaïi cöông cuoäc ñôøi ñaày xaû kyû, hy sinh, baùc aùi cuûa moät nguôøi "Da Ñen" maø ngaøy 6-6-1962 vöøa qua, Ñöùa Thaùnh Cha Gioan XXIII, ñaõ long troïng suy toân leân Ñaøi vinh quang caùc Thaùnh tröôùc maët 39 Hoàng Y, raát ñoâng Giaùm muïc, linh muïc, tu só vaø non 70.000 giaùo daân haønh höông bôûi töù phöông tuoân ñeán Kinh Thaønh baát dieät trong dòp naøy...
Ñoïc Taám Loøng Vaøng, ngöôøi ta caûm thaáy moät nieàm vui voâ taän, khi nhaän thaáy trong vöôøn thieâng lieâng cuûa Giaùo hoäi troå sinh nhieàu boâng hoa ñuû maøu saéc laøm maùt maët cho keû gieo gioáng vun töôùi; Moät trong nhöõng ñoùa hoa thôm tho ñoù chính laø Thaùnh Martin de Porres, trôï só Doøng Ña Minh, moät nhaân vaät tröôùc con maét ngöôøi traàn tuïc, khoâng coù ñòa vò, ngoâi thöù, hôn nöõa, coøn thuoäc veà haïng ngöôøi "da ñen" heøn haï! Nhöng tröôùc con maét linh thieâng cuûa Thieân Chuùa, Ngaøi laïi laø moät nhaân vaät ñaùng cho toaøn theå nhaân loaïi kính yeâu toân phuïc, vì luùc bình sinh, Ngaøi ñaõ duïng tình thi thoá loøng quaûng ñaïi, baùc aùi voâ bieân ñoái vôùi nhaân loaïi noùi chung vaø nhöõng ngöôøi beänh hoaïn ñau khoå noùi rieâng; Ngaøi ñaõ baét chöôùc Thaùnh PhaoLoà, ñoàng hoùa vôùi nhöõng naïn nhaân xaáu soá, ñeå thu huùt hoï veà vôùi Chuùa Gieâsu (I CorIX, 22), Ñaáng ñaõ daïy chuùng ta phaûi cho keû ñoùi aên, cho keû khaùt uoáng, cho keû traàn maëc, cho khaùch ñoã nhôø. Ngaøi ñaõ giô tay voã veà keû aâu lo, thaêm vieáng ngöôøi lieät laõo, naâng ñôõ keû giaø nua, giuùp ñôõ ngöôøi tuùng thieáu, haøn gaén veát thöông loøng cho ngöôøi coâ ñoäc bò aùp böùc...Ñôøi Ngaøi coù theå toùm trong moät caâu: Xaû kyû hy sinh, taän tình baùc aùi!
Martin de Porres thaät laø ñaáng Thaùnh cuûa thôøi hieän ñaïi maø Chuùa Quan phoøng ñaõ ñaët tröôùc maét chuùng ta ñeå treo cao taám göông xaû kyû, hy sinh, baùc aùi ñoái vôùi ngöôøi ñoàng loaïi. Ñöùc Giaùo Hoaøng Gioan XXIII ñaõ goïi Ngaøi laø töôùng tieân phong coâng cuoäc baùc aùi xaõ hoäi.
Laïy Thaùnh Martin! Xin caàu cho chuùng toâi vaø theá giôùi ñöôïc phöôùc noi theo con ñöôøng baùc aùi maø Ngaøi ñaõ ñi khi coøn taïi theá, ñeå xoa dòu veát thöông cuûa bao nhieâu naïn nhaân xaáu soá ñang chòu caûnh maøn trôøi chieáu ñaát ôû ñaây ñoù.
***
Chuùng toâi sung söôùng ñöôïc haân haïnh giôùi thieäu vôùi ñoäc giaû thaân yeâu Taám Loøng Vaøng trong luùc nhieàu ngöôøi chæ bieát soáng theo chuû nghóa caù nhaân ti tieän, ñeâm ngaøy tìm phöông phaùp thi haønh chính saùch ích kyû haïi nhaân. Ñoïc Taám Loøng Vaøng, ñoäc giaû seõ caûm thaáy loøng mình phaán khôûi, coá gaéng noi göông ngöôøi xöa ñeå laïi...
Tröôùc khi ñaët chaám choùt, chuùng toâi thaønh thöïc caûm ôn taùc giaû ñaõ coù nhaõ yù cho chuùng toâi ñaëng giôùi thieäu taäp saùch maø taùc giaû ñaõ daày coâng söu taàm söû lieäu xaùc ñaùng. Chuùng toâi mong cuoán saùch seõ tôùi taän tay moïi ngöôøi, nhaát laø nhöõng ai chuyeân moân thi thoá loøng töø bi baùc aùi ñoái nhöõng naïn nhaân xaáu soá ...
Saigon, ngaøy
1-7-1962
Fr. J. NGUYEÃN-TRI-AÂN, O.P
Cuoái theá kyû XVI, Thaønh Lima, thuû ñoâ nöôùc Peru, coøn bò ñoâ hoä. Ñaây laø moät thò traán bieân thuøy maø phaàn ñoâng daân cö laø nhöõng phaàn töû giang hoà, phieâu löu, maïo hieåm.
Naïn ngöôøi boác loät ngöôøi, ngöôøi aùp böùc ngöôøi laø caû moät caûnh thoái naùt cuûa Lima thôøi aáy. Nhöõng chaùnh khaùch gia toaøn laø boïn con buoân chính trò, duøng quyeàn löïc aùp böùc ngöôøi da ñen, baét hoï nhöõng coâng taùc naëng neà khoâng coâng, ñoái xöû vôùi thoå daân moät caùch taøn nhaãn!
Giöõa caùi xaõ hoäi phaân chia giai caáp, kyø thò chuûng toäc aáy, ai ngôø laïi coù moái tình duyeân giöõa moät chaøng da traéng thuoäc haøng quí phaùi vaø moät daân da ñen trong boïn noâ leä môùi ñöôïc phoùng thích!..
Teân chaøng laø Juan de Porres, doøng doõi Taây Ban Nha, coøn naøng la Anna Velaùsquez queâ thaønh Panama, ngöôøi ñòa phöông...
Sau nhöõng cuoäc giao duyeân baát hôïp phaùp, ngaøy 9-12-1579, Anna Velaùsquez cho ra ñôøi moät muïn con trai nöôùc da gioáng heät nhö meï, vì vaäy maø Juan de Porres xaáu hoå khoâng muoán nhìn nhaän cuïc maùu rôi cuûa mình... teä hôn nöõa, töø ngaøy ñoù oâng coøn ñang taâm ruoàng boû caû hai meï con, sau khi cho moät soá tieàn ñeå thueâ caên nhaø luùp tuùp ñöôøng "Thaùnh Linh" Thuû ñoâ Lima...
Nhìn vaøo söï kieän thöông taâm naøy, ai laø ngöôøi saùng suoát ñeå nhìn thaáy töông lai saùng laïn cuûa ñöùa con lai ngoaïi tình? Martin de Porres-teân cuûa em-thaät laø baát ngôø vaø hoïa hieám trong tieåu söû caùc Thaùnh...
Nhìn con, Anna khoâng khoûi ngaäm nguøi khi nghó tôùi ngöôøi choàng taøn nhaãn. Do loøng kieâu caên vaø thaát tín, Don Juan chaúng thieát tha gì ñeán tình phuï töû, khinh deã vaø coi con nhö keû laøm toån thöông ñeán ñòa vò, thanh danh cuûa doøng toäc mình!
Nhöng khi hieåu yù chuùa, Anna vui
loøng nhaãn nhuïc trong chöùc vuï "Laøm Meï". Naøng ñem con ñi röûa
toäi taïi nhaø thôø thaùnh Sabastianoâ.
[ Trong soå röûa toäi coøn giöõ trong coâng haøm nhaø xöù thaùnh
Sabastianoâ, ngöôøi ta ñoïc thaáy nhöõng doøng chöõ sau ñaây: "Hoâm
nay, thöù tö, 9 thaùng chaïp 1579, toâi ñaõ röûa toäi cho em Martin, con cuûa
ngöôøi cha voâ danh vaø meï laø Anna Velaùsquez môùi ñöôïc phoùng thích.
OÂng Juan de Huesca vaø baø Anna Escarcena caàm ñaàu", kyù teân linh muïc
Antonio Polanco.
Ngöôøi ta bieát raèng: 7 naêm sau Thaùnh Nöõ Rosa de Lima cuõng ñem tieáng
khoùc chaøo ñôøi taïi Lima vaø cuõng ñaõ ñöôïc sinh laïi trong pheùp
röûa toäi taïi gieáng thaùnh trong nhaø thôø thaùnh Sabastianoâ. Gieáng
Thaùnh lòch söû ñoù ngaøy nay haõy nguyeân veïn vaø ñöôïc coi nhö kyû
nieäm lòch söû ñaùng ghi nhôù cuûa Lima.]
Maëc duø bò ñôøi haát huûi, Anna vaãn beàn gan vöõng chí, khoâng than thaân traùch phaän. naøng coá gaéng taàn taûo nuoâi naáng daïy doã con...
Martin de Porres sinh tröôûng trong caûnh gia ñình tieàu tuïy, cô cöïc, xô xaùc nhö nhöõng treû da ñen ngheøo khoå khaùc ôû Lima. ñoái vôùi nhöõng treû naøy, söï khoå cöïc aáy raát coù aûnh höôûng ñeán söï bieán chuyeån tính tình, nhieàu ñöùa ra hö thaân maát neát. Nhöng ñoái vôùi Martin de Porres, caûnh ngheøo naøn ñoù laïi giuùp cho caäu sôùm hieåu ñôøi va khinh cheâ ñôøi, ñeå chæ toân thôø moät Thieân Chuùa, vaø roäng loøng thöông xoùt naïn nhaân xaáu soá !
Vöøa môû maét nhìn ñôøi. Martin de Porres ñaõ nhaän thaáy ngay nhöõng caûnh soáng voâ cuøng bi thaûm. Nhöõng ngöôøi ngheøo khoù ñaày ñöôøng ñaày chôï, nhöõng con ngöôøi beänh taät ñau thöông, côm khoâng coù maø aên, thuoác khoâng coù maø uoáng... ñaâu cuõng thaáy khoå vaø khoå, khieán cho Martin ñoäng loøng traéc aån.
Laøm sao ñeå giuùp ñôõ hoï? Martin ñaõ lôïi duïng nhöõng laàn meï sai ñi mua ñoà laët vaët ñeå bôùt xeùn ít nhieàu tieàn, boá thí cho nhöõng ngöôøi maø caäu cho laø khoå cöïc hôn gia ñình caäu.
Bieát theá, meï caäu cuõng hôn khoù chòu, quôû maéng con. Coù laàn baø töùc giaän quaù, ñaõi caäu nhöõng caùi taùt tai ñau ñieáng! Nhöng Martin cuùi ñaàu vaâng chòu vaø höùa khoâng daùm laáy tieàn cuûa meï cho ai nöõa.
Khi leân saùu tuoåi, Martin caøng nhaän xeùt cuoäc ñôøi moät caùch tinh vi hôn. Baåy tuoåi, caäu ñaõ coù ñuû saùng suoát nhaän thaáy raèng: Lima laø moät thaønh phoá ñaày raãy nhöõng caùi chöôùng tai, gai maét! Beân caïnh nhöõng caûnh soáng xa hoa truïy laïc, ngöôøi thaáy nhöõng cuoäc ñôøi ngheøo naøn cô cöïc. Nhöng may ra, coù bieát bao gia ñìng ñaïo ñöùc saûn xuaát ra nhöõng vò toâng ñoà baùc aùi, nhöõng vò thaùnh nhaân ra tay cöùu ñoä vaø baêng boù nhöõng veát thöông loøng cho ñoàng baøo xaáu soá.
Noùi ñeán nhöõng vò ñi tieân phong trong coâng cuoäc cöùu nhaân ñoä theá ôû Lima thôøi aáy, ngöôøi ta khoâng bieát ñeán quí danh Ñöùc Giaùm Muïc S. Torido, caùc linh muïc Francisco Solana, Pedro de Urraca v.v..
Bao nhieâu göông saùng aáy ñaõ aûnh höôûng saâu xa ñeán taâm hoàn Martin, caäu caøng ngaøy caøng trôû neân gioáng chuùa Gieâsu Haøi ñoàng. Loøng baùc aùi cuûa caäu meânh mong nhö bieån caû, chaùy saùng nhö ngoïn löûa boác leân cao.
Vì caûnh ngheøo naøn quaãn baùch, luùc ban ñaàu baø Anna raát baát maõn khi thaát Martin ñem cuûa boá thí cho keû ngheøo, nhöng laâu daàn,suy nghó laïi, roài nhö bò thu huùt bôûi taám loøng cuûa con, baø tænh ngoä vaø trôû thaønh moät vò hieàn maãu neát na, bieát thöông giuùp keû cô baàn, khieán moïi ngöôøi chung quanh ñeàu khen ngôïi, thaùn phuïc.
Khi leân taùm tuoåi, Martin coù gaëp cha thaân sinh mình, nhöng oâng vaãn khoâng nhìn con, vaø coøn khinh bæ nhö tröôùc. Em raát buoàn nhöng khoâng khoùc, chæ chaïy ñeán cuøng chuùa vaø phoù thaùc cuoäc ñôøi trong tay ngöôøi nhö ngöôùi cha nhaân laønh... Ñaõ saün coù loøng thöông ngöôøi tha thieát, Martin chaúng nhöõng khoâng oaùn gheùt ngöôøi cha taøn nhaãn, traùi laïi coøn quí meán vaø luoân caàu nguyeän cho ngöôøi.
Toaøn theå daân thaønh ñeàu caûm meán Martin vaø khen ngôïi laø moät con treû hieàn haäu neát na phi thöôøng, khaùc haün vôùi nhöõng ñöùa treû cuøng tuoåi, neân thaáy caäu bò oâng Don Juan haát huûi, hoï caøng toû loøng thöông meán caäu vaø ñeán chia buoàn vôùi baø Anna velaùsquez.
Ñöùng tröôùc dö luaän vaø nhaát laø nhaän thaáy caùch aên ôû neát na cuûa hai meï con baø Anna. Don Juan bò löông taâm caén röùt, roài khoâng bao laâu, oâng giaùc ngoä, nghó ñeán tình phuï töû, nhôù ñeán boån phaän laøm cha. Theá laø oâng saùm hoái vaø thaân haønh ñeán ñoùn con veà ôû vôùi mình; Coøn baø Anna vaãn coi laø doøng doõi haï caáp, neân phaûi ôû laïi Lima, cam phaän leõ loi ñôn laïnh.
OÂng Don Juan uûy thaùc con cho moät linh muïc ñôõ ñaàu troâng nom vaø cho aên hoïc. hai naêm sau, oâng ñöôïc cöû laøm Thoáng Ñoác thaønh Panama. Vì vaäy oâng traû laïi Martin cho baø Anna ôû Lima.
Luùc aáy baø ñang ôû chung vôùi gia ñình moät ngöôøi Taây Ban Nha thuoäc haïng bình daân. khi thaáy ñem traû laïi con, baø khoâng buoàn chuùt naøo, vì khoâng hy voïnh vì hôn laø ñöôïc thaáy choàng nhìn laïi con vaø maëc daàu khaùc maøu da, ñöùa con vaãn khoâng bò thieáu tình thöông cuûa thaân phuï noù.
Laø ngöôøi coù ñöùc tin coâng giaùo, baø Anna saün saøng theo yù chuùa, kieân nhaãn taàn taûo nuoâi con vaø tieáp tuïc hoïc haønh.
Sau khi trôû laïi Lima Martin vaãn ñöôïc tieáp tuïc hoïc haønh, vaø khoâng boû chí höôùng cöùu nhaân ñoä theá. Caäu thaät laø moät Chieán Só Baùc AÙi Tí Hon vaäy!
Khi Martin leân 12 tuoåi thì baø meï vaän ñoäng cho con vaøo hoïc ngheà thuoác vôùi y só Marceloâ.
Martin laáy laøm sung söôùng vì ñöôïc theo hoïc moät ngheà hôïp vôùi sôû thích cuûa mình.
Hi voïng ñoäc nhaát cuûa caäu laø vôùi ngheà y taù caäu seõ coù phöông tieän cöùu nhaân ñoä theá. Vì vaäy caäu ñem heát taâm löïc vaøo vieäc hoïc haønh, tra cöùu, caäu chòu khoù tìm hieåu caën keõ töøng chaát thuoác trong loaøi thaûo moäc, nghieân cöùu thuaät chöõa thaân theå ngöôøi ñau nhö nhoå raêng saâu, caét boû nhöõng böôùu u, moå xeû ung nhoït, khaûo cöùu caùc thöù daàu xoa, daàu boùp, caàm maùu ñöùt maïch hay baêng huyeát...
Saün coù khuynh höôùng veà ngheà thuoác vaø tính hieáu hoïc, Martin hoïc haønh tieán boä. Khoâng bao laâu caäu ñöôïc ñi taäp söï taïi caùc bònh vieän, caùc nhaø ñeà lao hoaëc trong caùc khu phoá thaønh Lima.
Ngay töø luùc ñaàu caäu toû ra moät nhaân vieân taän taâm, nhaõ nhaën. Caäu khoâng heà töø choái moät coâng vieäc naøo duø khoù khaên ñeán ñaâu. suoát ngaøy laøm vieäc nhö khoâng nghó gì ñeán baûn thaân. Coøn tieàn baïc kieám ñöôïc bao nhieâu caäu ñem phaân phaùt heát cho keû ngheøo ñoùi.
Vì ñaõ quyeát trôû thaønh moät y taù saønh ngheà ñeå laøm ích cho nhaân loaïi hôn. Martin vöøa laøm vöøa nghieân cöùu ñeå naâng cao taøi naêng, ngheä thuaät. Nhöng coù ñieàu ñaëc bieät laø vöøa chöõa bònh nhaân vöøa caàu nguyeän. Thaät vaäy Martin ñaõ troâng nôi chuùa hôn laø tin tin töôûng vaøo taøi ngheä cuûa mình.
Moät ñaëc ñieåm khaùc trong cuoäc ñôøi caäu laø khoâng vì baän coâng vieäc maø sao laõng vieäc khaéc kyû tu thaân. Caäu ñaõ bieát thaùnh hoùa ñôøi soáng haøng ngaøy baèng caùch laøm moïi vieäc vì chuùa cho saùng danh chuùa. Trong nhöõng giôø raõnh roãi, Martin thöôøng taâm giao vôùi chuùa: Than thôû, caàu nguyeän, ban ñeâm, caäu coù thoùi quen bôùt giôø nguû ñeå nguyeän gaãm. Nhieàu laàn caäu queân caû nguû ñeå thöùc khuya caàu nguyeän. Moät ñeâm kia, caäu ñeå neán chaùy röïc trong phoøng, baø chuû nhaø ngaïc nhieân, toø moø ñeán nhìn qua loã khoùa cöûa phoøng, baø söûng soát khi thaáy Martin quyø tröôùc moät aûnh thaùnh giaù khoùc nöùc nôû!
Taøi chöõa bònh cuûa Martin ngaøy caøng tieán trieån laïi theâm coù lôøi caàu nguyeän xin ôn treân giuùp ñôõ, neân ñaõ chöõa khoûi nhieàu bònh nhaân. Danh tieáng ñoàn xa khaép nôi, thieân haï nhaát laø daân ngheøo, keùo ñeán töøng ñoaøn xin caäu ra tay teá ñoä.
Martin khoâng boû qua moät ngöôøi naøo, cuõng nhö khoâng bao gioø gaét goûng vì ngöôøi ta ñeán nhôø vaû, phieàn haø, luùc naøo moâi mieäng caäu cuõng ñieåm moät nuï cöôøi töôi nhö hoa nôû! Neân töø nhöõng beänh nhaân trong nhaø thöông, ñeán caùc tuø nhaân trong khaùm ñöôøng ñeàu goïi caäu laø aân nhaân khaû aùi cuûa mình.
Martin de Porres quaû laø moät thanh nieân taøi ñöùc vaø raát möïc khieâm nhöôøng. Ngöôøi thanh nieân aáy ñaõ coáng hieán tuoåi thanh xuaân cho nhaân quaàn xaõ hoäi. Caäu ñaõ taäp theo khuoân maãu chuùa cöùu theá trong ñôøi hoaït ñoäng.
Vôùi caùi ngheà y taù trong tay, caäu Martin de Porres coù ñaày ñuû hy voïng chieám ñòa vò trong xaõ hoäi vaø laøm giaøu moät caùch mau leï. Nhöng caäu ñaâu phaûi con ngöôøi taàm thöôøng. Töø laâu, caäu caûm thaáy ôn keâu goïi vaøo baäc tu trì. Neân ñoái vôùi caäu cuûa caûi, chöùc quyeàn ñeàu laø voâ nghóa lyù. Caäu chæ khaùc khao ñöôïc hieán thaân cho chuùa trong tu vieän.
Luùc aáy, ngöôøi ta thöôøng thaáy ñeán nhaø thôø Santo Rosario cuûa caùc cha Doøng Ña Minh, quyø tröôùc baøn thôø coù Mình Thaùnh Chuùa vaø say söa caàu nguyeän ñeå xin ôn soi saùng phaûi tu trong Doøng naøo.
Sau khi ñaõ caàu nguyeän vaø suy nghó kyõ caøng, Martin choïn baäc tu trì theo tinh thaàn Doøng Ña Minh. Theá roài, moät ngaøy kia, caäu ñeán goõ cöûa tu vieän Santo Rosario.
Vì loøng khieâm toán, Martin chæ xin laøm ngöôøi lao coâng trong nhaø Doøng. Cha Juan de Torenzana, tu vieän tröôûng taïi Lima ñaõ bieát nhaân ñöùc cuûa Martin neân ñeå caäu ñöôïc töï do choïn löïa. Töø ngaøy ñoù, caäu taän taâm laøm nhöõng coâng taùc heøn haï, vaát vaû nhaát trong nhaø Doøng. Phaûi chaêng Martin muoán thöïc hieän ñaày ñuû lôøi chuùa phaùn "Ai haï mình xuoáng seõ ñöôïc caát leân cao".
Töø ñaáy, Martin xa haün traàn tuïc, soáng trong tu vieän töôøng cao coång kín, Thaày thaáy cuoäc ñôøi aâm thaàm nhöng ñaày yù nghóa. Tuy laøm nhöõng coâng vieäc heøn haï song laøm vì ñöùc vaâng lôøi, neân nhöõng vieäc aáy ñaõ giuùp thaày treøo leân ñænh nuùi troïn laønh...
Chín naêm qua Martin ñaõ thaâm nhieãm ñaày ñuû tinh thaàn Doøng Ña Minh, cho ñeán moät ngaøy kia, Thaáy ñöôïc Beà treân nhaän vaøo baäc tu só chaùnh qui, maëc aùo Doøng nhaát trong baäc trôï só.
Daãu ôû ñòa vò naøo Martin vaãn raát möïc khieâm nhöôøng. Thaày vui loøng laøm nhöõng coâng vieäc taàm thöôøng, heøn haï nhaát trong nhaø Doøng.
Trong khi thi haønh coâng vieäc vaát vaû, thaày Martin vaãn giöõ neùt maët vui töôi , baát chaáp thôøi gian vaø hoaøn caûnh, thaày cöù luoân luoân laø moät tu só hieàn haäu, nhaû nhaën vaø thi ñua chaïy treân con ñöôøng thaùnh thieän.
Ñoái vôùi bònh nhaân, Thaày taän tình troâng coi vaø kieân nhaãn, nhöng cöông quyeát khoâng ñeå hoï yeâu saùch quaù ñaùng. Vì ñaõ töøng laøm y taù neân thaày Martin raát am hieåu taâm lyù cuûa bònh nhaân. Khi thaáy ngöôøi naøo coi boä ñau ñôùn chaùn naûn, thaáy ñeàu ñeán doã veà an uûi vaø khuyeân giaûi.
Taâm hoàn cao thöôïng vaø ñaïo ñöùc aáy ñaõ ñem laïi cho thaày sôû thích laøm teân noâ tyø trong tu vieän, khoâng muoán ai nhaéc tôùi mình bao giôø nöõa, Moät hoâm, moät tu só thaáy thaày ñang giaët quaàn aùo, môùi noùi ñuøa raèng:
" Naøy thaày Martin, toâi töôûng Thaày ñaùng ôû Toøa Giaùm Muïc Meã Taây Cô hôn laø laøm vieäc heøn moïn naøy. Thaày nghó sao?"
Mæm cöôøi thaày Martin tröng caâu thaùnh vònh ñeå traû lôøi tu só: Toâi muoán laø tieåu toát trong nhaø Doøng coøn hôn laø sang troïng ngoaøi theá gian.
Hy-Sinh - Thaày Martin coù
ñöùc hy sinh toät baäc, sau ñaây laø nhöõng baèng chöùng: Luùc aáy tu
vieän phaûi traû ngay moät moùn nôï caàn kíp maø khoâng tìm ñaâu ra tieàn,
cha beà treân lo laéng, baát ñaéc vó phaûi ñem baùn moät vaøi baùu vaät
cuûa tu vieän. Cha vöøa ra khoûi coång thaày Martin hoái haû chaïy theo vöøa
thôû vöøa noùi:
- Thöa cha Beà treân, nhaø Doøng caàn tieàn traû nôï, nhôø ôn chuùa con coù
caùch traû ñöôïc. Beà treân quay nhìn thaày, ngaïc nhieân hoûi
- Con traû nôï baèng caùch naøo?
- Thöa cha, con laø moät ngöôøi da ñen heøn moïn, chaúng laøm ích gì cho
nhaø Doøng, neân xin cha beà treân ñem baùn con ñi ñeå laáy tieàn traû nôï
cho ngöôøi ta. xin cha ban cho con ñaëc aân naøy, khoâng chöøng con loït vaøo
tay keû khaùc, hoï seõ baét con laøm nhöõng vieäc vaát vaû vaø höõu ích
hôn.
Nghe noùi, Cha beà treân vöøa buoàn vöøa caûm ñoäng, Ngaøi oân toàn baûo thaày trôû veà tu vieän.
Haõm mình - thaày Martin haõm mình vaø haønh khoå xaùc ñeán noåi khoâng maáy khi nghó ñeán chuyeän nghó ngôi trong phoøng rieâng. Thaày thöùc suoát ñeâm troâng coi ngöôøi ñau oám, khi meät quaù buoàn nguû, thaày chæ naèm treân moät chieác baêng ca nghæ ngôi moät chuùt thoâi.
Moät ngaøy muøa ñoâng giaù laïnh, thaày bò côn soát reùt döõ doäi maø vaãn thaûn nhieân khoâng nghæ ngôi vaø cuõng khoâng duøng thuoác men chi caû, cho neân söùc löïc thaày keùm daàn roài ñau yeáu.
Thaáy vaäy caùc tu só lo ngaïi cho söùc khoûe cuûa thaày, neân ñi trình beà treân thì ngöôøi baét buoäc thaày phaûi veà phoøng naèm döôõng beänh. Thaày vaâng lôøi, nhöng thay vì naèm treân giöôøng neäm eâm aám, thaày ñaõ boû neäm ñi vaø naèm vôùi caû quaàn aùo vaø giaày deùp. Thaáy vaäy, coù ngöôøi ñi baùo beà treân cho raèng thaày khoâng tuaân leänh. Cha beà treân nhaõ nhaën noùi vôùi tu só aáy raèng: " Thaày Martin laø ngöôøi ñaïo ñöùc, ñaõ vaâng lôøi nhöng laïi öa haõm xaùc".
Roài beà treân ñeán ra leänh cho thaày phaûi nghæ ngôi nhö nhöõng tu só khaùc. Thaày khieâm nhöôøng traû lôøi: " Thöa cha muoán ra leänh cho con phaûi naèm treân giöôøng eâm aám, thöù giöôøng maø tröôùc ñaây ngoaøi theá gian con khoâng heà bieát ñeán ö? Xin cha ñöøng baét con soáng xa hoa nhö theá!"
Tuy nhieân ñeâm aáy thaày cuõng
vaâng lôøi naèm treân giöôøng neäm nhöng tìm ñöôïc caùch haõm mình
khaùc, khoâng cho xaùc thòt mình sung söôùng. Coù ngöôøi troâng thaáy ñeán
baùo cho cha Luis de Bilbao bieát, cha lieàn nghieâm nghò noùi vôùi thaày Martin:
- Martin, thaày vaâng lôøi ta nhö theá aø?
Thaày Martin thöa :
- Thöa cha, beänh con ñaõ thuyeân giaûm nhieàu, con ñöôïc chieâu ñaõi nhö
theá naøy cuõng ñuû laém roài. Con maëc quaàn aùo naèm treân giöôøng neäm
eâm aám laø con ñaõ tuaân leänh cha. Thaân con chæ ñaùng theá thoâi.
Khoù khaên - Thaày Martin thaûn nhieân soáng trong caûnh ngheøo moät caùch vui veû. Thaày chæ duøng 2 boä quaàn aùo raùch vaù nhieàu maûnh. Thaày cho raèng ñaõ hieán thaân cho Chuùa trong tu vieän thì quaàn aùo cuõ raùch caøng hay.
Theo göông chuùa Gieâsu khoù ngheøo, Thaày laáy hai boä quaàn aùo laø ñaày ñuû roài. Boä aùo naøo giaët saïch seõ thì thaày khoâng maëc, chæ thích duøng caùc ñoà cuõ maø ngöôøi ta loaïi ra. Neáu tu vieän phaùt cho thaày ñoâi giaøy môùi, thaày ñem ngay cho ngöôøi ngheøo khaùc möôïn ñi cho ñeán khi moøn môùi laáy veà duøng.
Coù laàn, moät tu só hoûi thaày sao laøm nhö vaäy? Thaày traû lôøi: Duøng quaàn aùo raùch, ñi giaøy cuõ thì khoâng phaûi baän taâm giöõ gìn, giaët giuõ lau chuøi vaø neáu coù thaát laïc cuõng khoâng ñaùng tieác. Coù ngöôøi cho tính neát thaày Martin kyø cuïc gaàn nhö gaøn dôû, Trong nhaø Doøng Ña Minh taïi Lima töø tu só ñeán giaùo só ñeàu ñeo traøng haït ôû coå thì thaày Martin laïi ñeo theâm chuoãi nöõa ôû thaét löng.
Phoøng cuûa thaày cuõng toû roõ tinh thaàn thanh baàn: khoâng baøn khoâng gheá voõn veïn chæ coù moät caùi choõng ñeå thaày naèm nghæ khi moûi meät maø thoâi. Treân töôøng treo töôïng chuoäc toäi, aûnh ñöùc meï vaø aûnh Thaùnh Ña Minh. Thaät ra thì thaày Martin ít khi ôû trong phoøng, thaày quaàng quaät laøm vieäc suoát ngaøy. Heát ôû trong kho quaàn aùo, laïi sang beänh vieän hoaëc ra ngoaøi phoá ñeå giuùp ñôû ngöôøi ngheøo khoå. Thaày khoâng chòu ñöùng yeân ôû ñaâu caû. Laøm vieäc vaát vaû nhö vaäy suoát ngaøy, ñeâm veà thaày trôû veà phoøng laïi haønh khoå thaân xaùc vaø caàu nguyeän.
Nhöõng ôn ñaëc bieät - Beà treân ñaõ cho moät thanh nieân Taây Ban Nha, teân laø Juan Vesquez laøm phuï taù cho thaày Martin. Anh ñöôïc ôû ngay trong tu vieän. Moät ñeâm, caû thaønh Lima bò ñoäng ñaát, nhaø cöûa rung chuyeån döõ doäi, Juan Vasquez choaøng thöùc vaäy, sôï haõi chaïy ñeán phoøng thaày Martin ñeå truù aån, caäu goõ cöûa nhieàu laàn maø khoâng thaáy traû lôøi, caäu laáy tay ñaåy maïnh cöûa môû toang. Moät caûnh töôïng kinh khuûng hieän ra tröôùc maét caäu: Thaày Martin naèm döôùi ñaát, hai tay giang ra, tay caàm traøng haït, maét lôø ñôø. Caäu ñeán beân keâu hoaøi maø thaày khoâng thöa, caäu níu aùo loâi maø thaày khoâng cuïc cöïa, trong phoøng thì saùng röïc nhö ban ngaøy. Hoaõng sôï, Juan Vasquez töôûng thaày Martin ñaõ cheát lieàn boû chaïy troán.
Laïi moät ñeâm khaùc, Juan Vasquez
vöøa böôùc ñeán cöûa phoøng thaày Martin, thaáy thaày quì lô löûng treân
khoâng, hai tay giang ra, maét nhìn thaúng leân töôïng Thaùnh Giaù, Vasquez
khieáp sôï chaïy ñi tìm thaày thuû moân tu vieän teân laø Ferdinando Aragoùn
vaø keå laïi cho thaày nghe bieát caâu chuyeän. Thaày Aragoùn mæm cöôøi
noùi:
- Em ñöøng thaáy laøm laï, khoâng phaûi laàn thöù nhaát ngöôøi ta thaáy
nhö vaäy ñaâu! Em seõ coøn thaáy thaày Martin ngaát trí nhieàu laàn nöõa!
Moät hoâm, Thaày Martin Cabezas voäi vaõ ñi tìm thaày Martin ñeán giuùp cha Antonio dArco ñang haáp hoái. Khi ñeán tröôùc cöûa phoøng thaáy thaày Martin ñang bay treân khoâng ñeå hoân aûnh Thaùnh giaù ngay choå veát ñinh maùu chaûy chan hoøa. Troâng thaáy söï kieän aáy, thaày Cabezas kinh ngaïc, chaïy ñi baùo tin cho cha Dieùgo Borrionuevo vaø Esleban Mariano vaø daãn hai cha ñeán chöùng kieán pheùp laï.
Ñeán nôi, caùc ngaøi chöa kòp noùi thì thaày Martin tuyeân boá: " Toâi ñaõ bieát vaø ñaõ ñeán thaêm bònh nhaân, nhöng cha Antonio phaûi doïn mình cheát laønh vì giôø cheát cuûa ngaøi ñaõ tôùi."
Moät ñeâm kia, ñang khi anh em ñang ñoïc kinh trong nhaø thôø, boãng coù aùnh saùng trong baøn thôø chieáu ra, soi thaúng vaøo maët thaày Martin. Caùc tu só ñeàu thaáy thaày ñang ngaát trí. Thieân Chuùa ñaõ laøm pheùp laï naøy ñeå anh em trong nhaø bieát thaày Martin raát ñeïp loøng ngöôøi.
VI. AÂn Nhaân cuûa nhöõng naïn nhaân xaáu soá
Taám loøng töø thieän cuûa thaày Martin de Porres ñaõ lang traøn khaép nôi! Tu vieän nhoû heïp Santo Rosario khoâng ñuû choå cho thaày thöïc hieän vieäc baùc aùi.
Thaày Martin khoâng haønh ñoäng nhö nhöõng nhaø töø thieän khaùc chæ cöùu chöõa nhöõng ai gaàn mình. Khoâng, loøng töø bi baùc aùi cuûa thaày khoâng bò thu heïp trong phaïm vi moät tu vieän maø thoâi. Thaày coøn ñi ra ngoaøi phoá ñeå kieám ngöôøi ñau khoå, ngheøo cöïc, beänh hoaïn, ñeå ra tay cöùu giuùp. Coù khi thaày coøn ñi xa hôn thaønh Lima, khoâng quaûn neàn khoù nhoïc, ñaâu coù ngöôøi caàn giuùp ñôõ thì thaày leâ goùt tôùi ñoù ngay!
Moät vieân chöùc ôû Lima, teân
laø Don Juan de Figuero, baïn thaân cuûa thaày Martin bò ñau cuoáng hoïng, coù
nhôø thaày ñeán thaêm vaø chöõa duøm. Sau khi thaêm beänh thaày ngoài noùi
chuyeän vôùi baïn moät luùc roài xin kieáu töø vaø noùi:
- Beänh cuûa baïn theá naøo cuõng khoûi, toâi xin loãi baïn vì coù vieäc
phaûi ñi gaáp.
Tröôùc khi böôùc ra thaày ñeå laïi caùi loï con, khoâng noùi naêng gì caû. Beänh nhaân laáy laøm ngaïc nhieân, nhöng oâng ta cuõng caàm laáy loï ñöa leân mieäng uoáng moät hôùp. Uoáng vöøa xong oâng thaáy caên beänh bieán ñi ngay. Baáy giôø oâng môùi hieåu raèng: Thaày Martin khoâng muoán cho mình khen ngôïi pheùp laï cuûa thaày...
Ñöùa tôù gaùi cuûa vieân chöùc aáy cuõng ñöôïc chöùng kieán söï laï vöøa xaûy ra. Luùc ñoù coâ ñang maéc beänh ngoaøi da laøm xaáu caû göông maët, neân thöøa cô hoäi coâ laáy nöôùc trong loï cuûa Thaày Martin röõa maët. Laï luøng, coâ cuõng ñöôïc khoûi beänh töùc khaéc. khuoân maët coâ traéng mòn nhö chöa maéc beänh bao giôø. Xem nöôùc trong loï ngöôøi ta chæ thaáy laø thöù nöôùc laõ thöôøng maø thoâi!
Moät ngöôøi da ñen bò moät veát thöông raát naëng coù theå cheát ñöôïc, Thaày Martin laáy thuoác boät ñaép vaøo veát thöông, baêng boù laïi roài laøm daáu thaùnh giaù treân veát thöông. Boán ngaøy sau veát thöông ngaäm mieäng vaø khoûi haún. Thaày Martin cuõng chöõa khoûi chaân cuûa moät ngöôøi da ñen khaùc bò saâu quaûng baèng moät daáu thaùnh giaù thaày laøm treân veát ñau.
Moät baø teân laø Elisabeth Horthez de Torrez bò thoå huyeát, ñaõ kieät löïc laâm nguy ñeán xin thaày cöùu chöõa: thaày cuõng chæ laøm daáu thaùnh giaù maø baø ñöôïc khoûi beänh trong khoaûng khaéc!
Caäu Juan Vasquez thöôøng theo thaày Martin ñi aên xin ôû mieàn queâ. Moät laàn, caäu ñi boä nhieàu quaù, hai chaân söng to khoâng theå caát böôùc noåi ñeå trôû veà tu vieän kòp thôøi, Thaày Martin laøm daáu thaùnh giaù chöõa khoûi cho caäu ngay!
Chò ruoät cuûa thaày Martin laø Juana ôû ngoaïi oâ thaønh Lima gaây tai naïn khieán cho ñöùa tôù gaùi bò thöông ôû maët, maùu me chaûy leânh laùng. Bieát tin, thaày Martin voäi vaøn ñeán thaêm chò vaø laøm daáu thaùnh giaù leân maët ñöùa tôù gaùi, töùc thì noù ñöôïc laønh laïi.
Moät ñeä töû Doøng Santa Madalena ôû Lima, bò con dao caét ñöùt hai ngoùn tay. Veát thöông möng muû lan ra khaép baøn tay. May ngaøy hoâm ñoù thaày Martin ñeán nhaø Doøng thaêm ngöôøi baïn, töùc chaân phöôùc Juan Massias; nghe noùi thaày lieàn baûo ñöùa beù cho xem veát thöông vaø an uûi raèng: Thieân Chuùa caàm quyeàn sinh töû trong tay, con ñöøng sôï, chuùa seõ chöõa khoûi cho con, Noùi ñoaïn thaày ñeå moät chuùt thuoác boät xoa vaøo hai ngoùn tay ñau cuûa beù, roài laøm daáu thaùnh giaù. Hoâm sau hai ngoùn tay khoûi haún, maøu da nhaün nhuïi nhö tröôùc.
Thaày Martin cuõng laøm nhieàu pheùp laø trong tu vieän Santo Rosaria. Sau ñaây chuùng toâi chæ thuaät laïi moät vaøi tích ñieån hình:
Cha Luis de Guadalupe bò bònh söng phoåi traàm troïng. Cha ñang xeùt mình ñeå xin toäi laàn sau heát, thì thaày Martin ñeán thaêm. Troâng thaáy thaày cha Luis sung söôùng, loøng ñaày hy voïng, cha noùi: Naøy thaày Martin thaày haõy laáy thuoác aáy, laïi ñaây ñaët tay leân ngöïc toâi xem sao ñaõ!
Bieát beänh nhaân ñang ñau
ñôùn, thaày laøm theo lôøi cha yeâu caàu. Khi thaày vöøa ñaët tay leân
ngöïc cha thì ngaøi lieàn bôùt ñau ngay vaø trong mình deã chòu khoan khoaùi,
cha quì goái than thôû:
- Taï ôn chuùa, con khaù laém roài, con khoâng uoáng thuoác nöõa.
Thaày Martin khoâng duøng thuoác men naøo caû. Thaày chæ ñaët tay ñeán beänh nhaân laø töùc khaéc khoûi beänh. Nhöng thaày khoâng nhaän mình coù taøi naêng chi heát, thaày khieâm toán nhuõn nhaën ñi ra moät caùch aâm thaàm kín ñaùo!
Laàn khaùc, thaày Martin cuõng caùch thieâng lieâng cho cha Pedro de Montesdosca khoûi chöùng bònh ñau ñôùn. Cha Pedro laø ngöôøi noåi tieáng tính khoù ôû. Cha ñang lo laéng, sôï, moät chaân hö lieàu mình caét boû ñi. Thaät ra khoâng ai daùm ñeán phoøng beänh cha. Nhönh thaày Martin ñuôïc ôn soi saùng hieåu raèng: cha ñang côn saûng soát, öôùc ao ñöôïc aên thöù gì dòu maùt ñeå bôùt ñau. Thaày khoâng gaàn ngaïi cho cha duøng moät dóa rau soáng. Cha aên heát dóa rau soáng lieàn trôû neân vui veõ chöa töøng thaáy, taâm hoàn khoan khoaùi, vöõng chaéc tin vaøo ôn chuùa vaø baûo thaày Martin ñeå tay leân veát thöông vaø caàu nguyeän cho mình. Thaày Martin vaâng lôøi thì trong choác laùt, cha thaáy mình khoûi bònh ngay, ñi laïi ñöôïc nhö ngöôøi khoûe maïnh vaäy!
Khoâng bao giôø ngöôøi thaáy thaày Martin ñi ngoaøi ñöôøng vôùi hai baøn tay traéng. Thaày khoâng mang côm aùo thì cuõng mang thuoác men theo. Thaày luoân luoân ñeå yù ñeán keû ngheøo naøn, ñau yeáu. Ñi ñaâu vaø ôû ñaâu bao giôø thaày cuõng ñem ñeán moät baàu khoâng khí vui veõ vaø ñaày hy voïng.
Thaày coù taøi tieân ñoaùn nôi naøo caàn coù söï cöùu trôï, neân sau khi laøm xong boån phaän trong tu vieän, thaày ra ngoaøi tìn ñeán nhöõng ngöôøi ñau khoå ñang troâng ñôïi thaày cöùu giuùp. Thaày phaân phaùt thuoác men, tieàn baïc, an uûi voã veà va xoa dòu veát thöông loøng cho nhöõng ngöôøi xaáu soá.
Bao laàn thaày ñaõ giuùp ñôõ nhöõng ngöôøi baàn haøn sinh soáng trong nhaø raùch vaùch naùt, vaø vì leû sinh nhai hoï phaûi laøm nhöõng coâng vieäc baàn tieän khoâng xöùng nhaân vò.
Suoát maáy thaùng trôøi, ngaøy naøo ngöôøi ta cuõng thaày vaùc treân vai thöùc aên, quaàn aùo ñeán ñoàn Gallac caùch thaønh Lima 8 caây soá treân con ñöôøng goà gheà, trôn doùc raát khoù ñi, vaäy maø thaày Martin cuoác boä, vaø mang naëng treân vai. Vì ñoàn Gallac ñang coù nhöõng binh só ngheøo ñang caàn ñöôïc cöùu trôï.
Khi khoâng coøn gì ñeå tri aân cho nhöõng ngöôøi tuùng ñoùi, thaày lieàn aùp duïng nhöõng hy sinh cao caû. Moät laàn khi ñi qua khaùm ñöôøng thaønh Lima, thaày troâng thaáy boïn tuø laøm aên vaát vaû, nhoïc nhaèn, ñoùi khaùt. Nhöng ruûi thay! Trong tay khoâng coøn gì ñeå boá thí. Nghó moät chaäp thaày nhôù laïi mình coøn caùi noùn, coù theå baùn laáy tieàn giuùp ñôõ moät phaàn naøo! vaø thaày ñaõ baùn ñi ñeå thi haønh vieäc baùc aùi ñoù!
Coâ Catalina de Porres thuaät laïi raèng: Moät hoâm, ñöôïc nghó pheùp, thaày lieàn trieäu taäp nhöõng ngöôøi ngheøo khoù keùo ñeán moät haõng buoân trong thaøng phoá, nôi toâi coù gôûi moät soá tieàn lôùn. Thaày xin laáy soá tieàn ra, ñeå mua quaàn aùo daøy deùp cho anh em ngheøo khoù vaø leõ taát nhieân laø toâi phaûn ñoái! Thaáy thaùi ñoä baát maõn cuûa toâi, thaày oân toàn noùi: Roài ñaây seõ coù ngöôøi ñem tra laïi soá tieàn aáy cho chaùu! Quaû thaät ngaøy hoâm sau, khoâng hieåu caäu toâi can thieäp caùch naøo maø chuû haõng buoân aáy traû laïi soá tieàn ñaõ boõ ra hoâm tröôùc.
Ñaây khoâng phaûi laàn thöù nhaát thaày Martin coù haønh ñoäng nhö theá. Ñaõ maáy laàn roài, khoâng roõ ngaøi ñaõ kieám ôû ñaâu ra tieàn ñeå giuùp chò vaø chaùu cuûa thaày moät caùch baát ngôø nhö vaäy.
Loøng töø thieän vò tha quí hoùa
ñoù khieán cho thaày queân mình ñeå ra tay giuùp ngöôøi ñoàng loaïi. Caâu
truyeän sau ñaây cho ta thaáy loøng vò tha aáy meânh mong nhö bieån caû. Moät
hoâm,Thaày Martin ñi ñaøng, gaëp moät ngöôøi ñau oám, ngheøo cöïc, quaàn
aùo raùch taû tôi, mình ñaáy muïn lôû gheû, hoâi haùm. Thaày lieàn coõng
ngöôøi veà phoøng cuûa thaày trong tu vieän, ñaët naèm treân giöôøng, taém
röûa, thay quaàn aùo vaø cho aên uoáng. Thaày taän taâm saên soùc nhö
ngöôøi baïn tri kyû. Thaáy theá, moät tu só baát maõn, khieån traùch thaày
Martin sao laïi ñem ñöùa aên maøy gheâ tôûm naøy veà phoøng vaø cho naèm
leân giöôøng nhö vaäy! thaày Martin oân toàn ñaùp:
- Thöa thaày, thieát töôûng vieäc thöông giuùp keû hoaïn naïn coøn hôn
söï saïch seõ vaät chaát. Thaày neân bieát raèng: meàn chieáu cuûa toâi,
neáu dô baån thì maát moät chuùt xaø phoøng laø giaët saïch ngay, nhöng caû
moät suoái nöôùc maét nhaân loaïi cuõng khoâng röõa saïch ñöôïc nhöõng
veát thöông do caùi xaõ hoäi baát coâng vaø ích kyû naøy gaây ra!
VII. ...Nhöng moät trôû löïc ñaùng tieác
Haàu suoát ngaøy, khoâng luùc naøo khoâng coù keû ñau khoå ñeán tu vieän Santa Rosario tìm thaày Martin. Keû xin aên, ngöôøi xin uoáng, keû xin caàu nguyeän.
Thaày aân caàn tieáp röôùc moïi ngöôøi, khoâng phaân bieät doøng gioáng maøu da. Thaày cho hoï aên uoáng, saên soùc troâng coi, daïy kinh saùch cho hoï bieát giöõ ñaïo.
Khi beänh vieän heát choå thì thaày ñöa beänh nhaân veà naèm phoøng rieâng hoaëc phoøng troáng trong tu vieän.
Soá bònh nhaân taêng nhieàu quaù ñeán noåi cha Beà treân phaûi buoäc thaày khoâng ñöôïc nhaän keû khoù nöõa. Nhöng vaãn cho pheùp thaày saên soùc beänh ôû choå khaùc. Thaày laõnh yù Beà treân, ñeán noùi vôùi Juana, chò ruoät cuûa thaày, daønh cho thaày moät ngoâi nhaø ôû ngoaïi oâ Lima. Coâ ñoàng yù, Theá laø thaày Martin ñem nhöõng ngöôøi bò ñôøi haát huûi ñeán ñoù saên soùc vaø caáp cöùu.
Moät buoåi toái trôøi, Khi thaày Martin trôû veà tu vieän doïc ñaøng gaëp ngöôøi da ñen naèm quaèn quaïi treân vuõng maùu treân leà ñaøng, hoûi ra môùi bieát ngöôøi naøy bò cöôùp ñaùnh meâ man. Thaày voäi vaøng baêng boù cho naïn nhaân. Roài coõng veà tu vieän, ñaët treân giöôøng cuûa thaày, coù yù cöùu nhaân maïng naøy trong luùc khaån caáp, roài khi hoï ñôõ seõ ñöa ñeán nhaø chò ñeå ñieàu trò.
Khoâng may! Cha Beà treân bieát, nhöng laïi nghe
laàm, töôûng thaày khoâng tuaân leänh hoaëc vì muoán thöû loøng khieâm
toán cuûa thaày, neân goïi thaày ñeán ñeå khieån traùch naëng lôøi:
- Ta ñaõ caám thaày vaø taát caû caùc thaày khaùc khoâng ñöôïc töï
nhieân ñem beänh nhaân vaøo tu vieän kia maø...sao thaày khoâng tuaân leänh?
Thaày phaûi chòu phaït ñeàn toäi naøy.
Martin cuùi ñaàu laõnh aùn phaït khoâng daùm keâu ca nöûa lôøi.
Caùch ñoù maáy hoâm, cha beà
treân laïi goïi thaày ñeán. Khieâm toán nhö moät toäi nhaân, thaày quyø
tröôùc maët ngaøi xin ban pheùp laønh vaø tha loãi cho mình vì ñaõ khoâng
tuaân leänh. Cha beà treân aân caân noùi:
- Thaày hieåu raèng ta chæ quôû phaït söï baát tuaân leänh cuûa thaày maø
khoâng coù yù khieån traùch tö caùch cuûa thaày. Martin khieâm nhöôøng thöa
laïi:
- Xin cha tha thöù vaø chæ giaùo cho con. Con chöa ñöôïc bieát raèng: vieäc
töø thieän phaûi nhöôøng böôùc cho söï phuïc toøng.
Tröôùc caâu traû lôøi hôïp lyù cuûa thaày Martin, cha beà treân ñoåi thaùi ñoä deã daõi hôn vaø cho pheùp thaày laøm vieäc töø thieän trong tu vieän Santo Rosario nhö tröôùc. Ñeán ñaây, Thaày ñaõ qua ñöôïc moät trôû löïc, Thaày heát söùc sung söôùng vaø caøng theâm phaán khôûi cöùu nhaân ñoä theá.
Ngoaøi nhöõng beänh nhaân ôû tu vieän vaø ôû nhaø chò ruoät, thaày Martin coøn troâng coi nhieàu beänh nhaân ôû raõi raùc khaép nôi. Ngöôøi ta khoâng bieát thaày xoay xôû caùch naøo maø thaày laøm heát coâng vieäc boån phaän thöôøng xuyeân laïi coøn saên soùc nhöõng ngöôøi maø thaày muoán giuùp ñôõ! AÁy chöa keå ñeán coâng taùc haøng ngaøy ôû traïi Limatambo caùch tu vieän hai caây soá. Cöù moãi laàn treân ñöôøng veà tu vieän, thaày laïi gheù thaêm caùc beänh nhaân da ñen ôû laân caän, cho thuoác men vaø baêng boù veát thöông cuûa hoï. Khi nhaän thaáy nhöõng ngöôøi naøy toû ra noãi uaát haän, muoán noåi leân choáng baát coâng vaø aùp böùc cuûa xaõ hoäi, thaày laïi tìm heát lôøi an uûi laøm dòu laïi noãi loøng caêm töùc aáy.
Khi gaëp ngöôøi da ñen naøo haáp hoái cheát thaày Martin lieàn ñi môøi linh muïc ñeán giuùp hoï veà phaàn linh hoàn. Khi hoï qua ñôøi maø khoâng coù baø con thaân thuoäc hoaëc ngheøo naøn, thaày töï ñaûm nhieäm vieäc an taùng; coù khi chính tay thaày phaûi lieäm xaùc vaø choân caát.
Tính ra haøng thaùng thaày Martin ñaõ trôï giuùp cho 160 naïn nhaân. Moãi tuaàn thaày phaûi soá tieàn laø 2000 myõ kim, nhöng thaày laáy tieán aáy ôû ñaâu? Thaät ra Chuùa Quan Phoøng ñaõ lo lieäu. Trong ñaùm ngöôøi Taây Ban Nha ñeán Lima laäp nghieäp, nhieàu gia ñình laøm aên phaùt ñaït vaø trôû neân giaøu coù. Hoï thaáy thaày roäng loøng xoùt thöông daân ngheøo, bieát duøng tieàn cuûa ñeå laøm ích cho xaõ hoäi, neân saün saøn uûng hoä.
Saün coù trí thoâng minh, thaày Martin toå chöùc coâng cuoäc cöùu trôï raát chu ñaùo, nhöng khoâng bao giôø töï kieâu, töï ñaïi. Vì thöông xoùt nhaân loaïi ñau khoå, thaày thaønh thöïc môû roäng loøng töø bi baùc aùi, cöùu giuùp hoï, caûi thieän ñôøi soáng hoï.
Thaày khoâng phaân bieät nam phuï laõo aáu, hoaëc maøu da, cöù heã ai laâm naïn laø ñeàu ñöôïc thaày môû roäng loøng töø bi baùc aùi.
Ñoái vôùi nhöõng keû moà coâi, nhöõng keû bò xaõ hoäi boû rôi, Thaày Martin ñaõ toû loøng thöông yeâu ñaëc bieät, ñeå cöùu vaõn ñôøi caùc em, thaày nhaän thaáy ñieàu kieän toái caàn laø phaûi coù coâ nhi vieän, coù tröôøng cho caùc em hoïc taäp ñeå trôû neân ngöôøi löông thieän mai sau. Bôûi vaäy, thaày vaän ñoäng vaø goõ cöûa caùc nôi töø nhöõng nhaø caàm quyeàn ñeán tö gia, thaày tha thieát keâu goïi söï coäng taùc cuûa moïi ngöôøi. Nhôø ôn chuùa, thaày ñöôïc nhieàu ngöôøi uûng hoä. Trong nhöõng nhaø trieäu phuù ñaõ giuùp ñôõ thaày coù oâng Mathicu Pastor boû cuûa ra ñeå caát ngoâi tröôøng roäng lôùn cho caùc em moà coâi. Ñoù laø tröôøng Santa Cruz. Chæ coù chuùa môùi bieát nhöõng keát quaû toát ñeïp, tröôøng naøy thöïc hieän ñöôïc trong laõnh vöïc xaõ hoäi, cuõng nhö trong ñòa haït toân giaùo, laø ñaøo taïo neân nhöõng thieáu nöõ neát na, ñöùc haïnh vaø nhöõng thanh nieân öu tuù trong xaõ hoäi.
Ñoù laø ñaëc aân cuûa chuùa ban cho Thaày Martin moät ngöôøi da ñen coù hai doøng maùu khaùc nhau, xuaát thaân töø ñòa vò thaáp heøn trong xaõ hoäi maø ñaõ thöïc hieän ñöôïc coâng cuoäc xaõ hoäi to taùt löu danh muoân ñôøi!
Ñöùc baùc aùi khôûi ñieåm töø baûn thaân, ñeán nhöõng ngöôøi roài môùi ñeán nhöõng ngöôøi xa. Traät töï naøy raát töï nhieân hôïp tình hôïp lyù.
Thaät vaäy, khoâng ai coù quyeàn chòu thieät thoøi veà linh hoàn mình ñeå laøm lôïi cho ngöôøi khaùc. Chuùa ñaõ phaùn: " Neáu ñöôïc lôøi caû theá gian naøy maø thieät linh hoàn mình thì khoâng aên thua gì" (Math, XV, 26).
Vaø khoâng ai coù quyeàn boû cha meï, anh em thaân thuoäc ñang caàn giuùp ñôõ ñeå cöu mang ngöôøi xa laï.
Xem ñoù ta khoâng laáy laøm laï khi thaáy thaày Martin ñaõ cöùu giuùp nhöõng baø con hoï haøng cuûa thaày tröôùc heát. Thaày ñaõ giuùp ñôõ chò Juana, chaúng nhöõng veà vaät chaát maø nhaát laø veà tinh thaàn. Moät laàn vôï choàng chò gaây loän vôùi nhau vaø ñònh ly dò. Luùc aáy thaày Martin ñang ôû xa, ñöôïc ôn chuùa soi saùng cho bieát vôï choàng chò ñang aåu ñaû nhau kòck lieät, ngöôøi laùng gieàng ñeán can thieäp khoâng noåi. Thaày laät ñaät tôùi caùch baát ngôø, tay xaùch moät gioû hoa quaû, baùnh mì vaø röôïu.
Chôït troâng thaáy thaày, hai vôï choàng chò lieàn buoân nhau ra cuùi maët im laëng. Khoâng caàn ai baùo caùo, thaày cuõng bieát ñöôïc nguyeân nhaân cuûa cuoäc gaây loän naøy roài, thaày oân toàn phaân giaûi nhöõng thaéc maéc, vaø vôùi lôøi leõ thieát tha, thaày khuyeán khích vôï choàng laøm hoøa. Hai ngöôøi nhö vöøa qua côn aùc moäng, thöùc tænh caûm ñoäng vaø laøm hoøa vôùi taát caû taám loøng tha thöù.......Nhöõng ngöôøi chöùng kieán hoâm ñoù, cuõng chia vui vôùi hai vôï choàng. Saün coù gioû thöùc aên cuûa thaày, hoï chia nhau aên vui veû.
Lima laø nôi coù nhieàu vöôøn troàng caây aên traùi, nhöng hay maát troäm, vì laém ngöôøi tuùng ñoùi quaù.
Laø moät thanh nieân coù oùc thöïc teá, thaày Martin nghó ra phöông phaùp tieåu tröø naïn troäm caép. Nhaän thaáy Lima coù moät caùi ñoài hoang vu, ñaát khoâng ñöôïc toát maáy, thaày nhaát ñònh khai thaùc caùi ñoài naøy. Trong nhöõng ngaøy ít coâng vieäc. Thaày ñem caây troàng troït, vun töôùi... Ngaøy qua thaùng laïi, caû moät khu ñoài roäng lôùn ñaõ ñöôïc moïi thöù traùi caây aên traùi. Naêm sau, caây coái moïc leân xinh töôi, khai hoa keát quaû. Thaày cho nhöõng ngöôøi ñeán haùi traùi caây aên thöøa cô hoäi thaày khuyeân hoï boû troäm caép. Quaû nhieân phöông phaùp naøy ñöôïc keát quaû toát ñeïp. naïn troäm caép bôùt ñi nhieàu, caùc chuû vöôøn ôû Lima môùi hieåu ñöôïc yù nghóa saâu xa coâng cuoäc khai khaån maø thaày Martin ñaõ theo ñuoåi heát ngaøy naøy sang ngaøy khaùc treân ngoïn ñoài khoâ caèn aáy. Hoï khoâng ngôùt khen ngôïi loøng quaûn ñaïi hy sinh cuõng nhö ñaàu oùc thöïc teá saùng taïo cuûa thaày.
Noùi toùm: thaày Martin ñaõ taän tình giuùp ñôõ ñoàng baøo cuûa thaày. Ai ñoùi thaày cho aên, ai khaùt thaày cho uoáng, ai ñau khoå thaày naâng ñôõ, ai doát naùt thaày daïy doã, khuyeân raên... baét ñaàu töø nhöõng baø con thaân thích cho ñeán nhöõng keû xa laï, khoâng moät ai khoâng ñöôïc baøn tay tri aân cuûa thaày giuùp ñôõ.
Thieân chuùa ñaõ choïn thaày Martin ñeå phaân phaùt hoàng aân cuûa ngöôøi cho nhaân loaïi.
IX. Baùc aùi ñoái vôùi loaøi vaät
Cuõng nhö thaùnh Phanxicoù khoù khaên, thaày Martin cho raèng: heát thaûy ñoäng vaät, caû nhöõng con vaät beù nhoû, heøn haï ñeàu laø nhöõng loaøi chuùa ñaõ döïng leân vì muïc ñích, toái cao naøo ñoù. Neân ngöôøi ta khoâng laáy laøm laï khi thaáy thaày thöông yeâu voã veà chuùng.
Moät hoâm, troâng thaáy con choù
bò veát thöông ñaãm maùu, thaày lieàn chaïy tôùi vöøa vuoát ve con vaät
vöøa laåm baåm:
- Khoán naïn cho maøy. maøy muoán caén ngöôøi ta neân bò ngöôøi ta cheùm
maøy chöù gì!.. Thoâi haõy theo ta veà tu vieän, ta seõ chöõa cho.
Con choù ngöôùc maét nhìn thaày, coi boä thoâng caûm, roài ngoan ngoaõn theo veà tu vieän. Thaày ñaët con choù naèm treân chieác chieáu, röõa veát thöông vaø baêng boù cho noù. Sau hai hoâm, con vaät laønh maïnh, thaày môùi thaû noù ra.
Thaày Fernando Aragonez thuaät laïi moät chuyeän sau ñaây: Cha quaûn lyù tu vieän Santo Rosario nuoâi moät con choù 18 naêm. Khi noù ñaõ giaø yeáu, Ngaøi ra leänh ñaäp cheát, nhöng thaày Martin can giaùn, vaø xin ñem noù veà phoøng mình, ñoaïn trình cha quaûn lyù vôùi moät gioïng hôi traùch moùc: - Thöa cha, cha muoán gieát con vaät laø baïn trung thaønh vôùi cha caùch taøn nhaãn nhö theá, thaät laø quaù ñaùng, Daãu noù coù ñau oám, gheû lôû ñi nöõa, cuõng coù thuoác chöõa ñöôïc. Noù laø con vaät thaät ñaáy, nhöng ñaõ giuùp ích cho cha nhieàu naêm kia maø. con thieát töôûng cha neân cho noù moät caùi cheát eâm ñeïp. Noùi ñoaïn, Thaày Martin laøm daáu thaùnh giaù treân con vaät, töùc khaéc noù khoûi beänh, khoûe maïnh nhö thöôøng. Con vaät chaïy tung taêng, chaïy xuoáng beáp tìm aên. thaày Martin laøm cho noù caùi cuõi gaàn phoøng thaày vaø caám noù khoâng laïi gaàn chuû cuõ nöõa. Con vaät ngoan ngoaõn tuaân lôøi thaày nhö coù trí khoân vaäy.
Moät hoâm, thaày nghe tin con löøa cuûa moät ngöôøi aán ñoä sa hoá saâu, con vaät heát söùc vaãy vuøng maø khoâng sao leân ñöôïc. Thaày chaïy ñeán ñöùng treân mieäng hoá noùi lôùn tieáng: Löøa ôi! maøy laø con vaät chuùa döïng neân, maøy haõy leân ñi...Thaày chöa noùi döùt lôøi thì con vaät töø döôùi hoá vöôït leân moät caùch lanh leï!
Laàn Khaùc, coù con boø ñöïc phaùt ñieân, chaïy rong khaép ñöôøng phoá laøm daân chuùng sôï hoaûng hoàn. Thaáy vaäy thaày Martin lieàn chaïy ñi ñoùn ñöôøng con vaät hung haêng, thaày giô tay laøm daáu thaùnh giaù, con vaät lieàn ñöùng yeân ngay vaø trôû neân hieàn laønh nhö tröôùc.
Thaày Martin cuõng thöông xoùt nhöõng con vaät hay laøm haïi. Ngaøy kia moät ñaøn chuoät lôùn nhoû khoâng bieát töø ñaâu keùo tôùi tu vieän Santo Rosario, caén quaàn aùo. ñoà ñaïc, laøm thieät haïi raát nhieàu. Caùc thaày Doøng tìm heát caùch ñoái phoù vaø boû thuoác ñoäc ñeå tieâu dieät chuùng.
Thaáy vaäy, ñoäng tình thöông,
muoán giaûi thoaùt cho chuùng, thaày goïi moät chuù chuoät tôùi vaø baûo:
- Naøy ñaõ ñeán luùc nguy khoán cho bay, vì caùc thaày Doøng ñang saém caïm
baåy ñeå tieâu dieät bay. Maøy haõy chaïy ñi kieám caùc baïn ñoàng loaïi,
taäp trung ôû cuoái vöôøn, ta seõ nuoâi soáng bay, neáu höùa khoâng laøm
haïi tu vieän nöõa.
Nghe tin aáy, chuù chuoät nhaét nhanh nheïn chaïy ñi tìm ñoàng loaïi. Trong choác laùt, chuoät lôùn, nhoû töøng ñaøn theo saùt chaân töôøng boø veà cuoái vöôøn. Giöõ lôøi höùa vôùi chuùng haèng ngaøy thaày Martin ñem côm cho chuùng aên. Töø aáy, tu vieän khoâng coøn bò naïn chuoät phaù hoaïi. Thaáy theá, ngöôøi ta khoâi haøi raèng: Thaày Martin laø "oâng bang tröôûng loaøi chuoät"
Coù ngöôøi coøn cho thaày laø "thôï saùo" Trong moät baøi thô cuûa thi só Robert Browing coù ñoaïn taû truyeän moät nhaïc só duøng saùo ñeå ñieàu khieån ñaøn chuoät Hamelin Town. Nhaïc só thoåi saùo raát hay, ñaøn chuoät nghe say meâ, cöù theo tieáng saùo maø tieán ra bôø soâng nhö moät ñaïo binh traät töï, roài thích nhaûy caû xuoáng soâng cheát. OÂng thò tröôûng thaønh phoá höùa taëng nhaïc só moät ngaøn myõ kim, nhöng thaät söï oâng ta khoâng ñöa tieàn. Coøn thaày Martin khoâng gieát haïi chuoät maø ñaõ nuoâi chuùng vaø caám chuùng khoâng ñöôïc gaây haïi nöõa.
Nhöõng tröôøng hôïp laï luøng khaùc nöõa toû ra nhaân caùch cuûa thaày Martin: Khoâng hieåu thaày ñaõ laøm pheùp gì maø khieán cho boïn choù, meøo chuoät aên chung ôû chaï maø khoâng va chaïm caén xeù nhau.
Thaät ra, nhöõng caûnh töôïng laï luøng aáy laø töôïng tröng cho loøng nhaân töø hieàn haäu voâ bieân cuûa moät tu só ngöôøi da ñen.
Thaày Martin quan nieäm nhöõng khoå haïnh laø ñieàu caàn thieát cho vieäc tu haønh, bôûi theá, suoát ñôøi thaày ñaõ ñem heát nghò löïc can lôïi duïng moïi cô hoäi ñeå söõa trò xaùc thòt.
Caùc tu só cuõng nhö nhaân daân trong thaønh ñeàu bieát nhaân ñöùc cuûa thaày, nhöng thaày vaãn khieâm toán coi ñôøi khoå haïnh cuûa thaày vaø caùc ñaët aân cuûa chuùa ban nhö khoâng coù gì ñaùng löu taâm. Thaày khoâng muoán phoâ coâng cuoäc töø thieän baùc aùi cuûa mình.
Loøng töø bi vaø kham khoå cuûa thaày phaùt sinh bôûi loøng kính meán Thieân chuùa ñeán toät baät!
Cha Gaspart de Soldagna, tu vieän
tröôûng thaáy mình coù boån phaän phaûi coâng boá ñôøi khoå haïnh cuûa
thaày, ngoõ haàu laøm göông cho haäu theá Ngaøi truyeàn cho thaày phaûi trình
baøy taát caû nhöõng vieäc laøm khoán xaùc thòt haèng ngaøy maø baáy laâu
nay thaày vaãn giaáu gieám. Cha hoûi:
- Coù thaät thaày ñaõ aùp duïng loái haønh xaùc cuûa Thaùnh Ña Minh ñeâm
naøo cuõng phaûi phaït xaùc 3 laàn ñeán chaûy maùu ra.?
Thaày Martin ngaïi nguøng khoâng
muoán traû lôøi ngay, cha phaûi hoûi theâm moät laàn nöõa, thaày môùi
thaønh thaät ñaùp:
- Vaâng thöa cha, khi naøo chuùa muoán ngöôøi seõ cho bieát rieâng con chæ xin
thuù thaät raèng: Con ñaõ soi göông Ñaáng saùng laäp Doøng Ña Minh, moãi
ñeâm haønh khoå xaùc thòt ba laàn..
Vaø thaày haï thaáp gioïng tha
thieát:
- Con ñaõ trình baøy baáy nhieâu xin Cha Beà Treân ñöøng hoûi con nöõa.
Cha Beà Treân caûm ñoäng khoâng daùm hoûi theâm.
Nhöõng ngöôøi thaân thích bieát ñôøi tö thaày Martin coù thuaät laïi raèng söï haønh khoå xaùc thaân cuûa thaày khoâng phaûi baét ñaàu töø ngaøy ñi tu ñaâu, tröôùc ñaây thaày ñaõ coù thoùi quen haønh khoå xaùc nhieàu theå, nhieàu caùch raát nghieâm khaéc vaø laâu daøi. Nhöng thaày ñaõ coá giaáu kín khoâng cho ai bieát. Vì theá beà ngoaïi ngöôøi ta chæ thaáy thaày laø moät tín ñoà nhieät tình thôø chuùa vaø taän tuïy an uûi, giuùp ñoõ nhöõng nguôøi ñau khoå maø thoâi.
Ñoái vôùi thaày söï ñau khoå raát coù giaù trò ñeå mua chuoäc loøng yeâu thöông cuûa chuùa, moät ngöôøi baïn hoûi sao thaày haønh khoå
xaùc nhö theá. Thaày traû lôøi:
- Vì toâi nhieàu toäi loãi, caàn phaûi ñaày ñoïa thaân toâi ñeå phaït
taï, ngoõ haàu ñöôïc aên maøy ôn tha thöù.
Thaày Martin chæ aên uoáng vöøa ñuû cho khoûi cheát thoâi. Cuõng nhö caùc ngöôøi con ngoan ngoaõn cuûa cha Thaùnh Ña Minh, thaày Martin thöôøng aên chay laâu ngaøy. Trong tuaàn Thaùnh, thaày chæ duøng baùnh mì vaø nöôùc laõ. Coøn töø thöù naêm ñeán chuùa nhaät phuïc sinh, thaày khoâng aên uoáng gì.
Trong tu vieän caùc ngaøy chuùa nhaät vaø ngaøy Leã troïng ñöôïc pheùp aên uoáng nhö thöôøng, nhöng thaày Martin thöôøng chæ aên rau coû vaø reã caây. Tuy aên uoáng cöïc khoå maø thaày Martin vaãn laøm vieäc gaáp ba ngöôøi löïc só.
Vì vaâng lôøi, Martin phaûi cho cha beà treân bieát moãi ñeâm thaày ñaùnh toäi ba laàn, caùi roi maø thaày duøng khí cuï laø moät daây thöøng quaán nuùt, hoaëc caùi xích saét coù maáu nhoïn, thaày ñaùnh leân vai cho ñeán khi maùu chaûy, ñoaïn laáy muoái vaø daám maø xaùt leân cho ñau ñôùn theâm.
Haønh khoå xaùc nhö theá chöa ñuû, thaày laïi coøn qua phoøng hoäi tu vieän, quyø tröôùc töôïng thaùnh giaù, suy ngaãm söï thöông khoù chuùa cöùu theá, rôøi ñoïc kinh söûa soaïn ñaùnh ñaäp xaùc moät laàn nöõa. Quaàn aùo thaày ñaõ dính chaët vaøo caùc veát thöông ñaåm maùu, thaày côûi aùo ra laøm cho caùc veát thöông laïi toùe maùu. Luùc aáy thaày laïi ñaùnh xaùc theâm moät laàn nöõa. OÂi! ñau ñôùn döôøng naøo, nhöng thaày Martin ñaõ nhaän naïi chòu ñöïng vaø cho raèng: söï ñau ñôùn cuûa thaày chöa thaám vaøo ñaâu, neáu ñem so saùnh vôùi nhöõng cöïc hình maø Chuùa cöùu theá phaûi chòu xöa kia.
Sau khi ñaõ kieät söùc vì haønh khoå thaân xaùc, Thaày Martin môùi ngaõ löng leân caùi choõng hoaëc guïc vaøo töôøng cuûa moät goùc nhaø vaø nghó ngôi cho ñeán raïng ñoâng. Vöøa thöùc daäy thaày laëng leõ ñi xuoáng moät caùi haàm, nôi ñaây ñaõ coù moät ngöôøi da ñen löïc löôõng maø thaày ñaõ möôùn rieâng, ñôïi thaày ñeå haønh hình laàn thöù ba.
thaày Martin côûi aùo ra, giô löng vaø truyeàn ngöôøi aáy phaûi haønh ñoäng. Ngöôøi caàm moät caây to giô leân cao roài ñaäp thaät maïnh vaøo löng, ñaäp lieân hoài cho ñeán luùc thaày Martin teù xæu môùi thoâi.
Ñeâm naøo Martin cuõng haønh khoå xaùc nhö vaäy, nhöng ban ngaøy thaày vaãn bình tónh vui veû, laøm vieäc mau maén nhö thöôøng leä.
Ngoaøi ra khoâng ai ngôø raèng: ngöôøi thanh nieân baät thieäp, vui töôi nhö Martin laïi mang trong mình moät daây saét, thaét ngang löng, vaø treân vai moät maûnh vaûi gai laøm gæ maùu.
Bao nhieâu vieäc haõm mình haønh xaùc aáy, thaày Martin ñaõ heát söùc giaáu kín. Nhöng chuùa khoân ngoan voâ cuøng, khoâng muoán ñeå ñeøn saùng, vuøi saâu döôùi ñaát. Ngöôøi muoán cho haäu theá bieát ñôøi khoå haïnh cuûa Martin ñeå coi ñoù suy nghó maø noi göông. Vì theá coù ngöôøi ñöôïc muïc kích nhöõng vieäc khoå haïnh cuûa thaày, hoï truyeàn tuïng laïi cho keû khaùc bieát vaø thi ñua kính phuïc thaày nhö thaùnh soáng.
XI. Taøi xaõ giao vaø taâm söï
Coù nhieàu ngöôøi laàm töôûng raèng: Ñaïo ñöùc laø phaûi coù göông maët nghieâm nghò, thôø thaån, uû ruõ vaø yeáu theá...
Nhöng khoâng, cuõng hoàn nhieân vui veû, trong cuoäc giao tieáp vôùi nhaân quaàn xaõ hoäi, ngöôøi ñaïo ñöùc vaãn thaønh thaät nhöng khoâng phaàn lòch thieäp.
Thaày Martin ñaõ cho ta thaáy göông maãu ñaïo ñöùc aáy, Thaày giao tieáp vôùi moïi giai caáp töø nhöõng nhaø quyeàn quí ñeán thöù daân. Ai cuõng coù dòp truyeän troø vôùi thaày ñeàu sinh loøng quí meán.
Thaày hay tôùi thaêm caùc baïn tu só. khoâng noùi thì ai cuõng hieåu raèng: Trong cuoäc gaëp gôû naøy, caâu chuyeän cuûa thaày khoâng ngoaøi vaán ñeà ñaïo ñöùc, an uûi nhau, khuyeán khích thi ñua treân con ñöôøng, troïn laønh thaùnh thieän ñeå chieám laáy nöôùc thieâng ñaøng.
Trong caùc baïn höõu coù thaày Juan Massias thuoäc tu vieân Santa Madalena laø thaân vôùi thaày hôn caû.
Baïn thaày nhoû tuoåi hôn, xuaát thaân töø moät gia ñình Taây Ban Nha bò phaù saûn, trôû neân ngheøo naøn, khi coøn ôû queâ höông, Juan Massias phaûi laøm thueâ möôùn ñoä nhaät, sao ñöôïc ôn chuùa soi saùng, caäu theo ñoaøn taøu vöôït bieån sang Taân Theá Giôùi.
Leân ñaát Myõ Chaâu, Juan laàn moø xuoáng mieàn nam. Khi tôùi Lima, caäu xung phong laøm vieäc töø thieän. tieáng taêm löøng laãy neân nhieàu ngöôøi uûng hoä tieàn baïc ñeå caäu boá thí cho daân ngheøo.
Trong coâng cuoäc töø thieän, Juan ñaõ gaëp Thaày Martin. Vì cuøng chung moät chí höôùng neân hai ngöôøi môùi gaëp laø thaân nhau ngay.
Sau ñoù ít laâu, Juan xin vaøo tu Doøng Ña Minh taïi tu vieän Santa Madalena. Theá laø thaáy Juan cuõng nhö thaày Martin ñoàng tu trong moät Doøng, cuøng theo ñoåi moät lyù töôûng laø giuùp ñôõ daân ngheøo.
Cuõng nhö Thaày Martin, Thaày Juan suoát ngaøy taän tuïy vôùi ñaùm daân ñoùi khoå ñeán boû aên boû nguû. Ngoaøi ra thaày coøn an uõi nhöõng linh hoàn lo aâu saàu khoå. Trong cuoäc ñoäng ñaát döõ doäi taïi Lima, khi thaáy caùc tu só hoaûng sôï chaïy ra vöôøn truù aån. Thaày Juan lieàn tuï hoïp hoï laïi baûo ñöøng sôï haõi, cöù theo thaày ñeán nhaø nguyeän, thaày baûo ñaûm seõ khoâng coù moät tai naïn naøo xaåy ra. Töø aáy moãi laàn ñoäng ñaát, caùc tu só chaïy vaøo nhaø nguyeän vaø quaû nhieân khoâng bao giôø bò tai naïn.
Nhöõng ngöôøi ngheøo raát thích nghe thaày Juan giaûi thích giaùo lyù. Ngöôøi ta moä meán thaày vì tö caùch thaày giaûn dò, lôøi leõ thaønh thaät deã thu phuïc nhaân taâm. Khi thuyeát trình ñaïo lyù, Thaày Juan khoâng caên cöù caøo saùch vôû cho baèng döïa vaøo ñöùc tin.
Khi thaày Martin vaø thaày Juan ñaøm ñaïo vôùi nhau xong roài thì thöôøng ñöa nhau ñeán moät goùc vöôøn vaéng veû ñeå caàu nguyeän. OÂi! Lôøi caàu nguyeän cuûa 2 taâm hoàn thaùnh thieän naøy soát saéng döôøng naøo! Hai ngöôøi khaùc nhau veà doøng doõi vaø maøu da: Moät ngöôøi quyù phaùi da traéng, moät heøn haï da ñen, nhöng ñaõ keát nghóa tri aâm trong tình yeâu trong saïch.
Thieân chuùa ban nhieàu ôn phöôøc vaø ñaày ñuû phöông tieän ñeå hai thaày thöïc hieän loøng töø bi baùc aùi, laïi ban quyeàn pheùp laï ñeå cöùu nhaân ñoä theá. Sau naøy. Caû hai cuøng ñöôïc giaùo hoäiphong leân baäc Chaân Phöôùc.
XII. Ñaèng vaân.....Ñoän thoå...
Trong nhöõng truyeän thaàn thoaïi hay trong nhöõng cuoán tieåu thuyeát kieám hieäp. Ngöôøi ta thöôøng thaáy noùi ñeán Ñaèng vaân ñoän thoå: Ngöôøi ñang ôû nôi naøy thoaùng caùi ôû nôi kia...Nhöng ñaáy chæ laø nhöõng chuyeän khoâi haøi do oùc töôûng töôïng cuûa taùc giaû baøy ra, chöù treân thöïc teá khoâng coù gì.
Song ñoái vôùi Thieân Chuùa, Ñaáng toaøn naêng, thì pheùp ñaèng vaân ñoän thoå khoâng coù gì khoù khaên. Ngöôøi ban cho ai thì ngöôøi aáy coù theå ñoät nhaäp qua töôøng nhaø, qua cöûa ñoùng kín hoaëc vöôït truøng döông trong nhaùy maét. Thaày Martin ñaõ ñöôïc Thieân Chuùa ban cho pheùp ñaèng vaân ñoät thoå maø haøng ngaøn ngöôøi ñaõ chöùngkieán.
Tu vieän Santo Rosario luùc beänh thôøi khí phaùt xuaát, nhieàu tu só maéc beänh. Trong soá ñoù coù 60 tu só ñau naëng hôn, phaûi naèm la lieät khaép ñoù ñaây trong nhaø.
Giöõ traùch nhieäm y taù, moät mình thaày Martin phaûi troâng coi taát caû bònh nhaân. Vaäy maø laï luøng thay! Baát kyø moät beänh nhaân naøo caàn phaûi caáp cöùu töùc khaéc thaày ñaõ ñöùng beân caïnh vaø ñem thuoác men saün saøng
Trong moät ñeâm khuya vaéng, moät thaày bi ñau naëng, naèm lieät giöôøng trong moät tröôøng hoïc, cöûa ñaõ ñoùng kín. Boãng nhieân beänh nhaân leân côn döõ doäi, coù theå cheát neáu khoâng ñöôïc caáp cöùu. Töùc thôøi thaày Martin luø luø hieän ra beân giöôøng beänh nhaân.
Moät ñeâm khaùc Thaày Francis Velasco ñau lieät naèm moät mình trong phoøng toái taêm, thaày dôû chöùng nguy kòch maø khoâng ai ñeán caáp cöùu. Thaày hoaûng sôï vaø tin chaéc mình cheát ngay. Boãng thaày Martin hieän ra trong phoøng, mang theo thuoác chöõa cho beänh nhaân.
Ngaïc nhieân thaày Francis hoûi:
- Thaày Martin Ôi! taïi sao khoâng coù ai baùo tin maø thaày bieát toâi ñau
naëng?
Mæm cöôøi. Martin traû lôøi:
- Thoâi, thaày yeân trí khoâng caàn hoûi han voâ ích, thaày khoâng cheát
ñaâu maø sôï!
Cuøng luùc aáy thaày Francis khoûi
bònh vaø khoûe maïnh nhö bình thöôøng. Caùch maáy naêm sau. Thaày môùi
thuaät laïi chuyeän laï naøy, trong soá tu só nghe chuyeän hoâm aáy, coù thaày
thuû moân tu vieän laáy laøm ngaïc nhieân, vaø hoûi:
- Coù theå naøo xaåy ra nhö vaäy. Toâi nhôù hoâm aáy chính tay toâi khoùa
caùc cöûa raát caån thaän vaø giöõ heát caùc chìa khoùa...
Thaày loä veû hoaøi nghi vaø töø aáy ñeå yù rình moø xem Martin ra vaøo phoøng beänh nhaân nhö theá naøo!
Moät ñeâm vaøo luùc 10 giôø, sau
khi ñaõ ñoùng heát cöûa roài, boãng nhieân thaày laïi troâng thaáy Martin
trong phoøng beänh nhaân. Thaày töï hoûi:
- Laï luøng! Martin vaøo loái naøo?
Khoâng chòu thua, thaày nhaát ñònh theo doõi ñeå khaùm phaù haønh ñoäng cuûa Martin. Thaày neùp mình vaøo goùc töôøng, ñôïi xem Martin di ñoäng caùch naøo. Maét môû nhö daùn vaøo phoøng bònh nhaân, thaày ñôïi hoaøi khoâng thaáy ai ra, muoán chaéc chaén, thaày xem laïi caùc cöûa thì thaáy vaãn ñoùng caån thaän.
Luùc naøy thaày môùi hieåu...vaø quyø goái taï ôn Chuùa ñaõ ban cho thaày Martin quyeàn pheùp laï luøng ñoù.
Theo nhöõng lôøi ngöôøi am hieåu thuaät laïi thì ñeâm naøo thaày Martin cuõng xuaát hieän trong caùc phoøng beänh nhaân, ñem theo thuoác men hoaëv traùi caây caàn duøng cho moãi ngöôøi.
OÂng Rodrigo Molendez, söng nhoït
ñoäc ôû chaân. Toái ñeán oâng khoùa cöûa naèm moät mình trong phoøng,
moät ñeâm oâng ñau ñôùn quaù keâu leân nhö ñieân:
- Trôøi ôi! Toâi ñau nhöùc theá naøy chòu sao noåi? moät thaân moät mình
bieát keâu ai giuùp ñôõ cho luùc naøy!
OÂng vöøa döùt lôøi, thì thaày Martin ôû ñaâu xuaát hieän, mang nöôùc noùng ñeám röõa chaân cho beänh nhaân. OÂng Rodrigo töôûng ñaâu mình chieâm bao.
Söï laï naøy, cha Juan Molendez, con trai oâng Rodrigo ñaõ laøm chöùng trong baûn aùn tuyeân phong Chaân Phöôùc cho thaày Martin.
OÂng Rodrigo coøn keå laïi moät söï laï nöõa oâng ñöôïc muïc kích khi tôùi thaêm cha Juan de Salinas ñau daï daøy naèm taïi beänh vieän. Cha thoå huyeát, neân khaùt nöôùc vaø toû yù muoán uoáng moät ly nöôùc. Trong luùc ñoù, thaày Martin hieän ra tröôùc maët cha, böng moät ly nöôùc ñöôøng cho uoáng.
OÂng Rodrigo voâ cuøng ngaïc nhieân vì thaáy cöûa phoøng luùc aáy khoùa caån thaän.
XIII. Vöôït truøng döông trong nhaùy maét
Töø luùc thieáu thôøi, Thaày Martin raát öôùc ao ñöôïc sang Vieãn Ñoâng truyeàn giaùo. Chính vì muïc ñích aáy, thaày ñaõ vaøo tu Doøng Ña Minh loøng mong öôùc ñoù ñaõ ñöôïc hoaøn toaøn toaïi nguyeän. Thaày khoâng sang phöông xa xöù laï theo loái thöôøng cuûa caùc vò truyeàn giaùo, nhöng ñaõ ñöôïc chuùa ban pheùp xuaát hieän phi thöôøng.
Thaät vaäy, suoát ñôøi thaày tu trong nhaø Doøng Santo Rosario taïi Lima. Vaäy maø coù nhieàu nhaân chöùng ñaõ troâng thaáy thaày ôû Meã Taây Cô, Phaùp, Alger, Phi Luaät Taân vaø Trung Hoa!
OÂng Francis de Montoya coù quen bieát thaày Martin, sau oâng bò ñem sang an trí taïi Phi Chaâu. Trong thôøi gian ôû ñaây, oâng vaø caùc baïn ñoàng lao ñöôïc moät vò tu haønh ñeán giuùp ñôõ trong luùc hoaïn naïn.
Maën duø vì hoaøn caûnh ñaëc bieät, oâng khoâng ñöôïc pheùp hoûi quí danh vò tu haønh nhöng xem vaøo neùt maët khaû aùi, oâng khoâng hoà nghi vò ñoù chính laø Thaày Martin.
Khi maõn haïn, oâng trôû veà vaø vieäc thöù nhaát phaûi laøm laø tìm ñeán gaëp thaày Martin, sau khi ñöôïc tay baét maët möøng, oâng khoâng coøn hoà nghi gì veà söï coù maët cuûa thaày taïi Phi Chaâu.
OÂng cöù töôûng Beà treân ñaõ cho pheùp Thaày sang ñoù ñeå giuùp ñôõ oâng cuõng nhö caùc baïn tuø, nhöng khi hoûi ra môùi bieát thaày vaãn ôû nhaø Doøng. Ñeå khoûi thaéc maéc, oâng ñaùnh baïo hoûi Thaày nhöng Thaày cöù mæm cöôøi vaø noùi laõng ñi ñaøng khaùc khoâng muoán tröïc tieáp traû lôøi. Moät ngöôøi laùi buoân ôû Lima thuaät laïi raèng: Tröôùc khi sang buoân baùn taïi Meã Taây Cô, oâng coù tôùi thaêm Martin xin Thaày caàu nguyeän cho mình gaëp nhieàu may maén, vì oâng tin töôûng lôøi caàu nguyeän cuûa Thaày raát ñaéc löïc. Chaúng may, khi vöøa tôùi Meã Taây Cô oâng laâm beänh traàm troïng, trong côn meâ saûng, oâng keâu leân: "Laïy Chuùa sao Thaày Martin khoâng tôùi cöùu chöõa toâi"?
OÂng vöøa döùt lôøi Thaày
Martin ôû ñaâu böôùc vaøo, göông maët töôi vui, oâng vui möøng voäi
hoûi:
- Thaày tôùi ñaây luùc naøo?
- Toâi vöøa ñeán. Thaày Martin ñaùp.
Roài khoâng cho beänh nhaân hoûi
theâm, Thaày mau leï pha thuoác vöøa ñöa cho bònh nhaân uoáng vöøa noùi:
- OÂng chòu khoù uoáng thuoác naøy, chaéc chaén seõ khoûi.
Noùi ñoaïn Thaày bieán ñi trong nhaùy maét. Beänh nhaân uoáng thuoác vaø ñöôïc khoûe maïnh nhö thöôøng. OÂng ñeán tu vieän Ña Minh taïi Meã Taây Cô ñeå taï ôn Thaày. nhöng oâng khoâng bieát raèng: Luùc aáy Thaày Martin ñang ôû thuû ñoâ Lima, chöù coù ôû Meã Taây Cô ñaâu maø tìm!
Chuùa coøn ban cho Thaày quyeàn thieân bieán vaïn hoùa taøi tình, coù khi ñang laøm vieäc tröôùc maët moïi ngöôøi, hoaëc ñang ñöùng giöõa ñaùm ñoâng boãng nhieân Thaày bieán ñi nôi khaùc nhanh nhö chôùp! Vôùi quyeàn thieân bieán vaïn hoùa aáy, Thaày Martin chaúng nhöõng laøm cho mình ra voâ hình maø coøn coù theå che daáu keû khaùc cho khoûi con maét ngöôøi ñôøi nhìn thaáy. Laàn kia moät toäi phaïm laãn troán trong tu vieän, caûnh saùt ñuoåi theo luøng baét, Thaày lieàn duøng quyeàn bieán hoùa khieán cho toäi nhaân naøy thaønh moät ngöôøi voâ hình, do ñoù toäi nhaân thoaùt khoûi tay nhaø caàm quyeàn!
Theo lôøi chöùng cuûa nhieàu tu só, coù laàn Thaày Martin ñi vôùi hai thieân thaàn ñeán phoøng nguû ñeå caàu nguyeän; Laàn khaùc thaày coù boán thieân thaàn caàm neán saùng röôùc Thaày cuøng ñi chung quanh heø tu vieän!
Cha Barragan ñau naëng, caàn ñöôïc caáp cöùu, boãng choác thaáy Thaày Martin bay treân khoâng nhö hình moät traùi caàu löûa, ñeán taän phoøng ñeå chöõa cho mình.
Ngöôøi ta quaû quyeát raèng: Thaày Martin chaúng nhöõng coù taøi bay bieán maø coøn truyeàn taøi sang cho nhieàu ngöôøi khaùc. Moät hoâm Thaày daãn 30 hoïc sinh ñi caém traïi. Thaày troø vui ñuøa chaïy nhaûy ñeán queân caû ngaøy giôø. Khi maët trôøi ñaõ laën, maøn ñeâm bao truøm vaïn vaät, caùc hoïc sinh lo laéng, laøm theá naøo ñeå veà kòp giôø vì ñaøng coøn xa. Luùc aáy Thaày Martin ngöûa maët leân trôøi caàu nguyeän. Boãng nhieân göông maët Thaày trôû neân saùng laùng! Thaày quay laïi baûo caùc chuù beù: "Caùc em haõy theo toâi" Roài Thaày ñi tröôùc hoïc sinh theo sau, chæ trong khoaûnh khaéc, Thaày troø ñaõ veà tôùi nhaø ñuùng vaøo giôø ñaõ ñònh.
Naêm 1634, moät thieân tai thuûy laïo coù theå ñaåy daân chuùng vaøo caûnh laàm than do nöôùc soâng Rimac daâng leân. Daân chuùng lo ngaïi cho töông lai ñen toái! Thaày Martin cuõng coù maët taïi nôi chöùng kieán söï lo ngaïi ñoù. Hình nhö ñöôïc ôn soi saùng, thaày chaïy ra bôø soâng laáy ba hoøn ñaù kính Chuùa Ba Ngoâi, roài laàn löôït neùm xuoáng choå nöôùc xoaùy maïnh nhaát, ñoaïn quì xuoáng caàu nguyeän soát saéng tröôùc maët toaøn daân ñang chöùng kieán, khi thaày vöøa caàu nguyeän xong, nöôùc soâng ñaõ ruùt xuoáng tôùi möùc bình thöôøng. Ñöùng tröôùc hieän töôïng phi thöôøng môùi xaåy ra cöùu thoaùt naïn thuûy laïo ñang ñe doïa, toaøn daân sung söôùng hoan hoâ thaày. Ngay luùc ñoù hoï ñeà nghi xaây ngay moät ngoâi thaùnh ñöôøng ñeå kyû nieäm vaø taï ôn chuùa, nhöng Thaày Martin khoâng ñoàng yù vì gaàn ñoù ñaõ coù saün nhaø thôø Ñöùc Baø; ñeå yeân loøng daân, Thaày quaû quyeát vôùi hoï töø ñoù veà sau naïn luït taïi vuøng Rimac seõ khoâng coøn nöõa. Thôøi gian ñaõ chöùng thöïc lôøi quaû quyeát cuûa moät nhaø tieân tri kyø taøi.
Trong moät cuoäc gaëp gôõ
ngöôøi thanh nieân xa laï teân laø Juan Ferrer, Thaày Martin chaøo hoûi vui veõ
lòch thieäp vaø noùi moät caâu ñoät ngoät:
- "Thöa thaày, bao giôø chuùng toâi ñöôïc haân haïnh thaáy thaày ñoäi
noùn Hoàng Y?". Tröôùc maët nhöõng ngöôøi sô yù, caâu noùi ñoù coù
theå laø moät caâu khaùch saùo xaõ giao, nhöng lòch söû chöùng nhaân raèng:
Sôû dó Martin noùi caâu noùi ñoù laø vì thaày ñaõ nhìn thaáy tröôùc
ñòa vò cao quyù cuûa ngöôøi thanh nieân ñang ñöùng tröôùc maët Thaày
luùc naøy.
Quaû thaät, Juan Ferrer sau naøy ñaõ vaøo tu Doøng Ña Minh, chòu chöùc linh muïc, ñeán sau ñöôïc thaêng chöùc laøm giaùm muïc vaø Hoàng Y, ñuùng nhö tröôùc Thaày Martin ñaõ noùi tröôùc.
Moät naêm kia, thaønh Lima bò sa vaøo caûnh tang thöông do moät thöù bònh dòch môùi phaùt sinh. Nhaø Doøng Santo Rosario chaät ních nhöõng beänh nhaân naèm la lieät, thaáy theá moät tu só xin hoài tuïc vì sôï cheát...sau khi laáy heát lôøi khuyeân lôn raên baûo cuõng khoâng ñöôïc. Cha Beà Treân phaûi chaáp thuaän vieäc hoài tuïc cuûa thaày. Tröôùc khi rôøi khoûi nhaø Doøng, tu só thaân ñeán töø giaõ Thaày Martin. Thaày toû yù lo ngaïi cho thanh nieân thieáu yù chí can tröôøng, khi anh ta ra ñi, thaày noùi tieân tri raèng: Thoâi anh ñi thì ñi, nhöng neân bieát raèng: Thieân Chuùa ñang ñoùn chôø anh ôû nhaø queâ anh ñoù! Chaøng veà nhaø ñöôïc maáy hoâm laên ra cheát moät caùch raát thöông taâm! Lôøi tieân tri cuûa Martin ñaõ öùng nghieäm.
Theo lôøi cha Cypriano de Medina thuaät thì moät ngaøy kia, trong luùc Thaày Martin ñi vaéng, luõ hoïc troø vaøo phoøng aên vaø phoøng nguû cuûa thaày luïc loïi, chuùng laáy traùi caây, baùnh mì maø aên nhöng coù ñöùa taùo baïo hôn ñaõ laáy tieàn cuûa thaày daønh cho khoù ñoùi..Khi veà, Thaày ñaõ thaän troïng traùch moùc chuùng ñaõ aên troäm. Thaày saün saøng tha thöù cho nhöõng ñöùa ñaõ aên vuïng hoa quaû baùnh traùi, nhöng thaày buoäc phaûi traû laïi soá tieàn, vì tieàn ñoù laø cuûa keû khoù khaên... Chaúng may, chính ñöùa ñaõ aên caép ñaõ gaân coå leân caõi cho baèng ñöôïc, thaáy theá Thaày Martin noùi roõ cho chuùng bieát nhöõng tröôøng hôïp, nhöõng phöông phaùp chính noù ñaõ aùp duïng ñeå bieån thuû tieàn ñoù vaø hieän coøn giaáu gieám ôû choå naøo. Nghe ñeán ñaây chuùng chæ coøn caùch thuù toäi vaø ñem traû laïi cho thaày, ñeå ngaøy mai thaày coù tieàn laøm phuùc cho keû khoù ñoùi.
Nhöõng tích môùi thuaät laïi treân ñaây cuõng nhö muoân vaøn tích khaùc, chöùng toû Thaày Martin laø moät tieân tri kyø taøi. Nhöng thaày ñaõ aùp duïng taøi tieân tri ñoù ñeå möu ích cho nhöõng ai?
Baïn ñoïc trieät sau seõ bieát.
XV. Thaày Martin duøng taøi tieân tri ñeå cöùu nhaân ñoä theá
Vôùi taøi tieân tri Thieân Chuùa ñaõ ban cho, Thaày Martin ñaõ ñem aùp duïng ñeå cöùu vaõn nhieàu naïn nhaân xaáu soá.
Khi nghe moät toäi nhaân bò keát aùn xöû töû vaø saép phaûi ñieäu ra phaùp tröôøng, Thaày Martin voäi vaõ vaøo khaùm ñöôøng an uûi, voã veà vaø lo cho haén ñaëng chòu caùc pheùp Bí tích sau heát. Sau hôn moät tieáng ñoàng hoà laáy heát lôøi khuyeân lôn, khuyeán khích, Thaày môùi laøm cho haén meàm loøng lo vieäc laøm hoøa vôùi Thieân Chuùa tröôùc khi ñieäu ra phaùp tröôøng. Thaày trôû veà nhaø Doøng vôùi taát caû sung söôùng vì ñaõ thi aân cho moät naïn nhaân xaáu soá.
Sau ñoù, Chuùa cho thaày bieát vì lôøi thaày caàu nguyeän, toäi nhaân seõ ñöôïc aân xaù vaø traû laïi töï do. Thaày voäi vaøng ñöa tin ñoù cho naïn nhaân, Anh heát söùc vui möøng, chôø ngaøy ñöôïc trôû veà vôùi baø con hoï haønh laøng nöôùc. Nhöng ngaøy moät ngaøy hai, anh khoâng tin töùc gì khaû dó chöùng minh lôøi Thaày Martin ñaõ noùi, traùi laïi moät böõa kia, anh thaáy lyù hình ñieäu mình ra phaùp tröôøng!.. Taát caû thaát voïng chua cay traøn ngaäp qua taâm hoàn anh khi anh ñieäu qua caùc ñöôøng phoá ñeå ñeán choå ñeàn toäi xöùng ñaùng. Nhönh vöøa khi tôùi phaùp tröôøng nhaø caàm quyeàn môùi nhaän ñöôïc tin aân xaù cho toäi nhaân. Ai naáy quay veà, khi ñöôïc doïc ñaøng, moät thanh trao cho toäi nhaân môùi ñöôïc aân xaù moät soá tieàn do Thaày Martin gôûi ñeå anh gaây döïng laïi cô nghieäp sau khi ñöôïc traû laïi töï do! Ñoù laø ñaëc aân Thieân Chuùa ban cho anh vì coâng nghieäp Thaày Martin, moät tu só khoù khaên heøn haï.
Moät beänh nhaân naèm ñieàu trò taïi beänh vieän Lima ñaõ laâu ngaøy. Ai cuõng cho anh la ngöôøi coâng giaùo khoâ khan, ít khi nghó tôùi töông lai ñeå caûi thieän cuoäc soáng. Moät ñeâm kia anh giôû chöùng coù moøi laâm nguy. Tuy khoâng ai baùo cho Thaày Martin ñang ôû nhaø Doøng, nhöng töï nhieân thaày cuõng bieát tình hình nguy ngaäp cuûa bònh nhaân; Thaày voä vaõ thaân ñeán bònh vieän, baùo caùo vôùi nhaân vieân thöôøng tröïc veà beänh tình taàm troïng cuûa naïn nhaân maø chính nhaân vieân naøy cuõng khoâng bieát tôùi. Hôn nöõa thaày coøn cho nhaân bieát beänh nhaân tieáng la ngöôøi coâng giaùo, nhöng thaät ra haén chöa chòu pheùp Röûa toäi. Sau ñoù chính thaày thaân ñeán giöôøng beänh nhaân, aân caàn saên soùc hoûi han nhieàu ñieàu vaø cho haén tình traïng nguy ngaäp cuûa mình. Thaày cuõng khoâng queân cho haén bieát vieäc caàn phaûi doïn mình chòu pheùp Röûa toäi caáp toác. Nghe ñeán ñaây, haén heát söùc ngaïc nhieân vì thaáy Thaày Martin bieát roõ bí maät cuûa mình maø haén nghó chæ coù mình bieát. Do ñoù haén thuù toäi laõnh ñaïm, khoâ khan vôùi vieäc ñaïo vaø doïn mình chòu caùc pheùp caàn tröôùc khi taét thôû, vì theo lôøi Thaày Martin baùo tröôùc nhaát ñònh haén phaûi cheát trong ñeâm ñoù...
Theá laø nhôø coù söï can thieäp laï luøng cuûa Thaày Martin, moät linh hoàn ñaõ ñöôïc cöùu roãi.
Thaày Martin coù moät ngöôøi baïn taâm phuùc teân laø Ferdinando. Moät hoâm trong caâu truyeän thaân maät, thaày nhìn thaúng vaøo con maét baïn, noùi leân moät caâu noùi ñoät ngoät quaù, laøm cho ngöôøi baïn maát veû töï nhieân. Thaày noùi: Baïn Ferdinando, toâi hieåu anh roài! Anh ñanh buoàn phieàn vì moät yù nghó saâu xa maø anh ñang mong ñôïi! Nhöng xin anh haõy vui leân vaø chôø ñôïi: 14 naêm nöõa anh seõ ñöôïc toaïi nguyeän ñaáy.
Nghe ñeán ñaây, Ferdinando coá laøm ra veû töï nhieân ñaùp laïi: Buoàn phieàn vaø mong ñôïi! ÔÛ ñôøi coù laém caùi buoàn, cuõng nhö laém caùi mong! Ai traùnh ñöôïc nhöõng caùi ñoù? Chæ coù cheát môùi heát buoàn, heát mong thoâi anh aï.
Vôùi moät nuï cöôøi hoùm hænh giöõa ñoâi baïn, Martin noùi tieáp: Khoâng, ñoái vôùi anh caùi cheát cuõng khoâng heát buoàn, heát mong! Chæ khi naøo anh ñaëng thuï phong linh muïc, luùc aáy anh môùi vui ! Bò ñaùnh truùng taâm lyù, Ferdinando söûng soát, nhìn thaúng vaøo ngöôøi baïn taâm phuùc, khoâng noùi ñöôïc nöûa lôøi... Nhöng Martin thaûn nhieân noùi vôùi baïn: Ferdinando, toâi noùi thaät vôùi anh, anh seõ ñöôïc toaïi nguyeän: anh seõ trôû thaønh linh muïc. Nhöng khi laøm linh muïc roài anh coù trôû laïi thaønh naøy cuõng khoâng coøn gaëp toâi nöõa. Quaû thaät, 14 naêm sau, Ferdinando ñaëng laõnh chöùc linh muïc trong nhöõng hoaøn caûnh baát ngôø ôû Santiago thuoäc nöôùc Chileâ. Khi trôû veà Lima, cha raát buoàn vì khoâng ñöôïc phöôùc gaëp laïi ngöôøi baïn taâm phuùc ôû ñôøi naøy nöõa, ñuùng nhö lôøi Thaày Martin ñaõ noùi.
Moät tích khaùc sau ñaây chöùng toû lôøi tieân tri cuûa Thaày Martin coù baûo ñaûm ñeán möùc naøo?
Don Juan de Figuerra, Ñoâ tröôûng Lima, ñang noùng loøng chôø ñôïi leänh cuûa trieàu ñình Taây Ban Nha quyeát ñònh veà soá phaän cuûa mình. Trong luùc ñoù, Thaày Martin thaân ñeán thaêm söùc khoûe vaø cho oâng bieát raèng: Maáy hoâm nöõa laø oâng nhaän ñöôïc giaáy tôø chính thöùc, nhöng thaày theâm raèng phoù vöông Peru seõ möu saùt oâng! Nhöng oâng seõ khoûi naïn vaø ñöôïc thaêng chöùc Thoáng Ñoác ngaân haøng quoác gia. Tuy nhieân trong chöùc vuï ñoù oâng bò nhieàu tai bay vaï gioù, neáu can ñaûm chòu ñöïng oâng seõ laäp ñöôïc nhieàu coâng traïng.
Thôøi gian ñaõ laøm chöùng lôøi tieân tri ñoù öùng nghieäm ñeán möùc naøo: Don Juan, taân thoáng ñoác ngaân haøng quoác gia bò maát moät meû troäm 10 vaïn myõ kim, ñaâm ra buoàn phieàn nhö ñieân daïi. Hôn nöõa coøn bò vu khoáng nhieàu ñieàu, khieán oâng heùo haét ñi chæ tröïc cheát!
Trong tröôøng hôïp naøy, oâng môùi nhôù laïi lôøi tieân tri Martin, vaø thaân ñeán tìm Thaày mong ñöôïc moät lôøi an uûi voã veà: Sau cuøng oâng toû yù muoán cheát khoâng thieát soáng nöõa! Nhöng Thaày Martin mæm cöôøi cho oâng bieát raèng: Thaày seõ cheát tröôùc oâng, vaø sau naøy phaàn moä cuûa oâng seõ ôû beân phaàn moä Thaày taïi nhaø Doøng. Thôøi gian ñaõ baûo ñaûm söï öùng nghieäm cuûa caùc lôøi tieân tri tæ mæ ñoù... Ngaøy nay khaùch du lòch coøn gaëp thaáy phaàn moä cuûa Thaùnh Martin de Porres! Phaàn moä ñaõ noùi leân raát nhieàu vôùi khaùch thaäp phöông qua caùc theá heä!
XVI. Lôøiø tieân tri cuoái cuøng
Naêm 1639, trong moät cuoäc kinh lyù qua thaønh Lima, Ñuùc Cha, Feliciano de Vega, Toång Giaùm Muïc Meã Taây Cô bò bònh söng phoåi raát ñau ñôùn caùc baùc só ñeàu thaát voïng tröôùc caên bònh nguy hieåm aáy!
Thaáy khoâng coøn hy voïng ôû khoa hoïc loaøi ngöôøi, Ñöùc cha môùi nhôù ñeán Thaày Martin, moät nhaân noåi tieáng laø hay cöùu nhaân ñoä theá. Ngaøi sai cha Cipriano de Vega, laø chaùu ngaøi thaân ñeán tu vieän Santo Rosario, yeâu caàu cha Beà treân sai Thaày Martin ñeán giuùp ñôõ mình trongluùc laâm nguy.
Vaâng lôøi Beà treân, Thaày Martin voäi vaõ thaân ñeán haàu Ñöùc Toång Giaùm Muïc, Ngaøi xin thaày ñeå tay leân ngöïc mình vôùi moät yù nghó laø coù baøn tay thaùnh aáy, nhaát ñònh ngaøi seõ cöùu thoaùt! Nhöng loøng khieâm nhöôøng, thaày heát söùc xin caùo thoaùi. Theo yù thaày khoâng bao giôø daùm laøm nhö theá, tuy nhieân ñöùng tröôùc söï khaån khoaûn nhö truyeàn khieán cuûa Ñöùc Giaùm Muïc, thaày phaûi nhaém maét vaâng lôøi ñeå tay leân ngöïc ngaøi, cuøng luùc ñoù caên beänh bieán ñi ñaâu maát, Ñöùc Giaùm Muïc bình phuïc. Ngaøi caûm thaày trong mình deã chòu, vui veû khoan khoaùi nhö voâ söï!
Ñöùng tröôùc pheùp laï hieån nhieân, ai naáy ñeàn raàm roä khen ngôïi Thaày Martin, coi ngaøi mhö Thaùnh soáng !
Treân ñöôøng trôû veà ñòa phaän, Ñöùc Toång Giaùm Muïc xin Beà treân cho pheùp thaày ñi hoä toáng. Nhöng vôùi cöû chæ khieâm nhu, Thaày xin caùo töø veà nhaø Doøng vì thaày ñaõ bieát moät vieäc quan troïng trong ñôøi thaày saép xaåy ra...
Toaøn theå nhaø Doøng raát ngaïc nhieân khi thaáy laàn ñaàu tieân Thaày Martin maëc boä aùo môùi! Coù ngöôøi thaéc maéc veà caùi thaùi ñoä hieám thaáy aáy. Thaày noùi nhö nöûa ñuøa nöûa thaät raèng: Ñaây laø boä aùo môùi maø laàn ñaàu tieân cuõng nhö laàn cuoái cuøng toâi maëc ñeå ngöôøi ta lieäm xaùc toâi ñem choân cho tieän vieäc! Caâu noùi ñoù, ai ngôø coù nguï moät söï thaät raát phuõ phaøng!
Ngaøy hoâm sau thaày bò soát reùt naëng, phaûi naèm lieät giöôøng lieät chieáu. Caû nhaø Doøng tuoân ñeán beân giöôøng thaày, tìm phöông caáp cöùu. Nhöng thaày bình tónh noùi cho caùc anh em bieát raèng: Ñôøi soáng cuûa thaày ñeán ñaây chaám döùt, baát cöù thuoác naøo cuõng khoâng cöùu soáng thaày trong luùc naøy! Khi thaáy anh em nhaø taän löïc giuùp ñôõ mình veà moïi phöông dieän, thaày raát caûm ñoäng, ngoû lôøi thaønh thaät caùm ôn Beà treân vaø toaøn theå anh em nhaø, ñoàng thôøi xin tha thöù nhöõng loãi laàm maø thaày phaïm trong choùt cuoäc ñôøi taïi tu vieän, lôøi leû khieâm nhöôøng vaø chaân thaät, ai nghe cuõng phaûi caûm ñoäng chaûy nöôùc maét ra, vaø toû yù lo ngaïi buoàn tieác vì saép phaûi vónh bieät moät ñaáng thaùnh...
Sau cuøng, Thaày doïn mình chòu caùc pheùp sau heát caùch soát saéng ñeå doïn mình chieán ñaáu vôùi hoûa nguïc moät laàn sau heát vì thaày bieát raèng: Boïn Satan ñaõ ñem toaøn löïc ra ñeå cho thaày ngaõ loøng maát nhaân ñöùc tin caäy trong phuùt cuoái cuøng cuûa cuoäc ñôøi thaày...Nhöng vôùi söï giuùp ñôõ cuûa Thieân Chuùa, cuûa Meï Maria maø troïn cuoäc ñôøi thaày ñaõ trìu meán cuûa Thaùnh Phuï Ña Minh, cuûa thaùnh Vicenteø Ferrer, cuûa Thaùnh Catarine Alexandrina, Martin nhaát ñònh lao thaân vaøo maët traän chieán ñaáu ñeán thaéng lôïi cuoái cuøng !
Ngoaøi ra, ma quæ coøn laøm cho Ngaøi ñau ñôùn hôn veà phaàn xaùc do beänh taät gaây ra, nhöng ngaøi ñaõ cam loøng chòu heát ñeå keát hôïp vôùi nhöõng ñau khoå Chuùa Gieâsu treân thaùnh giaù.
Giôø haáp hoái ñaõ ñeán, caùc thaày trong nhaø quì xung quanh giöôøng ñoïc kinh baûo ñaøng...
Thaày Martin soát saéng oâm töôïng chòu naïn treân ngöïc, öùa nöôùc maét ra, töø giaõ taát caû anh em nhaø laàn sau heát. Khi caùc thaày ñoïc tôùi caâu: "Choác aáy ngoâi thöù hai xuoáng theá laøm ngöôøi, vaø ôû cuøng chuùng toâi" thì Thaày Martin thôû hôi cuoái cuøng, ñeå laïi moät tang chung cho caû nhaø Doøng vaø nhaân daân Lima.. Thaày taét thôû hoài 9 giôø toái ngaøy 3 thaùng moät dl 1639. thoï 60 tuoåi tu ñöôïc 39 naêm.
Tieáng chuoâng saàu baùo hieäu caùi cheát cuûa moät ñaáng thaùnh suoát ñôøi ñaõ taän tuïy hy sinh cho ngöôøi ñoàng loaïi noùi chung vaø cho nhöõng naïn nhaân xaáu soá noùi rieâng, khi nghe tin Thaày Martin cheát taïi tu vieäm Santo Rosario, toaøn theå nhaân daân Lima tuoán ñeán kinh vieáng thi theå ngaøi, hoï ngaäm nguøi thöông tieác vì töø nay maø ñi, Lima seõ coù moät Ñaáng thaùnh baàu cöû cho daân thaønh tröôùc Ngai thieâng !
Theá laø Thaày Martin ñaõ cheát ñuùng nhö lôøi thaày ñaõ noùi tröôùc. Ñoù laø lôøi tieân tri cuoái cuøng cuûa thaày!
XVII. Thaày Martin cheát, nhöng khoâng heát hoaït ñoäng !
Suoát cuoäc ñôøi, Thaày Martin ñaõ vui loøng hy sinh cho nhaân loaïi ! Loøng baùc aùi cuûa Ngaøi bao la nhö bieån caû.
Nhieàu ngöôøi laàm töôûng raèng: cheát ñi Thaày Martin seõ khoâng coøn lieân laïc ñöôïc vôùi theá giôùi höõu hình, ñaày gian lao ñau khoå naøy nöõa! Nhöng söï thöïc khaùc haún !
Vieäc laï luøng tröôùc heát Chuùa laøm nôi xaùc thaày laø moät hieän töôïng xaåy ra tröôùc maét moïi ngöôøi chöùng kieán taïi choå: Sau maáy giôø Thaày Martin taét thôû, xaùc Ngaøi cöùng ra nhö goã ñaù. Ñöùng tröôùc moät hieän töôïng thöôøng xuyeân ñoù, Cha Cipriano de Medina muoán Thaày laøm moät pheùp laï treân xaùc Thaày ngay laäp töùc. Vôùi taát caû loøng thaønh thöïc kính meán, cha noùi vôùi thaày nhö noùi vôùi keû coøn soáng raèng: Hôõi Thaày Martin, sao Thaày ñeå xaùc mình cöùng ñô ra nhö theá naøy, giôø ñaây bao nhieâu ngöôøi coù maët beân xung quanh Thaày ñeàu thieát tha mong ñôïi cho xaùc Thaày trôû laïi meàm maïi nhö tröôùc, ñeå hoï nhaän bieát quyeàn pheùp Thaày môùi nhaän ñöôïc tröôùc Ngai Thieâng! Thaày haõy laøm pheùp laø ngay ñi ñeå theo loøng mong öôùc cuûa moïi ngöôøi.
Thaät laøm caàu ñöôïc öôùc thaáy ! Cha noùi chöa döùt lôøi thì, xaùc Thaày Martin trôû neân meàm maïi, toát laønh nhö khi coøn soáng, ñoàng thôøi bôûi xaùc Thaày xoâng ra muøi höông thôm ngaøo ngaït baùt ngaùt, thöù höông thôm khoâng theå tìm thaáy ôû theá gian naøy. Tieáng pheùp laï truyeàn ra khaép nôi nhanh nhö chôùp, thu huùt moät soá raát ñoâng daâng chuùng tuoán ñeán nhö nöôùc chaûy. Tu vieän chaät ních nhöõng ngöôøi! Hoï thi ñua ñuïng ñeán xaùc Thaày hoaëc laáy nhöõng vaät Thaày ñaõ duøng luùc sinh thôøi.
Tröôùc söï naùo nhieät cuûa daân chuùng caùc nôi ñoå xoâ ñeán, tang leã phaûi hoaõn laïi nhieàu ngaøy, nhöng xaùc Thaày vaãn töôi tænh, vaø xoâng ra muøi höông thôm phöùc, laøm cho ai naáy ñeàu nöùc loøng suøng baùi maõi khoâng thoâi.
Ñeán ngaøy ñaõ ñònh, tang leã ñöôïc cöû haønh raát long troïng: Chính Ñöùc Toång Giaùm Muïc De Cruzco, Baù Töôùc De Chichon, Phoù vöông xöù Peru vaø cuï Juan de Cennafield, ñaïi dieän hoaøng gia khieâng linh cöõu ñi tröôùc, theo sau laø caùc nhaø ñaïi dieän chính quyeàn vaø giaùo quyeàn, nhieàu giaùm muïc, linh muïc, tu só caùc Doøng nam nöõ cuøng moät soá ñoâng giaùo daân tieãn ñöa Thaày ñeán nôi an nghó ngaøn thu. Tröôùc nhöõng noâ nöùc khoân taû, ñaùm tang bieán thaønh cuoäc cung nghinh linh ñình troïng theå chöa töøng thaáy taïi thuû ñoâ Lima. Ai ngôø con ngöôøi heøn haï nhö Martin, maø ngaøy nay ñöôïc toaøn theå nhaân daân toân troïng. Giôø ñaây, ngöôøi ta thaáy Thaày ñaõ hoaøn toaøn thöïc hieän lôøi Chuùa phaùn: " Ai haï mình xuoáng seõ ñöôïc caát leân cao". Troùt ñôøi Thaày Martin muoán töï haï xuoáng döôùi chaân moïi ngöôøi, soáng cho moïi ngöôøi, khoâng soáng cho mình, do ñoù giôø ñaây, ai naáy höôùng veà Thaày nhö Ñaáng Thaùnh ñaùng toân troïng meán yeâu; Ñoù laø pheùp laï vónh vieãn Thaày ñaõ laøm trong troùt ñôøi.
Töø ngaøy Thaày thaùc ñi, nhöõng pheùp laï nhaõn tieàn lieân tieáp xaûy ra: Baø Catarina de Goazaùlez baát toaïi ñaõ 15 naêm trôøi, khi ñuïng ñeán quan taøi cuûa Thaày thì ñöôïc laønh maïnh ngay trong choác laùt!
Baø Elisabeth de Astorage ñang leân côn soát reùt naëng, theá maø sau khi ñuïng ñeán aùo Thaày ñaõ duøng khi coøn soáng, beäng soát reùt bieán ñi ngay, khoâng ñeå laïi daáu veát naøo.
Baø Alisabeth Ortez de Torrez, tröôùc ñaõ haøm aân Thaày nhieàu laém; Giôø ñaây, baø muoán xin Thaày moät cho ñaëc aân nöõa laø chöõa baø khoûi beänh ñau maøng oùc. Vöøa keâu caàu khaán vaùi xong, baø caûm thaáy nheï nhaøng deã chòu; Töø aáy cho ñeán cheát, khoâng thaáy beänh ñoù taùu dieãn nöõa.
Moät naïn nhaân da ñen chæ uoáng moät ly nöôùc coù pha chuùt ñaát laáy treân naám moä Thaày Martin, lieàn ñöôïc khoûi beänh soát reùt röøng ñaõ töøng bao nhieâu naêm giaøy voø haén.
Baùc só Diego de Cevallos bò beänh yeát haàu, khoâng thuoác naøo chöõa khoûi, oâng ngaõ loøng vaø chæ naèm chôø cheát. May ra moät ngöôøi baïn ñöa ñeán cho baùc só chuùt di tích cuûa Thaày Martin, oâng vui möøng ñeå di tích ñoù treân coå vaø nguû moät giaác ngon laønh; Saùng hoâm sau, khi thöùc daäy, baùc só khoâng thaáy daáu veát gì cuûa caên beänh nöõa. OÂng buoäc loøng coâng nhaän hieän töôïng ñoù laø pheùp laï hieån nhieân, khoa hoïc khoâng theå naøo giaûi thích ñöôïc.
Tin töùc veà nhöõng pheùo laï ñoàn thoåi ra khaép nôi nhanh nhö chôùp, thieân haï tuoán ñeán tu vieän Santo Rosario kính vieáng khoânh ngöøng. Ñeå vieäc ñaïo ñöùc coù theå thöïc hieän deã daønh hôn, caùc nhaø caàm quyeàn ñaïo ñôøi ñoàng thanh yeâu caàu cha Beà treân neân dôøi xaùc Thaày sang moät nhaø nguyeän roäng raõi, ai naáy thoûa thuaän xaây caát ngoâi moä Thaày ngay trong phoøng Thaày ôû luùc sinh thôøi, gaàn cöûa tu vieän, ñeå cho giaùo daân tieän vieäc ñeán kính vieáng.
Leã dôøi thi theå Thaày Martin ñöôïc cöû haønh raát long troïng vaøo moät ngaøy trong thaùng Ba naêm 1664 nhaèm kyû nieäm 25 naêm Thaày taï theá.
Trong haøng quan khaùch ñeán döï leã hoâm aáy, ngöôøi ta nhaän thaáy Baù Töôùc S. Esteban, Phoù vöông xöù Peru, caùc quan trong trieàu vaø hoang gia, caùc Ñöùc Giaùm Muïc cuøng nhieàu giaùo só, giaùo daân khaép nôi tuoân ñeán. Khi môû quan taøi ra ñeå khaùm nghieäm theo nghi thöùc thöôøng leä, ngöôøi ta raát ngaïc nhieân khi thaáy thi theå Thaày Martin in coøn nguyeân veïn, maët muõi töôi tænh nhö ngöôøi coøn soáng. Ngoaøi ra, coøn xoâng muøi höông thôm baùt ngaùt laøm maùt loøng ngöôøi chöùng kieán.
Ñeå thí nghieäm, nhieàu nhaø baùc hoïc laáy kim chích vaøo thòt thaùnh nhaân, lieàn coù maùu töôi chaûy ra nhö thöôøng. Ñöùng tröôùc hieän töôïng phi thöôøng ñoù, hoï khoâng theå caàm mình ñöôïc. Moät sung söôùng hieän ra treân maët moïi ngöôøi, loøng toân suøng kính meán cuûa hoï ñoái vôùi ngöôøi quaù coá vì theá theâm leân ñeán nhieät ñoä cao nhaát, hoï raát mong moûi moät ngaøy kia seõ thaáy Thaày ñöôïc ñaët leân baøn thôø ñeå ñoùn nhaän loøng toân suøng kính meán cuûa toaøn theå nhaân loaïi.
Luùc naøy daân chuùng Lima haõnh dieän vì coù Thaày Martin, moät ngöôøi con yeâu cuûa xöù sôû ôû vôùi mình.
XVIII. Vieäc phaûi ñeán, ñaõ ñeán...
Martin, moät ngöôøi da ñen heøn haï, luùc sinh thôøi ñaõ theo ñuoåi lyù töôûng duy nhöùt: Xaû kyû hy sinh, taän tình baùc aùi; Khi thaùc ñi ngaøi vaãn tieáp tuïc thi haønh söù maïng thieâng lieâng ñoái vôùi nhaân daân ñang quaèn quaïi trong ñau khoå! Do ñoù caû theá giôùi coâng giaùo khoâng theå khoâng quan taâm, ñem loøng khaâm suøng quí meán Ngaøi.
Phong Chaân phöôùc cho Martin !
Ñoù laø nguyeän voïng thieát tha nhaát cuûa giaùo daân, nhaát laø nhöõng ai ñöôïc haân haïnh bieát thanh danh, söï nghieäp cuûa Ngaøi. Nhöng ngoùt 200 naêm sau, loøng mong öôùc ñoù môùi ñöôïc toaïi nguyeän. Duø phaûi chôø laâu ñeán ñaâu, cuõng khoâng phaûi laø chuyeän ñaùng tieác ! vì vieäc phong thaùnh khoâng phaûi laø chuyeän deã daøng nhö coù ngöôøi laàm töôûng.
Sau bao nhieâu naêm ñieàu tra caën keõ, ngöôøi ta môùi khaùm phaù ra caû moät kho taøng quí baùo chung quanh vò anh huøng cuûa thôøi ñaïi, ñaïi khaùi toaøn laø nhöõng vieäc baùc aùi lieân mieân. Ngaøi ñaõ thöïc hieän ñeå xoa dòu veát thöông loøng cuûa nhöõng ngöôøi laâm phaûi caûnh tai bay vaï gioù, khoù loøng gôõ mình cho khoûi neáu khoâng coù sö can thieäp cuûa Thaày Martin ôû beân kia theá giôùi
Trong vieäc yeâu caàu Phong Chaân Phöôùc cho Martin, ngöôøi ta thaáy coù nhieàu baäc vò vong trong hai xaõ hoäi ñaïo ñôøi, nhö nhaø vua Philipeâ IV, vua naøy ñeä leân Ñöùc Giaùo Hoaøng Alexandro VII moät laù ñôn thænh caàu Ngaøi laáy quyeàn Thieân Chuùa, ñeå tuyeân döông coâng ñöùc vò aân nhaân cuûa nhaân loaïi. Ngoaøi ra, ñeå thöïc hieän loøng mong öôùc ñoù caùch choùng vaùnh, nhaø vua trao söù maïng cho vò ñaëc söù Taây Ban Nha taïi Roâma vaän ñoäng ñaéc löïc. Naêm 1661 vaø 1664; Vua coøn ñeä sang Toøa Thaùnh hai ñôn thænh caàu vieäc noùi treân.
Ñöøng keå vua Philipeâ IV, coøn coù raát nhieàu danh nhaân khaùc thuoäc nöôùc Peru, nhaát laø Ñöùc Giaùo Chuû Lima vaø cha Beà treân Doøng Ña Minh ñaõ thieát tha ñeä ñôn thænh caàu Toøa Thaùnh xeùt baûn aùn söï nghieäp, coâng ñöùc Thaày Martin ñeå chính thöùc suy toân Ngaøi leân baäc Chaân Phöôùc.
Sau khi nhaän ñöôïc bao nhieâu ñôn thænh caàu, Toøa Thaùnh môû cuoäc ñieàu tra caën keõ theo giaùo luaät, chaúng may chieác taøu chôû coâng vaên Toøa Thaùnh bò ñaém taïi Ñòa Trung Haûi, phaûi maát bao nhieâu thôøi giôø môùi truïc leân ñöôïc, khi xem ñeán caùc giaáy tôø, ngöôøi ta nhaän thaáy ñaõ muïc naùt haàu heát, chæ tröø coâng vaên Toøa Thaùnh coù lieân quan ñeán vuï aùn Martin laø khoâng vieäc gì.
Cha Francis Blao ñöôïc cöû laøm tröôûng lyù thaâu nhaän taát caû taøi lieäu lieân quan ñeán vuï aùn quan troïng naøy. Ñang khi thi haønh coâng vieäc gaáp ruùt, chaúng may cha bò ung thö,, beänh tình traàm troïng. Coâng vieäc phaûi ñình laïi.. Ñöùng tröôùc söï lo ngaïi cho töông lai, cha ñaët heát tin töôûng vaø hi voïng vaøo Thaày Martin, xin thaày ra tay cöùu vôùt mình trong luùc laâm nguy ! Thaät laø caàu ñöôïc öôùc thaáy: sau moät ñeâm nguû ngon laønh, saùng hoâm sau khi tænh daäy, cha thaáy ung thö ñaõ bieán maát töø luùc naøo roài !
Trong vieäc taøi lieäu lieân can ñeán cuoäc Phong Chaân Phöôùc cho Martin, ngöôøi ta phaûi ñaëc bieät quan taâm ñeán Juan Vasquez, ngöôøi thanh nieân ngaøy naøo kia ñaõ ñöôïc haân haïnh soáng beân caïnh thaùnh nhaân trong voøng 4 naêm trôøi.
Tröôùc khi Thaày Martin qua ñôøi, Juan ñaõ xin pheùp trôû veà Taây Ban Nha; khi thaày troø töø bieät nhau, Martin coù noùi moät caâu nguï ñaày thaâm yù coù veû tieân tri laém: " Naøy anh Juan, thaày troø ta seõ khoâng coøn gaëp maët nhau ôû theá gian naøy nöõa. Neáy coù gaëp anh cuõng khoâng muoán nhìn nhaän toâi !"
Ñeå boå quyeát phaàn quan trong baûn aùn, vò tröôûng thaáy caàn phaûi gaëp maët teân Juan naøy. Sau bao nhieâu vaát vaõ ñoøi hoûi, Juan môùi chòu ra maët theo tö caùch nhaân chöùng ñaõ ñöôïc maét thaáy tai nghe bao coâng vieäc xaûy ra chung quanh vò anh huøng cuûa chuùng ta. Nhöng trong cuoäc thaåm vaán, nhaø caàm quyeàn coù veõ baát maõn vì thaùi ñoä deø daët, kín ñaùo, thieáu thaønh thaät cuûa nhaân chöùng.
Sau cuoäc thaåm vaán ñaàu tieân, Juan trôû veà nhaø söûa soaïn ñoïc kinh toái taïi gia, thì thaáy coù tieáng goïi ngoaøi cöûa, anh voäi vaõ ra xem coù ai ñeán thaêm mình. Khi roøm qua cöûa soå, anh thaáy boùng daùng 2 vò tu haønh löôùt qua; thaáy khoâng coù chuyeän gì quan troïng, anh trôû laïi nhaø vaø tieáp tuïc ñoïc kinh nhö tröôùc. Nhöng laàn naøy nghe tieáng goïi ngoaøi ñöôøng caùi, anh phaûi boû giôû vieäc maø ra, khi aáy thaáy hai thaày Doøng tieán laïi, vaø trong nhaùy maét anh ñaõ thaáy hai thaày ñöùng tröôùc maët mình, moät trong hai thaày Doøng ñoù chính laø Martin ! vôùi moät gioïng nghieâm nghò. Thaày traùch moùc Juan caùch thaân troïng "Juan Vasquez ! anh khoâng nhaän ra toâi aø?" Luùc naøy Juan ñöùng laëng ngöôøi ñi toùc gaùy döïng ñöùng leân, moät boái roái thaám nhaäp taâm hoàn, anh ñang töôûng nhö mình trong caûnh chieâm bao, thì laïi nghe thaáy Thaày Martin noùi tieáp: " Anh Juan, vì sao anh laïi coù thaùi ñoä daët khi phaûi thuaät laïi ñôøi soáng dó vaõng cuûa toâi? ÔÛ trong theá khoâng thaønh thaät, khoâng toát ñaâu. Anh haõy maïnh daïng khai heát nhöõng ñieàu maét thaáy tai nghe, ñöøng sôï ! "
Noùi ñeán ñaây, caû hai vò khaùch bieát ñi ñaâu maát trong nhaùy maét ! ÔÛ laïi moät mình Juan môùi nhôù lôøi Martin noùi khi thaày troø töø giaõ nhau laàn sau heát, vaø anh baét ñaàu hieåu ñaàu ñuoâi caâu chuyeän.
Nhöng khoâng hieåu taïi sao Juan laïi khoâng töï yù thaønh thöïc thöøa khai. Söï thöïc, chính anh laø moät trong nhaân chöùng quan troïng trong vieäc naøy, neáu vì moät lyù do naøo anh khoâng khai ra, thì coâng vieäc coøn bò xeáp laïi laâu ngaøy...Hieåu nhö theá, Cha Bernado de Medina, nhaân vieân trong uûy ban, thaân haønh ñeán tìm Juan ñeå ñieàu tra boå tuùc. Nhöng ñöùng tröôùc söï ruït reø, e leä cuûa anh, cha khoâng thu thaäp theâm ñöôïv taøi lieäu môùi. Sau bao nhieâu coá gaéng, Ngaøi môùi laøm cho anh khai roõ raøng, nhöõng ñieàu maét thaáy tai nghe trong coøng 4 naêm anh soáng caïnh Thaày Martin. Vaø ñaây laø söû lieäu quyù hoùa, coù giaù trò phaùp lyù.
Ñeán naêm 1671, hoà sô baûn aùn ñaàu tieân naøy môùi ñöôïc ñöa leân Boä Leã Toøa Thaùnh. Maëc daàu hoà sô naøy laø keát quaû cuûa bao hy sinh, nhöng khi xeùt laïi, Toøa Thaùnh vaãn coøn thaáy thieáu soùt, nhaát laø phía anh Juan. Thaät ra anh chöa cung khai taát caû nhöõng chi tieát caàn thieát. Do ñoù, moät ngaøy kia anh caûm thaáy nhö coù tieàm löïc thuùc baùch anh phaûi ñi cung khai cho heát. Anh maïnh daïn böôùc chaân ra ñi, nhöng moät nghi ngôø, aùi ngaïi thaám nhaäp taâm hoàn anh, khieán anh ngaàn ngaïi khoâng bieát tieán hay thoaùi... Boãng nhieân anh thaáy moät thaày Doøng ñöùng tröôùc maët, nhìn vôùi veû maët nghieäm nghò traùch moùc; Anh nhaân ra laø Thaày Martin. Laàn naøy Thaày noùi vôùi anh: "Anh Juan, sao anh khoâng nghe toâi ? Giôø ñaây anh phaûi ñi cung khai cho heát ñi" Noùi ñoaïn Thaày Martin bieán ñi ngay. Ñaây laø laàn thöù hai Ngaøi thaân thieän ñeán thuùc giuïc anh laøm troøn boån phaän thieâng lieâng ñoái vôùi Thaày, ñeå möu coâng ích cho nhaân loaïi.
Baáy giôø, anh môùi hieåu vai troø quan troïng cuûa mình trong vieäc vaän ñoäng Phong Chaân Phöôùc cho Thaày, ngöôøi baïn thaân thieát cuûa mình, vì vaäy, anh vui veõ, cöông quyeát laøm troøn boån phaän aáy...
Sôû dó, ngaøy nay ngöôøi ta bieát ñöôïc nhieàu ñieàu tæ mæ trong tieåu söû Thaùnh Martin, laø nhôø coù cha Bernado caên cöù vaøo taøi lieäu xaùc ñaùng, chieáu moät aùnh saùng cho nhaân loaïi thaáy söï nghieäp cao caû cuûa Martin de Porres ñaõ thöïc hieän luùc sinh thôøi.
Ngaøy 29 thaùng tö 1763, Ñöùc Clemeteø XIII (1759-1769) coâng boá Ñaïo duï xaùc nhaän söï thaùnh thieän cuûa Thaày Martin, ñoàng thôøi taëng Ngaøi töôùc hieäu Ñaáng Ñaùng Kính ! Töôùc hieäu daønh rieâng cho nhöõng toâi taù Chuùa.
Ñeán ñôøi Ñöùc Gregorio XVI (1831-1846), toøa thaùnh môùi kyù saéc Phong Chaân Phöôùc cho Thaày Martin. Nhöng tröôùc khi tuyeân boá, coøn xeùt laïi moät laàn nöõa vaø ngaøy 10 thaùng chín 1837, Ñaáng Ñaùng Kính Martin ñöôïc suy toân Chaân Phöôùc taïi ñeàn thôø Vatican tröôùc maët muoân vaøn ngöôøi töù phöông tuoân ñeán chaøo möøng vò Taân Chaân Phöôùc, troùt ñôøi ñaõ hy sinh cho ngöôøi ñoàng loaïi, söï vui möøng cuûa bao taâm hoàn luùc naøy khoâng taøi naøo taû cho xieát, vieát cho cuøng !
Trong dòp hieám co naøy, ngöôøi ta laïi thaáy Chaân Phöôùc Martin laøm nhieàu pheùp laï taïi nhieàu nöôùc khaùc nhau nhö Hoa Kyø, Gia Naõ Ñaïi, Meã Taây Cô, Peru, Phi Luaät Taân, Taây Ban Nha, Phi Chaâu... vaø ñaâu ñaâu cuõng thaáy giaùo daân thi daâng leân Vò Taân Chaân Phöôùc lôøi hoan hoâ nhieät lieät ! ! !
Loøng kính meán toân suøng cuûa giaùo daân thaäp phöông ñoái vôùi vò Taân Chaân Phöôùc Martin chöa ñöôïc hoaøn toaøn thoûa maõn, cho ñeán khi thaáy tính danh Ngaøi ñöôïc nghi vaøo soå caùc Ñaáng hieån thaùnh trong giaùo hoäi...
Keå töø naêm 1837 cho naêm 1962 nghóa laø trong voøng 125 naêm tröôøng, ngöôøi ta vaãn coá gaéng vaän ñoäng khi coâng khai, luùc ngaám ngaàm ñeå cuoäc suy toân cho hieån thaùnh cho Chaân Phöôùc Martin ñöôïc thöïc hieän; Nhaát laø daâng leân Thieân Chuùa lôøi caàu nguyeän thieát tha xin vì coâng nghieäp Chaân Phöôùc Martin, maø Thieân Chuùa laøm nhöõng pheùp laï hieån nhieân chöùng thöïc söï thaùnh thieän cuûa ngöôøi theo söï ñoøi hoûi cuûa giaùo hoäi, ñeå thöïc hieän loøng mong öôùc cuûa caùc giôùi xa gaàn....
Vaø Thieân Chuùa ñaõ nhaäm lôøi caàu nguyeän khieâm nhöôøng soát saéng aáy...Nhieàu pheùp laï ñöôïc thöïc hieän vì coâng nghieäp Chaân Phöôùc Martin, trong ñoù coù hai pheùp laï ñöôïc toøa thaùnh ñaëc bieät nghieân cöùu vaø coâng nhaän. Sau khi chuaån bò moïi söï saün saøng theo giaùo luaät, ngaøy 12-4-1962 trong phieân hôïp ñaëc bieät, Ñöùc Thaùnh Cha Gioan XXIII aán ñònh chuùa nhaät 6-5-1962 ñeå thi haønh caùc nghi leã coå truyeàn taïi Vöông Cung Thaùnh Ñöôøng Vatican vaø bieân teân Chaân Phöôùc Martin de Porres vaøo danh saùch caùc ñaáng hieån thaùnh trong giaùo hoäi..
Theá laø söï mong öôùc cuûa caùc giôùi ñöôïc toaïi nguyeän , ngöôøi chæ coøn phaûi chôø ngaøy lòch söû ñoù maø thoâi.
Vaø ngaøy ñoù ñaõ ñeán vôùi taát caû huy hoaøng cuûa noù.
Ngaøy 6-5-1962, töø buoåi saùng tinh söông, treân caùc neûo ñöôøng daãn tôùi Vöông Cung Thaùnh Ñöôøng Vatican, ñoaøn haønh höông thuoäc nhieàu quoác tòch, nhaát laø giaùo daân ba nöôùc Peru, Panama vaø Taây Ban Nha, thi ñua tuoân vaøo Vatican. Theo caùc quan saùt vieân thì coù tôùi 70.000 ngöôøi tham döï cuoäc leã hoâm aáy. Ñeán 8g.30, ñaïi thaùnh ñöôøng Vatican ñaõ chaät ních khaùch haønh höông, ngöôøi ta troâng ñôïi töøng daây phuùt ñeå ñöôïc chieâm ngöôõng toân nhan Ñuùc Giaùo Hoaøng XXIII töï ñieän Vatican ngöï giaù tuyeân döông coâng traïng Taân hieån thaùnh tieân khôûi ngöôøi da ñen.
Khi ñaõ ñeán giôø haønh leã, Ñuùc giaùo hoaøng Gioan uy nghi ngöï treân xe giaù tieán vaøo ñeàn thôø thaùnh Pheâroâ giöõa muoân vaøn tieáng hoan hoâ long trôøi raäy ñaát, ban taây nhaïc cöû baøi chaøo möøng " Tu es Petrus " ñeøn ñieän saùng tröng, khieán ngöôøi ta töôûng mình ñang ôû treân thieân ñaøng giöõa aùnh vinh quang cuûa caùc thaùnh. Sau khi Ñöùc Giaùo Hoaøng an ngöï treân ngai. Ñöùc Hoàng Y Arcadio Larraona, toång tröôûng boä leã, tieán leân nhaân danh giaùo hoäi, thænh caàu Ñöùc thaùnh cha duøng quyeàn toái cao tuyeân döông coâng traïng vaø ghi tính danh Chaân Phöôùc Martin de Porres, trôï só Doøng Ña Minh vaøo danh saùch caùc Ñaáng Hieån Thaùnh...
Tröôùc khi quyeát ñònh vieäc
toái quan troïng naøy, Ñöùc giaùo hoaøng khaån khoaûn yeâu caàu caùc
ngöôøi hieän dieän hôïp yù vôùi ngaøi haùt kinh Veni Creator caàu xin chuùa
thaùnh thaàn, ñoaïn ngaøi trònh troïng tuyeân boá:
" Ñeå vinh danh Thieân Chuùa Ba Ngoâi, ñeå cao rao ñöùc tin Coâng giaùo,
vaø ñeå phoå caäp Coâng giaùo khaép nôi, ta duøng quyeàn toái cao cuûa Chuùa
Gieâsu, Chuùa chuùng ta, quyeàn hai thaùnh Peroâ, Phaoloâ Toâng ñoà vaø quyeàn
rieâng ta...quyeát ñònh vaø tuyeân boá Chaân Phöôùc Martin de Porres laø Hieån
Thaùnh vaø bôûi ñoù, ta haân haïnh ghi tính danh Ngöôøi vaøo soå caùc
Ñaáng Hieån Thaùnh vaø ra leänh haønh naêm phaûi laøm leã kính Ngöôøi
caùch soát saéng ngaøy kyû nieäm Ngöôøi qua ñôøi töùc laø moàng ba thaùng
moät dl. Nhaân danh cha vaø con vaø Thaùnh Thaàn Amen" Luùc aáy ñoàng hoà
ñoå 9 tieáng.
Lôøi tuyeân boá naøy ñöôïc ñoïc tröôùc söï hieän dieän cuûa 39 Ñöùc Hoàng Y, nhieàu thöôïng phuï, Toång giaùm muïc, giaùm muïc, linh muïc, tu só; Ngoaïi giao ñoaøn, caùc baäc vò voïng khaùc vaø non 70.000 giaùo daân trong ñoaøn haønh höông bôûi töù phöông tuoán ñeán trong dòp hieám coù naøy, ñeå toû loøng toân suøng, meán yeâu vò thaùnh tieân khôûi cuûa ngöôøi da ñen, suoát ñôøi ñaõ hieán toaøn thaân cho ngöôøi ñoàng loaïi...
Sau caùc leã nghi phong thaùnh coå truyeàn, Ñöùc Giaùo Hoaøng haønh leã Ñaïi Trieàu taïi baøn thôø rieâng treân moà Thaùnh Peroâ Toâng ñoà. Trong thaùnh leã, ngaùi coù giaûng moät baøi huøng hoàn tuyeân döông coâng ñöùc, söï nghieäp cuûa vò Taân Hieån Thaùnh. Ñeå khoûi thieáu soùt taøi lieäu quí hoùa trong leã nghi phong thaùnh, chuùng toâi xin phuïng dòch nguyeân vaên coáng hieán quí ñoïc giaû:
" Luùc naøy ta cuõng nhö
nhöõng tin thôø Chuùa Kitoâ ñeàu ñaëc bieät quan taâm höôùng veà bieán
coá troïng ñaïi maø ñaïi hoäi nghò Vatican II. Taát caû nguyeän voïng caûi
tieán Nhieäm Theå Chuùa Kitoâ baèng sinh löïc doài daøo ñeàu ñöôïc ñaët
vaøo ñoù. Giôø phuùt naøy, bao nhieâu hoaït ñoäng coâng taùc maø ñaáng
cöùu theá nhaân loaïi ñaõ phoù thaùc cho ta... ñeàu taäp trung vaøo coâng
cuoäc ñaïi söï naøy, vì vaäy, nhöõng nghi leã ñaët bieät long troïng cöû
haønh taïi Vöông Cung Thaùnh Ñöôøng Vatican hoâm nay cuõng höôùng veà muïc
tieâu noùi treân. Thöïc ra, khi ghi tính danh moät nhaân vaät loãi laïc ñaày
coâng ñöùc vaøo soå caùc thaùnh treân thieân ñaøng, ta coù yù cho thieân
haï bieát raèng khoâng theå hi voïngôû ñaïi hoäi nghò ñieàu chi khaùc hôn
laø sinh löïc môùi meû ñeå taát caû con caùi giaùo hoäi ñöôïc taân
tieán leân trong tröôøng hoaït ñoäng.
" Thaùnh Martin ñaõ laáy lôøi noùi, vieäc laøm daïy cho chuùng ta bieát
raèng con ñöôøng phaàn roãi vaø thaùnh thieän do chuùa Kitoâ ñaõ khai quang
coù theå thöïc hieän ñöôïc. Neáu tin vaøo chuùng ta kính meán Thieân Chuùa
heát loøng, heát linh hoàn. heát trí khoân, vaø thöông yeâu keû khaùc baèng
mình (Mt. XXII. 36-38)
" Töø nieân thieáu, Martin ñaõ kính meán Thieân Chuùa nhö cha nhaân haäu
cuûa nhaân loaïi, vaø Ngöôøi ñaõ thi haønh vieäc aáy caùch chaân thaønh,
ngay thaúng, laøm cho Thieân Chuùa raát haøi loøng" .
"Sau khi gia nhaäp Doøng Ña Minh, ngöôøi caøng theâm loøng soát saéng
kính meán, ñeán noåi trong khi caàu nguyeän, nhieàu luùc taâm trí Ngöôøi
sieâu thoaùt theá söï, vaø hình nhö chæ ñeå yù ñeán söï treân trôøi,
vì Ngöôøi ñaõ in saâu vaøo taâm khaûm lôøi baø thaùnh Catarine de Siena
noùi: "yeâu keû yeâu mình, ñoù laø leõ ñöông nhieân. Ai laáy tình
yeâu ñeå ñaùp laïi tình yeâu thì coù theå coi nhö daâng cho Thieân Chuùa
moät ly nöôùc" Khi suy raèng Chuùa Kitoâ ñaõ chòu ñau khoå vì chuùng
ta, ñaõ chòu caêng thaây treân caây giaù vì toäi loãi chuùng ta, (I Pet. II,
21-24) thaùnh nhaân sinh loøng kinh meán chuùa Gieâsu chòu ñoùng ñinh. Vaø suy
gaãm söï thöông khoù cuûa ngöôøi, thaùnh nhaân khoâng theå caàm mình
ñöôïc, ngöôøi khoùc nhö möa. Ngoaøi ra thaùnh nhaân coøn coù loøng kính
meán Chuùa Gieâsu Thaùnh Theå, Ngöôøi hay caàu chaàu Thaùnh Theå laâu giôø
vaø chæ bieát soáng baèng söï soáng Thaùnh Theå. Ngöôøi cuõng coù loøng
kính meán meï Maria caùch rieâng vaø coi nhö meï raát yeâu daáu cuûa mình,
sau cuøng thaùnh Martin ñaõ tuaân theo lôøi Chuùa maø thöông yeâu keû khaùc
baèng tình thöông phaùt sinh bôûi ñuùc tin maïnh meõ vaø bôûi traùi tim
voâ tö. Ngaøi thöông yeâu keû khaùc vì coi hoï cuønglaø anh em moät nhaø,
con caùi moät cha, ngaøi coøn thöông yeâu keû khaùc hôn mình vì ngaøi coi
hoï hôn mình veà moïi phöông dieän. Ngöôøi thöông yeâu keû khaùc vôùi
tinh thaàn töø bi baùc aùi nhö nhöõng vò anh huøng caùi theá cuûa ñöùc tin
coâng giaùo.
" Ngaøi hay chöõa loãi laàm cuûa keû khaùc, vaø saün saøng tha thöù cho
keû ñaõ xuùc phaïm ñeán Ngaøi bôûi Ngaøi tin töôûng mình coøn ñaùng
khinh deã hôn nöõa vì nhöõng toäi Ngaøi ñaõ phaïm, Ngaøi laøm heát söùc
ñeå daãn keû laïc ñöôøng trôû laïi chính loä; taän taâm giuùp ñôõ
saên soùc beänh nhaân; phaân phaùt cuûa aên, aùo maëc, thuoác thang cho
nhöõng keû tuùng thieáu, Ngaøi taän duïng theá löïc cuûa mình ñeå beânh
ñôõ nhöõng ngöôøi queâ muøa, daân baûn xöù vaø nhöõng ngöôøi laïi
phaûi laøm coâng vieäc naëng nhoïc, vì vaäy daân chuùng ñoàng yù goïi Ngaøi
laø Martin baùc aùi. Neân bieát raèng: ñoái vôùi thôøi kyø sô khai ñoù,
Ngaøi ñaõ vaïch ra con ñöôøng môùi meû vaø laøm tieân phong cho nhöõng
coâng cuoäc baùc aùi ñôøi ta baây giôø. Bôûi ñoù, Ñöùc Tieân Giaùo
Hoaøng Pioâ XII ñaõ suy toân Thaùnh Martin de Porres laøm boån maïng caùc toå
chöùc xaõ hoäi trong caû nöôùc Coäng Hoøa Peru (Vaên thö ngaøy 10-6-1945).
" Ngaøi ñaõ cöông quyeát theo chaân Chuùa treân con ñöôøng thaùnh
thieän vaø ñaõ tôùi ñænh troïn laønh. Ngaøi töï hieán thaân laøm cuûa
leã hy sinh ñeàn toäi cho keû khaùc, ñeå ñöôïc lieân keát maät thieát
vôùi Chuùa trong söï troïn laønh thaùnh thieän, Ngaøi ñaõ theo ôn Chuùa
keâu goïi daâng mình trong tu vieän, Sau khi ñaõ khaán höùa trong Doøng,
thaùnh nhaân khoâng laáy söï giöõ lôøi khaán theo möùc thöôøng laøm
ñuû. Ngaøi ñaõ thöïc hieän ba ñöùc khoù khaên, saïch seõ vaø vaâng lôøi
tôùi möùc cao nhaát khieán cho Beà treân cuõng nhö anh em trong nhaø ñeàu coi
Ngaøi nhö göông maãu söï troïn laønh thaùnh thieän.
" Ñöùc tính nhu mì hieàn haäu, lòch thieäp cuûa Thaùnh Martin ñaõ thu
phuïc ñöôïc nhaân taâm khoâng phaân bieät maøu da, chuûng toäc. Bôûi vaäy
thieát töôûng coù theå so saùnh Ngöôøi vôùi Trinh Nöõ Catarine de Siena,
moät ngoâi sao saùng cuûa gia ñình Ña Minh vaø ñaõ ñöôïc suy toân treân
baøn thôø 5 theá kyû nay. Trinh Nöõ Catarine ñaõ ñöôïc löøng danh khaép
nôi vì coù ñaïo lyù doài daøo saùng suûa vaø chí khí anh huøng coøn Thaùnh
Martin laïi ñöôïc noåi tieáng vì troùt ñôøi Ngaøi ñaõ bieát sinh hoaït
ñuùng vôùi tinh thaàn Coâng Giaùo.
"Hôõi Chö Huynh ñang kính vaø caùc con yeâu daáu ! Ta ñaõ nhaéc ñeán
ngay ñaàu baøi giaûng raèng naêm nay seõ coù Ñaò Hoäi Nghi Vatican II, neân ta
thieát töôûng raát hôïp thôøi ghi tính danh Martin vaøo Soå caùc Thaùnh,
bôûi vì con ñöôøng thaùnh thieän maø Ngaøi ñaõ theo doõi, cuõng nhö
nhöõng nhaân ñöùc saùng choùi cuûa ñôøi Ngaøi coù theå coi nhö thaønh
quaû toát ñeïp cuûa Ñaïi Hoäi Nghò maø ta mong öôùc thieát tha ñem laïi
cho Giaùo Hoäi cuõng nhö cho toaøn theå nhaân loaïi.
" Do ñôøi soáng thaùnh thieän vaø neân göông, Martin ñaõ khuyeán khích
ñöôïc nhieàu ngöôøi trôû laïi chính giaùo. Vaø ngaøy nay sau 3 theá kyû,
Ngaøi coøn khuyeán khích chuùng ta ñem trí suy ñeán nhöõng söï vaät vónh
vieãn treân thieân ñaøng.
" Nhöng chaúng may khoâng phaûi cuõng bieát ñeán giaù trò cuûa nhöõng
baùu vaät aáy; khoâng phaûi ai cuõng bieát quyù troïng nhöõng baùu vaät aáy,
vì hieän coøn coù nhieàu ngöôøi chæ bieát soáng trong ñoáng toäi loãi,
khoâng thieát tha maø coøn khinh cheâ nhöõng baùu vaät aáy laø khaùc. Chôù
chi göông laønh Thaùnh Martin daïy cho hoï bieát haïnh phuùc thaät ôû taïi
tuaân theo luaät chuùa Kitoâ vaø doõi theo veát chaân ngöôøi ñaõ ñi.
" Hôõi Chö Huynh ñaùng kính vaø caùc con yeâu daáu ! caùc con ñaõ nghe
ta phaùc hoïa ñaïi cöông chaân dung cuûa thaùnh nhaân, caùc con haõy chieâm
ngöôõng chaân dung aáy, ñoàng thôøi coá gaéng baét chöôùc caùc nhaân
ñöùc ngöôøi trong ñôøi soáng cuûa caùc con. Nhaát laø ta keâu goïi
nhöõng thanh nieân ñaày nhöïa soáng luùc naøy ñang bò nhöõng chöôùc moác
quæ quyeät bao vaây quaáy quaát. Ñaëc bieät hôn nöõa, ta khuyeán khích daân
toäc Peru yeâu quí haõy thi ñua duy trì thaønh tích veû vang cuûa ñaïo coâng
giaùo treân ñaát nöôùc mình, vaø nhôø söï can thieäp ñaéc löïc cuûa
thaùnh Martin de Porres, daân toäc Peru seõ saûn xuaát ñöôïc nhieàu nhaân
vaät laøm nôû maët thôm danh cho xöù sôû baèng ñôøi soáng ñaïo ñöùc
vaø thaùnh thieän. Amen".
Sau khi thaùnh leã beá maïc, ai naáy ra veà vôùi moät vui voâ taän vì ñaõ ñöôïc muïc kích nhöõng leã nghi toân nghieâm soát saéng vaø khoâng ngôùt lôøi khen ngôïi ca tuïng Thieân Chuùa ñaõ laøm cho ngöôøi heøn haï tröôùc maët theá gian ñöôïc vinh hieån tröôùc maët Thieân Chuùa vaø nhaân loaïi.
****
Ñeå toû loøng toân troïng vaø kính meán cuûa mình ñoái vôùi vò Taân Hieån Thaùnh, caùc Linh Muïc, caùc thaày trôï só Doøng Ña Minh ôû caùc nôi thi ñua tuoân ñeán Roma tham gia cuoäc leã töng böøng hieám coù aáy. Theo tin caùc baùo taïi Roma, ñöøng keå moät soá raát ñoâng linh muïc coøn coù ngoùt 300 Thaày Trôï só Doøng Ña Minh coù maët trong taïi Roma trong dòp naøy. Hoï heát söùc haõnh dieän vì coù ngöôøi anh caû trong ñoaøn laøm Thaùnh vaø ngaøy nay ñöôïc chính Ñaáng Ñaïi Dieän Chuùa ôû döôùi ñaát long troïng tuyeân döông coâng ñöùc tröôùc maët muoân vaøn ngöôøi chöùng kieán. Thaät laø moät bieán coá phi thöôøng ñaùng ghi vaøo söû xanh Giaùo Hoäi noùi chung vaø Doùng Ña Minh noùi rieâng.
Sau khi döï leã phong Thaùnh taïi Vöông Cung Thaùnh Ñöôøng Vatican, Doøng Ña Minh ñaõ toå chöùc 4 ngaøy ñaïi leã kính vò Taân Hieån Thaùnh taïi Vöông Cung Thaùnh Ñöôøng Minerva.
Ngaøy naøo cuõng coù leã Ñaïi
Trieàu do 4 Ñöùc Hoàng Y coù teân sau ñaây chuû söï:
1) Ñöùc Hoàng Y Micheal Browne, O.P, nguyeân Beà treân caû Doøng Ña Minh.
2) Ñöùc Hoàng Y Juannn Landaùzuci, Giaùo Chuû Peru.
3) Ñöùc Hoàng Y Ruffino Santos, Giaùo Chuû Phi Luaät Taân vaø Ñöùc Hoàng Y
Laureano Rugambwa, ngöôøi Phi Chaâu cuõng moät maøu da nhö vò Taân Hieån
Thaùnh cuûa chuùng ta.
Nhaân dòp naøy Cha quyeàn beà treân caû coù môû moät cuoäc tieáp taân daønh rieâng cho caùc Thaày Trôï só hieän dieän taïi Roma ñeå möøng caùc Thaày vì coù ngöôøi Anh Caû ñöôïc suy toân hieån thaùnh.
Ngaøi khuyeán khích caùc Thaày caàu xin Thaùnh Martin soi saùng cho nhieàu thanh nieân daâng mình giuùp vieäc Chuùa trong baäc trôï só ñeå coù dòp noi göông nhaân ñöùc vaø thaùnh thieän Ngöôøi xöa ñeå laïi.
Laïy Thaùnh Martin de Porres - Xin caàu cho chuùng toâi
Vieát ñeán ñaây, Chuùng toâi nhaän ñöôïc tuaàn baùo Ecclesia xuaát baûn taïi Madrid, ngaøy 7-7-1962 ñöa tin Ñöùc Cha Hugh Boyle, Giaùm muïc ñòa phaän Johannesburg ( Nam Phi ) ñaõ laøm leã cung hieán Ñeàn thôø ñaàu tieân daâng kính Thaùnh Martin...
Söï kieän naøy haøm suùc yù nghóa quan troïng ñaëc bieät, vì hieän giôø taïi Nam Phi ngöôøi ta coøn coâng khai thi haønh chính saùch kyø thò chuûng toäc.
Trong khi ñoù, Giaùo hoäi Roma suy toân moät ngöôøi da ñen heøn haï leân ñaøi vinh quang caùc Thaùnh, vaø taïi Nam Phi, Giaùo quyeàn ñaõ long troïng cung hieán ñeàn thôø ñaàu tieân kính Thaùnh Martin, con ngöôøi cuøng chung moät maøu da, saéc thaùi nhö nhaân daân ñòa phöông.
XX. Kinh Thaùnh Martin de Porres
Laïy Thaùnh Martin raát khieâm nhöôøng, loøng thöông yeâu noàng nhieät cuûa Ngöôøi chaúng nhöõng che chôû caùc anh em tuùng ngheøo maø laïi caû nhöõng thuù vaät ngoaøi ñoàng, thaät laø göông uy hoaøng cuûa ñöùc baùc aùi. Chuùng toâi kính möøng vaø caàu khaån ngöôøi, töø toøa cao ngöôøi ngöï, xin ñoaùi thöông nhaän lôøi anh em tuùng ngheøo keâu xin, ñeå chuùng toâi ñöôïc baét chöôùc nhaân ñöùc ngöôøi maø yeâu vui trong ñòa vò Chuùa ñaõ ñaët, vaø ñöôïc maïnh meõ, can ñaûm vaùc thaùnh giaù theo chaân Chuùa cöùu theá vaø Meï saàu bi, sau heát ñöôïc veà nöôùc Thieân Ñaøng: Vì coâng nghieäp Chuùa Gieâsu Kitoâ laø Chuùa chuùng toâi. Amen.
( AÁn xaù 100 ngaøy, moãi ngaøy moät laàn )
Kinh Khaán Thaùnh Martino
Chuùng toâi nguyeän xin Thaùnh Martino
Ngöôøi laø göông saùng soi cuûa loøng nhaân aùi
Thuôû bình sinh vôùi loøng thöông soùt voâ bôø
Ngöôøi ñaõ giang tay oâm aáp muoân ngöôøi khoå ñau
Thì ngaøy nay treân trôøi vinh hieån cao sang
Ngöôøi haõy thöông nghe muoân tieáng chuùng toâi khaån caàu
******
Chuùng toâi nguyeän xin Thaùnh Martino
Ngöôøi laø cha nhöõng keû khoù ngheøo ñau yeáu
Laáy tình thöông xoa dòu noãi u buoàn
Vaø haõy ban ôn cho heát muoân ngöôøi keâu xin
Ñöôïc maïnh söùc ñeâm ngaøy vui ñoùn hy sinh
Vaø luoân noi theo göông saùng caùc nhaân ñöùc ngöôøi
XXI. Tuaàn Cöûu nhaät kính Thaùnh Martin de Porres, O. P.
Lôøi giôùi thieäu: Ñoïc haïnh Thaùnh Martin de Porres, ngöôøi ta nhaän thaáy thuôû bình sinh vaø sau khi ñaõ taï theá Thaùnh nhaân vaãn moät loøng mong öôùc thi aân cho nhaân loaïi, khoâng moät giai caáp ñòa vò naøo khoâng ñöôïc thöøa höôûng ôn phaàn hoàn, ôn phaàn xaùc Ngaøi ban cho, ñeå giuùp nhöõng ngöôøi muoán caäy nhôø coâng nghieäp Thaùnh nhaân, caàu xin Thieân Chuùa ban cho mình, nhöõng caàn thieát, Ñöùc Hoàng Y Spellman, toång giaùm muïc Nöõu Öôùc, ñaõ ban pheùp xuaát baûn Tuaàn Cöûu Nhaät Kính Thaùnh Martin.
Nhieàu giaùo höõu AÂu Myõ, laøm tuaàn chín ngaøy ñeå caàu xin Thaùnh nhaân ban cho mình vaø gia nhaân ñoàng thuoäc nhöõng ôn laønh hoàn xaùc. Hoï raát sung söôùng khi thaáy Thaùnh nhaân ñaùp laïi loøng tin töôûng cuûa hoï baèng nhöõng hoàn aân quyù giaù, ñeå giuùp giaùo höõu Vieät Nam coù phöông tieän thi thoá loøng tin töôûng vaøo vò ñaïi aân nhaân cuûa nhaân loaïi, Chuùng toâi vui loøng dòch "Tuaàn Cöûu Nhaät" ra tieáng Vieät Nam, hy voïng nhöõng ngöôøi duøng baûn naøy ñeå caàu xin cuøng Thaùnh Martin, cuõng seõ ñöôïc höôûng nhôø ôn dö daät Ngöôøi ban cho.
Sau ñaây laø caùch thöïc haønh Tuaàn Cöûu Nhaät Kính Thaùnh Martin.
1. Daáu thaùnh giaù
2. Kinh Ñöùc Chuùa Thaùnh Thaàn
3.Ba Kinh Tin, Caäy, Meán - Kinh aên naên toäi
4.Neáu coù nhieàu ngöôøi tham döï thì moät ngöôøi ñoïc to tieáng tuyeân
döông coâng ñöùc söï nghieäp cuûa Thaùnh Nhaân tuøy theo töøng ngaøy nhö
ñaõ cheùp trong Tuaàn Cöûu Nhaät.
5. Ñoaïn taát caû ñoïc chung " Lôøi Nguyeän" rieâng töøng
ngaøy.
6. Sau ñoù chia beø maø ñoïc moät kinh "laïy Cha"
7. 10 kinh "Kính Möøng", moät kinh "Saùng Danh". Neáu coù thì
giôø thì neân ñoïc moät trieät haïnh Thaùnh Martin trong saùch "Taám
Loøng Vaøng" ñeå ai naùy tìm hieåu vaø tieâm nhieãm tinh thaàn xaû kyû
hy sinh baùc aùi taày trôøi beå cuûa Thaùnh Nhaân.
8. Kinh oâng Thaùnh Martin de Porres
9. Kinh Caùm Ôn, kinh Troâng Caäy
Kinh Ñöùc Chuùa Thaùnh Thaàn
Chuùng con laïy ôn Chuùa Thaùnh
Thaàn Thieâng Lieâng Saùng Laùng voâ cuøng, chuùng con xin ñöùc Chuùa Thaùnh
Thaàn xuoáng ñaày loøng chuùng con laø keû tin caäy Ñöùc Chuùa Trôøi, vaø
ñoát löûa kính meán Ñöùc Chuùa Trôøi trong loøng chuùng con, chuùng con xin
Ñöùc Chuùa Trôøi cho Ñöùc Chuùa Thaùnh Thaàn xuoáng söûa laïi moïi vieäc
trong ngoaøi chuùng con.
Chuùng con caàu cuøng Ñöùc Chuùa Trôøi xöa ñaõ cho Ñöùc Chuùa Thaùnh
Thaàn xuoáng soi loøng daïy doã caùc Thaùnh toâng ñoà, thì raøy chuùng con
cuõng xin Ñöùc Chuùa Trôøi cho Ñöùc Thaùnh Thaàn laïi xuoáng an uûi daïy
doã chuùng con laøn nhöõng vieäc laønh; Vì coâng nghieäp voâ Ñöùc Chuùa
Gieâsu Kitoâ laø Chuùa chuùng con. Amen.
Kinh Tin
Laïy Chuùa con, con tin thaät coù
moät Ñöùc Chuùa Trôøi laø Ñaáng thöôûng phaït voâ cuøng.
Con laïi tin thaät Ñöùc Chuùa Trôøi coù Ba Ngoâi, maø Ngoâi Thöù Hai ñaû
xuoáng theá laøm ngöôøi chòu naïn chòu cheát maø chuoäc toäi cho thieân
haï. Baáy nhieâu ñieàu aáy cuøng caùc ñieàu Hoäi Thaùnh daïy thì con tin
vöõng vaøng, vì Chuùa laø Ñaáng thoâng minh vaø chaân thaät voâ cuøng, ñaõ
phaùn truyeàn cho Hoäi Thaùnh Amen.
Kinh Caäy
Laïy Chuùa con, con troâng caäy vöõng vaøng vì coâng nghieäp Ñöùc Chuùa Gieâsu thì Chuùa seõ ban ôn cho con giöõ ñaïo neân ôû ñôøi naøy, cho ngaøy sau ñöôïc leân thieân ñaøng xem thaáy maët Ñöùc Chuùa Trôøi höôûng phuùc ñôøi ñôøi, vì Chuùa laø ñaáng pheùp taét vaø loøng laønh voâ cuøng ñaõ phaùn höùa söï aáy chaúng coù leõ naøo sai ñöôïc. Amen.
Kinh Kính Meán
Laïy Chuùa con, con kính meán Chuùa heát loøng heát söùc treân heát moïi söï, vì Chuùa laø Ñaáng troïn toát troïn laønh voâ cuøng; laïi vì Chuùa thì con thöông yeâu ngöôøi ta nhö mình con vaäy. Amen
Kinh AÊn Naên Toäi
Laïy Chuùa con, Chuùa laø Ñaáng troïn toát troïn laønh voâ cuøng ! Chuùa ñaõ döïng neân con, vaø cho con Chuùa ra ñôøi, chòu naïn chòu cheát vì con, maø con ñaõ caû loøng phaûn nghòch loãi nghóa cuøng Chuùa, thì con lo buoàn ñau ñôùn, cuøng cheâ gheùt moïi toäi con treân heát moïi söï; Con doác loøng chöøa caõi, vaø nhôø ôn Chuùa thì con seõ laùnh xa dòp toäi, cuøng laøm vieäc ñeàn toäi cho xöùng. Amen.
Kinh Caùm Ôn
Con caùm ôn ñöùc Chuùa Trôøi laø Chuùa loøng laønh voâ cuøng chaúng boû con, chaúng ñeå con khoâng ñôøi ñôøi maø laïi xin ra con cho con ñöôïc laøm ngöôøi, cuøng haèng giöõ gìn con, haèng che chôû con, laïi cho Ngoâi Hai xuoáng theá laøm ngöôøi chòu naïn, chòu cheát treân caây thaùnh giaù vì con, laïi cho con ñöôïc ñaïo Thaùnh Ñöùc Chuùa Trôøi cuøng chòu nhieàu ôn pheùp Hoäi Thaùnh nöõa vaø ñaõ cho phaàn xaùc con, ngaøy hoâm nay ñöôïc moïi söï laønh laïi cöùu laáy con keûo phaûi cheát töôi aên naên toäi chaúng kòp, vaäy caùc Thaùnh ôû treân nöôùc thieân ñaøng caùm ôn Ñöùc Chuùa Trôøi theá naøo thì con cuõng hôïp cuøng caùc Thaùnh maø daâng cho Chuùa con cuøng caùm ôn nhö vaäy. Amen.
Kinh Troâng Caäy
Chuùng con troâng caäy raát Thaùnh Ñöùc Meï Chuùa Trôøi xin chôù cheâ, chôù boû lôøi chuùng con nguyeän trong côn gian nan thieáu thoán Ñöùc Nöõ Ñoàng Trinh hieå vinh saùng laùng haèng chöõa chuùng con cho khoûi söï döõ. Amen.
NGAØY THÖÙ NHAÁT : Ñöùc Khieâm Nhöôøng Cuûa Thaùnh Martin
Thaùnh Martin ñaõ noi göông Chuùa Gieâsu, Ñaáng " hieàn laønh vaø khieâm nhöôøng trong loøng" Taâm hoàn ngöôøi khoâng kieâu caêng töï phuï. Ngöôøi thaâm hieåu Thieân Chuùa laø Ñaáng Taïo Thaønh, coøn chuùng ta laø loaïi thuï taïo. Chuùa thöông yeâu chuùng ta nhö cha thöông con, vaø mong öôùc cho chuùng ta ñöôïc haïnh phuùc. Vì theá ngöôøi hoaøn toaøn phoù thaùc theo thaùnh yù Chuùa. Chuùng ta haõy noi göông Thaùnh Martin aên ôû khieâm nhöôøng, vaâng lôøi theo thaùnh yù Thieân Chuùa trong moïi söï.
LÔØI NGUYEÀN
Laïy Thaùnh Martin, xin caàu cuøng Thieân Chuùa vaø Ñöùc Meï ban cho chuùng toâi ñöôïc loøng khieâm nhöôøng chaân chính, ñöøng aên ôû, ngang taøn maát neát; Traùi laïi, bieát an taâm vôùi soá phaän, tuøy theo ôn Chuùa ban cho. Xin cho chuùng toâi ñöôïc aùnh saùng Chuùa Thaàn soi daãn ñeå thaâm hieåu raèng kieâu caêng laø möu chöôùc ma quæ; Traùi laïi, Vaâng theo thaùnh yù Thieân Chuùa laø ñöôøng ñua ñeán haïnh phuùc tröôøng sinh, vì Chuùa Kitoâ laø Chuùa chuùng toâi. Amen.
NGAØY THÖÙ HAI: Ñöùc Tin Maïnh Meõ Cuûa Thaùnh Martin
Thaùnh Martin coù moät ñöùc tin soáng ñoäng, maïnh meõ ñoái vôùi caùc tín ñieàu trong giaùo hoäi, vì ngöôøi bieát giaùo hoäi, do chính Chuùa Gieâsu saùng laäp. Lôøi Chuùa phaùn khoâng theå sai laàm. Ñeå ban thöôûng cho Martin vì nhöõng ñöùc tin maïnh, meõ ñoù, Thieân Chuùa ban cho ngöôøi bieát nhieàu ñieàu maàu nhieäm trong thaùnh giaùo. Chuùng ta haõy caàu xin Chuùa vì coâng nghieäp Thaùnh Martin, ban cho chuùng ta ñaëng ñöùc tin vöõng vaøng nhö saét ñaù, haàu ñöùng vöõng trong moïi côn gian nan xaûy ra ñeán treân ñöôøng ñôøi.
LÔØI NGUYEÀN
Laïy Thaùnh Martin, chuùng toâi coøn coù moät loøng tin chaéc chaén nhö saét ñaù. Nhaát laø ngaøy nay, luùc nhieàu ngöôøi saáp caät phaûn boäi Thaùnh giaùo. Xin cho anh em ngoaïi giao hieåu bieát, yeâu meán giaùo hoäi nhö chính loä ñöa ñeán phaàn roãi. Xin caàu cuøng Thieân Chuùa vaø Ñöùc Meï ban cho chuùng toâi trôû neân chieán só trung thaønh cuûa Chuøa Gieâsu trong moïi tröôøng hôïp may ruûi ôû ñôøi, vì Chuùa Kitoâ laø Chuùa chuùng toâi. Amen.
NGAØY THÖÙ BA: Ñöùc Caäy Vöõng Vaøng Cuûa Thaùnh Martin
Thaùnh Martin hoaøn toaøn ñaët hy voïng duy nhaát cuûa Ngöôøi vaøo Thieân Chuùa töø bi, vaø lôøi Chuùa phaùn höùa. Nhôø coù loøng troâng caäy vöõng vaøng ñoù, Ngöôøi tin chaéc chaén seõ laõnh ñöôïc phaàn thöôûng boäi haäu treân thieân ñaøng. nhôø ñöùc troâng caäy ñoù, Ngöôøi ñaõ thöïc hieän ñöôïc nhieàu vieäc vó ñaïi. Chuùng ta haõy noi göông Thaùnh nhaân hoaøn toaøn ñaët hy voïng vaøo loøng nhaân töø Thieân Chuùa saün saøng tha thöù tieàn khieân, vaø cho chuùng ta höôûng phuùc thieân ñaøng, neáu chuùng ta cöông quyeát caån thuû giôùi raên Thieân Chuùa truyeàn daäy hoaëc ngaên caám.
LÔØI NGUYEÀN
Laïy Thaùnh Martin, xin caàu cho chuùng toâi ñöôïc loøng troâng caäy vöõng vaøng nôi Thieân Chuùa toaøn naêng. Xin cho chuùng toâi thaâm hieåu Chuùa laø ngöôøi baïn trung thaønh khoâng boû rôi keû troâng caäy Ngöôøi. Xin ñöøng ñeå cho chuùng toâi phaïm vaøo moät trong hai khuyeát ñieåm thaùi quaù hay laø baát caäp trong söï tin caäy quyeàn pheùp vaø loøng nhaân haäu Chuùa. Xin caàu cuøng Chuùa Haøi Ñoàng vaø Meï Maria thoâng cho taâm hoàn chuùng toâi loøng tin, loøng caäy, vaø
loøng meán Chuùa treân moïi taïo vaät, vì Chuùa Kitoâ laø Chuùa chuùng toâi Amen.
NGAØY THÖÙ TÖ: Ñöùc Kính Meán Cuûa Thaùnh Martin
Taâm hoàn cuûa Thaùnh Martin luùc naøo cuõng chaùy noùng trong löûa kính meán Thieân Chuùa; Ngöôøi bieát Chuùa Cha vì yeâu nhaân loaïi, ñaõ sai con moät mình sinh xuoáng theá gian chòu töû naïn treân caây giaù ñeå chuoäc toäi thieân haï. Hoàn ngöôøi rung caûm moät tình yeâu say söa Chuùa Cöùu Theá. Troùt ñôøi ngöôøi laø moät ca khuùc caûm taï Chuùa. Chôù chi chuùng ta cuõng noi göông Thaùnh nhaân trong söï kính meán Thieân Chuùa, vaø bieáu döông loøng kính meán aáy ra beân ngoaøi baèng lôøi noùi, vieäc laøm !
LÔØI NGUYEÄN
Laïy Thaùnh Martin, taïi sao khi nghó ñeán ôn giaùng sinh vaø ôn cöùu chuoäc, taâm hoàn chuùng toâi coøn laïnh nhö ñoàng ? Taïi sao chuùng toâi khoâng taän taâm kính meán Ñaáng ñaõ thöông yeâu ñeán noãi boû mình vì nhaân loaïi ? Xin ngöôøi yeâu caàu cuøng Thieân Chuùa vaø Ñöùc Meï saàu bi soi chuùng toâi thaâm hieåu raèng : Loøng kính meán vaø toân suøng Thieân Chuùa laø con ñöôøng duy nhaát ñöa ñeán haïnh phuùc tröôøng sinh, vì Chuùa Kitoâ laø Chuùa chuùng toâi. Amen.
NGAØY THÖÙ NAÊM: Ñöùc Baùc AÙi Cuûa Thaùnh Martin
Nhöõng ngöôøi ñoàng thôøi thöôøng taëng cho Thaùnh Martin laø "Cha keû khoù khaên". Thaät vaäy, Thaùnh nhaân ñaõ taän tuïy thöôøng giuùp nhieàu naïn nhaân, baát phaân bieät nam phuï laõo aáu maøu da, tieáng noùi. Ngöôøi coi hoï nhö nhöõng con cöng cuûa Thieân Chuùa vaø cuûa Ngöôøi. Ñöùc baùc aùi cao caû ñaõ thuùc baùch Ngöôøi tìm ra traêm phöông nghìn keá ñeå xoa dòu veát thöông loøng cuûa nhöõng ngöôøi xaáu soá : Nhö hoïc ngheà y taù ñeå chöõa beänh cho ngöôøi ñau oám; Xaây caát vieän duïc anh, nhaø teá baàn ñeå ñoùn nhaän vaø döôõng nuoâi treû moài coâi hoaëc nhöõng oâng giaø baø laõo, ngöôøi taøn taät nan trò. Ñoù laø nhöõng vieäc ñaùng cho chuùng ta baét chöôùc ít nhaát laø moät phaàn naøo, ñeå ñaùng Thieân Chuùa chuùc phuùc laønh cho chuùng ta, nhö ñaõ chuùc phuùc laønh cho chuùng ta, nhö ñaõ chuùc phuùc Thaùnh Martin.
LÔØI NGUYEÄN
Laïy Thaùnh Martin, xin daïy doã chuùng toâi bieát xöû duïng caùch quaûng ñaïi nhöõng hoàng aân Thieân Chuùa ban, xin kheâu gôïi trong chuùng toâi loøng töø bi baùc aùi ñoái vôùi nhöõng naïn nhaân xaáu soá. xin caàu cuøng Thieân Chuùa vaø Ñöùc Meï ban cho cuùng toâi thoaùt ly toäi loãi, tieâu dieät tính ích kyû, thöïc hieän ñöùc baùc aùi vaø loøng quaûng ñaïi ñoái vôùi ngöôøi ñoàng loaïi, vì hoï cuõng laø con moät nhaø, toâi moät Chuùa, vì Chuùa Kitoâ laø Chuùa chuùng toâi. Amen.
NGAØY THÖÙ SAÙU: Tinh Thaàn caàu Nguyeän Cuûa Thaùnh Martin
Luùc bình sinh, Thaønh Martin luoân luoân ñem trí töôûng ñeán Thieân Chuùa. Ñaáng taùc thaønh thieân ñòa vaïn vaät, Ngöôøi luoân höôùng veà Thieân Chuùa nhö hoa quì höôùng veà thaùi döông, daâng lôøi caûm taï, cao raùo, caàu xin. ñeå ban thöôûng loøng nhieät thaønh thieát tha aáy, Thieân Chuùa ñaõ khöùng ban cho Ngöôøi bao nhieâu ñaëc aân. Neáu muoán soáng thaân maät vôùi Thieân Chuùa, chuùng ta phaûi noi göông Thaùnh Martin ñem loøng lieân töôûng nhôù Thieân Chuùa, taän hieán cho Ngöôøi baûn thaân ta vaø caùc vieäc ta laøm haøng ngaøy.
LÔØI NGUYEÄN
Laïy Thaùnh Martin, xin giuùp chuùng toâi hieåu ñöôïc yù nghóa lôøi Chuùa phaùn. Ai xin thì seõ ñöôïc, tìm thì seõ thaáy. xin cho chuùng toâi ñöôïc tinh thaàn caàu nguyeän soát saéng trong khi tham döï thaùnh leã Misa vaø caùc phuïng vuï khaùc trong thaùnh ñöôøng. Xin daïy doã chuùng toâi bieát phöông phaùp caàu nguyeän haèng ngaøy. nhaát laø thaâm hieåu nhöõng maàu nhieäm nguï trong pheùp laàn haït maân coâi, vì Chuùa Kitoâ laø Chuùa chuùng toâi. Amen.
NGAØY THÖÙ BAÛY: Tinh Thaàn Hy Sinh Cuûa Thaùnh Martin
Thaùnh Martin laø con ngöôøi can tröôøng, khoâng quaûn ngaïi söï khoù nhoïc vaát vaû. Ngöôøi khoâng bieát vieän lyù do khoù nhoïc, hoaëc yeáu ñuoái ñeå thoaùi thaùc phaän söï nhö chuùng ta ñaâu.Sau khi laøm vieäc vaát vaû, Ngöôøi tìm ñuû nhöõng lyù do ñeå haõm mình, aên chay, ñaùnh toäi, caàu nguyeän cho mình, hy sinh cho keû khaùc. Neáu moät Ñaáng Thaùnh löøng danh nhö theá, coøn saün saøng hy sinh ñeå ñeàn toäi mình, thì chuùng ta nghó sao ? Chuùng ta ñaõ phaïm bao nhieâu toäi taày trôøi xuùc phaïm ñeán Thieân Chuùa, nhöng chuùng ta ñaõ laøm gì ñeå ñeàn toäi ñoù ?
LÔØI NGUYEÄN
Laïy Thaùnh Martin, nhìn vaøo ñôøi hy sinh cuûa ngöôøi, chuùng toâi töï xaáu hoå, ñôøi ngöôøi ñaày gian nan, ñau khoå vaø hy sinh, ñang khi ñoù chuùng toâi traùnh laùnh söï chòu khoù haõm mình vaø nhöõng gì phaïm ñeán thaân xaùc chuùng toâi. nhöng töø nay saép ñi, chuùng toâi quyeát taâm noi göông Ngöôøi trong söï haõm mình, boû yù rieâng, chieán ñaáu vôùi tình duïc, traùnh nhöõng nôi, ngöôøi hoaëc söï gì coù haïi cho linh hoàn. Xin caàu cuøng Chuùa Gieâsu chòu ñoùng ñanh, vaø Meï Maria saàu bi, cho chuùng toâi ñaëng can ñaûm laên mình vaøo maët traän chieán ñaáu vôùi ma quæ, xaùc thòt vaø theá gian cho ñeán thaéng lôïi cuoái cuøng, vì Chuùa Kitoâ laø Chuùa chuùng toâi. Amen.
NGAØY THÖÙ TAÙM: Phaàn thöôûng Troïng Haäu Thaùnh Martin : Ñöôïc Höôûng Treân Thieân Ñaøng
Sau cuoäc ñôøi söï nghieäp vó ñaïi ñaõ thöïc hieän trong aâm thaàm, Thaùnh Martin ñaõ thôû hôi cuoái cuøng caùch eâm aùi nhö ngöôøi nguû vaäy. Suoát ñôøi Ngöôøi ñaõ ôû baäc heøn haï khoù khaên, nhöng sau khi taï theá, thieân chuùa ñaõ ñeà cao Ngöôøi truôùc con maét muoân daân, ñeå thöïc lôøi chuùa phaùn trong phuùc aâm: " Ai haï mình xuoáng seõ ñöôïc caát leân". Thaät ra, Chuùa ñaõ ban cho Ngöôøi laøm nhieàu pheùp laï vaø thieân haï noâ nöùc ñeán kính vieáng xaùc ngöôøi, coi Ngöôøi nhö Ñaáng Thaùnh, sau khi ñieàu tra kyõ löôõng caùc nhaân ñöùc caû theå, caùc pheùp laï nhaõn tieàn martin ñaõ laøm, naêm 1837, Ñöùc Thaùnh Cha Gregorioâ XVI ñaõ duøng quyeàn toái cao suy toân Ngöôøi leân baäc Chaân Phöôùc. Vaø ngaøy 6 thaùng naêm, 1962, Ñöùc Giaùo Hoaøng Gioan XXIII, ñaõ long troâng ghi tính danh Ngöôøi vaøo soå caùc Thaùnh tröôùc maët muoân vaøn ngöôøi thaäp phöông tuoán ñeán Roma trong dòp naøy, ñoàng thôøi treo taám göông hy sinh baùc aùi cuûa Thaùnh nhaân cho moïi ngöôøi ñöôïc soi vaø baét chöôùc. Chuùng ta haõy vui möøng vì giaùo hoäi ñaõ theâm moät ñaáng thaùnh môùi vaø gia ñình Ña Minh haõnh dieän vì phaàn töû öu tuù cuûa mình !
LÔØI NGUYEÄN
Laïy Thaùnh Martin, Thieân Chuùa ñaõ toân Ngöôøi leân baäc cao sang tröôùc maët caùc Thieân Thaàn vaø nhaân loaïi, bôûi vì khi coøn soáng, Ngöôøi haï mình xuoáng nhö khoâng. Chuùng toâi leân Ngöôøi nhö vò laõnh ñaïo chæ giaùo cho chuùng toâi bieát loái leân thieân ñaøng baèng caùch thôø phöôïng Thieân Chuùa, aên ôû khieâm nhöôøng, nhòn nhuïc, hy sinh baùc aùi nhö Ngaøi ñaõ thöïc hieän luùc sinh thôøi. Xin Ngöôøi caàu cuøng Thieân Chuùa cho chuùng toâi ñöôïc can ñaûm cöông quyeát thöïc hieän söù maïng ñang khi coøn soáng ôû ñôøi naøy, haàu cho chuùng toâi ñaùng ñöôïc höôûng phöôùc vinh quang vôùi Ngöôøi treân thieân ñaøng, vì Chuùa Kitoâ laø Chuùa chuùng toâi. Amen.
NGAØY THÖÙ CHÍN: Caùc Pheùp Laï Thaùnh Martin ñaõ laøm
Thuôû bình sinh, cuõng nhö sau khi taï theá, Thaùnh Martin ñaõ laøm nhieàu pheùp laï thöôøng, giuùp ngöôøi ta hoàn xaùc, khoâng nhöõng keû ôû gaàn, maø ngöôøi ôû xa, thöôøng cuõng ñöôïc baøn tay thi aân cuûa Ngöôøi xoa dòu veát thöông loøng. Chuùng ta haõy ñaët heát hi voïng vaøo thaàn theá Ngöôøi ñaõ coù tröôùc toøa Thieân Chuùa cao sang; Trong moïi côn gian nan khoán khoù, haõy chaïy ñeán vôùi Ngöôøi, xin Ngöôøi thöông yeâu, an uûi, voã veà, cöùu giuùp chuùng ta thoaùt khoûi moïi söï nguy hieåm. Vôùi loøng tin töôûng voâ bieân vaøo quyeàn pheùp cuûa Ngöôøi chaéc chaén chuùng seõ thaâu löôïm ñöôïc keát quaû nhö yù muoán.
LÔØI NGUYEÄN
Laïy Chuùa Gieâsu Kitoâ, Chuùa ñaõ laáy löûa baùc aùi cao sieâu thieâu ñoát taâm hoàn Thaùnh Martin, khieán cho Ngöôøi saün saøng xaû kyû hy sinh vì tình ñoàng loaïi, laøm nhieàu pheùp laï ñeå xoa dòu veát thöông loøng cuûa moïi giai caáp xaõ hoäi trong baát cöù tröôøng hôïp naøo. Ñoàng thôøi laïi ban cho Ngöôøi ñöùc khieâm nhu töï haï, coi mình nhö khoâng, vaø vaâng lôøi theo thaùnh yù chuùa trong moïi söï; xin ban cho chuùng toâi ñöôïc baét chöôùc ñôøi soáng vaø caùc nhaân ñöùc cuûa Thaùnh Martin, nhaát laø ñöùc meán Chuùa yeâu ngöôøi, ñeå khi coøn soáng chuùng toâi ñöôïc neân gioáng ngöôøi; vaø sau khi ñaõ cheát, chuùng toâi cuõng ñöôïc höôûng vónh phöôùc treân thieân ñaøng, vì Chuùa laø Ñaáng haèng soáng vaø hieån trò ñôøi ñôøi. Amen.
Cöôùc Chuù :
Khi muoán duøng di tích cuûa Thaùnh Martin nhö xöông Thaùnh hoaëc aûnh
töôïng cuûa Ngöôøi ñeå xin ôn gì, ngöôøi ta coù theå aùp ñi di tích
ñoù vaøo mình. hoaëc keû khaùc, ñoàng thôøi caàu xin nhö sau :
Nhaân danh Thieân Chuùa Ba Ngoâi ;
Nhaân danh Chuùa Gieâsu Kitoâ, Con Thieân Chuùa ;
Nhaân danh Meï Maria, Nöõ Vöông Thieân Ñaøng ;
Nhaân danh Thaùnh Caû Giuse, boån maïng Giaùo Hoäi ;
Xin Thaùnh Martin cöùu giuùp toâi (Hoaëc ngöôøi naøy) ñeå Thieân Chuùa
ñöôïc hieån vinh vaø caùc linh hoàn ñöôïc aên maøy phaàn roãi.