Henri J.M. Nouwen
Nguyeân baûn : Can you drink the cup ?
Dòch töø : Pouvez-vous boire la coupe que je vais boire ?
Nhaø xuaát baûn : Bellarmin, Queùbec, Canada.
Ngöôøi dòch : An Nguyeãn.

Keát luaän : Caâu traû lôøi
Lôøi keát : Chæ moät cheùn, chæ moät thaân xaùc
Lôøi nguyeän

menu

LÔØI DAÃN NHAÄP

Cheùn leã vaø cheùn röôïu

Ñoù laø moät ngaøy chuùa nhaät, Hoàng y Bernard Alfrink, thuoäc giaùo phaän Hoøa Lan, ñaët tay leân ñaàu toâi, maëc cho toâi chieác aùo choaøng traéng, ñöa cho toâi cheùn thaùnh vôùi khaên baèng vaûi lanh. Toâi chòu chöùc cuøng vôùi hai möôi baûy taân linh muïc khaùc ôû thaùnh ñöôøng Sainte Catherine, thaønh phoá Utrecht. Toâi chaúng bao giôø queân ñöôïc caûm xuùc traøo leân loøng toâi ngaøy hoâm aáy, ngaøy 21 thaùng 7 naêm 1957.

Töø luùc leân saùu, toâi ñaõ coù öôùc muoán maõnh lieät laøm linh muïc. Tröø nhöõng giaác mô thoaùng qua muoán laøm só quan haøng haûi, chæ vì boä ñoàng phuïc maøu xanh traéng coù daây ren vaøng maø caùc só quan maëc ñi dieãn haønh treân saân ga laøng, coøn ngoaøi ra toâi luoân luoân mô coù moät ngaøy daâng thaùnh leã nhö caäu Antoân cuûa toâi.

Baø ngoaïi laø ngöôøi khuyeán khích toâi nhieàu nhaát. Baø laø ngöôøi ñaøn baø buoân baùn gioûi, coù moät tieäm buoân lôùn, meï toâi laø ngöôøi giöõ soå saùch, toâi vaø em toâi tha hoà chôi cuùt baét, chaïy leân chaïy xuoáng thang maùy trong tieäm. Khi bieát ñöôïc ôn goïi chôùm nôû cuûa toâi, baø nhôø baùc thôï moäc ñoùng cho toâi moät caùi baøn thôø nhoû, nhôø coâ thôï may may cho toâi caùc boä aùo quaàn ñeå toâi giaû laøm linh muïc. Toâi bieán caùi gaùc xeùp trong nhaø thaønh nhaø nguyeän cho caùc em beù, ôû ñoù toâi giaû boä laøm leã vaø giaûng cho boá meï toâi nghe. Toâi cuõng hoâ haøo ñöôïc ñaùm baïn ñeå toå chöùc moät heä thoáng phaåm traät coù ñaày ñuû giaùm muïc, linh muïc, thaày phoù teá, treû giuùp leã. Trong thôøi gian naøy, khoâng nhöõng baø ngoaïi tieáp tuïc cho toâi caùc vaät duïng môùi ñeå toâi coù theå ñoùng vai linh muïc nhö cheùn thaùnh, dóa thaùnh, maø baø coøn nheï nhaøng höôùng daãn toâi coù moät ñôøi soáng caàu nguyeän vaø cuûng coá loøng moä ñaïo ñeå toâi coù quan heä maät thieát vôùi Ñöùc Gieâsu.

Leân möôøi hai tuoåi, toâi muoán vaøo chuûng vieän, cha meï toâi choáng ñoái cho raèng toâi coøn quaù nhoû ñeå rôøi khoûi gia ñình. Cha toâi noùi : « Con chöa saün saøng ñeå coù moät quyeát ñònh nhö vaäy, con phaûi chôø ñeán möôøi taùm tuoåi». Ñoù laø naêm 1944, ngöôøi muoán toâi vaøo tröôøng trung hoïc ôû thaønh phoá toâi ôû, gaàn Amsterdam. Theá Chieán thöù nhì ñang hoaønh haønh, nhöng cha meï toâi ñaõ gìn giöõ cho hai anh em toâi traùnh ñöôïc caùc chuyeän khuûng khieáp cuûa chieán tranh, chuùng toâi coù moät ñôøi soáng bình thöôøng. Sau chieán tranh, chuùng toâi doïn veà La Haye, toâi hoïc xong trung hoïc ôû ñoù. Cuoái cuøng ñeán naêm 1950, toâi ñöôïc vaøo chuûng vieän ñeå hoïc trieát lyù vaø thaàn hoïc, chuaån bò laøm linh muïc sau naøy.

Khi giaác mô laøm linh muïc ñöôïc thöïc hieän vaøo ngaøy 21 thaùng 7 naêm 1957, toâi môùi hai möôi laêm tuoåi vaø coøn quaù ngaây thô. Cuoäc ñôøi toâi ñöôïc baûo boïc, lôùn leân trong moät ngoâi vöôøn ñeïp, vôùi haøng raøo che kín raäm raïp. Ñoù laø ngoâi vöôøn ñöôïc gìn giöõ bôûi cha meï yeâu thöông, bôûi kinh nghieäm ngaây thô cuûa soùi con, cuûa thaùnh leã, cuûa chòu leã moãi ngaøy, cuûa nhöõng giôø hoïc vôùi caùc vò thaày taän tuïy, nhöõng naêm thaùng daøi haïnh phuùc nhöng kheùp kín cuûa ñôøi soáng chuûng vieän. Toâi ra tröôøng loøng ñaày tình thöông cho Ñöùc Gieâsu vaø coù öôùc muoán noùng boûng rao giaûng lôøi Chuùa cho theá gian, maø khoâng heà bieát laø theá gian chaúng chôø ñeå nghe toâi giaûng! Toâi chæ quen – vaø luoân luoân caån thaän ñeà phoøng – raát ít ngöôøi Tin laønh, toâi chaúng bao giôø gaëp ngöôøi ngoaïi ñaïo, toâi hoaøn toaøn khoâng bieát gì heát veà caùc toân giaùo khaùc. Caùc ngöôøi ly dò laø moät bí hieåm ñoái vôùi toâi vaø neáu coù caùc linh muïc töø boû aùo doøng, thì ngöôøi ta traùnh khoâng cho toâi gaëp. Chuyeän « tieáng taêm » lôùn nhaát maø toâi chöùng kieán laø coù moät anh baïn chuûng sinh khoâng ñi tu nöõa !

Duø sao ñoù vaãn laø khu vöôøn tuyeät vôøi cuûa tuoåi thanh xuaân, ñaày nhöõng vieäc toát laønh keùo daøi suoát caû cuoäc ñôøi toâi : moät tinh thaàn vui veû, moät loøng suøng kính Ñöùc Gieâsu vaø Meï Maria saâu xa, moät loøng baùm dính chaân thöïc vaøo caàu nguyeän, moät loøng ñam meâ tìm hieåu thaàn hoïc vaø ñôøi soáng thieâng lieâng, moät loøng ham thích maïnh meõ Saùch Thaùnh vaø caùc baøi vieát cuûa nhöõng ngöôøi kitoâ ñaàu tieân, moät loøng say söa rao giaûng vaø moät yù thöùc raát maïnh veà ôn goïi cuûa mình. Baø ngoaïi, oâng baø noäi, cha meï, baïn beø, caùc giaùo sö, taát caû ñeàu khuyeán khích toâi trung thaønh vôùi öôùc muoán soáng moät ñôøi soáng vôùi Ñöùc Gieâsu vaø cho ngöôøi khaùc.

Khi hoàng y Alfrink ñöa cheùn thaùnh cho toâi, toâi caûm thaáy saün saøng ñeå ñaûm nhieäm chöùc vuï linh muïc. Nieàm vui ngaøy hoâm ñoù vaãn coøn ôû trong loøng toâi nhö moät kyû nieäm khoâng theå naøo phai ñöôïc. Cheùn thaùnh töôïng tröng cho nieàm vui naøy.

Trong dòp chòu chöùc, phaàn ñoâng caùc baïn cuûa toâi ñeàu ñaët laøm cheùn thaùnh, rieâng toâi laø tröôøng hôïp ngoaïi leä. Caäu Antoân chòu chöùc naêm 1922, caäu raát haïnh phuùc coù moät taân linh muïc trong gia ñình, vaø caäu taëng toâi cheùn thaùnh cuûa caäu ñeå toû loøng bieát ôn Chuùa. Cheùn raát ñeïp do moät nhaø kim hoaøn Hoøa Lan danh tieáng laøm, coù daùt caùc haït kim cöông nho nhoû cuûa baø ngoaïi toâi. Thaân cheùn laø hình thaäp giaù nhö moät thaân caây, treân ñoù coù chuøm nho vaøng oùng aùnh vaø laù nho bao boïc thaønh cheùn. Chaân cheùn coù khaéc caùc chöõ baèng tieáng latinh : Ego sum vites, vos palmites, « Ta laø caây nho, caùc con laø caønh nho». Ñoù laø moùn quaø quyù giaù, toâi raát xuùc ñoäng khi nhaän ñöôïc. Toâi nhôù toâi ñaõ noùi vôùi caäu Antoân : « Con thaáy caäu hay daâng leã vôùi cheùn thaùnh naøy, caäu coù chaéc laø caäu muoán nhöôøng cho con khoâng? » Caäu cöôøi vaø traû lôøi : « Caäu muoán con giöõ cheùn naøy. Cheùn naøy cuûa baø ngoaïi, baø cheát sôùm khoâng thaáy ñöôïc chaùu laøm linh muïc, nhöng tình thöông cuûa baø ôû vôùi chaùu baây giôø ñaây » Vì thaáy toâi cöù ngaàn ngaïi khoâng chòu nhaän cheùn thaùnh, caäu noùi theâm : « Con caàm laáy, nhöng con phaûi truyeàn laïi cho ngöôøi khaùc trong gia ñình, neáu coù ai chòu chöùc »

Cheùn thaùnh naøy vaãn coøn ôû trong tay toâi, vì cho ñeán giôø phuùt naøy, vaãn chöa coù ai trong gia ñình chòu chöùc. Toâi ñeå trong nhaø taïm ôû nhaø nguyeän Dayspring, Toronto, nôi toâi ôû hieän nay. Toâi hay cho baïn beø vaø caùc ngöôøi ñeán thaêm xem cheùn thaùnh naøy. Nhöng quaù nhieàu chuyeän ñaõ xaûy ra trong hôn ba möôi naêm qua, ñeán möùc cheùn thaùnh sang troïng cuûa caäu toâi giôø ñaây khoâng coøn töôïng tröng cho nhöõng gì toâi ñang soáng. Baây giôø trong khi laøm leã, toâi thöôøng hay duøng caùc loaïi cheùn do ngheä nhaân Simon Pearce laøm ñoà thuûy tinh ôû Vermont cheá taïo. Caùi cheùn cheá taïo baèng kim loaïi quyù ñöôïc thay theá baèng caùc cheùn baèng thuûy tinh trong suoát, coù theå thaáy röôïu trong ñoù vaø nhieàu ngöôøi coù theå cuøng uoáng. Caùc cheùn naøy theå hieän moät phong caùch môùi laøm linh muïc vaø moät phong caùch môùi laøm ngöôøi. Toâi thích caùc cheùn môùi naøy, nhöng khoâng coù caùi cheùn caäu Antoân cho toâi gaàn boán möôi naêm tröôùc ñaây, thì caùc cheùn môùi naøy seõ khoâng coù nhieàu giaù trò döôùi maét toâi nhö noù coù baây giôø.

Muïc Luïc

NHAÄP ÑEÀ

Toâi muoán keå caâu chuyeän cheùn leã, khoâng phaûi laø caâu chuyeän cuûa ñôøi toâi, nhöng laø caâu chuyeän cuûa söï soáng.

Khi Ñöùc Gieâsu hoûi caùc baïn cuûa ngöôøi laø Giacoâbeâ vaø Gioan, con oâng Zeâbeâñeâ, « Caùc con coù theå uoáng cheùn maø ta saép uoáng? » laø ngöôøi ñaët caâu hoûi ñi thaúng vaøo taâm ñieåm chöùc thaùnh vaø cuoäc ñôøi cuûa toâi. Trong nhieàu naêm, khi caàm cheùn thaùnh ñeïp ñeõ oùng aùnh trong tay, caâu traû lôøi cho caâu hoûi naøy hình nhö chaúng coù gì laø khoù ñoái vôùi toâi. Toâi, moät linh muïc vöøa chòu chöùc, ñaày yù töôûng vaø lyù töôûng, cuoäc ñôøi höùa heïn nhieàu chuyeän phong phuù. Toâi haùo höùc uoáng cheùn naøy !

Ngaøy hoâm nay, ngoài tröôùc caùi baøn thaáp nhoû, chung quanh toâi laø caùc anh chò em bò khuyeát taät, caùc trôï taù vaø ngöôøi höôùng daãn hoï, ñöa cho hoï röôïu ñöïng trong cheùn baèng thuûy tinh, caâu hoûi ñoù trôû thaønh moät thaùch ñoá thieâng lieâng. Toâi coù theå, chuùng ta coù theå uoáng cheùn maø Ñöùc Gieâsu ñaõ uoáng khoâng?

Toâi coøn nhôù caùch ñaây vaøi naêm, trong moät thaùnh leã coù baøi ñoïc maø Ñöùc Gieâsu ñaët caâu hoûi naøy. Luùc ñoù laø 8 giôø röôõi saùng, coù vaøo khoaûng hai möôi ngöôøi trong coäng ñoàng Daybreak cuøng xem leã ôû nhaø nguyeän döôùi taàng haàm. Boãng nhieân, caùc chöõ « Con coù theå uoáng cheùn naøy? » ñaâm xuyeân qua tim toâi nhö muûi teân beùn cuûa ngöôøi thôï saên. Luùc ñoù toâi hieåu, nhö tia chôùp laøm saùng toû, neáu mình suy nghó saâu xa caâu hoûi naøy, noù coù theå laøm thay ñoåi taän caên cuoäc ñôøi cuûa mình. Ñoù laø caâu hoûi coù naêng löïc laøm caùc taâm hoàn chai ñaù môû ra vaø loät traàn caùc ñoäng löïc cuûa ñôøi soáng thieâng lieâng.

« Con coù theå uoáng cheùn naøy? » uoáng caïn cheùn ñaéng? Con coù theå neám cay ñaéng cuõng nhö dòu ngoït? Con coù theå soáng ñôøi cuûa con ñeán taän cuøng, cho duø theá naøo? Toâi nhaän ra ñoù laø nhöõng caâu hoûi thieát yeáu.

Nhöng taïi sao chuùng ta phaûi uoáng cheùn naøy? Taïi sao chuùng ta phaûi döï phaàn vaøo ñau khoå, lo laéng, baïo löïc? Coù phaûi toát hôn laø neân tìm ñau khoå ít nhaát vaø laïc thuù nhieàu nhaát khoâng?

Sau baøi ñoïc, töï nhieân toâi caàm moät trong caùc cheùn lôùn ñeå treân baøn, nhìn moïi ngöôøi, trong ñoù coù nhieàu ngöôøi bò khuyeát taät naëng neà, toâi noùi : « Chuùng ta coù theå caàm cheùn cuoäc ñôøi trong tay khoâng? Chuùng ta coù theå naâng noù leân ñeå moïi ngöôøi cuøng thaáy, vaø chuùng ta coù theå uoáng ñeán taän cuøng khoâng? Uoáng cheùn, khoâng phaûi laø nuoát xuoáng nhöõng gì coù trong cheùn, cuõng nhö beû baùnh, khoâng phaûi chæ laø beû baùnh ra baèng tay. Uoáng cheùn cuoäc ñôøi coù nghóa laø caàm laáy cheùn, naâng cheùn leân vaø uoáng cheùn. Ñoù laø soáng ñôøi soáng sung maõn troïn veïn, laø daâng möøng mình ñöôïc laøm ngöôøi »

Chuùng ta coù theå caàm cuoäc ñôøi chuùng ta trong baøn tay, naâng noù leân cao vaø uoáng cheùn nhö Ñöùc Gieâsu ñaõ laøm khoâng? Chung quanh toâi, nôi moät vaøi ngöôøi, toâi nhaän thaáy moät tia saùng nhaän hieåu, vaø trong toâi, toâi coù tröïc giaùc ñoù laø söï thaät. Caâu hoûi cuûa Ñöùc Gieâsu cho toâi moät ngoân ngöõ môùi, vôùi ngoân ngöõ naøy toâi coù theå noùi veà cuoäc ñôøi cuûa toâi, cuoäc ñôøi cuûa nhöõng ngöôøi chung quanh toâi. Raát laâu sau buoåi daâng leã thöôøng leä naøy, toâi vaãn coøn tieáp tuïc nghe caâu hoûi cuûa Ñöùc Gieâsu : « Con coù theå uoáng cheùn maø ta saép uoáng khoâng? » Söï kieän chæ caàn ñeå caâu hoûi naøy len loûi vaøo taâm hoàn laøm toâi boái roái. Nhöng toâi bieát, töø nay, toâi soáng vôùi taâm traïng baên khoaên naøy.

Quyeån saùch naøy laø thaønh quaû con ñöôøng thieâng lieâng cuûa toâi. Toâi hy voïng noù döï phaàn laøm thaám nhaäp caâu hoûi cuûa Ñöùc Gieâsu vaøo caùc taâm hoàn, ñeå moãi ngöôøi tìm caâu traû lôøi rieâng cho mình. Ba chuû ñeà ñoät ngoät ñeán vôùi toâi vaøo buoåi saùng trong nhaø nguyeän Dayspring laø : caàm laáy, naâng leân vaø uoáng, ñoù laø neàn taûng cuoäc khaùm phaù caùc chaân trôøi thieâng lieâng cho caâu hoûi cuûa Ñöùc Gieâsu ñaët cho chuùng ta.

Muïc Luïc

PHAÀN MOÄT

Chöông 1 : Caàm laáy 

Tröôùc khi uoáng cheùn, tröôùc heát ta phaûi caàm vaø giöõ noù trong tay!

Toâi coøn nhôù moät buoåi leã gia ñình ôû Hoøa Lan. Ñoù laø dòp leã ñaùm cöôùi hay sinh nhaät gì ñoù. Toâi laø chuù beù nhoû neân khoâng ñöôïc pheùp uoáng röôïu, nhöng toâi thích thuù nhìn caùch ngöôøi lôùn uoáng röôïu. Sau khi ñoå röôïu vaøo ly, caäu toâi caàm ly leân, hai baøn tay oâm laáy ly, laéc nheø nheï ñeå höông thôm cuûa röôïu boác leân muõi, roài, nhìn moïi ngöôøi chung quanh, caäu naâng ly leân, nhaáp moät nguïm vaø keâu leân : "OÀ ... thaät laø ngon nhö röôïu ngaøn naêm ... cho toâi xem chai röôïu ... phaûi laø röôïu töø naêm 1945 maø thoâi"

Ñoù laø caäu Antoân, anh caû cuûa meï toâi, linh muïc, ñöùc oâng, coù quyeàn trong nhieàu ñòa phaän, vaø röôïu ngon ñöôïc laøm ôû moät trong caùc ñòa phaän naøy. Moãi laàn caäu ñeán aên toái vôùi gia ñình, theá naøo caäu cuõng khoâng queân noùi veà moät hay hai chuyeän veà röôïu : "Röôïu noàng, thaät heát choã noùi", hay "Thaät khoâng ngôø", hay "Röôïu naøy chöa ñöôïc chín laém", hay "Röôïu naøy maø coù thòt nöôùng thì thaät tuyeät", "Röôïu naøy maø aên vôùi caù nöôùng thì heát choã cheâ". Cha toâi khoâng thích caùc lôøi bình phaåm naøy, nhöng khoâng ai daùm noùi ngöôïc laïi vôùi caäu. Coøn nhoû, toâi cöù thaéc maéc hoaøi veà thuû tuïc uoáng röôïu naøy. Anh em toâi thöôøng hay cheá nhaïo caäu : "Caäu Antoân, caäu ñöøng ñoïc nhaûn hieäu, caäu ñoaùn xem röôïu naøy ôû ñaâu, saûn xuaát naêm naøo ... Caäu laø chuyeân gia maø, phaûi khoâng?"

Trong taát caû caùc chuyeän naøy, moät chuyeän maø toâi coøn giöõ laïi la ø: uoáng röôïu khoâng phaûi ñôn giaûn chæ laø uoáng. Phaûi bieát thöôûng thöùc phaåm chaát röôïu vaø phaûi bieát noùi leân phaåm chaát naøy. Cuõng moät caùch nhö vaäy, chæ soáng thoâi chöa ñuû. Moät ñôøi soáng maø mình khoâng suy nghó veà noù laø moät ñôøi khoâng ñaùng soáng. Baûn chaát töï nhieân cuûa con ngöôøi laø chieâm nghieäm veà ñôøi soáng, suy nghó veà noù vaø ñònh giaù noù. Moät nöûa ñôøi soáng cuûa chuùng ta caàn phaûi duøng ñeå suy nghó veà nhöõng gì chuùng ta soáng. Ñieàu ñoù coù ñaùng laøm khoâng? Ñuùng khoâng? Sai khoâng? Luoân luoân nhö vaäy hay ñôøi soáng coù tieán trieån? Ñôøi soáng chuùng ta hoøa nhòp vaøo caùi gì? Nhöõng nieàm vui cuõng nhö noãi buoàn lôùn nhaát khoâng nhöõng coù nguoàn goác trong caùc söï kieän maø cuõng laø, vaø coù theå laø trong caùch chuùng ta caûm nhaän vaø dieãn taû noù. Ngheøo giaøu, thaønh coâng thaát baïi, xaáu ñeïp khoâng phaûi chæ laø nhöõng söï kieän cuûa cuoäc soáng. Ñoù laø nhöõng thöïc teá ñöôïc soáng moät caùch khaùc nhau bôûi nhöõng ngöôøi khaùc nhau, theo nhöõng hoaøn caûnh khaùc nhau. Moät ngöôøi ngheøo buoàn baõ khi so saùnh vôùi ngöôøi haøng xoùm giaøu seõ khoâng thaáy caùi ngheøo cuûa mình cuøng moät caùch nhö moät ngöôøi ngheøo khaùc khoâng coù anh haøng xoùm giaøu neân khoâng thöôøng xuyeân soáng trong caûnh so saùnh. Suy nghó laø ñieàu thieát yeáu ñeå lôùn leân, phaùt trieån vaø thay ñoåi. Ñoù laø moät ñaëc quyeàn maø chæ coù con ngöôøi môùi coù theå döïa vaøo.

Caàm cheùn cuoäc ñôøi laø nhìn cuoäc ñôøi baèng con maét pheâ bình nhöõng gì chuùng ta soáng. Ñieàu naøy ñoøi hoûi chuùng ta can ñaûm, bôûi vì coù theå chuùng ta seõ haõi sôï khuûng khieáp khi thaáy nhöõng gì chuùng ta thaáy. Nhöõng caâu hoûi maø chuùng ta khoâng theå traû lôøi coù theå naûy sinh. Caùc nghi ngôø coù theå taán coâng chuùng ta, caùc moái lo sôï môùi coù theå ñe doïa chuùng ta. Luùc ñoù chuùng ta töï an uûi : "Ñôn giaûn vui höôûng cuoäc ñôøi laø ñuû roài. Taát caû suy nghó chæ laøm moïi söï raéc roái theâm". Duø vaäy vôùi tröïc giaùc, chuùng ta bieát raèng soáng maø khoâng suy nghó thì taàm nhìn seõ bò thu laïi vaø laøm chuùng ta maát kim chæ nam. Cuõng moät caùch aáy, neáu chuùng ta uoáng öïc moät hôi, khoâng boû thì giôø ñeå nhìn laïi ly röôïu, khoâng naâng ly leân ñeå ngöûi tröôùc khi uoáng thì chuùng ta coù theå say maø chöa neám muøi röôïu.

Caàm cheùn cuoäc ñôøi laø moät coâng vieäc ñoøi hoûi. Chuùng ta laø nhöõng con ngöôøi khaùt laâu ngaøy, chæ thích caàm cheùn leân uoáng caùi öïc. Nhöng chuùng ta caàn phaûi keàm giöõ laïi xung kích cuûa mình, hai tay caàm vaønh cheùn vaø töï hoûi : "Ai cho toâi cheùn naøy? Coù gì trong cheùn cuûa toâi? Coù toát cho toâi khoâng? Sau khi uoáng xong toâi coù khaù hôn khoâng?"

Coù voâ soá loaïi röôïu cuõng nhö coù voâ soá loaïi cuoäc ñôøi. Khoâng coù hai cuoäc ñôøi gioáng nhau. Chuùng ta thöôøng so saùnh ñôøi mình vôùi ñôøi ngöôøi khaùc, muoán bieát xem ñôøi mình khaù hay teä hôn, nhöng so saùnh nhö theá chaúng giuùp ñöôïc gì. Chuùng ta phaûi soáng cuoäc ñôøi cuûa mình chöù khoâng soáng cuoäc ñôøi cuûa ngöôøi khaùc. Chuùng ta phaûi caàm cheùn rieâng cuûa mình. Chuùng ta phaûi daùm noùi : "Ñaây laø ñôøi toâi, cuoäc ñôøi ñöôïc trao ban cho toâi, toâi phaûi soáng toát nhaát coù theå. Ñôøi toâi laø duy nhaát. Toâi coù ñôøi rieâng, gia ñình rieâng, theå xaùc rieâng, caù tính rieâng, baïn beø rieâng, caùch suy nghó, haønh ñoäng, phaûn öùng rieâng. Ñuùng, toâi coù cuoäc ñôøi cuûa rieâng toâi ñeå soáng. Khoâng moät ai coù cuøng chung soá phaän. Raát nhieàu ngöôøi coù theå giuùp toâi, nhöng döùt khoaùt, chính toâi laø ngöôøi quyeát ñònh phaûi soáng nhö theá naøo".

Ñoù laø moät böôùc khoù khaên caàn vöôït qua, bôûi vì chuùng ta chaïm traùn vôùi noãi coâ ñôn khoâng haøn gaén ñöôïc. Nhöng ñoù chính laø thaùch ñoá phi thöôøng môøi goïi chuùng ta trôû thaønh con ngöôøi caù bieät cuûa mình.

Ñieàu naøy nhaéc toâi nhôù laïi böùc töôïng taïc "Pumunangwet" cuûa Philip Sears, ôû vieän baûo taøng Fruitlands, Harvard. Moät thoå daân Myõ, thaân hình traùng kieän, cao thon, nöûa mình treân ñeå traàn, maëc khoá ngaén, tay traùi caàm cung höôùng veà trôøi, tay maët nhö theo chuyeån ñoäng cuûa muûi teân vöøa bung ra höôùng veà caùc ngoâi sao. Anh ta ñaày töï tin vaøo mình, ngöôøi vöôn leân cao höôùng veà trôøi, chaân baùm chaéc nòch vaøo loøng ñaát, ngaém xa hôn caû chính anh. Anh bieát anh laø ai vaø ñoù laø nhöõng gì anh coù theå laøm. Anh töï haøo laø ngöôøi chieán só coâ ñoäc ñöôïc goïi ñeå thi haønh moät söù vuï thieâng lieâng.

Cuõng nhö anh chieán só naøy, chuùng ta phaûi nhaän laáy troïn veïn con ngöôøi cuûa mình vaø töø ñoù chuùng ta ñöôïc goïi ñeå soáng, vaø ñeå chuùng ta cuõng coù theå nhaém ñeán caùc ngoâi sao.

Muïc Luïc

Chöông 2 : Cheùn ñaéng 

Laàn ñaàu khi ñeán nhaø Arche Daybreak, toâi thaáy coù ñau khoå vaø noãi buoàn saâu xa ôû ñoù.

Ngöôøi ta nhôø toâi saên soùc Añam, moät thanh nieân hai möôi hai tuoåi, khoâng noùi vaø khoâng ñi moät mình ñöôïc, anh hoaøn toaøn soáng thu mình trong theá giôùi cuûa anh. Löng coøng, anh leân côn ñoäng phong moãi ngaøy vaø thöôøng xuyeân coù nhöõng côn ñau ruoät. Khi ngöôøi ta giôùi thieäu anh cho toâi, toâi sôï anh ta. Bao nhieâu laø khuyeát taät cuûa anh laøm cho toâi thaáy anh xa laï vaø ñaùng lo ngaïi.

Sau khi gaëp Añam, toâi cuõng coù gaëp em cuûa anh laø Michael. Michael coù theå noùi moät chuùt, nhöng anh coù theå ñi ñöùng moät mình vaø laøm ñöôïc moät vaøi vieäc ñôn giaûn, anh cuõng bò khuyeát taät naëng, vaø caàn phaûi saên soùc thöôøng xuyeân. Añam vaø Michael laø hai ngöôøi con duy nhaát cuûa Jeanne vaø Rex.

Michael soáng vôùi gia ñình ñeán hai möôi laêm tuoåi, coøn Añam thì ñeán möôøi taùm tuoåi. Jeanne vaø Rex muoán giöõ caùc con ôû nhaø ñeå tieáp tuïc saên soùc, nhöng thôøi gian vaø thöû thaùch ñaõ laøm cho hoï hao moøn söùc löïc. Luùc ñoù hoï môùi nhôø ñeán coäng ñoàng Arche giuùp ñôõ, hy voïng caùc con hoï seõ ñöôïc saên soùc chu ñaùo.

Toâi xuùc ñoäng saâu xa tröôùc noãi khoå cuûa gia ñình beù nhoû naøy. Boán ngöôøi kieät söùc vì lo aâu buoàn phieàn, vì sôï caùc bieán chöùng baát ngôø xaûy ra, vì baát löïc khoâng theå naøo ñoái thoaïi vôùi nhau ñöôïc, vì gaùnh naëng cuûa traùch nhieäm, vì töông lai baát ñònh, vaø vôùi thôøi gian, tình traïng chæ caøng ngaøy caøng teä hôn.

Nhöng ñau khoå khoâng chæ daønh rieâng cho gia ñình Añam. Coøn coù Bill, bò chöùng teo baép thòt, caàn maùy trôï tim vaø maùy giuùp ñeå thôû, luùc naøo anh cuõng sôï bò teù. Khoâng moät ai ñeán thaêm anh vaø cha meï anh thì ñaõ cheát sôùm.

Coøn coù Tracy, hoaøn toaøn bò teâ lieät nhöng coù moät tinh thaàn linh hoaït, vaø ñoái vôùi Tracy, dieãn taû caùc tình caûm vaø caùc suy nghó cuûa coâ laø moät cuoäc ñaáu tranh lieân tuïc. Coøn coù Suzanne, khuyeát taät tinh thaàn, bò quay cuoàng vì caùc tieáng noùi trong ñaàu maø coâ khoâng theå naøo kieåm soaùt ñöôïc. Coøn coù Loretta, coù maëc caûm gia ñình, baïn beø ruoàng boû vì mình khuyeát taät ; coâ ñi tìm tình thöông moät caùch tuyeät voïng, laïi khoâng coù khaû naêng ñeå töï khaúng ñònh mình neân coâ bò suy thoaùi tinh thaàn moät caùch traàm troïng. Coøn coù David, Francis, Patrick, Janice, Carol, Gordie, George, Patsy ... moãi ngöôøi moät cheùn ñaéng.

Ñeå saên soùc, coù caùc anh chò ñuû moïi löùa tuoåi, moïi quoác tòch, moïi toân giaùo, hoï tìm caùch xoa dòu noãi ñau khoå cuûa nhöõng ngöôøi beänh. Tuy theá, hoï mau choùng thaáy ra nhöõng veát thöông beân ngoaøi laïi che giaáu caùc veát thöông khaùc beân trong, ít thaáy roõ hôn, nhöng cuõng laø nhöõng thöïc taïi : caùc buoàn phieàn lieân heä ñeán gia ñình tan raõ, ñeán nhöõng nhu caàu giôùi tính khoâng ñöôïc thoûa maõn, ñeán côn tuyeät voïng thieâng lieâng, ñeán lo laéng tröôùc caùi cheát saép tôùi vaø nhaát laø, caùc quan heä nhaân baûn ti tieän vaø hoãn loaïn. Duø cho hoï nhìn veà quaù khöù hay töông lai, chaân trôøi vaãn u toái vaø hieän taïi thì buoàn xaùm.

Veà phaàn toâi, caùc söï vieäc cuõng khoâng khaùc chi. Sau möôøi naêm soáng vôùi hoï, toâi trôû thaønh quan taâm hôn ñoái vôùi noãi ñau rieâng cuûa toâi. Coù moät thôøi kyø, toâi töï nhuû : « Sang naêm mình seõ thaáy vieäc naøy roõ hôn », hay « Coù tuoåi, nhu caàu caàn ñöôïc yeâu thöông cuûa mình seõ giaûm ñi ».

Nhöng baây giôø, toâi bieát caùc buoàn phieàn laø cuûa toâi vaø noù khoâng rôøi toâi. Söï thaät, toâi bieát ñoù laø nhöõng buoàn phieàn saâu xa vaø xöa cuõ, vaø khoâng moät suy nghó tích cöïc hay laïc quan naøo coù theå laøm bieán maát ñi ñöôïc. Cuoäc ñi tìm tình yeâu cuûa tuoåi vò thaønh nieân vaãn luoân luoân coøn ñoù ; nhu caàu khaúng ñònh chöa ñöôïc toaïi nguyeän cuûa tuoåi thanh xuaân cuõng vaãn coøn soáng ñoäng. Caùi cheát cuûa meï toâi, cuûa moät soá ngöôøi thaân vaø baïn beø trong nhöõng naêm gaàn ñaây laøm cho toâi ñau buoàn hoaøi. Coøn buoàn saâu ñaäm hôn, laø toâi khoâng trôû thaønh con ngöôøi nhö toâi mong muoán, khoâng coù ñöôïc Chuùa trong loøng, duø toâi ñaõ soát saéng caàu nguyeän vaø ñoù laø ñieàu toâi öôùc muoán nhieàu nhaát.

Nhöng noãi buoàn phieàn cuûa coäng ñoàng nhoû beù cuûa toâi laøm sao saùnh vôùi noãi buoàn phieàn cuûa caû thaønh phoá, cuûa caû xöù vaø cuûa caû theá giôùi? Vaø noãi buoàn phieàn cuûa nhöõng ngöôøi khoâng nhaø? Cuûa nhöõng ngöôøi treû cheát vì beänh siña? Roài haøng trieäu ngöôøi trong nhaø tuø, trong vieän döôõng laõo? Roài nhöõng gia ñình tan naùt, nhöõng ngöôøi thaát nghieäp vaø voâ soá ngöôøi khuyeát taät khoâng coù nôi nöông töïa nhö ôû nhaø Daybreak naøy?

Vaø khi nhìn ra khoûi bieân giôùi thaønh phoá, xöù sôû toâi ôû, caûnh töôïng coøn kinh khieáp hôn. Toâi thaáy caùc treû em treân ñöôøng phoá Sao Paolo, caùc em beù maõi daâm ôû Bangkok, caùc tuø nhaân hoác haùc ôû Yougoslavie, caùc daân toäc ñoùi khoå lang thang trong caùc sa maïc ôû EÙthiopie, ôû Somalie. Toâi thaáy haøng trieäu khuoân maët bò taøn phaù vì ñoùi, vì coâ ñôn, haøng ngaøn xaùc cheát chaát ñoáng vì chieán tranh taøn aùc, vì naïn dieät chuûng. Cheùn ñaéng naøy laø cuûa ai? Ñoù laø cheùn cuûa chuùng ta, cheùn cuûa ñau khoå nhaân loaïi. Bôûi vì caùc noãi buoàn phieàn thaân thieát nhaát cuûa chuùng ta cuõng laø noãi buoàn phieàn chung cuûa nhaân loaïi.

Baây giôø toâi nhìn Con Ngöôøi cuûa ñau ñôùn, Ngöôøi treo treân thaäp giaù, hai tay giang ra. Ñoù laø Ñöùc Gieâsu bò Philatoâ leân aùn, bò lính La-maõ ñoùng ñinh, bò ngöôøi Do-thaùi cuõng nhö löông daân sæ nhuïc. Nhöng ñoù cuõng laø soá phaän cuûa chuùng ta vaø cuûa toaøn nhaân loaïi, ôû moïi xöù sôû, ôû moïi thôøi kyø, bò böùng ra khoûi ñaát ôû, bò laøm troø cöôøi cho caû theá giôùi thaáy. Ñöùc Gieâsu ñaõ noùi : « Phaàn toâi, moät khi ñöôïc giöông cao leân khoûi maët ñaát, toâi seõ keùo moïi ngöôøi leân vôùi toâi » (Ga 12 :32).

Ñöùc Gieâsu, Ngöôøi cuûa ñau khoå, vaø chuùng ta, nhöõng ngöôøi ñaøn oâng ñaøn baø ñau khoå, bò treo leân giöõa trôøi vaø ñaát, keâu leân : « Laïy Chuùa, laïy Chuùa, sao Chuùa boû con? »

Ñöùc Gieâsu hoûi caùc baïn cuûa ngöôøi : « Caùc con coù theå uoáng cheùn Ta saép uoáng? » Hoï traû lôøi coù, nhöng hoï khoâng coù moät khaùi nieäm gì veà nhöõng gì hoï ñang noùi. Cheùn cuûa Ñöùc Gieâsu laø cheùn ñau khoå, khoâng phaûi cheùn cuûa rieâng Ngöôøi, maø cuûa caû toaøn theå nhaân loaïi. Ñoù laø cheùn ñaày ñau khoå theå xaùc, tinh thaàn vaø thieâng lieâng. Ñoù laø cheùn cuûa thieáu thoán, cuûa böùc haïi, cuûa coâ ñôn, cuûa loaïi tröø, cuûa boû rôi, cuûa lo laéng. Ñoù laø cheùn ñaày cay ñaéng. Ai muoán uoáng cheùn naøy? Tieân tri Isaia goïi ñoù laø « cheùn phaãn noä cuûa Thieân Chuùa ». « Töø tay Ñöùc Chuùa, ngöôi ñaõ nhaän, ñaõ uoáng cheùn loâi ñình, ngöôi ñaõ caïn cheùn noàng choaùng vaùng » (Is 51 :17); ñoù laø cheùn maø thieân thaàn thöù nhì trong saùch Khaûi Huyeàn goïi laø : « thöù röôïu cuoàng loaïn » (Kh 14 :8), thaønh Babylone ñaõ cho moïi nöôùc uoáng.

Khi ñeán luùc phaûi uoáng cheùn naøy, Ñöùc Gieâsu noùi : « Taâm hoàn Thaày buoàn ñeán cheát ñöôïc » (Mt 26 :38). Côn haáp hoái cuûa ngöôøi quaù cöïc ñoä ñeán noãi moà hoâi ngöôøi nhö nhöõng gioït maùu rôi xuoáng ñaát » (Lc 22 : 44). Caùc baïn Giacoâbeâ vaø Gioan, hai ngöôøi maø Ngöôøi hoûi hoï coù uoáng ñöôïc cheùn Ngöôøi saép uoáng, ñi theo Ngöôøi nhöng hoï ñaõ nguû, hoï khoâng coøn söùc ñeå thöùc vôùi Ngöôøi, chia seû noãi buoàn vaø lo laéng cuûa Ngöôøi. Trong moät luùc coâ ñôn cuøng cöïc, Ngöôøi teù xuoáng ñaát vaø thoát leân lôøi caàu xin : « Laïy Cha, neáu ñöôïc xin Cha caát cheùn naøy! » Ñöùc Gieâsu khoâng theå naøo ñoái dieän vôùi cheùn ñaéng. Thaät quaù ñau khoå vaø quaù lo laéng. Ngöôøi khoâng nghó seõ coù theå uoáng ñöôïc cheùn ñau khoå naøy.

Laøm sao Ngöôøi coù theå noùi vaâng? Phaûi traû lôøi gì baây giôø? Duø bò ñau khoå vì bò ruoàng boû vaø boû rôi, Ñöùc Gieâsu luoân luoân keát hieäp maät thieát vôùi Ñaáng maø Ngöôøi goïi laø « Abba » (tieáng « cha » trong nghóa thaân tình nhö tieáng « ba »). Loøng tin töôûng cuûa ngöôøi vöôït quaù thaùi ñoä baát trung, loøng tuaân thuaän vaøo tình phuï töû vöôït quaù tuyeät voïng, tình yeâu vöôït quaù haõi sôï. Chính tình maät thieát vöôït quaù taát caû tình maät thieát cuûa nhaân loaïi naøy maø Ñöùc Gieâsu môùi coù theå xin Ñaáng ñaõ goïi Ngöôøi laø « Con yeâu daáu » caát cheùn ñaéng cho Ngöôøi. Duø trong côn lo laéng toät ñoä, moái daây lieân heä naøy khoâng bò caét ñöùt. Ñoù laø moái daây khoâng sôø vaø khoâng noùi leân baèng lôøi ñöôïc, moái daây tuyeät vôøi vaø khoâng huûy hoaïi ñöôïc. Chính trong hieäp thoâng maät thieát vôùi Cha maø Ngöôøi chaáp nhaän uoáng cheùn ñaéng : « Nhöng xin ñöøng theo yù con, maø xin theo yù Cha » (Mt 26 :39).

Ñöùc Gieâsu khoâng nhöôøng böôùc tröôùc tuyeät voïng vaø khoâng ñaåy lui cheùn ñaéng. Ngöôøi caàm cheùn chaéc nòch trong tay, muoán uoáng ñeán gioït cuoái cuøng. Ñoù khoâng phaûi laø moät haønh vi bieåu loä yù chí tröôùc thöû thaùch hay bieåu loä tính anh huøng, nhöng haønh vi xuaát phaùt töø saâu thaúm taâm hoàn, ñoù laø tieáng « vaâng » vôùi Abba, thieát tha vì tình yeâu cuûa moät quaû tim tan vôõ.

Khi nghó ñeán quaû tim ñaày buoàn phieàn cuûa toâi, nghó ñeán coäng ñoàng nhoû beù vôùi bao ñau khoå cuûa toâi, nghó ñeán nhöõng ngöôøi ngheøo trong caùc thaønh phoá lôùn meânh moâng, nghó ñeán noãi lo laéng voâ bieân cuûa nhaân loaïi, toâi töï hoûi : tieáng « vaâng » phaûi ñeán töø ñaâu ñaây? Trong loøng toâi cuõng nhö trong loøng nhöõng ngöôøi khaùc, toâi nghe aâm vang lôøi caàu xin : « Laïy Chuùa, neáu ñöôïc xin caát cheùn naøy cho con ». Toâi nghe lôøi caàu xin naøy trong tieáng noùi cuûa ngöôøi treû tuoåi bò beänh siña ñang ñi aên xin treân ñöôøng Yonge, trong tieáng khoùc cuûa caùc em beù bò ñoùi, trong tieáng reân cuûa caùc tuø nhaân bò tra taán, trong tieáng keâu giaän döõ cuûa nhöõng ngöôøi bò khai thaùc, trong voâ vaøn tieáng goïi keâu cöùu hoøa bình vaø coâng lyù. Ñoù laø lôøi caàn xin vang leân Thieân Chuùa, khoâng phaûi baèng höông traàm maø baèng loø löûa chaùy röøng röïc.

Nhö theá tieáng vaâng seõ ñeán töø ñaâu? « Nhöng xin ñöøng theo yù con, maø theo yù Cha ». Ai coù theå noùi vaâng khi tieáng noùi cuûa tình yeâu chöa ñöôïc laéng nghe? Ai coù theå noùi vaâng khi hoï khoâng coù moät ngöôøi ñeå keâu Cha? Ai coù theå noùi vaâng khi hoï khoâng coù moät hy voïng ñeå an uûi?

Giöõa lôøi caàu xin lo laéng cuûa Ñöùc Gieâsu, coù moät giai ñoaïn laøm dòu loøng. Vaø chæ trong Phuùc aâm cuûa thaùnh Luca laø coù nhaéc ñeán : « Baáy giôø coù thieân söù töø trôøi hieän ñeán taêng söùc cho Ngöôøi » (Lc 22 : 43).

Trong ñau khoå coù an uûi, trong boùng toái coù aùnh saùng, trong tuyeät voïng coù hy voïng, giöõa thaønh Babylone coù aùnh saùng ñeán töø Gieâ-ru-sa-lem, giöõa löïc löôïng cuûa ma quyû coù thieân thaàn an uûi. Cheùn ñaéng chöùa noãi buoàn phieàn cuûa chuùng ta cuõng laø cheùn mang ñeán vui möøng.

Muïc Luïc

Chöông 3 : Cheùn vui möøng 

Sau saùu naêm ôû Daybreak, Añam, Michael, Bill, Tracy, Suzanne, Loretta, David, Francis, Patrick, Janice, Carol, Gordie, George vaø nhieàu ngöôøi khaùc nöõa ñaõ trôû thaønh baïn cuûa toâi. Coøn hôn laø baïn, vì trong ñôøi soáng haøng ngaøy, hoï soáng quaù gaàn vôùi toâi. Duø cho hoï ñaõ bò khuyeát taät töø khi toâi bieát hoï, nhöng raát hieám khi toâi nghó hoï laø ngöôøi khuyeát taät. Toâi nghó ñeán hoï nhö ngöôøi anh, ngöôøi chò maø toâi cuøng chia seû cuoäc ñôøi. Toâi cöôøi, toâi khoùc, toâi aên uoáng, toâi ñi xem phim, toâi caàu nguyeän vaø daâng leã vôùi hoï, toùm laïi, toâi soáng cuoäc ñôøi cuûa toâi vôùi hoï. Vaø ñuùng ra, hoï cho toâi moät nguoàn vui to lôùn.

Sau khi saên soùc Añam vaøi thaùng, toâi khoâng coøn sôï anh. Thöùc anh daäy, ñaùnh raêng, caïo raâu, taém, doïn böûa aên saùng cho anh ñaõ laøm giöõa toâi vaø anh coù moät moái daây thaét chaët – moät daây lieân heä vöôït qua kyù hieäu cuûa lôøi vaø cuûa haønh vi duøng ñeå trao ñoåi – toâi baét ñaàu nhôù anh khi chuùng toâi khoâng theå gaëp nhau. Thôøi giôø toâi ôû vôùi anh laø thôøi giôø caàu nguyeän, thôøi giôø thinh laëng vaø thaân tình trong bình an. Añam laøm dòu taâm hoàn toâi, ñoù laø moät ngöôøi thöông toâi vaø tin töôûng toâi, duø cho nöôùc taém coù luùc quaù laïnh coù luùc quaù noùng, duø cho toâi lôõ tay caïo raâu laøm anh chaûy maùu hay duø toâi maëc aùo traùi cho anh !

Caùc côn ñoäng kinh cuûa anh khoâng coøn laøm cho toâi sôï. Noù chæ baét buoäc toâi phaûi chaäm nhòp laøm vieäc, phaûi queân caùc vieäc laøm khaùc ñeå ôû laïi vôùi anh, laáy meàn daøy ñaép aám cho anh. Böôùc ñi chaäm chaïp vaø khoù nhoïc cuûa anh laøm toâi kieân nhaãn vaø coù dòp ôû gaàn anh, quaøng tay qua ngöôøi anh vaø noùi vôùi anh nhöõng lôøi khuyeán khích. Khi anh laøm ñoå ly nöôùc cam hay ñoå ñoà aên xuoáng saøn, toâi khoâng coøn lo hoaûng, toâi chæ laèng laëng ñi chuøi. Bieát ñöôïc Añam laø moät ñaëc aân ñoái vôùi toâi. Ai coù theå ôû gaàn ñöôïc moät con ngöôøi nhö toâi ñöôïc ôû gaàn Añam? Ai coù theå ôû haøng giôø moãi ngaøy vôùi moät ngöôøi hoaøn toaøn tin töôûng ôû mình vaø mình cuõng tin ôû hoï? Ñoù coù phaûi laø nieàm vui khoâng?

Vaø Michael, em cuûa Añam : tình baïn cuûa anh quaù quyù ñoái vôùi toâi ! Anh laø ngöôøi duy nhaát trong coäng ñoàng goïi toâi laø "cha Henri". Moãi laàn noùi nhö vaäy, nuï cöôøi raïng rôõ treân khuoân maët, nhö thöû anh cuõng muoán laøm cha nhö toâi ! Vôùi gioïng noùi ngaäp ngöøng vaø ñöùt quaõng, anh laáy tay chæ vaøo giaây choaøng ôû coå toâi vaø laëp ñi laëp laïi khoâng ngöøng : " Con ... con cuõng ... muoán ... coù ... moät ... sôïi ... giaây nhö... theá ... cha aï". Khi anh buoàn vì thaáy Añam ñau hay moät ngöôøi baïn anh yeâu thöông ñi xa, anh ñeán gaëp toâi, voøng tay oâm toâi vaø ñeå nöôùc maét chaûy töï do. Moät luùc sau, oâm vai toâi, khuoân maët vui cöôøi qua laøn nöôùc maét, anh noùi : "Cha laø ... moät ... ngöôøi ... cha ... thieät ... vui !" Khi chuùng toâi caàu nguyeän chung vôùi nhau, anh chæ vaøo ngöïc vaø noùi : "Con ... con ... caûm ... thaáy ... moät caùi gì ... ôû ñaây... ôû trong quaû tim ... cuûa con". Vaø khi chuùng toâi caàm tay nhau, moät nieàm vui bao la oâm laáy noãi buoàn ñaõ cuøng ñöôïc chia seû cuûa chuùng toâi.

Bill, maø cuoäc ñôøi ñaày khoù khaên vaø ñaày trôù treâu cuûa soá phaän, ñaõ trôû thaønh ngöôøi baïn ñoàng haønh ñaëc bieät cuûa toâi. Anh thöôøng theo toâi trong caùc buoåi ñi thuyeát trình, töø Washington, New-York ñeán Los Angeles vaø caùc thaønh phoá khaùc. Duø baát cöù ñaâu, söï hieän dieän vui veû vaø ñaày hieäu naêng cuûa anh coøn coù keát quaû hôn laø caùc lôøi noùi cuûa toâi. Bill raát thích keå chuyeän teáu. Vôùi moät thaùi ñoä thoaûi maùi töï nhieân, anh laøm cho moïi ngöôøi cöôøi haøng giôø, ngöôøi giaøu hay ngheøo, coù chöùc vò hay khoâng, Giaùm muïc hay ngöôøi ñaøn baø noäi trôï, nghò vieân hay anh gaùc thang maùy. Ñoái vôùi Bill, taát caû moïi ngöôøi ñeàu quan troïng vaø taát caû moïi ngöôøi ñeàu ñaùng ñöôïc nghe nhöõng caâu chuyeän haøi höôùc cuûa anh ! Nhöng coù nhöõng luùc anh buoàn, ñoù laø khi anh noùi veà Añam, ngöôøi khoâng theå naøo noùi ñöôïc, hay Tracy laø ngöôøi khoâng theå naøo ñi ñöôïc, anh baät leân khoùc nöùc nôû. Luùc ñoù anh oâm vai toâi, khoùc khoâng ngöøng vaø khoâng xaáu hoå. Nhöng sau ñoù anh laáy laïi nuï cöôøi vaø höùng khôûi ngay laäp töùc.

Tracy, maø nuï cöôøi raïng rôõ khi coù ngöôøi ñeán thaêm coâ. Loretta, vôùi caùc saên soùc dòu daøng ñoái vôùi nhöõng ngöôøi beänh hôn coâ. Loøng quan taâm cuûa David, Janice, Carol, Gordie, George cho nhau vaø cho nhöõng ngöôøi trôï taù. Hoï ñuùng laø nhöõng daáu hieäu ñích thöïc cuûa nieàm vui.

Thaät khoâng ngaïc nhieân khi thaáy caùc thanh nieân nam nöõ treû khaép nôi treân theá giôùi muoán ñeán Daybreak ñeå ôû gaàn nhöõng ngöôøi ñaëc bieät naøy. Ñuùng, hoï ñeán ñeå lo cho chính hoï vaø ñeå ñaùp öùng cho caùc nhu caàu rieâng cuûa hoï. Nhöng hoï ôû laïi vì nhöõng ngöôøi hoï saên soùc mang ñeán cho hoï nieàm vui vaø bình an maø hoï khoâng tìm ôû ñaâu khaùc ñöôïc. Khoâng coøn nghi ngôø gì, nhöõng ngöôøi khuyeát taät ôû Daybreak laøm cho hoï ñoái dieän vôùi caùc khuyeát taät rieâng, caùc veát thöông beân trong, caùc buoàn phieàn rieâng cuûa hoï, nhöng nieàm vui soáng chung vaø chia seû caùc yeáu keùm cuûa nhau laøm cho caùc buoàn phieàn cuûa hoï khoâng nhöõng deã chòu ñöïng hôn, maø coøn laø nguoàn cuûa loøng bieát ôn.

Rieâng toâi, soáng trong coäng ñoàng naøy laø moät nguoàn vui voâ bieân, duø toâi chöa bao giôø ñau khoå, chöa bao giôø khoùc vaø chöa bao giôø lo laéng nhö thôøi gian ôû Daybreak. Chöa coù choã naøo toâi ôû maø toâi ñöôïc nhaác leân nhö ôû coäng ñoàng nhoû beù naøy. Khoâng theå naøo che giaáu tính soát ruoät, côn giaän döõ, caùc huït haãng, vaø tình traïng suy thoaùi tinh thaàn cuûa toâi vôùi nhöõng ngöôøi coù yù thöùc veà caùc yeáu keùm rieâng cuûa hoï. Ai cuõng thaáy roõ nhu caàu caàn tình baïn, caàn yeâu thöông, öôùc muoán ñöôïc khaúng ñònh vaø laøm xong coâng vieäc cuûa toâi. Toâi chöa bao giôø coù kinh nghieäm saâu xa laø baûn chaát ñích thöïc cuûa ñôøi soáng muïc vuï laø moät ngöôøi-vôùi ngöôøi khaùc, moät chia seû noãi thoáng khoå-vôùi ngöôøi khaùc. Chöùc tö teá cuûa Ñöùc Gieâsu moâ taû trong thö gôûi cho tín höõu Do thaùi laø tình ñoaøn keát vôùi noãi ñau khoå cuûa nhaân loaïi. Chöùc linh muïc ngaøy nay ñaët toâi tröôùc thaùch ñoá laø khoâng ñöôïc traùnh neù caùc vieäc khoù khaên, phaûi töø boû thaùp ngaø, ra söùc noái lieàn tính moûng gioøn cuûa toâi vôùi tính moûng gioøn cuûa nhöõng ngöôøi chung soáng vôùi toâi. Vaø thaät laø moät nieàm vui toaùt ra töø ñôøi soáng ñoù ! Nieàm vui thuoäc veà, laø moät thaønh vieân cuûa coäng ñoàng, laø khoâng coøn xa laï.

Moät caùch naøo ñoù, cuoäc ñôøi cuûa toâi ôû Daybreak cho toâi caëp maét ñeå nhìn nieàm vui ôû nôi maø ngöôøi khaùc cho laø buoàn. Toâi khoâng coøn sôï haõi khi noùi chuyeän vôùi moät ngöôøi lang thang gaëp treân ñöôøng phoá Toronto. Chuû ñích cuoäc gaëp gôõ chaéc chaén laø vì tieàn, nhöng sau ñoù chuùng toâi mau choùng noùi qua chuyeän khaùc, noùi ñeán caùc söï kieän trong ñôøi soáng, noùi ñeán ñôøi cuûa nhau. AÙnh maét nhìn nhau, tay naém tay, roài, chaúng chôø ñôïi, chuùng toâi cöôøi vôùi nhau : Moät nuï cöôøi ! ñoù laø giaây phuùt vui thuù ñích thöïc. Baát haïnh khoâng vì theá maø bieán maát, nhöng coù moät caùi gì ñoù thay ñoåi trong söï kieän toâi khoâng coøn ñöùng tröôùc maët hoï, nhöng laø ôû gaàn hoï, ôû giöõa hoï vaø chuùng toâi trao ñoåi nhöõng giaây phuùt thoaûi maùi, ñôn giaûn ñöôïc ôû gaàn beân nhau.

Coøn ñau khoå khoâng ño löôøng ñöôïc cuûa nhaân loaïi treân theá giôùi thì sao? Nieàm vui naøo coù theå coù khi ngöôøi ta coøn cheát ñoùi, coøn bò khai thaùc, sæ nhuïc, ñaùnh ñaäp, bò giam tuø? Laøm sao ngöôøi ta daùm noùi ñeán vui veû khi ñöùng tröôùc vöïc thaúm voâ ñaùy cuûa baát haïnh?

Duø vaäy, ñau khoå vaãn coøn ñoù ! Cho nhöõng ai coù can ñaûm thaám nhaäp saâu xa trong noãi ñau khoå cuûa nhaân loaïi, thì ôû ñoù hoï coù nieàm vui che giaáu nhö moät vaät quyù ñeå trong töôøng cuûa moät haàm kín. Ñoù laø moät thöïc teá maø toâi ñaõ chöùng kieán khi soáng trong moät gia ñình raát ngheøo ôû Pamplona Alta, thaønh phoá oå chuoät ngoaïi oâ Lima, Peùrou. Caùi ngheøo naøn khoán khoå naøy coøn teä hôn taát caû nhöõng gì toâi thaáy tröôùc ñaây, nhöng khi nhôù laïi ba thaùng ôû chung vôùi Pablo, Maria vaø caùc con cuûa hoï, toâi nhôù caùc kyû nieäm ñaày aép tieáng cöôøi, voøng tay oâm, caùc troø chôi ñôn sô vaø caùc buoåi toái ngoài keå cho nhau nghe ñuû chuyeän. Nieàm vui ñích thöïc laø ôû ñoù, moät nieàm vui khoâng dính vôùi thaønh coâng xaõ hoäi, cuûa caûi vaät chaát, cuõng khoâng xaây döïng treân hy voïng seõ thoaùt khoûi caûnh ngheøo. Nieàm vui naøy ñeán töø nguoàn suoái thieâng lieâng khoâng bao giôø caïn, duø cho noù cuøng cöïc ñau khoå. Coâ con gaùi cuûa moät ngöôøi baïn ôû New-York, coâ laøm vieäc ôû Rwanda moät naêm, cuõng noùi khoâng nhöõng coâ thaáy tuyeät voïng maø coøn thaáy hy voïng, can ñaûm, aân caàn, töông trôï. Coâ bò xao ñoäng saâu xa vì nhöõng gì coâ thaáy, nhöng khoâng vì vaäy maø coâ bò thöông toån. Ngöôïc laïi, kinh nghieäm naøy laøm taêng theâm loøng quyeát taâm laøm vieäc lieân tuïc cho coâng lyù vaø hoøa bình.

Nieàm vui vaø buoàn phieàn khoâng bao giôø lìa nhau. Trong cheùn cuoäc ñôøi, haïnh phuùc vaø baát haïnh, laïc thuù vaø öu phieàn, vui söôùng vaø tang toùc troøng treùo nhau. Noùi caùch khaùc, cheùn naøy thaät khoù uoáng. Chính vì theá maø chuùng ta phaûi caàm cheùn moät caùch caån thaän, tìm nieàm vui che giaáu trong buoàn phieàn.

Chuùng ta coù theå thaáy Ñöùc Gieâsu laø Ngöôøi cuûa nieàm vui khoâng? Thaân hình bò tra taán, traàn truoàng, bò treo, hai tay ñoùng ñinh vaøo thaäp giaù khoâng phaûi laø moät chuyeän vui. Tuy nhieân, thaäp giaù cuûa Ñöùc Gieâsu thöôøng laø daáu hieäu töôïng tröng cho ngai vinh quang. Treân aûnh thaùnh giaù, thaân hình Ñöùc Gieâsu khoâng phaûi laø thaân hình cuûa ngöôøi bò ñaùnh ñaäp, bò cöïc hình nhöng laø thaân hình ñeïp saùng roïi maø caùc veát thöông laø nhöõng veát thöông thieâng lieâng.

AÛnh töôïng ôû San Damiano laø moät ví duï, aûnh töôïng maø thaùnh Phan Sinh hay goïi baèng teân vaø noùi chuyeän vôùi ngöôøi. AÛnh töôïng cho thaáy moät Ñöùc Gieâsu bò ñoùng ñinh nhöng chieán thaéng. Bôø thaäp giaù ñöôïc bao baèng vaøng loäng laãy, thaân hình cuûa Ñöùc Gieâsu ñeïp tuyeät haûo, khoâng mang daáu veát cuûa tra taán, thanh ngang thaäp giaù laø hình taám moä ñöôïc môû ra nôi Ñöùc Gieâsu soáng laïi, Meï Maria, thaùnh Gioan vaø nhöõng ngöôøi ôû chung quanh ngöôøi beân caây thaäp giaù ñeàu haân hoan. Treân ñænh coät thaäp giaù laø hình aûnh caùc thieân thaàn bao quanh Thieân Chuùa, Ñaáng ñang ñöa tay vaãy goïi Ñöùc Gieâsu veà trôøi ...

Thaäp giaù naøy cuõng laø thaäp giaù cuûa Soáng Laïi, töôïng tröng cho Ñöùc Gieâsu trong vinh quang. Caùc lôøi cuûa Ñöùc Gieâsu : « Phaàn toâi, moät khi ñöôïc giöông cao leân khoûi ñaát, toâi seõ keùo moïi ngöôøi leân vôùi toâi » (Ga 12 :32) khoâng nhöõng döïa vaøo vieäc ñoùng ñinh maø coøn döïa vaøo söï soáng laïi. Ñöôïc giöông cao, khoâng phaûi chæ muoán noùi ñöôïc giöông cao leân treân thaäp giaù, nhöng laø coøn giöông cao leân baèng söï soáng laïi. Ñoù vöøa laø daáu hieäu cuûa khoå taâm vöøa laø daáu hieäu cuûa toaïi taâm.

Ñöùc Gieâsu noùi ñieàu naøy raát roõ : « Nhö oâng Moâseâ ñaõ giöông cao con raén trong sa maïc, Con Ngöôøi cuõng seõ phaûi ñöôïc giöông cao nhö vaäy, ñeå ai tin vaøo Ngöôøi thì seõ ñöôïc soáng muoân ñôøi » (Ga 3 :13-14). Nhöõng gì Moâseâ giöông cao nhö côø hieäu trong sa maïc, laø con raén baèng ñoàng coù khaû naêng chöõa caùc veát thöông do raén caén neáu ngöôøi bò thöông nhìn vaøo ñoù ( Ñnl 21 :8-9). Thaäp giaù cuûa Ñöùc Gieâsu laø côø hieäu coù khaû naêng chöõa laønh cho chuùng ta khoûi söï cheát. Thieân Chuùa « giöông cao » keùo taát caû nhaân loaïi veà vôùi Ngöôøi trong ñôøi soáng vónh cöûu. Ñöùc Gieâsu, Ñaáng ñaõ keâu : « Laïy Thieân Chuùa, laïy Thieân Chuùa cuûa con, sao Ngaøi boû rôi con? » (Mt 27 :47) cuõng laø Ñaáng töø boû mình trong tin töôûng : « Laïy Cha, con xin phoù thaùc hoàn con trong tay Cha » (Lc 23 :46). Ñöùc Gieâsu muoán chuùng ta thoâng döï hoaøn toaøn vaøo noãi khoå cuûa ngöôøi, ngöôøi cuõng muoán chuùng ta tham döï troïn veïn vaøo nieàm vui cuûa ngöôøi. Ñöùc Gieâsu, Ngöôøi cuûa nieàm vui, muoán chuùng ta laø daân cuûa nieàm vui.

« Con coù theå uoáng cheùn maø Ta saép uoáng khoâng? » Sau khi ñaët caâu hoûi naøy cho Giacoâbeâ vaø Gioan vaø ñöôïc nghe caâu traû lôøi töï phaùt : « Thöa ñöôïc », Ñöùc Gieâsu noùi lôøi tieân ñoaùn khuûng khieáp, nhöng cuõng ñaày traøn hy voïng : « Cheùn Thaày uoáng, anh em cuõng seõ uoáng ». Cheùn cuûa Ñöùc Gieâsu seõ laø cheùn cuûa hoï. Nhöõng gì Ñöùc Gieâsu seõ soáng, hoï seõ soáng. Ñöùc Gieâsu khoâng muoán caùc baïn cuûa ngöôøi ñau khoå, nhöng ngöôøi bieát raèng, ñoái vôùi hoï, ñau khoå laø con ñöôøng duy nhaát vaø caàn thieát daãn ñeán vinh quang. Sau naøy, ngöôøi noùi vôùi hai trong caùc moân ñeä cuûa ngöôøi : « Naøo Ñaáng Kitoâ laïi chaúng phaûi chòu khoå hình nhö theá roài môùi vaøo trong vinh quang cuûa Ngöôøi sao? » (Lc 24 :26) Buoàn phieàn vaø ui möøng khoâng theå rôøi nhau. Ñöùc Gieâsu bieát ñieàu ñoù, ngay caû trong côn lo laéng ôû trong vöôøn Gieátseâmani, khi taâm hoàn Ngöôøi « buoàn ñeán cheát ñöôïc» (Mt 26 :38), Ngöôøi nhôø ñeán thieân thaàn töø trôøi xuoáng ñeå an uûi. Cheùn cuûa chuùng ta thì ñaày buoàn phieàn maø nieàm vui haàu nhö khoâng vôùi tôùi ñöôïc. Khi röôïu ñang coøn ôû trong thuøng eùp, ngöôøi ta khoâng bieát röôïu seõ ra nhö theá naøo. Buoàn phieàn laøm chuùng ta kieät söùc, laøm chuùng ta teù xuoáng ñaát, ñoå moà hoâi maùu. Chính luùc ñoù chuùng ta phaûi nhôù cheùn buoàn phieàn cuûa chuùng ta cuõng laø cheùn vui möøng, vaø moät ngaøy naøo ñoù, chuùng ta cuõng seõ neám ñöôïc nieàm vui troïn veïn nhö chuùng ta ñang neám ñau khoå baây giôø.

Sau khi thieân thaàn xuoáng an uûi, Ñöùc Gieâsu ñöùng daäy, ñoái dieän vôùi Giuña vaø quaân lính ñeán baét Ngöôøi. Nhìn nhöõng gì ñang xaûy ra, Pheâroâ tuoát göôm ra vaø haønh hung ngöôøi ñaày tôù vò thöôïng teá. Ñöùc Gieâsu noùi vôùi Pheâroâ : "Haõy xoû göôm vaøo bao. Cheùn ñaéng Chuùa Cha ñaõ trao cho Thaày, leõ naøo Thaày chaúng uoáng?" (Ga 18 :11)

Ñeán luùc naøy, Ñöùc Gieâsu khoâng coøn bò lo laéng. Ngöôøi ñöùng tröôùc keû thuø vôùi moät thaùi ñoä cao caû vaø bình taâm. Ngöôøi caàm cheùn ñaày buoàn phieàn nhöng cuõng ñaày nieàm vui. Nieàm vui bieát nhöõng gì ngöôøi laøm laø vaâng theo yù Cha vaø hoaøn thaønh söù meänh cuûa Ngöôøi. Thaùnh Gioan moâ taû cho chuùng ta thaáy söùc maïnh tinh thaàn phi thöôøng cuûa Ngöôøi trong giaây phuùt naøy : « Ñöùc Gieâsu bieát moïi vieäc saép xaûy ñeán cho mình, neân tieán ra vaø hoûi : "Caùc anh tìm ai?" Hoï ñaùp :"Tìm oâng Gieâsu Nadareùt". Ngöôøi noùi : "Chính toâi ñaây » ... thì hoï luøi laïi vaø ngaõ xuoáng ñaát » (Ga 18 :4-6).

Tieáng vaâng khoâng ñieàu kieän cuûa Ñöùc Gieâsu vôùi Chuùa Cha ñaõ cho ngöôøi söùc maïnh ñeå uoáng cheùn, khoâng phaûi trong thaùi ñoä thuï ñoäng cam chòu, nhöng tin chaéc giôø cheát seõ laø giôø vinh quang. Tieáng vaâng tuaân thuaän laø haønh vi saùng taïo, moät haønh vi mang nhieàu thaønh quaû. Tieáng vaâng caát boû ñöôïc soá meänh phuû phaøng : söù meänh cuûa Ngöôøi ñöôïc tieáp tuïc. Thay vì moät keát thuùc khoâng traùnh ñöôïc, thì caùi cheát cuûa Ngöôøi trôû thaønh khôûi ñaàu cuûa moät ñôøi soáng môùi. Tieáng vaâng laø lôøi loan baùo haït gioáng gieo vaøo loøng ñaát seõ cho moät muøa gaët doài daøo.

Nieàm vui giaáu trong noãi buoàn! Toâi bieát ñieàu naøy qua caùc giaây phuùt suy thoaùi cuûa toâi. Toâi ñaõ hoïc ñieàu naøy khi soáng gaàn nhöõng ngöôøi khuyeát taät. Toâi ñaõ thaáy ñieàu naøy trong aùnh nhìn cuûa nhöõng ngöôøi ñau khoå : nhöõng ngöôøi beänh, nhöõng ngöôøi ngheøo giöõa nhöõng ngöôøi ngheøo. Chuùng ta queân söï thaät naøy vaø luùc ñoù taát caû ñau khoå maø chuùng ta chòu ñöïng laøm chuùng ta kieät söùc. Chuùng ta ñöùng tröôùc moät thöïc teá duy nhaát.

Chuùng ta phaûi nhaéc nhau laø nhöõng gì laøm chuùng ta khoå coù theå trôû thaønh mieáng ñaát maøu môõ cho haïnh phuùc. Ñuùng ra, chuùng ta phaûi laø thieân thaàn cuûa nhau ñeå an uûi nhau. Chính khi chuùng ta cuøng mang ñeán söùc löïc hoå töông cho nhau, an uûi nhau laø chuùng ta hieåu ñöôïc cheùn cuûa chuùng ta vöøa chöùa ñöïng nieàm vui vaø noãi buoàn, vaø khi ñoù chuùng ta seõ chaáp nhaän uoáng cheùn.

Muïc Luïc

PHAÀN HAI

Naâng cheùn leân 

Chöông 4 : Naâng leân 

Phong caùch ñeïp vaø pheùp lòch söï laø nhöõng ñieàu raát quan troïng trong gia ñình chuùng toâi, ñaëc bieät laø khi ngoài vaøo baøn aên.

Trong phoøng ñôïi cuûa gia ñình toâi coù treo moät caùi chuoâng to. Möôøi phuùt tröôùc khi aên, cha toâi laéc maïnh chuoâng vaø loan baùo : "Ñeán giôø aên, moïi ngöôøi ñi röûa tay".

Coù nhieàu "toäi nho nhoû treân baøn aên": ñeå cuøi choû treân baøn, ñeå thöùc aên ñaày treân muoång nóa, aên quaù nhanh, nhai oàn aøo, nhai khoâng kheùp mieäng, khoâng duøng nóa vaø dao ñeå aên thòt, caét buùn spaghettis baèng dao. Caùc böõa aên cuûa chuùng toâi thöôøng giaùn ñoaïn vì nhöõng lôøi raên cuûa cha toâi : "Khoâng ñeå cuøi choû leân baøn", "Chôø taát caû moïi ngöôøi vaøo baøn roài môùi ñöôïc aên", "Khoâng ñöôïc noùi khi mieäng ñaày thöùc aên".

Khi cha cho chuùng toâi ñöôïc pheùp uoáng röôïu, ñoù laø daáu hieäu chuùng toâi ñaõ laø ngöôøi lôùn. Naêm 1950, khi toâi möôøi taùm tuoåi, uoáng röôïu coøn laø moät chuyeän sang troïng. ÔÛ Phaùp vaø YÙ, uoáng röôïu trong böûa aên laø chuyeän bình thöôøng, nhöng ôû Hoøa-Lan, röôïu daønh cho nhöõng dòp leã lôùn. Nhö theá khoûi caàn phaûi noùi, uoáng röôïu caàn coù moät soá thuû tuïc : neám ñeå bieát chaéc ñoù laø röôïu ngon, ngöûi röôïu, noùi veà röôïu, vaø duøng ly thích öùng cho töøng loaïi röôïu – roùt moät nöûa ñeå coøn "hít" röôïu – vaø, ñieàu quan troïng nhaát laø naâng coác chuùc möøng.

Khoâng moät ai ñöôïc uoáng tröôùc khi moïi ngöôøi ñeàu coù ñuû röôïu trong ly, cha toâi naâng ly leân, nhìn töøng ngöôøi trong baøn aên, noùi moät lôøi chaøo möøng vaø nhaán maïnh ñeán buoåi leã ñaëc bieät naøy. Luùc ñoù, caàm ly treân tay, oâng chaïm vaøo ly cuûa meï toâi vaø cuûa caùc khaùch, sau ñoù oâng uoáng moät chuùt. Luùc ñoù cuõng laø giaây phuùt quan troïng, gaàn nhö linh thieâng. Sau naøy, khi ngöôøi ta khoâng coøn quan taâm ñaëc bieät nhieàu ñeán röôïu, khi caùc ly ñöôïc roùt ñeán traøn, khi ngöôøi ta uoáng maø khoâng naâng ly leân vaø khoâng chuùc möøng, toâi luoân luoân caûm thaáy thieáu moät caùi gì, duø cho moät caùi gì ñoù ñaõ maát.

Naâng cheùn leân laø lôøi môøi nhaán maïnh vaø chuùc möøng söï kieän ñöôïc cuøng ôû chung vôùi nhau. Khi chuùng ta naâng cheùn leân, nhìn vaøo maét nhau, chuùng ta muoán noùi : "Ñöøng lo aâu, mình ñoùn tieáp nhau. Ñöøng sôï chaïm traùn vôùi cuoäc ñôøi vaø haõy khuyeán khích nhau meán chuoäng nhöõng gì cuoäc ñôøi daønh cho chuùng ta".

Taát caû caùc ngoân ngöõ ñeàu coù moät coâng thöùc ñeå cuïng ly, ñeå chuùc söùc khoûe, tieáng la tinh laø "Prosit"; tieáng Ñöùc laø "Zum Wohl"; tieáng Hoøa-lan laø "Op je gezondheid", tieáng Anh laø "Cheers", tieáng Phaùp laø "AØ votre santeù", tieáng YÙù laø "Alla tua salute" Tieáng Do thaùi laø : "L’chaim" : Möøng cuoäc ñôøi ! Coù theå ñoù laø lôøi chuùc hay nhaát. Chuùng ta cuøng naâng cheùn cuoäc ñôøi, ñeå khaúng ñònh cuøng soáng vôùi nhau, cuøng daâng möøng cuoäc ñôøi nhö quaø taëng cuûa Thieân Chuùa. Khi chuùng ta coù theå caàm chaéc cheùn cuûa mình, cheùn ñaày buoàn phieàn vaø nieàm vui laãn loän, nhaän bieát ñoù laø cuoäc ñôøi chuùng ta vaø laø cuoäc ñôøi duy nhaát chuùng ta coù, luùc ñoù chuùng ta coù theå naâng cheùn leân cho nhöõng ngöôøi khaùc cuøng thaáy, ñeå hoï coù can ñaûm naâng cheùn cuûa hoï leân. Nhö theá, khi chuùng ta cuøng naâng cheùn leân, khoâng e ngaïi, chuùng ta noùi seõ naâng ñôõ nhau treân con ñöôøng ñi chung, theá laø chuùng ta ñaõ taïo moät coäng ñoàng.

Trong moät coäng ñoàng, khoâng phaûi chæ coù tuyeàn nhöõng chuyeän hoøa hôïp, cuõng khoâng phaûi luùc naøo cuõng deã. Nhöng keát hôïp giöõa nhöõng ngöôøi trong coäng ñoàng ñöôïc, laø do chuùng ta tin raèng chuùng ta khoâng soáng ñôn ñoäc, chuùng ta chaáp nhaän ñôøi soáng laø hoån hôïp cuûa thaønh coâng thaát baïi, cuûa nhöõng luùc thaêng luùc traàm. Caùc veát thöông caù nhaân, gaàn nhö khoâng theå chòu ñöïng, neáu chuùng ta soáng moät mình, thì seõ trôû thaønh nguoàn chöõa laønh, neáu chuùng ta soáng trong coäng ñoàng huynh ñeä, thaân tình, vaø cuøng saên soùc laãn nhau.

Coäng ñoàng nhö khaûm ñaù gheùp. Tröôùc khi gheùp laïi caùc maûnh, moãi maûnh gaàn nhö chaúng coù gì ñaùng keå, ñuû maøu, ñuû hình thöùc, maûnh naøy ñeïp, maûnh kia nhaït, maûnh naøy coù veû quyù, maûnh kia thaáy chaúng coù giaù trò, maûnh naøy coù veû phoâ tröông, maûnh kia kín ñaùo. Ñeå rieâng töøng maûnh ñaù, thì mình khoâng theå laøm gì ñöôïc vôùi noù, neáu khoâng laø chæ ñeå so saùnh caùi ñeïp vaø giaù trò cuûa noù. Nhöng khi taát caû caùc vieân ñaù nhoû naøy gheùp laïi vôùi nhau ñeå thaønh moät böùc tranh gheùp, böùc tranh töôïng tröng cho hình aûnh cuûa Ñöùc Gieâsu, thì ai coøn nghó ñeán chuyeän quan troïng cuûa vieân ñaù naøy hay vieân ñaù kia? Chæ thieáu moät maûnh, duø cho chaúng ñaùng keå, thì khuoân maët khoâng toaøn veïn. Ñoái vôùi taám khaûm gheùp, moãi maãu nhoû ñeàu caàn thieát vaø ñeàu döï phaàn vaøo tính ñoäc ñaùo rieâng cuûa vinh quang Thieân Chuùa. Ñoù cuõng laø moät caùch maø coäng ñoàng nhaân loaïi, keát hôïp chöù khoâng chia reû, laøm cho boä maët cuûa Thieân Chuùa thaáy ñöôïc trong theá gian.

Chuùng ta "naâng" ñôøi soáng chuùng ta leân moãi laàn chuùng ta noùi vaø haønh ñoäng cho nhau. Moät khi "caàm" ñöôïc ñôøi soáng trong tay, chaáp nhaän troïn veïn, ñôøi soáng cuûa chuùng ta trôû thaønh ñôøi soáng cho ngöôøi khaùc. Luùc ñoù, chuùng ta khoâng coøn so saùnh, khoâng coøn hoûi xem ñôøi mình toát hôn hay xaáu hôn, bôûi vì khi soáng cho ngöôøi khaùc, khoâng nhöõng mình khaúng ñònh caù theå cuûa mình, maø chuùng ta coøn nhaän thaáy vai troø khoâng theå thay theá ñöôïc cuûa mình trong böùc khaûm gheùp cuûa gia ñình nhaân loaïi.

Chuùng ta hay coù khuynh höôùng giaáu ñôøi soáng cuûa mình. Xaáu hoå, maëc caûm toäi loãi ngaên chuùng ta toû cho ngöôøi khaùc bieát chuùng ta laø ai vaø chuùng ta soáng nhö theá naøo. Chuùng ta nghó, neáu gia ñình, baïn beø bieát caùc xaùo troän trong taâm hoàn, caùc tö töôûng u toái lay chuyeån mình thì chaéc chaén hoï seõ choái boû mình ! Nhöng coù theå ñieàu ngöôïc laïi laïi laø ñuùng. Neáu chuùng ta môû loøng ra vôùi baïn beø, thì hoï, hoï cuõng seõ noùi cho chuùng ta nhöõng tö töôûng lo aâu thaàm kín cuûa hoï. Caùc vieäc chöõa laønh lôùn nhaát xaûy ñeán khi chuùng ta beû gaõy ñöôïc vieäc kheùp kín mình vaøo trong xaáu hoå vaø maëc caûm toäi loãi. Thöôøng thöôøng, chuùng ta seõ thaáy ngöôøi khaùc cuõng caûm nhaän nhöõng gì nhö chuùng ta caûm nhaän, nghó nhöõng gì nhö chuùng ta nghó, hoï cuõng coù nhöõng lo sôï, e ngaïi, baát maõn nhö chuùng ta coù.

Naâng cheùn leân coù nghóa laø chia seû ñôøi soáng, ñeå chuùng ta coù theå yeâu meán caùc vieäc laøm toát cuûa nhau. Khi chuùng ta tin chaéc chuùng ta ñöôïc goïi ñeå soáng cho nhau, thì, vôùi taát caû loøng tin, chuùng ta seõ taïo cô hoäi ñeå ngöôøi khaùc bieát chuùng ta. Ñoù laø coäng ñoàng xaây döïng treân côûi môû vaø chia seû, ñeå töø ñoù chuùng ta coù theå uoáng, vaø caïn cheùn cuûa mình. Trong moät coäng ñoàng nhö vaäy, khi chuùng ta naâng cheùn leân vaø noùi : "Möøng cuoäc ñôøi !", chính laø cuoäc ñôøi "thaät" maø chuùng ta muoán noùi ñeán, chöù khoâng phaûi chæ nhöõng gì ñau ñôùn vaø buoàn phieàn, nhöng coøn laø vui töôi vaø thích thuù.

Muïc Luïc

Chöông 5 : Cheùn chuùc phuùc 

Naâng cheùn leân laø chuùc phuùc, laø hieäp thoâng vôùi ôn thaùnh. Cheùn buoàn phieàn vaø cheùn vui töôi trôû thaønh cheùn chuùc phuùc khi ñöôïc naâng leân vì haïnh phuùc cuûa ngöôøi khaùc.

Coù moät giai thoaïi ñeå laïi aán töôïng maïnh trong loøng toâi veà ñeà taøi naøy. Caùch ñaây vaøi naêm, moät trong nhöõng ngöôøi thöôøng truù ôû Daybreak, anh Trevor, phaûi nhaäp vieän ñeå khaùm beänh taâm thaàn. Khi thaáy toâi ñeán thaêm, vôùi nuï cöôøi raïng rôû treân moâi, anh chaïy ñeán chaøo toâi. Sôû thích lôùn nhaát cuûa anh laø haùi cho toâi nhöõng boù hoa daïi. Anh hay xin toâi tham döï thaùnh leã do toâi cöû haønh : phaûi noùi laø anh coù moät naêng khieáu veà leã laïc vaø nghi thöùc.

Trong thôøi gian anh ôû beänh vieän, toâi muoán ñeán thaêm anh thöôøng xuyeân neân ñieän thoaïi ñeán vò tuyeân uùy beänh vieän hoûi xem toâi coù ñöôïc ñeán thaêm baïn toâi khoâng. Cha traû lôøi ñöôïc vaø nhaân tieän môøi toâi ñi vôùi ngöôøi ñeán gaëp vaøi vò linh muïc vaø vaøi nhaân vieân trong beänh vieän, sau ñoù cuøng aên toái ôû beänh vieän. Toâi vui veû nhaän lôøi maø khoâng suy nghó gì ñeán caùc söï vieäc lieân heä ñeán lôøi môøi naøy.

Khi ñeán nôi, toâi ñöôïc moät coäng ñoàng nhoû tieáp ñoùn noàng haäu. Toâi tìm Trevor nhöng khoâng thaáy anh. Toâi lo laéng hoûi : « Trevor khoâng ôû ñaây aø? » Cha tuyeân uùy traû lôøi : « Cha seõ gaëp anh sau böûa aên toái ». Ngaïc nhieân, toâi hoûi laïi : « Theá cha khoâng môøi anh aáy aø?» Ngöôøi traû lôøi : « Khoâng, khoâng. Nhaân vieân vaø beänh nhaân khoâng aên chung vôùi nhau. Hôn nöõa chuùng toâi ñaõ daønh rieâng phoøng danh döï cho dòp naøy vaø beänh nhaân khoâng ñöôïc vaøo ñaây. Ñoù laø phoøng daønh cho nhaân vieân » Toâi ñaùp laïi : « Trevor vaø toâi laø baïn thaân vôùi nhau. Chính vì anh maø toâi tôùi ñaây, vaø toâi tin anh seõ sung söôùng ñöôïc aên chung vôùi chuùng ta ». Sau vaøi tieáng thì thaàm, vaøi aùnh maét kín ñaùo trao ñoåi vaø do döï, cuoái cuøng hoï ñoàng yù ñeå Trevor ngoài baøn vôùi toâi.

Toâi tìm thaáy Trevor ôû ngoaøi saân beänh vieän, anh haùi hoa nhö thöôøng leä. Nhìn thaáy toâi, maët anh raïng rôõ leân, anh chaïy ñeán toâi nhö chuùng toâi chöa töøng xa nhau : « Henri ! Con coù maáy caùi hoa cho cha ». Chuùng toâi cuøng vaøo phoøng. Baøn aên trình baøy thaät ñeïp, coù khoaûng hai möôi laêm ngöôøi ngoài chung quanh baøn, Trevor vaø toâi laø nhöõng ngöôøi cuoái cuøng ngoài vaøo baøn. Sau khi ñoïc kinh tröôùc böûa aên, Trevor ñöùng daäy tieán ñeán baøn ñöïng thöùc uoáng vaø xin moät ly coca-cola. Toâi roùt cho anh moät ly, coøn toâi moät ly röôïu, xong, toâi trôû veà baøn.

Moïi ngöôøi noùi chuyeän. Nhieàu ngöôøi chöa bao giôø gaëp nhau vaø baét ñaàu laøm quen vôùi nhau. Khoâng khí yeân laëng, coù phaàn long troïng. Say söa noùi chuyeän vôùi ngöôøi ngoài beân tay maët, toâi khoâng chuù yù ñeán Trevor. Boãng nhieân, anh ñöùng daäy, caàm ly coca-cola treân tay, ñöùng daäy, nôû moät nuï cöôøi vui töôi, anh leân tieáng lôùn : « Thöa quyù oâng, quyù baø ... xin moïi ngöôøi cuïng ly ! » Moïi ngöôøi im baët, quay laïi nhìn anh, nöûa ngaïc nhieân, nöûa lo laéng. Toâi coù theå ñoïc trong yù nghó cuûa hoï : « Quyû thaàn ôi, anh laøm gì ñoù? Coi chöøng anh naøy ... » Coøn phaàn Trevor, anh chaúng coù chuùt lo laéng gì. Nhìn moïi ngöôøi moät voøng, anh noùi : « Xin quyù vò naâng ly ! » Taát caû moïi ngöôøi naâng ly. Vaø roài, nhö moät vieäc töï nhieân, anh baét ñaàu haùt : « Khi baïn sung söôùng, vaø baïn bieát baïn sung söôùng ... baïn haõy naâng ly leân ! Khi baïn sung söôùng, vaø baïn bieát baïn sung söôùng ... baïn haõy naâng ly leân ! Khi baïn sung söôùng, vaø baïn bieát baïn sung söôùng ... baïn haõy naâng ly leân ! Khi baïn sung söôùng, vaø baïn bieát baïn sung söôùng, baïn haõy naâng ly leân ! Khi baïn sung söôùng, vaø baïn bieát baïn sung söôùng baïn haõy naâng ly leân ! » Nghe anh haùt vui veû nhö theá, moïi ngöôøi baét ñaàu thoaûi maùi cöôøi. Moät laùt sau, coù ngöôøi baét ñaàu haùt theo anh, vaø chaúng maáy choác, moïi ngöôøi ñöùng daäy cuøng haùt döôùi söï ñieàu khieån cuûa anh.

Lôøi môøi cuïng ly cuûa Trevor ñaõ bieán ñoåi hoaøn toaøn khoâng khí phoøng khaùch danh döï cuûa beänh vieän. Anh laøm cho nhöõng ngöôøi coøn xa laï vôùi nhau xích laïi gaàn nhau, vaø laøm cho hoï caûm thaáy töï nhieân nhö ôû nhaø hoï. Nuï cöôøi töôi vaø nieàm vui cuûa ngöôøi thích nhaäu cuûa anh, laøm xoùa haøng raøo ngaên caùch vaø taïo moät khoâng khí vui veû cho buoåi hoïp maët giöõa nhöõng ngöôøi deã thöông vaø coù loøng toát. Haønh vi ñôn sô daâng möøng haïnh phuùc ñöôïc ôû cuøng nhau laøm cho buoåi gaëp gôõ vui töôi vaø phong phuù. Cheùn buoàn phieàn vaø cheùn vui möøng trôû thaønh cheùn chuùc phuùc.

Nhieàu ngöôøi cho mình laø naïn nhaân baát haïnh cuûa trôøi vì beänh taät, tang toùc, khuyeát taät, baát haïnh maø hoï phaûi chòu. Hoï nghó raèng cheùn cuûa hoï khoâng coù moät chuùt gì laø phuùc laønh, hoï gaùn cho Chuùa soá phaän cuûa hoï. Ñoù laø cheùn maø tieân tri Gieâreâmia noùi : « Thaät vaäy, Ñöùc Chuùa, Thieân Chuùa Itx-ra-en, phaùn vôùi toâi nhö sau : Ngöôøi haõy caàm laáy töø tay Ta cheùn röôïu töùc laø côn loâi ñình, vaø ngöôi haõy baét moïi daân toäc maø Ta sai ngöôi ñeán phaûi uoáng cheùn aáy. Chuùng seõ uoáng vaøo, seõ laûo ñaûo vaø hoùa ra ñieân daïi, vì löôõi göôm maø chính Ta seõ gôûi cho chuùng (...) Ngöôi seõ noùi vôùi chuùng : Ñöùc Chuùa caùc ñaïo binh, Thieân Chuùa Ítx-ra-en phaùn nhö sau : Haõy uoáng cho say ! Haõy möûa ra vaø ngaõ vaät xuoáng, khoâng coøn choãi daäy noåi tröôùc löôõi göôm maø chính Ta phoùng vaøo giöõa caùc ngöôi. Neáu chuùng töø choái khoâng nhaän laáy cheùn töø tay ngöôi maø uoáng, thì ngöôi seõ baûo chuùng : Ñöùc Chuùa caùc ñaïo binh phaùn nhö sau : Theá naøo caùc ngöôi cuõng phaûi uoáng! Vì naøy, caû chính thaønh keâu caàu danh Ta, Ta coøn gieo tai giaùng hoïa, thì huoáng hoà caùc ngöôi? Khoâng! Caùc ngöôi khoâng ñöôïc yeân ñaâu, vì chính Ta cho phoùng göôm ñeå tröøng phaït moïi daân cö treân coõi ñaát » (Gr 25 :15-16, 27-29).

Khoâng ngaïc nhieân khi chaúng coù ai ñeán gaàn vò thaàn hay traû thuø cuûa tieân tri Gieâreâmia moâ taû. Ngöôøi ta khoâng thaáy ôû ñoù lôøi chuùc phuùc naøo caû. Nhöng trong böûa aên cuoái cuøng, tröôùc hoâm cheát, Ñöùc Gieâsu caàm cheùn chuùc phuùc, chöù khoâng phaûi cheùn giaän döõ. Ñoù laø cheùn giao öôùc môùi vaø vónh cöûu, cheùn keát hôïp chuùng ta vôùi Thieân Chuùa vaø vôùi nhau trong coäng ñoàng tình yeâu. Thaùnh Phaoloâ vieát cho tín höõu Coârintoâ : « Toâi noùi vôùi anh em nhö vôùi ngöôøi khoân ngoan hieåu bieát, anh em haõy töï mình suy xeùt ñieàu toâi noùi : Khi ta naâng cheùn chuùc tuïng maø caûm taï Thieân Chuùa, haù chaúng phaûi laø döï phaàn vaøo maùu Ñöùc Kitoâ ö?» (1Cr 10 :15-16)

Ñau khoå cuûa nhaân loaïi coù theå ñöôïc nhaän thaáy moät caùch roõ raøng laø daáu hieäu giaän döõ cuûa Thieân Chuùa, ngöôøi ta thöôøng hieåu nhö vaäy vaø ngöôøi ta coøn tieáp tuïc hieåu nhö vaäy. Gioáng nhö ngöôøi vieát thaùnh vònh vieát : « Chæ Thieân Chuùa môùi laø thaåm phaùn, Chuùa haï beä ngöôøi naøy, caân nhaéc keû kia » (Tv 75 :8). Chính chuùng ta cuõng vaäy, ñöùng tröôùc nhöõng vieäc kinh hoaøng xaûy ra treân theá giôùi, chuùng ta ñaõ chaúng noùi : « Laøm sao moät Thieân Chuùa yeâu thöông laïi coù theå chaáp nhaän nhöõng chuyeän nhö vaäy xaûy ra? Chæ coù moät Chuùa hung aùc vaø haän thuø môùi coù theå laøm nhö vaäy »

Tuy nhieân, Ñöùc Gieâsu, oâm laáy taát caû ñau khoå nhaân loaïi laøm cuûa mình vaø daâng treân thaäp giaù, khoâng phaûi nhö lôøi chuùc döõ maø laø lôøi chuùc laønh. Ñöùc Gieâsu bieán cheùn giaän döõ thaønh cheùn chuùc phuùc. Ñoù laø maàu nhieäm cuûa pheùp Thaùnh Theå. Ñöùc Gieâsu cheát ñeå chuùng ta ñöôïc soáng. Ngöôøi ñoå maùu ra ñeå chuùng ta bieát ñöôïc coù moät ñôøi soáng môùi. Ngöôøi phoù mình ñeå chuùng ta coù theå soáng vôùi nhau trong coäng ñoàng. Ngöôøi laø thöùc aên vaø cuûa uoáng cho ñôøi soáng vónh cöûu. Ñoù laø nhöõng gì Ñöùc Gieâsu muoán noùi khi ngöôøi caàm laáy cheùn vaø ñoïc : « Cheùn naøy laø giao öôùc môùi, laäp baèng maùu cuûa Thaày, maùu ñoå ra vì anh em » (Lc 22 : 20). Pheùp Thaùnh Theå laø maàu nhieäm thieâng lieâng, bieán thaønh phuùc laønh nhöõng gì maø chuùng ta cho laø baát laønh. Ñau khoå cuûa chuùng ta khoâng coøn laø hình phaït cuûa trôøi. Ñöùc Gieâsu ñaõ laøm ñau khoå thaønh con ñöôøng tieán ñeán moät ñôøi soáng môùi. Maùu cuûa ngöôøi, vaø cuõng laø cuûa chuùng ta, baây giôø coù theå trôû thaønh maùu töû ñaïo, chöùng nhaân cuûa moät giao öôùc môùi, moät hieäp thoâng môùi, moät coäng ñoàng môùi.

Khi chuùng ta naâng cheùn cuoäc ñôøi vaø cuøng chia seû vôùi nhöõng ngöôøi chung quanh noãi ñau khoå, nieàm vui cuûa chuùng ta, cuøng chaáp nhaän nhau laø nhöõng ngöôøi moûng gioøn, thì giao öôùc môùi theå hieän roõ giöõa chuùng ta. Ñieàu baát ngôø trong taát caû caùc vieäc naøy : ngöôøi nhoû nhaát trong chuùng ta thöôøng laø ngöôøi cho chuùng ta thaáy cheùn chuùng ta laø cheùn chuùc laønh.

Trevor ñaõ laøm nhöõng gì maø chöa ai khaùc laøm. Anh ñaõ bieán moät nhoùm ngöôøi xa laï thaønh moät coäng ñoàng tình yeâu, baèng haønh vi thaùnh thieän töï nhieân cuûa anh. Con ngöôøi hieàn laønh vaø khoâng e deø trôû thaønh Ñöùc Gieâsu soáng ñoäng giöõa chuùng ta. Cheùn chuùc phuùc laø cheùn maø nhöõng ngöôøi khieâm heøn cho chuùng ta.

Muïc Luïc

Chöông 6 : Cho cuoäc ñôøi 

Chuùng ta naâng cheùn cuûa mình leân ñeå cuøng môû loøng ra vôùi cuoäc ñôøi.

ÔÛ Daybreak, daâng möøng ñích thöïc laø moät phaàn ñôøi soáng coäng ñoàng. Chuùng toâi möøng leã kyû nieäm, möøng nhöõng ngöôøi môùi tôùi, nhöõng ngöôøi ra ñi, sinh nhaät vaø töôûng nieäm, khaán doøng hay taùi khaán doøng.

Caùc ngaøy leã cuõng raát nhieàu, ñaùnh daáu nhöõng bieán coá vui veû vaø thöôøng coù caùc muïc ñeå vui chôi : aên uoáng, ca haùt, nhaûy, hoaït naùo, vui cöôøi, caùc baøi dieãn vaên tuøy theo dòp. Nhöng daâng möøng khoâng ñôn giaûn chæ laø moät ngaøy leã. Ñoái vôùi moãi ngöôøi trong chuùng toâi, ñoù laø moät dòp ñaùnh daáu bôûi cuoäc leã ghi nhôù moät bieán coá vui hay buoàn, vaø ñeå chuùng toâi thaét chaët moái daây quan heä vôùi nhau. Ñeå daâng möøng, phaûi naâng cheùn cuoäc ñôøi cuûa mình leân cho moïi ngöôøi thaáy, xaùc ñònh noù trong thöïc teá vaø ñeå bieát ôn nhöõng gì cuoäc ñôøi mang ñeán cho mình.

Moät trong caùc leã daâng möøng thaät caûm ñoäng laø dòp ra maét saùch "Quyeån saùch caâu chuyeän cuoäc ñôøi" cuûa Bill. Moät quyeån saùch gom laïi caùc hình aûnh, hình veû, caùc söï vieäc, caùc thô trao ñoåi, ñaïi loaïi nhö moät quyeån tieåu söû. Khi Bill ñeán Daybreak, anh môùi möôøi saùu tuoåi, gia taøi kyû nieäm cuûa anh chaúng coù bao nhieâu. Tuoåi thô aáu cuûa anh bò xao ñoäng vaø thieáu tình thöông. Quaù khöù ñau thöông nhöng anh queân noù. Ñoù laø moät con ngöôøi khoâng coù quaù khöù.

Nhöng hai möôi laêm naêm soáng ôû Daybreak laøm cho anh daàn daàn trôû thaønh moät con ngöôøi khaùc haún. Anh coù nhieàu baïn. Anh giao thieäp thaân maät vôùi moät gia ñình, anh coù theå ñeán thaêm hoï vaøo dòp cuoái tuaàn vaø nhöõng ngaøy leã, anh vaøo caâu laïc boä chôi bowling, anh hoïc laøm ñoà goã, anh ñi du lòch khaép nôi vôùi toâi. Qua naêm thaùng, anh xaây döïng moät ñôøi soáng ñaùng ñeå nhôù laïi. Anh coù ñöôïc moät töï do noäi taâm, nôi anh vin vaøo ñeå coù can ñaûm nhôù laïi nhöõng kyû nieäm ñau ñôùn tuoåi thô aáu vaø nhaän bieát cha meï sinh ra anh, hoï ñaõ yeâu thöông anh, maëc duø hoï coù nhöõng giôùi haïn cuûa hoï. Baây giôø, anh coù moät cuoäc ñôøi ñeïp ñeå keå. Nhieàu baïn beø vieát cho anh caûm nghó cuûa hoï veà anh, moät vaøi ngöôøi göûi hình hay nhöõng baøi baùo noùi veà nhöõng vieäc maø hoï coù tham döï, ngöôøi khaùc veõ tranh dieãn taû tình yeâu cuûa hoï ñoái vôùi anh. Sau saùu thaùng laøm vieäc, quyeån saùch ñaõ xong vaø baây giôø laø luùc daâng möøng, khoâng phaûi chæ vì quyeån saùch, nhöng quyeån saùch laø daáu hieäu töôïng tröng cho ñôøi soáng cuûa Bill.

Nhaân dòp naøy, nhieàu ngöôøi ñeán nhaø nguyeän, laø nôi toå chöùc ñeå daâng möøng vôùi Bill. Anh caàm quyeån saùch treân tay, naâng leân cho moïi ngöôøi cuøng thaáy. Ñoù laø quyeån album ñeïp, laøm raát tæ mæ vaø coù ngheä thuaät. Vöøa laø quyeån saùch cuûa anh, nhöng cuõng laø coâng vieäc cuûa nhieàu ngöôøi. Luùc ñoù, chuùng toâi chuùc laønh cho quyeån saùch vaø cho Bill. Toâi cuõng ñaõ caàu nguyeän ñeå coù nhieàu ngöôøi thaáy ñaây laø moät ngöôøi ñaùng keå vaø anh ñaõ soáng moät cuoäc ñôøi phong phuù.

Toâi cuõng caàu nguyeän cho Bill nhôù laïi taát caû nhöõng giaây phuùt vui cuõng nhö buoàn cuûa cuoäc ñôøi anh, vôùi moät quaû tim bieát ôn. Maét anh löng troøng. Sau lôøi caàu nguyeän, khi toâi oâm anh vaøo loøng, anh baät leân khoùc nöùc nôû. Taát caû nhöõng ngöôøi hieän dieän, laøm thaønh moät voøng chung quanh chuùng toâi, hoï hieåu taám loøng cuûa anh vaø chia seû xuùc caûm cuûa anh. Cuoäc ñôøi cuûa anh ñöôïc giöông leân ñeå moïi ngöôøi thaáy vaø anh ñaõ tin, ñaõ chöùng toû ñoù laø cuoäc ñôøi maø anh coù theå bieát ôn. Baây giôø quyeån saùch laø haønh lyù cuûa anh khi chuùng toâi ñi du lòch vôùi nhau. Anh tin chaéc ñôøi soáng cuûa anh khoâng phaûi laø caùi gì laøm anh xaáu hoå. Ngöôïc laïi, ñoù laø moät ôn hueä maø anh phaûi laøm cho moïi ngöôøi bieát.

Khi naâng cheùn buoàn phieàn vaø vui töôi cuûa chuùng ta cho ngöôøi khaùc thaáy, cheùn ñoù trôû thaønh cheùn söï soáng. Chuùng ta soáng nhöõng cuoäc ñôøi vuïn vôõ, bôûi vì chuùng ta thích queân nhöõng kinh nghieäm khoù nhoïc maø chuùng ta phaûi ñoái dieän. Gaùnh naëng cuûa quaù khöù thöôøng laøm chuùng ta xaáu hoå vaø coù maëc caûm toäi loãi, gaàn nhö quaù naëng khoâng theå gaùnh ñöôïc, vaø nhö theá laø chuùng ta ñeø neùn moät phaàn ñôøi cuûa chuùng ta, vaø qua söï kieän naøy, chuùng ta chæ soáng coù moät nöõa cuoäc ñôøi.

Ñeå coù theå nhaän bieát nhöõng gì chuùng ta soáng laø taïo neân ñôøi chuùng ta, vaø ñeå soáng troïn veïn, chuùng ta thaät söï caàn nhau. Chuùng ta caàn nhau ñeå vöôït leân maëc caûm xaáu hoå vaø toäi loãi, ñeå bieát ôn caùc thaønh coâng, caùc thöïc hieän cuõng nhö caùc thaát baïi vaø nhöõng ñieàu thieáu soùt cuûa chuùng ta. Ñöøng keàm laïi nöôùc maét, cöù ñeå noù tuoân traøo, nöôùc maét cuûa ñau khoå cuõng nhö nöôùc maét cuûa haïnh phuùc. Nhöõng gioït nöôùc maét naøy nhö nöôùc möa rôi treân maûnh ñaát khoâ caèn : ñoù laø daáu hieäu baûo ñaûm cho muøa maøng phong phuù. Khi môû loøng ra vôùi nhau, taát caû nhöõng gì chuùng ta soáng seõ laø mieáng ñaát ñaày höùa heïn cho töông lai.

Ngoaøi nhöõng lôøi chuùc trao ñoåi cho nhau, nhöõng lôøi noùi deã thöông, naâng cheùn "cuoäc ñôøi" laø nhaän bieát taát caû nhöõng gì ñeán vôùi chuùng ta laø aân hueä vaø chuùng ta coù theå cuøng nhau chia seû. Chaéc chaén bieát ôn nhöõng vieäc toát ñeán vôùi chuùng ta ñeå chuùng ta laø nhöõng con ngöôøi nhö hieän nay thì deã daøng hôn laø bieát ôn taát caû nhöõng gì xaûy ñeán cho chuùng ta. Duø vaäy, loøng bieát ôn laøm ñôøi chuùng ta phong phuù, bôûi vì noù xoùa tan cay ñaéng, chua xoùt, hoái tieác, ham muoán vaø öôùc muoán traû thuø.

Chuû nghóa caù nhaân ñieân cuoàng, "moãi ngöôøi vì mình", quyeát chí "töï xoay xôû’ vaø töï ñuû cho chính mình laø nhöõng neùt ñaëc bieät cuûa xaõ hoäi naøy ñaõ ngaên khoâng cho chuùng ta naâng cheùn ñôøi soáng cuûa mình. Nhöng moãi laàn chuùng ta daùm vöôït leân caùc e ngaïi, chaáp nhaän mình moûng gioøn vaø chöùng toû ñieàu ñoù, ñôøi soáng chuùng ta vaø ñôøi soáng cuûa nhöõng ngöôøi khaùc seõ trieån nôû moät caùch khoâng ngôø.

Muïc Luïc

PHAÀN BA

Uoáng cheùn 

Chöông 7 : Uoáng 

Cheùn maø chuùng ta caàm treân tay vaø chuùng ta naâng leân, chuùng ta phaûi uoáng.

Toâi coøn giöõ nhöõng kyû nieäm noùng soát cuûa naêm ñaàu tieân ôû tröôøng ñaïi hoïc Nimeøgue, ôû Hoøa-Lan. Toâi vöøa chòu chöùc linh muïc, Hoàng y Alfrink khuyeán khích toâi hoïc moân taâm lyù. Nhöng tröôùc khi nieân hoïc baét ñaàu, chuùng toâi phaûi ñi qua thuû tuïc "khai tröôøng" daøi doøng tröôùc khi ñöôïc nhaän vaøo taäp theå sinh vieân vaø trôû thaønh moät thaønh vieân hoaøn toaøn. Dó nhieân uoáng laø moät caùch ñeå chòu thöû thaùch. Toâi khoâng quen uoáng nhieàu bia, nhö vaäy toâi khoâng laäp ñöôïc thaønh tích trong laõnh vöïc naøy. Nhöng moät khi ñöôïc chaáp nhaän vaøo boïn, vaø ñaõ laøm quen ñöôïc moät vaøi ngöôøi baïn, "uoáâng moät ly chung vôùi nhau" laø coâng thöùc bieåu loä tình huynh ñeä vôùi nhau, cuøng muoán trao ñoåi vôùi nhau, cuøng coù moät lôïi ích chung, cuøng noùi chuyeän hôïp vôùi nhau. "Naøo, ñi uoáng moät ly bia !" "Baïn uoáng caøpheâ khoâng?" "Chuùng ta seõ gaëp nhau ôû buoåi uoáng traø" "Toâi coù theå môøi baïn moät coác Heineken?" "Uoáng theâm moät ly nöõa?" "Naøo, ñöøng ñi caàu nguyeän nöõa, ñeå toâi roùt theâm cho baïn moät ly ... baïn ñaùng ñöôïc uoáng theâm moät ly". Caùc caâu naøy vaø nhöõng caâu töông töï taïo neân baàu khí thaân maät giöõa baïn beø vôùi nhau.

Duø ôû xöù naøo hay ôû vaên hoùa naøo, cuøng uoáng vôùi nhau laø daáu hieäu cuûa tình baïn, tình thaân maät vaø coù bình an khi ôû vôùi nhau. Ngöôøi ta khoâng uoáng duy nhaát chæ vì khaùt. Ngöôøi ta uoáng ñeå "phaù vôõ taûng baêng", ñeå môû ñaàu caâu chuyeän, ñeå noùi leân öôùc nguyeän cuûa mình, ñeå dieãn taû tình baïn hay thieän chí, ñeå taïo moät baàu khí thuaän lôïi cho cuoäc gaëp gôõ tình caûm, ñeå loøng côûi môû vaø deã tieáp caän vôùi nhau. Khoâng ngaïc nhieân khi coù nhöõng ngöôøi giaän döõ vôùi chuùng ta, ñeán ñeå leân aùn, ñeå haïch xaùch, hoï töø choái uoáng ly nöôùc chuùng ta môøi. Hoï seõ noùi : "Toâi seõ ñi thaúng vaøo vaán ñeà, ñoù laø lyù do vì sao toâi ñeán ñaây". Töø choái ly nöôùc laø töø choái thaân tình.

Trong nhöõng tröôøng hôïp teä, uoáng chung coù nghóa : "Chuùng ta tin nhau ñuû ñeå ñöøng ñaàu ñoäc nhau" (ÔÛ moät vaøi thôøi kyø, khi hoï nghi coù aâm möu phaûn traéc, ñeå tin chaéc röôïu khoâng bò ñaàu ñoäc, hoï laøm moät vieäc chöôùng maét laø baén moät vaøi gioït röôïu vaøo ly ngöôøi khaùc). Trong nhöõng tröôøng hôïp toát, uoáng chung coù nghóa : "Toâi muoán ñeán gaàn baïn vaø daâng möøng ñôøi soáng vôùi baïn". Uoáng moät ly chung vôùi nhau laø môøi goïi böôùc qua bieân giôùi ngaên chia ñeå cuøng chia seû tình nhaân loaïi vôùi nhau. Söï kieän uoáng chung coù theå mang moät chieàu kích thieâng lieâng, khi, ñoù laø ñieàu khaúng ñònh ñôn vò hieäp nhaát cuûa chuùng ta, chuùng ta laø con Thieân Chuùa.

Theá giôùi naøy ñaày nhöõng ñieåm uoáng : quaùn röôïu, quaùn caøpheâ, caâu laïc boä, tieäm nöôùc traø. Ngay caû khi chuùng ta ñi aên, caâu ñaàu tieân ngöôøi haàu baøn noùi laø "OÂng, baø muoán uoáng gì?" Ñoù cuõng laø moät trong nhöõng caâu hoûi ñaàu tieân khi coù khaùch ñeán nhaø.

Coù nhöõng boái caûnh chuùng ta coù theå uoáng maø cuõng coù nhöõng boái caûnh khoâng theå uoáng. Chuùng ta töï nguyeän laøm, ít nhaát laø luùc ñoù chuùng ta caûm thaáy thoaûi maùi vôùi mình vaø trong an toaøn vôùi ngöôøi khaùc. Uoáng caøpheâ giaûi lao khi laøm vieäc, uoáng traø vaøo xeá tröa, uoáng röôïu khai vò tröôùc khi aên toái, ñoù laø nhöõng caùch cho pheùp mình noùi vôùi mình hay vôùi ngöôøi khaùc : "Duø cuoäc ñôøi coù nhö theá naøo, soáng treân ñôøi naøy vaãn laø moät vieäc toát ñeïp. Chuùng ta phaûi nhaéc ñi nhaéc laïi ñieàu naøy hoaøi"

Uoáng cheùn söï soáng laø laøm cho nhöõng gì chuùng ta soáng thuoäc veà chuùng ta. Ñoù laø "Ñaây laø ñôøi soáng cuûa toâi", nhöng cuõng laø "Ñaây laø ñôøi soáng maø toâi muoán". Uoáng cheùn cuûa mình laø laøm quen vaø höôùng noäi caùc kinh nghieäm cuûa mình, vui veû buoàn phieàn laãn loän.

Coù nhieàu chuyeän phaûi quan taâm, chöù khoâng phaûi luùc naøo cuõng deã daøng. ÔÛ moät vaøi giai ñoaïn, ñoâi khi laø moät thôøi gian daøi, chuùng ta khoâng coù khaû naêng chaáp nhaän cuoäc ñôøi cuûa mình, chuùng ta töø choái noù, chuùng ta chieán ñaáu ñeå noù toát hôn, hay ít nhaát cuõng khaùc hôn. Vaø cuõng coù luùc chuùng ta choáng laïi soá phaän maø chuùng ta khoâng choïn : nôi sinh, cha meï, maøu da, giôùi tính, caù tính, trình ñoä thoâng minh, dieän maïo beân ngoaøi ... taát caû rôi xuoáng tay maø chuùng ta khoâng muoán, hình nhö cuoäc ñôøi ñaõ ñöôïc saép xeáp tröôùc. Luùc ñoù laø luùc haän thuø vaø cay ñaéng rình raäp mình : "Thaät laø baát coâng! Ñaùng lyù toâi phaûi sinh ra trong moät thaân theå khaùc, moät thôøi kyø khaùc. Taïi sao toâi phaûi laø toâi? Taïi sao ñieàu ñoù xaûy ra cho toâi?"

Duø vaäy, daàn daàn chuùng ta laøm quen vôùi thöïc teá cuûa mình, chuùng ta hoïc ñeå nhìn noù vôùi caëp maét thöông xoùt, khi ñoù mình coù theå thaáy ñöôïc taát caû caùc khaû naêng tieàm taøng vôùi tö caùch laø ngöôøi caù bieät trong theá giôùi naøy, caùc lôøi phaûn ñoái, coâng kích seõ im daàn, vaø chuùng ta coù theå naâng cheùn leân moâi, uoáng chaàm chaäm vaø uoáng caïn cheùn.

Thöôøng thöôøng, khi chuùng ta an uûi ai, chuùng ta hay noùi : "Thaät laø buoàn khi chuyeän ñoù xaûy ñeán cho baïn, nhöng mình coá thöû ruùt tæa baøi hoïc toát nhaát trong chuyeän naøy". "Baøi hoïc toát nhaát" coù phaûi laø ñieàu maø uoáng cheùn naøy muoán noùi? Thích öùng vaøo moät hoaøn caûnh vaø coá gaéng duøng nhöõng khaû naêng toát nhaát cuûa mình, nhöng cuõng laø vaø nhaát laø soáng trong hy voïng vaø tin töôûng ôû mình. Uoáng cheùn cuûa mình, ñoù laø ñöùng vöõng trong theá giôùi naøy vôùi caùi ñaàu ngaång cao, baùm vöõng chaéc trong yù thöùc ñaõ bieát mình laø ai, ñoái dieän vôùi thöïc teá chung quanh mình, vaø traû lôøi noù vôùi quaû tim mình.

Taát caû nhöõng nhaân vaät ñaùng keå, danh tieáng hay khoâng danh tieáng, ñeàu uoáng cheùn cuûa hoï, ñeàu ñaûm nhaän ñieàu kieän soáng, ñònh meänh cuûa hoï maø khoâng sôï, bieát raèng ñôøi soáng ñöôïc trao ban cho hoï xöùng ñaùng ñeå soáng troïn veïn, tröôùc maët Thieân Chuùa, tröôùc maët daân Ngöôøi, ñeå töø ñoù mang nhieàu hoa quaû. Hoï caàn ñôøi soáng cuûa hoï mang hoa traùi. Ñöùc Gieâsu, con cuûa ngöôøi thôï moäc thaønh Nadareùt – "Töø Nadareùt, laøm sao coù caùi gì hay ñöôïc", ngöôøi ta hoûi nhau nhö theá (Ga 1:46) – uoáng cheùn cuûa Ngöôøi ñeán cuøng, duø ñaéng cay nhö theá naøo. Taát caû moân ñeä cuûa Ngöôøi cuõng laøm nhö vaäy, moãi ngöôøi theo moãi caùch cuûa mình, tuøy theo caù tính cuûa hoï.

Taàm cao caû cuûa thieâng lieâng khoâng phaûi laø ngöôøi cao caû nhaát hôn caùc ngöôøi khaùc, nhöng noù ôû trong söï kieän moãi ngöôøi ñaït ñöôïc chieàu cao troïn veïn cuûa mình. Thaùnh thieän ñích thöïc chính laø uoáng cheùn cuûa mình vôùi loøng tin töôûng, khi mình laøm nhö vaäy, mình coù theå laø nguoàn hy voïng cho nhieàu ngöôøi khaùc.

Nhöng laøm sao uoáng cheùn cuûa mình moät caùch cuï theå trong ñôøi soáng haøng ngaøy? Laøm sao laøm quen vôùi nhöõng gì xaûy ñeán vôùi mình? Ít nhieàu muø môø, chuùng ta bieát raèng khi mình khoâng uoáng cheùn cuûa mình, thì ñôøi soáng cuûa mình seõ khoâng ñích thöïc, seõ giaû taïo vaø seõ chaúng mang lôïi ích gì : khi muoán traùnh baát haïnh, thì chuùng ta cuõng traùnh luoân haïnh phuùc. Caét rôøi moät phaàn con ngöôøi mình vaø ñôøi soáng mình, chuùng ta maát kieåm soaùt vaø trôû thaønh nhöõng con muùa roái naèm trong lôïi nhuaän vaø öôùc muoán cuûa ngöôøi khaùc. Nhöng chuùng ta khoâng baét buoäc phaûi laøm nhö vaäy. Chuùng ta coù theå choïn ñeå uoáng cheùn vôùi loøng tin töôûng saâu xa, chính ôû ñoù, chuùng ta seõ tìm ñöôïc töï do ñích thöïc, vaø seõ laøm cheùn buoàn phieàn-vui töôi thaønh cheùn cöùu roãi.

Muïc Luïc

Chöông 8 : Cheùn cöùu chuoäc 

Gordie Henry, bò hoäi chöùng Ñao, anh laø haït nhaân cuûa coäng ñoàng. Moät ngaøy noï, anh noùi vôùi toâi : "Ñieàu toát ñeïp trong cuoäc ñôøi, laø chuùng ta coù nhieàu baïn. Ñieàu khoå sôû trong cuoäc ñôøi laø khi nhìn hoï boû mình maø ñi". Qua nhaän xeùt ñôn sô naøy, Gordie ñaõ thaám nhaäp vaøo thöïc teá cuûa quan heä con ngöôøi, nôi vui vaø buoàn laãn loän vôùi nhau. Vì ñaõ ôû Daybreak töø laâu, anh quen nhieàu ngöôøi daïy doã, nhieàu trôï taù ñuû quoác tòch, hoï ñeán laøm vieäc moät muøa heø, moät naêm, nhieàu naêm. Taát caû ñeàu yeâu thöông Gordie vaø anh cuõng yeâu thöông laïi hoï. Trìu meán vaø tình baïn saâu xa ñaõ ñöôïc thaét chaët.

Nhöng, sôùm hay muoän, hoï ra ñi. Moät vaøi ngöôøi laäp gia ñình, ngöôøi thì tieáp tuïc hoïc, ngöôøi thì ñi tìm moät höôùng môùi cho cuoäc ñôøi, ngöôøi thì thaáy cuoäc ñôøi coäng ñoàng khoâng hôïp vôùi hoï. Tuy nhieân, Gordie luoân luoân ôû laïi vaø taát caû chia caét naøy laøm cho anh buoàn thaám thía.

Moät hoâm, Jean Vanier, ngöôøi saùng laäp Arche, ñeán thaêm chuùng toâi. OÂng hoäïi laïi taát caû coäng ñoàng chung quanh oâng. OÂng hoûi : "Coù caâu hoûi naøo maø caùc baïn muoán hoûi toâi nhaát?" Thelus, ngöôøi cuõng soáng moät thôøi gian daøi ôû Daybreak, ñöa tay leân noùi : "Taïi sao khi naøo hoï cuõng rôøi boû chuùng toâi?" Jean hieåu caâu hoûi naøy khoâng phaûi chæ moät mình cuûa Thelus, maø cuûa Gordie vaø nhieàu ngöôøi khaùc nöõa. Dòu daøng, oâng tieán ñeán gaàn coâ vaø noùi : "Thelus, con bieát, ñoù laø caâu hoûi quan troïng nhaát maø con ñaët ra. Con vaø nhieàu ngöôøi khaùc muoán Daybreak laø caên nhaø eâm aám cuûa con, nôi con coù caûm nhaän ñöôïc yeâu thöông vaø ñöôïc che chôû. Nhö theá vì sao laïi coù nhöõng ngöôøi con yeâu thöông laïi boû nhaø cuûa con maø ñi, coù khi ñi luoân? Con caûm nhaän nhöõng ngöôøi naøy hoï ñaõ khoâng thaät söï yeâu thöông con ! Neáu hoï yeâu thöông con, vì sao hoï laïi boû ñi?"

Moïi ngöôøi nhìn vaø chaêm chuù nghe oâng, bieát laø oâng ñaõ hieåu noãi ñau khoå vaø oâng lo laéng cho hoï. OÂng noùi : "Nieàm vui vaø ñau khoå cuûa caùc baïn cho caùc baïn moät söù meänh. Nhöõng ngöôøi ñeán ñaây soáng vôùi caùc baïn, baïn ñöôïc nhaän raát nhieàu töø hoï, nhöng baïn cuõng cho hoï raât nhieàu, nhöõng ngöôøi naøy thaät söï hoï khoâng rôøi xa baïn. Baïn gôûi hoï veà tröôøng hoïc, veà xöù hoï, veà gia ñình hoï, ñeå hoï mang moät chuùt tình yeâu maø hoï ñaõ soáng ôû ñaây vôùi caùc baïn, ñem ñeán cho ngöôøi khaùc. Thaät laø khoù khaên, thaät laø ñau buoàn khi thaáy hoï ra ñi. Nhöng khi caùc baïn thaáy ñoù laø söù meänh, thì caùc baïn coù khaû naêng gôûi hoï ñi ñeå hoï tieáp tuïc cuoäc haønh trình, vaø nhö theá, caùc baïn khoâng maát nieàm vui maø hoï ñaõ mang ñeán cho caùc baïn"

Nhöõng lôøi noùi ñôn sô vaø tröïc tieáp ñi thaúng vaøo quaû tim, bôûi vì noù laøm cho chuùng toâi thaáy söï vieäc moät caùch khaùc, thaáy lieân tuïc nhöõng gì laø chia caét. Cheùn vui vaø cheùn buoàn trôû thaønh cheùn cöùu roãi.

Uoáng cheùn cuûa mình chæ coù theå ñöôïc khi noù mang ñeán cho mình söùc khoûe, söùc löïc, töï do, hy voïng vaø can ñaûm – moät ñôøi soáng môùi. Khoâng moät ai seõ uoáng neáu noù laøm cho mình ñau vaø khoán cuøng. Chuùng ta uoáng bôûi vì noù chöõa laønh vaø cöùu chuùng ta.

Chuùa laø Ñaáng nhaân töø, chính tröïc
Thieân Chuùa chuùng ta moät daï xoùt thöông (...)..
Toâi ñaõ tin, caû khi mình ñaõ noùi :
"OÂi nhuïc nhaõ eâ cheà!"
Ñaõ thoát ra trong côn hoát hoaûng :
"Moïi ngöôøi ñeàu giaû doái!"
Bieát laáy chi ñeàn ñaùp Chuùa baây giôø
Vì moïi ôn laønh Ngöôøi ñaõ ban cho?
Toâi xin naâng cheùn möøng ôn cöùu ñoä
Vaø keâu caàu thaùnh danh Ñöùc Chuùa.
Tv (116:5, 10-13)

ÔÛ ñaây, bí aån ñöôïc laøm saùng toû. Keát hieäp vaø chia caét, tình yeâu vaø haän thuø, aâu yeám vaø döûng döng, quaûng ñaïi vaø ti tieän, taát caû nhöõng kinh nghieäm naøy ñeàu coù theå laø con ñöôøng daãn ñeán töï do thaät söï cuûa con ngöôøi. Khoâng phaûi chæ coù moät mình ñau khoå, nhöng coøn coù nieàm vui laãn loän trong ñoù. Ñuùng, nhöõng ngöôøi yeâu thöông chuùng ta cuõng laøm chuùng ta thaát voïng, nhöõng giaây phuùt toaïi nguyeän nhaát cuõng goàm nhöõng öôùc muoán khoâng ñöôïc toaïi yù, caûm nhaän ñöôïc che chôû ôû trong caên nhaø eâm aám ñoâi khi cuõng coù theå trôû thaønh caûm nhaän bò coâ laäp. Nhöng taát caû caùc caêng thaúng naøy coù theå taïo neân trong loøng chuùng ta öôùc muoán saâu xa cuûa giaûi thoaùt : cho chuùng ta thaáy caùc giôùi haïn vaø keâu goïi chuùng ta vöôït leân noù.

Ñöùc Gieâsu bieát theá naøo laø ngöôõng moä, toân thôø, thaùn phuïc vaø noåi tieáng. Nhöng ngöôøi cuõng bieát theá naøo laø haän thuø, ruoàng boû, sæ nhuïc. Hoâm nay daân chuùng keâu leân : "Chuùc tuïng", ngaøy mai : "Ñoùng ñinh noù ñi!". Ñöùc Gieâsu nhaän laáy, khoâng phaûi theo caùch anh huøng ñöôïc ngöôõng moä roài thaát suûng, nhöng theo caùch cuûa moät ngöôøi coù söù meänh phaûi hoaøn thaønh, vaø khoâng bao giôø ñeå maát laäp tröôøng, duø theá naøo. Trong thaâm taâm cuûa ngöôøi, ngöôøi bieát ngöôøi phaûi uoáng caïn cheùn ñeå hoaøn taát coâng trình cuûa Cha – ngöôøi Cha maø ngöôøi yeâu daáu heát loøng – giao phoù cho Ngöôøi. Ngöôøi bieát uoáng caïn cheùn seõ mang ñeán cho Ngöôøi töï do vaø sung maõn. Ngöôøi bieát uoáng caïn cheùn seõ daãn Ngöôøi ñeán giaûi phoùng, vöôït qua caùc caïm baãy, daãn ñeán vinh quang cuûa soáng laïi, vöôït qua lo aâu cuûa caùi cheát. Söï thaáu hieåu naøy khoâng phaûi laø hieåu bieát thöôøng hay khaû naêng laõnh nhaän thöôøng. Ñaây laø thaáu hieåu cuûa moät quaû tim laøm thaønh bôûi moät tình yeâu voâ taän.

Nhö vaäy cheùn cuûa Ñöùc Gieâsu uoáng trôû thaønh cheùn cöùu roãi. Trong vöôøn Gieátseâmani, vöôøn cuûa sôï haõi, Ñöùc Gieâsu ñaõ keâu leân : "Moïi ngöôøi ñeàu giaû doái (...) nhaân danh Thieân Chuùa, Ta naâng cheùn cöùu roãi". Uoáng cheùn cöùu roãi laø uoáng caïn cheùn vui buoàn ñeå Thieân Chuùa roùt ñaày cho mình ñôøi soáng tinh tuyeàn.

Nhöng taïi sao chuùng ta caàn ñöôïc cöùu roãi? Theo truyeàn thoáng, caâu traû lôøi laø – vaø cuõng laø caâu traû lôøi toát - : cöùu khoûi toäi vaø khoûi cheát. Chuùng ta bò vöôùng baãy toäi loãi vaø caùi cheát nhö vöôùng vaøo baãy thuù.

Chæ caàn suy nghó moät chuùt veà caùc leä thuoäc cuûa chuùng ta – röôïu, thuoác phieän, thöùc aên, baøi baïc, duïc tính – thì chuùng ta coù moät khaùi nieäm veà caùi baãy. Theâm vaøo ñoù moät vaøi tình traïng leä thuoäc tinh vi hôn : chuùng ta thöôøng caûm thaáy mình baét buoäc phaûi noùi, suy nghó vaø haønh ñoäng theo moät caùch naøo ñoù, nhö thöû chuùng ta khoâng theå laøm moät caùch khaùc hôn. Moät vaøi ngöôøi laøm nhöõng vieäc voâ lyù, nhö röûa tay hoaøi, saép xeáp lui tôùi caùc ñoà vaät, ngöôøi khaùc thì laïi quaù tæ mæ hay bò boái roái vì nhöõng yù töôûng coá ñònh : hoï coù caùch öùng xöû nhaát thôøi. Nhöng roát cuoäc, chuùng ta ai cuõng coù nhöõng aùm aûnh rieâng cuûa mình : Moät yù töôûng, moät döï aùn coù theå aùm aûnh, laøm chuùng ta trôû thaønh noâ leä cho noù.

Caùc leä thuoäc, caùc xung kích, caùc aùm aûnh naøy cho thaáy chuùng ta bò vöôùng vaøo baãy nhö theá naøo. Noù cho chuùng ta thaáy thaân phaän toäi loãi cuûa mình, vì noù ngöôïc laïi vôùi ñòa vò töï do laø con Thieân Chuùa cuûa chuùng ta, vaø chuùng ta khuaát phuïc vaøo nhöõng giôùi haïn cuûa theá gian naøy. Toäi loãi ñaåy chuùng ta ñeán vieäc muoán laøm ñôøi soáng mình theo caùc öôùc muoán cuûa mình, nhö theá laø khoâng bieát ñeán, laø töø choái cheùn ñöôïc trao ban. Toäi loãi laøm chuùng ta noâ leä "xaùc thòt", noâ leä vaøo thaân phaän taïo vaät cuûa mình, nhö thaùnh Phaoloâ giaûi thích : "Nhöõng vieäc do tính xaùc thòt gaây ra thì ai cuõng roõ, ñoù laø daâm boân, oâ ueá, phoùng ñaõng, thôø quaáy, phuø pheùp, haän thuø, baát hoøa, ghen töông, noùng giaän, tranh chaáp, chia reõ, beø phaùi, ganh tò, say söa, cheø cheùn vaø nhöõng ñieàu khaùc gioáng nhö vaäy" (Gl 5:19-21).

Caùi cheát cuõng laø moät caùi baãy. Noù bao vaây chuùng ta töù phía : chieán tranh nguyeân töû, chieán tranh vi truøng, maâu thuaãn quoác teá, ñoùi keùm, phaù thai, beänh dòch, caùc beänh khoâng chöõa laønh. Sôùm hay muoän, khoâng traùnh ñöôïc, caùi cheát cuõng chuïp ñöôïc mình. Duø chuùng ta coù chaïy ñi höôùng naøo, noù cuõng chuïp ñöôïc. Chuùng ta khoâng thieáu chuyeän lo moãi ngaøy, söùc khoûe cuûa ngöôøi thaân yeâu hay cuûa chính mình. Khoâng moät ngaøy qua ñi maø chuùng ta khoâng bò caùi cheát buûa vaây.

Toäi loãi vaø caùi cheát laøm chuùng ta maéc baãy. Uoáng cheùn, nhö Ñöùc Gieâsu ñaõ laøm, laø caùch duy nhaát ñeå chuùng ta ñöôïc giaûi phoùng. Ñoù laø con ñöôøng cöùu roãi. Ñoù laø con ñöôøng khoù, ñau khoå, moät con ñöôøng maø chuùng ta laøm moïi caùch ñeå traùnh. Ñoâi khi, noù laø con ñöôøng khoâng theå ñi ñöôïc. Tuy nhieân, neáu chuùng ta khoâng saün saøng uoáng cheùn, thì töï do ñích thöïc seõ vuoät khoûi tay chuùng ta, vaø ñoù khoâng nhöõng chæ laø töï do sau khi chuùng ta ñaõ uoáng caïn cheùn, coù nghóa laø sau khi chuùng ta cheát. Khoâng, ñaây laø töï do maø chuùng ta nhaän thaáy ñöôïc sau moãi laàn chuùng ta uoáng – duø ít hay nhieàu – caùi cheùn söï soáng.

Cöùu roãi khoâng phaûi laø muïc ñích cho ñôøi soáng veà sau. Cöùu roãi phaûi laø moät thöïc teá maø chuùng ta coù theå thöôûng thöùc baây giôø vaø taïi ñaây. Khi toâi ngoài beân caïnh Añam ñeå giuùp anh aên, vôùi Bill ñeå noùi chuyeän vôùi anh, vôùi Suzanne ñeå uoáng ly caøpheâ, vôùi Ñavid ñeå aên saùng hay khi toâi oâm Michael, khi hoân Patsy vaø caàu nguyeän vôùi Gordie, cöùu roãi laø luùc ñoù. Khi chuùng ta cuøng ôû vôùi nhau chung quanh baøn thôø vaø khi toâi ñöa cho taát caû nhöõng ngöôøi hieän dieän cheùn roùt ñaày röôïu, toâi muoán xaùc tín tuyeân xöng : "Ñaây laø cheùn cöùu roãi."

Muïc Luïc

Chöông 9 : Caïn cheùn

Soáng troïn veïn, ñoù laø uoáng caïn cheùn vaø tin Thieân Chuùa seõ roùt ñaày ñôøi soáng vónh cöûu.

Tuy nhieân chuùng ta caàn caùc caùch thöïc haønh ñöôøng loái thieâng lieâng cuï theå ñeå giuùp chuùng ta höôùng noäi caùc nieàm vui vaø buoàn phieàn, ñeå tìm ôû ñoù con ñöôøng duy nhaát höôùng veà töï do noäi taïi. Ba con ñöôøng thieâng lieâng – thinh laëng, lôøi noùi vaø haønh ñoäng – coù theå giuùp chuùng ta uoáng cheùn cöùu roãi.

Thinh laëng

Chaéc chaén thinh laëng khoâng coù nghóa laø thuï ñoäng, bôûi vì chính trong thinh laëng maø chuùng ta ñoái dieän ñöôïc vôùi con ngöôøi thaät cuûa mình. Buoàn baõ, baát haïnh ñoâi khi quaù söùc chòu ñöïng, laøm chuùng ta laøm baát cöù gì ñeå khoûi ñoái dieän vôùi noù. Truyeàn hình, thu thanh, baùo chí, saùch ñoïc, phim aûnh, thaäm chí ñeán vieäc laøm, ñôøi soáng xaõ hoäi baän roän cuõng laø nhöõng caùch chaïy troán vaø soáng daøi daøi ñôøi soáng rong chôi cuûa mình. Chöõ rong chôi raát quan troïng ôû ñaây. Rong coù nghóa laø xem nheï thì giôø, söï vieäc. Rong chôi laø giaûi trí, vui ñuøa cho qua thì giôø. Thöôøng thöôøng giaûi trí coù taùc duïng toát, giuùp mình bôùt caêng thaúng, laøm cho mình queân ñi choác laùt caùc lo laéng, caùc sôï haõi. Nhöng khi chuùng ta soáng cuoäc ñôøi nhö moät chuoãi ngaøy rong chôi, thì chuùng ta ñaùnh maát quan heä vôùi taâm hoàn mình, trôû thaønh khaùn giaû hay ngöôøi ñoùng vai laøm neàn cho moät taán tuoàng maø noù chaúng bao giôø ñöôïc dieãn laïi. Duø ñoù laø moät vieäc laøm höõu ích vaø coù lôïi thì ñoù cuõng laø moät caùch laøm cho mình queân mình laø ai. Nhö theá khoâng ngaïc nhieân ñoái vôùi moät soá ngöôøi, khi vieãn aûnh veà höu laøm hoï lo laéng. Chuùng ta seõ laø gì khi chaúng coù vieäc gì ñeå laøm?

Thinh laëng laø caùch thöïc haønh moät loái soáng thieâng lieâng giuùp chuùng ta vöôït qua giai ñoaïn rong chôi. Chính trong thinh laëng maø vui veû buoàn phieàn ñi ra khoûi voû oác cuûa noù ; luùc ñoù chuùng ta coù theå nhìn noù maø khoâng sôï, vì noù laø cuûa mình ; vaø giöõa boùng toái vaø aùnh saùng, chuùng ta vaïch ra moät con ñöôøng daãn ñeán töï do. Chuùng ta coù theå tìm thinh laëng trong thieân nhieân, trong nhaø thôø, nôi trung taâm suy gaãm hay trong nhaø chuùng ta. Duø duøng phöông tieän naøo ñeå coù thinh laëng, chuùng ta phaûi yeâu thích noù. Bôûi vì trong thinh laëng, chuùng ta môùi coù theå hieåu ñöôïc mình vaø daàn daàn nhaän bieát ñoù laø aân hueä cuûa Thieân Chuùa.

Môùi ñaàu, thinh laëng coù theå laøm chuùng ta haõi sôï, bôûi vì ñoù laø tieáng noùi töø boùng toái : ghen töông, giaän döõ, cay chua, muoán traû thuø, ham muoán, tham lam ; ñoù cuõng laø noãi ñau do maát maùt, lôïi duïng, ruoàng boû. Nhöõng tieáng noùi naøy thöôøng oàn aøo vaø phuû phaøng. Noù coù theå laøm chuùng ta ñinh tai nhöùc oùc. Phaûn öùng töï nhieân cuûa chuùng ta laø chaïy troán vaø rong chôi.

Nhöng neáu chuùng ta coù can ñaûm chòu ñöïng vaø khoâng ngaïi caûnh naùo ñoäng naøy thì daàn daàn noù seõ maát söùc löïc vaø yeáu daàn, khi ñoù ta seõ laéng nghe ñöôïc caùc tieáng noùi dòu daøng vaø khích leä ñeán töø aùnh saùng.

Caùc tieáng noùi cuûa bình an, loøng toát, dòu daøng, hy voïng, tha thöù vaø nhaát laø tình yeâu. Ñaàu tieân, caùc tieáng noùi naøy coù theå nhoû, khoâng ñaùng keå vaø chuùng ta thaáy khoù khaên ñeå tin töôûng vaøo noù. Duø sao, noù raát kieân trì vaø seõ trôû thaønh tieáng noùi raát maïnh neáu chuùng ta tieáp tuïc laéng nghe. Tieáng noùi ñeán töø raát thaâm saâu vaø raát xa, noùi vôùi chuùng ta töø khi chuùng ta chöa sinh ra, veùn môû cho chuùng ta thaáy khoâng coù boùng toái nôi Ñaáng ñöôïc gôûi ñeán theá gian naøy, maø chæ coù aùnh saùng nôi Ngöôøi.

Tieáng noùi ñoù laø tieáng vang cuûa Thieân Chuùa goïi chuùng ta töø muoân thuôû : "Con yeâu quyù cuûa Ta, nieàm vui cuûa Ta, Ta yeâu thöông con..."

Tieáng ñoäng aàm ó cuûa theá giôùi naøy thöôøng xuyeân laøm ngheûn tieáng noùi dòu daøng vaø traán an naøy. Ñoù laø tieáng noùi cuûa söïï thaät, noù gioáng nhö tieáng noùi cuûa tieân tri EÂlia treân nuùi Horeb. ÔÛ ñoù, Chuùa ñeán vôùi oâng khoâng qua côn baõo, côn ñoäng ñaát, khoâng qua löûa nhöng qua "côn gioù thoaûng" (1V 19:11-13). Côn gioù nheï naøy ñuoåi tan lo sôï, cho pheùp chuùng ta ngaém nhìn thöïc teá, thöïc teá cuûa chuùng ta, côn gioù khoâng tìm caùch ñaùnh löøa chuùng ta.

Lôøi noùi

Coù yù thöùc veà thöïc taïi cuûa chuùng ta trong thinh laëng thoâi cuõng chöa ñuû, chuùng ta caàn noùi cho baïn beø, nhöõng ngöôøi chuùng ta tin töôûng, bieát thöïc taïi naøy laø cuûa chuùng ta. Ñeå laøm ñöôïc vieäc naøy, chuùng ta phaûi noùi leân nhöõng gì coù trong cheùn cuûa mình. Bao laâu chuùng ta soáng cuoäc ñôøi cuûa mình trong bí maät, coâ laäp vôùi coäng ñoàng tình yeâu, thì baáy laâu cuoäc ñôøi cuûa mình laø moät gaùnh naëng. Sôï ngöôøi khaùc bieát veà mình laøm chuùng ta xa caùch vôùi ñôøi soáng noäi taâm – ñôøi soáng thaät –, vôùi ñôøi soáng beân ngoaøi – ñôøi soáng giaû. Vì khoâng coù khaû naêng soáng vôùi caùc caûm nhaän chaân thaät cuûa mình, chuùng ta ñi ñeán choã haï thaáp giaù trò mình vaø khinh mình, duø cho ngöôøi khaùc coù meán chuoäng hay thaùn phuïc mình.

Ñeå bieát mình thaät söï vaø ñeå nhaän bieát troïn veïn ñôøi soáng cuûa mình laø ñôøi soáng duy nhaát, chuùng ta caàn ñöôïc bieát vaø nhaän bieát bôûi nhöõng ngöôøi maø ñoái vôùi hoï, chuùng ta coù giaù trò. Chuùng ta khoâng theå soáng moät ñôøi soáng thieâng lieâng trong bí maät. Khi coâ laäp mình, chuùng ta khoâng theå tìm ñöôïc con ñöôøng daãn ñeán töï do thaät. Thinh laëng khoâng coù lôøi noùi cuõng nguy hieåm nhö coâ ñôn khoâng coù coäng ñoàng. Ñoù laø nhöõng chuyeän khoâng taùch rôøi nhau ñöôïc.

Noùi veà cheùn cuûa mình vaø nhöõng gì coù trong cheùn khoâng phaûi laø vieäc laøm khoâng ñau ñôùn. Ñieàu naøy ñoøi hoûi quyeát taâm vaø beàn bæ, vì cuõng nhö chuùng ta traùnh thinh laëng ñeå khoûi ñoái dieän vôùi mình, thì chuùng ta cuõng neân giöõ caùc lôøi thoå loä ñeå traùnh ñoái chaát vôùi ngöôøi khaùc.

Toâi khoâng muoán noùi taát caû nhöõng ngöôøi chuùng ta gaëp hay nhöõng ngöôøi chuùng ta quen bieát ñeàu phaûi bieát nhöõng gì coù trong cheùn chuùng ta. Ngöôïc laïi, seõ thieáu tinh teá, saùng suoát vaø ngay caû caån thaän khi phoâ baøy noäi taâm cuûa mình cho nhöõng ngöôøi khoâng taïo cho mình ñöôïc bình an vaø an uûi. Ñieàu naøy khoâng taïo neân tình töông aùi maø chæ gaây boái roái chung, laøm cho mình xaáu hoå vaø coù maëc caûm theâm. Nhöng toâi noùi, chuùng ta caàn baïn yeâu thöông, moät mình ta vaø vôùi hoï, chuùng ta coù theå môû loøng ra vôùi nhau. Vôùi nhöõng ngöôøi baïn nhö vaäy, chuùng ta coù theå caát gaùnh naëng cuûa teâ lieät vaø baát löïc maø bí maät laøm haïi chuùng ta. Hoï coù theå cho chuùng ta moät tình baïn beàn vöõng vaø thieâng lieâng, ñeå chuùng ta coù theå baøy toû caùc noãi buoàn saâu xa cuõng nhö caùc nieàm vui to lôùn ; hoï coù theå thuùc ñaåy chuùng ta ñaët laïi vaán ñeà caùch yeâu thöông cuûa chuùng ta, ñeå chuùng ta ñöùng tröôùc thaùch ñoá phaûi coù ñöôïc moät ñôøi soáng thieâng lieâng tröôûng thaønh. Ngöôøi ta coù theå noùi baùc laïi : "Toâi khoâng coù baïn, toâi khoâng tin ai ñöôïc vaø toâi cuõng khoâng bieát caùch naøo ñeå tìm ra baïn". Nhöõng lôøi baùc boû naøy ñeán töø vieäc chuùng ta sôï uoáng cheùn maø Ñöùc Gieâsu môøi chuùng ta uoáng.

Khi chuùng ta hoaøn toaøn daán thaân vaøo con ñöôøng thieâng lieâng, keâu goïi chuùng ta uoáng caïn cheùn cuûa mình, thì mau choùng chuùng ta seõ gaëp ñöôïc nhöõng ngöôøi cuøng ñi moät con ñöôøng, hoï seõ an uûi chuùng ta, cho chuùng ta tình baïn, tình thöông cuûa hoï. Toâi ñaõ chöùng kieán vieäc Thieân Chuùa gôûi ñeán nhöõng ngöôøi baïn tuyeät vôøi cho nhöõng ai taän hieán mình cho Chuùa. Ñoù laø bí aån nghòch lyù maø Ñöùc Gieâsu noùi khi chuùng ta rôøi nhöõng ngöôøi thaân yeâu vì danh Ngöôøi, vì Tin Möøng, thì chuùng ta seõ nhaän gaáp boäi caùc lôøi naâng ñôõ tinh thaàn (xem Mc 10:29-30)

Khi chuùng ta daùm môû ñaùy quaû tim mình cho nhöõng ngöôøi baïn maø Thieân Chuùa gôûi ñeán, thì daàn daàn chuùng ta seõ tìm ñöôïc töï do noäi taâm vaø loøng can ñaûm soáng gaáp möôøi laàn. Khi chuùng ta tin thaät söï chuùng ta khoâng coù gì ñeå che giaáu vôùi Chuùa, thì chuùng ta seõ bieát mình ñöôïc caùc ngöôøi baïn laø caùc ngöôøi ñaïi dieän cuûa Chuùa ñang ôû beân caïnh mình, vaø vôùi hoï, mình coù theå hoaøn toaøn tin töôûng ñeå thoå loä taâm hoàn cuûa mình.

Khoâng coù gì cho chuùng ta nhieàu söùc maïnh baèng vieäc mình ñöôïc nhaän bieát vaø yeâu thöông troïn veïn bôûi nhöõng ngöôøi soáng cho tình yeâu cuûa Chuùa. Ñieàu ñoù cho chuùng ta can ñaûm uoáng caïn cheùn cuûa mình, bieát ñoù laø cheùn cöùu roãi, vaø cuõng giuùp cho chuùng ta bieát soáng troïn veïn cuõng nhö cheát troïn veïn. Khi chuùng ta ñöôïc caùc baïn yeâu thöông ôû chung quanh, thì caùi cheát laø con ñöôøng tieán ñeán hieäp thoâng troïn veïn vôùi caùc thaùnh. 

Haønh ñoäng

Cuõng nhö thinh laëng vaø lôøi noùi, haønh ñoäng giuùp chuùng ta bieát con ngöôøi thaät cuûa mình vaø ñeå thöïc hieän troïn veïn chöùc naêng cuûa mình. Coâng vieäc naøy ñoøi hoûi tu taäp moãi ngaøy, ñôøi soáng haøng ngaøy ñaày nhöõng vieäc laøm boù buoäc vaø yeâu caàu : "Laøm naøy, laøm kia, ñi ñaây, ñi ñoù, gaëp ngöôøi naøy, gaëp ngöôøi kia". Baän roän laø daáu hieäu cuûa ngöôøi quan troïng. Coù nhieàu vieäc ñeå laøm, nhieàu nôi ñeå ñi, nhieàu ngöôøi ñeå gaëp : cho mình coù moät ñòa vò vaø coù tieáng. Ngöôïc laïi, baän roän coù theå laøm chuùng ta xa ôn goïi thaät söï cuûa mình vaø ngaên chuùng ta uoáng cheùn cuûa mình.

Maët khaùc, laøm sao phaân bieät ñöôïc giöõa nhöõng gì chuùng ta ñöôïc goïi ñeå laøm vaø nhöõng gì chuùng ta muoán laøm. Caùc öôùc muoán deã daõi laøm cho chuùng ta xao nhaõng coâng vieäc thaät cuûa mình, coâng vieäc daãn chuùng ta thöïc hieän troïn veïn ôn goïi cuûa mình. Duø chuùng ta laøm vieäc trong vaên phoøng, xöôûng maùy, beänh vieän ; duø chuùng ta du lòch khaép nôi treân theá giôùi, vieát saùch vôû, thöïc hieän phim hay saên soùc ngöôøi ngheøo ; laø ngöôøi laõnh ñaïo hay laø ngöôøi laøm vieäc bình thöôøng, caâu hoûi khoâng phaûi laø "Toâi muoán caùi gì hôn nöõa?" maø laø "Ôn goïi cuûa toâi laø gì?" Chuùng ta coù theå nhaän lôøi hay töø choái moät chöùc vuï danh tieáng nhaát, moät chöùc vuï khieâm toán nhaát trong xaõ hoäi theo ôn goïi cuûa mình.

Vôùi khaû naêng minh ñònh, chuùng ta phaûi choïn löïa caùc vieäc laøm naøo maø nhôø ñoù chuùng ta coù theå uoáng caïn cheùn, ñeå ñeán cuoái ñôøi, chuùng ta coù theå noùi vôùi Ñöùc Gieâsu : "Theá laø ñaõ hoaøn taát" (Ga 19:30). Ñaây laø nghòch lyù : Roùt ñaày ñôøi soáng baèng caùch uoáng caïn. Ñöùc Gieâsu ñaõ noùi : "Ai lieàu maát maïng soáng mình vì Thaày, thì seõ tìm ñöôïc noù" (Mt 10:39).

Khi chuùng ta daán thaân ñeå laøm theo yù Chuùa chöù khoâng theo yù mình, thì nhanh choùng, chuùng ta seõ thaáy raát nhieàu vieäc mình ñaõ laøm, khoâng caàn thieát phaûi chính mình laøm. Nhöõng gì mình ñöôïc goïi ñeå laøm, ñoù laø nhöõng vieäc mang ñeán nieàm vui vaø bình an thaät söï. Neáu rôøi boû nhöõng ngöôøi thaân yeâu vì tình yeâu Thieân Chuùa mang ñeán cho chuùng ta nhieàu baïn môùi, thì taùc ñoäng cuûa noù cuõng vaäy, khi chuùng ta töø boû nhöõng coâng vieäc khoâng thích hôïp vôùi ôn goïi cuûa mình.

Caùc coâng vieäc daãn ñeán quaù söùc, kieät löïc, suy thoaùi khoâng döï phaàn vaøo vinh quang cuûa Thieân Chuùa, vaøo toaøn haûo cuûa coâng trình taïo döïng. Nhöõng gì Thieân Chuùa goïi chuùng ta laøm, chuùng ta coù theå laøm vaø laøm toát. Khi chuùng ta thinh laëng nghe tieáng Chuùa, vaø chuùng ta noùi veà Ngöôøi vôùi nhöõng ngöôøi chuùng ta tin töôûng, thì chuùng ta yù thöùc veà nhöõng gì chuùng ta ñöôïc goïi, vaø chuùng ta hoaøn taát noù vôùi loøng bieát ôn.

Thinh laëng, lôøi noùi, haønh ñoäng chæ daãn cho chuùng ta con ñöôøng ñeå ñi, vaø töøng böôùc, chuùng ta tieán ñeán ñích. Treân ñöôøng ñi, chuùng ta seõ gaëp trôû ngaïi, gaëp nhöõng con ñöôøng khoâng theå naøo ñi ñöôïc, nhöng chuùng ta cuõng seõ gaëp ñöôïc caûnh trí ñeïp tuyeät vôøi ; chuùng ta seõ ñi qua caùc baõi sa maïc daøi hay ñi doïc bôø soâng ñaày boùng maùt ; chuùng ta seõ ñuïng phaûi nhöõng ngöôøi baát löông hay quaân cöôùp, nhöng chuùng ta cuõng seõ coù nhöõng ngöôøi baïn toát nhaát. Chuùng ta thöôøng töï hoûi lieäu mình coù ñi ñeán ñích ñöôïc hay khoâng, nhöng roài seõ coù moät ngaøy, chuùng ta seõ tieán veà Ñaáng ñaõ chôø chuùng ta töø muoân thuôû ñeå ñoùn chuùng ta veà nhaø.

Ñuùng, chuùng ta coù theå uoáng cheùn cuoäc ñôøi cuûa mình vaø khi uoáng caïn, chuùng ta seõ hieåu Ñaáng goïi chuùng ta laø "con yeâu quyù" tröôùc khi chuùng ta sinh ra ñôøi ñang roùt cho chuùng ta cheùn ñôøi soáng vónh cöûu.

Muïc Luïc

KEÁT LUAÄN

Cheùn coù ñuû loaïi : baèng vaøng, baèng baïc, baèng ñoàng, baèng phaleâ, coù nhöõng cheùn chaïm troå caàu kyø, coù nhöõng cheùn raát ñôn giaûn, hình daùng thanh tao, coù nhöõng cheùn bình thöôøng baèng thuûy tinh. Duø hình thöùc hay giaù trò naøo, cheùn cuõng duøng ñeå uoáng. Uoáng vaø aên laø nhöõng vieäc laøm phoå thoâng nhaát cuûa con ngöôøi. Chuùng ta uoáng ñeå soáng, nhöng thænh thoaûng thöùc uoáng cuõng gieát haïi chuùng ta. Noùi ai "uoáng quaù nhieàu" coù nghóa laø ngöôøi ñoù nghieän röôïu vaø töø ñoù keùo theo caùc vaán ñeà gia ñình, xaõ hoäi. Nhöng khi noùi "Môøi ñeán uoáng vôùi toâi moät ly" laø daáu hieäu cuûa tình baïn vaø hieáu khaùch, daáu hieäu cuûa thaân maät vaø daâng möøng.

Khoâng quaù ngaïc nhieân khi cheùn töôïng tröng cho moät caùi gì phoå thoâng. Hôn nöõa, cheùn ñöôïc duøng trong nhieàu tröôøng hôïp, theå hieän vaø dieãn taû caùc kinh nghieäm vaø tình caûm khaùc nhau cuûa con ngöôøi.

Cheùn töôïng tröng cho chieán thaéng. Trong caùc cuoäc tranh giaûi theå thao, ngöôøi thaéng cuoäc chieám ñöôïc cuùp, vaø thöôøng caùc nhaø voâ ñònh mang teân "cuùp" cho boä moân thaéng giaûi cuûa mình : cuùp ñaù boùng, cuùp ten-nít. Ai cuõng theøm muoán caùc cuùp naøy, vì noù töôïng tröng cho thaønh coâng, duõng caûm, kheùo leùo, söùc maïnh vaø danh tieáng.

Thænh thoaûng cheùn töôïng tröng cho caùi cheát. Cheùn baïc cuûa Giuse tìm thaáy trong tuùi Benjamin, coù nghóa laø cheùn bò laáy. Caùc cheùn cuûa Isaia vaø Gieâreâmia laø nhöõng cheùn giaän döõ cuûa Thieân Chuùa vaø cuûa huûy hoaïi. Cheùn cuûa Socrate laø cheùn taåm thuoác ñoäc, cheùn haønh quyeát cuûa oâng.

Cheùn maø Ñöùc Gieâsu noùi khoâng töôïng tröng cho chieán thaéng hay caùi cheát. Ñoù laø cheùn söï soáng, roùt ñaày nieàm vui cuõng nhö noãi buoàn maø chuùng ta coù theå caàm, naâng leân vaø uoáng nhö lôøi chuùc phuùc vaø con ñöôøng cöùu roãi. Ñöùc Gieâsu hoûi chuùng ta : "Con coù theå uoáng cheùn Ta saép uoáng khoâng? " Caâu hoûi naøy moãi ngaøy coù moät yù nghóa khaùc nhau. Ngaøy naøy qua ngaøy khaùc, chuùng ta coù theå ñoùn nhaän nhöõng gì cuoäc ñôøi daønh cho chuùng ta khoâng? Coù nhöõng luùc höùng khôûi, chuùng ta traû lôøi vaâng ngay laäp töùc, luùc khaùc thì chuùng ta chæ muoán töø choái. Chuùng ta caàn phaûi quan taâm ñeán luùc thuaän cuõng nhö luùc töø, neáu chuùng ta muoán hieåu caâu hoûi vaø löôïng ñuùng taàm quan troïng cuûa noù.

Giacoâbeâ vaø Gioan ñaõ khoâng coù moät yù nghó naøo veà nhöõng gì caùc oâng thuaän. Hoï khoâng hieåu Ñöùc Gieâsu laø ai vaø söù meänh cuûa ngöôøi laø gì. Hoï cuõng khoâng töôûng töôïng ñöôïc Ñöùc Gieâsu, laø Thieân Chuùa, seõ bò phaûn boäi, tra taán, seõ cheát treân thaäp giaù. Hoï cuõng khoâng nghi ngôø gì veà chính ñôøi soáng cuûa hoï seõ ñaùnh daáu bôûi nhöõng cuoäc leân ñöôøng meät nhoïc, böùc haïi vaø töû daïo, vaø qua lôøi tuaân thuaän cuûa hoï, hoï keát hôïp vôùi ñau khoå cuûa Ñöùc Gieâsu.

Vaø phaàn thöôûng naøo daønh cho caùc vieäc nhö vaäy? Meï cuûa Giacoâbeâ vaø Gioan muoán coù moät ñaëc aân cuï theå : "Xin Thaày truyeàn cho hai con toâi ñaây, moät ngöôøi ngoài beân höõu, moät ngöôøi ngoài beân taû Thaày trong Nöôùc Thaày". Nhö theá, caû ba ñaõ coù moät yù ñònh cuï theå veà ñieàu hoï muoán : quyeàn löïc, aûnh höôûng, thaønh coâng vaø giaøu coù. Hoï chuaån bò ñeå ñoùng moät vai troø quan troïng khi nhaø caàm quyeàn La-maõ bò toáng ñi, khi Ñöùc Gieâsu thieát laäp nöôùc cuûa Ngöôøi vaø thaønh laäp hoäi ñoàng boä tröôûng.

Tuy nhieân, maëc duø cho caùc nhaän thöùc sai laàm, hoï cuõng bò xuùc ñoäng saâu xa bôûi Ñöùc Gieâsu. Qua söï hieän dieän cuûa Ngöôøi, hoï bieát coù moät caùi gì môùi taän caên, moät caùi gì vöôït quaù nhöõng gì hoï töôûng töôïng. Ñieàu naøy coù lieân heä ñeán töï do beân trong, tình yeâu, loøng öu aùi, hy voïng vaø hôn taát caû, ñeán Con Ngöôøi voâ taän cuûa Thieân Chuùa. Ñuùng, hoï muoán quyeàn löïc vaø aûnh höôûng, nhöng treân taát caû, hoï muoán ôû gaàn Ñöùc Gieâsu. Doøng chaûy sau naøy cuûa ñôøi hoï seõ laøm cho hoï thaáy daàn daàn hoï ñaõ traû lôøi vaâng cho caùi gì. Hoï hoïc laøm ngöôøi phuïc vuï thay vì laøm chuû, hoïc giöõ choã cuoái cuøng thay vì choã treân cuøng, hoïc trao ban ñôøi soáng cuûa mình thay vì ñieàu khieån ñôøi soáng cuûa ngöôøi khaùc. Moãi laàn traû lôøi laø moãi laàn laøm laïi choïn löïa. Hoï muoán ôû laïi vôùi Ñöùc Gieâsu hay muoán ra ñi? Hoï muoán theo chaân Ñöùc Gieâsu hay muoán tìm quyeàn löïc ôû nôi khaùc?

Sau naøy, Ñöùc Gieâsu ñaët hoï tröôùc moät thaùch ñoá cuï theå : "Caû anh em nöõa, anh em cuõng muoán boû ñi sao? " Simon-Pheâroâ lieàn ñaùp : "Thöa Thaày, boû Thaày thì chuùng con bieát ñeán vôùi ai? Thaày môùi coù nhöõng lôøi ñem laïi söï soáng ñôøi ñôøi. Phaàn chuùng con, chuùng con ñaõ tin vaø nhaän bieát raèng chính Thaày laø Ñaáng Thaùnh cuûa Thieân Chuùa" (Ga 6:67-69). Caùc baïn cuûa oâng vaø oâng ñaõ nhaän bieát Nöôùc Trôøi maø Ñöùc Gieâsu noùi. Nhöng caâu hoûi vaãn coøn ñoù : "Con coù theå uoáng cheùn Ta saép uoáng khoâng? " Vaø moãi laàn hoûi laø moãi laàn hoï traû lôøi vaâng. Vaäy choã naøo laø choã cuûa hoï trong Nöôùc Trôøi? Coù theå hoï khoâng coù moät choã nhö hoï mong chôø, nhöng coù theå hoï coù moät choã ôû gaàn Ñöùc Gieâsu hôn caùc moân ñeä khaùc khoâng?

Caâu traû lôøi cuûa Ñöùc Gieâsu cuõng tröïc tieáp nhö caâu hoûi : "Coøn vieäc ngoài beân höõu hay beân taû Thaày, thì Thaày khoâng coù quyeàn cho, nhöng Cha Thaày ñaõ chuaån bò cho ai thì ngöôøi ñoù môùi ñöôïc" (Mt 20:23). Uoáng cheùn khoâng phaûi laø moät haønh vi anh huøng ñoøi coù phaàn thöôûng. Ñoù khoâng phaûi laø cho qua cho veà. Ñoù laø moät haønh vi yeâu thöông khoâng vuï lôïi, moät haønh vi tuaân thuaän Thieân Chuùa, Ñaáng seõ cho chuùng ta nhöõng gì khi chuùng ta caàn.

Ñöùc Gieâsu môøi chuùng ta uoáng cheùn naøy nhöng khoâng höùa cho chuùng ta phaàn thöôûng : ñoù laø thaùch ñoá lôùn nhaát cuûa ñôøi soáng thieâng lieâng. Ñieàu naøy vöôït quaù taát caû hy voïng vaø tính toaùn cuûa con ngöôøi. Ñieàu naøy thaùch thöùc taát caû moïi öôùc muoán döï truø, muoán bieát tröôùc moïi chuyeän. Ñieàu naøy laät ngöôïc moïi hy voïng cuûa töông lai döï ñònh tröôùc vaø phaù huûy moïi ñaët ñeå an toaøn maø chuùng ta baøy ñaët ra. Ñieàu naøy ñoøi hoûi loøng tin töôûng taän caên vaøo Thieân Chuùa, gioáng nhö loøng tin töôûng cuûa Ñöùc Gieâsu khi ngöôøi uoáng caïn cheùn.

Uoáng cheùn maø Ñöùc Gieâsu ñaõ uoáng, ñoù laø soáng ñôøi soáng trong vaø vôùi tinh thaàn cuûa Ñöùc Gieâsu, tinh thaàn yeâu thöông khoâng ñieàu kieän. Tình maät thieát giöõa Ñöùc Gieâsu vaø Abba, Cha Ngöôøi, laø tình maät thieát xaây döïng treân loøng tin töôûng tuyeät ñoái, nôi khoâng coù troø chôi cuûa quyeàn löïc, khoâng coù höùa heïn qua veà, khoâng coù thoûa thuaän tröôùc. Ñoù laø tình yeâu tinh tuyeàn, khoâng haïn cheá vaø khoâng giôùi haïn. Hoaøn toaøn côûi môû, tuyeät ñoái töï do. Tình maät thieát naøy ñaõ cho Ñöùc Gieâsu söùc maïnh ñeå uoáng cheùn cuûa Ngöôøi. Ñöùc Gieâsu muoán chia seû tình maät thieát naøy vôùi chuùng ta ñeå chuùng ta coù theå uoáng cheùn cuûa mình. Tình maät thieát naøy mang moät caùi teân : Thaàn Khí. Soáng ñôøi soáng thieâng lieâng laø soáng ñôøi soáng trong ñoù Thaàn Khí lan toûa tình yeâu trong quaû tim, höôùng daãn vaø cho chuùng ta söùc maïnh ñeå traû lôøi vaâng cho caâu hoûi lôùn lao naøy.

Muïc Luïc

LÔØI KEÁT

Gaàn boán möôi naêm qua ngaøy Hoàng y Bernard Alfrink phong chöùc cho toâi vaø ngaøy caäu Antoân cho toâi cheùn thaùnh vaøng.

Saùng hoâm sau, toâi daâng leã môû tay ôû nhaø nguyeän caùc nöõ tu trong chuûng vieän. Ñöùng tröôùc baøn thôø, löng quay laïi caùc nöõ tu, nhöõng ngöôøi raát toát vôùi toâi trong saùu naêm hoïc trieát hoïc vaø thaàn hoïc, toâi chaäm raõi ñoïc taát caû lôøi caàu nguyeän vaø baøi ñoïc baèng tieáng La-tinh. Trong phaàn daâng leã, toâi caån thaän caàm cheùn thaùnh. Sau khi ñoïc lôøi truyeàn pheùp, toâi naâng cheùn thaùnh leân quaù ñaàu ñeå caùc nöõ tu coù theå thaáy. Vaø, trong luùc chòu leã, sau khi ñaõ röôùc vaø phaùt baùnh thaùnh, toâi uoáng cheùn bôûi vì toâi laø ngöôøi duy nhaát ñöôïc uoáng cheùn vaøo thôøi buoåi ñoù.

Ñoù laø moät kinh nghieäm huyeàn bí vaø thaân maät. Ñoái vôùi toâi, söï hieän dieän cuûa Ñöùc Gieâsu thì quaù gaàn hôn baát cöù söï hieän dieän cuûa moät ngöôøi baïn naøo. Sau ñoù, quyø goái thaät laâu, toâi chìm ñaém trong aân suûng ñöôïc laøm linh muïc.

Boán möôi naêm sau ñoù, moãi ngaøy toâi ñeàu daâng leã, tröø nhöõng dòp thaät hieám khoâng daâng ñöôïc, toâi khoâng theå hình dung ñôøi soáng cuûa toâi khoâng coù kinh nghieäm keát hieäp maät thieát vôùi Ñöùc Gieâsu. Tuy nhieân, bao nhieâu laø chuyeän ñaõ thay ñoåi. Hoâm nay, toâi ngoài beân chieác baøn thaáp, chung quanh laø caùc anh chò em khuyeát taät. Chuùng toâi ñoïc vaø caàu nguyeän baèng tieáng Anh. Khi doïn baùnh vaø röôïu leân baøn thôø, röôïu ñöôïc roùt trong nhöõng cheùn lôùn, maø toâi vaø caùc ngöôøi phuï leã seõ cho nhöõng ngöôøi tham döï thaùnh leã uoáng. Trong luùc ñoïc lôøi truyeàn pheùp, baùnh vaø röôïu ñöôïc naâng leân cao ñeå moïi ngöôøi cuøng thaáy cuûa leã daâng hieán, ñeå cuøng yù thöùc söï hieän dieän cuûa Ñöùc Gieâsu ôû giöõa chuùng toâi. Luùc ñoù mình vaø maùu Chuùa ñöôïc trao ban nhö löông thöïc vaø cuûa uoáng cuûa coäng ñoaøn. Vaø khi chuùng toâi ñöa cheùn cho tín höõu, chuùng toâi nhìn vaøo maét hoï vaø noùi : " Ñaây laø maùu thaùnh Chuùa Kitoâ ".

Qua naêm thaùng, haønh vi moãi ngaøy naøy ñaõ aên saâu vaøo ñôøi soáng chuùng toâi vaø laøm cho chuùng toâi yù thöùc nhöõng gì chuùng toâi ñang soáng moãi ngaøy. Buoàn phieàn vaø nieàm vui khaéng khít vaøo huyeàn nhieäm söï cheát vaø soáng laïi cuûa Ñöùc Gieâsu. Chuùng toâi daâng leã ñôn sô ôû döôùi taàng haàm cuûa ngoâi nhaø nguyeän nhoû, moãi ngaøy chuùng toâi soáng khoâng phaûi laø moät chuoãi caùc buoåi gaëp gôõ, caùc vieäc tình côø, nhöng laø ngaøy Chuùa choïn ñeå chuùng toâi bieát coù söï hieän dieän cuûa Ngöôøi.

Bao nhieâu chuyeän ñaõ thay ñoåi ! Vaø duø vaäy, chaúng coù gì laø thay ñoåi. Caùch ñaây gaàn boán möôi naêm, toâi khoâng hình dung ra hình aûnh linh muïc cuûa toâi ngaøy hoâm nay. Ñoù laø phaàn ñoùng goùp lieân tuïc cuûa toâi vaøo chöùc thaùnh laân tuaát cuûa Ñöùc Gieâsu, ngöôøi ñaõ laøm cho nhöõng naêm thaùng naøy thaønh moät thaùnh leã laâu daøi vaø ñeïp ñeõ, moät haønh vi caàu nguyeän, ngôïi khen vaø taï ôn lieân tuïc.

Cheùn baèng vaøng trôû thaønh cheùn thuûy tinh, nhöng chaát lieäu beân trong vaãn khoâng thay ñoåi. Ñoù laø ñôøi soáng Ñöùc Kitoâ vaø ñôøi soáng chuùng ta troän laãn vôùi nhau trong moät ñôøi soáng. Khi chuùng ta uoáng cheùn, chuùng ta uoáng cheùn Ñöùc Gieâsu ñaõ uoáng, maø cuõng laø uoáng cheùn cuûa chuùng ta. Ñoù laø maàu nhieäm lôùn lao cuûa Thaùnh Theå. Cheùn cuûa Ñöùc Gieâsu, roùt ñaày ñôøi soáng cuûa Ngöôøi, ñoå ra cho chuùng ta vaø cho nhaân loaïi, vaø cheùn cuûa chuùng ta roùt ñaày maùu cuûa chuùng ta, taát caû laø moät cheùn. Cuøng nhau, khi chuùng ta uoáng cheùn Ñöùc Gieâsu ñaõ uoáng, chuùng ta trôû thaønh nhieäm theå cuûa Ñöùc Kitoâ, Ñaáng ñaõ cheát vaø soáng laïi maõi maõi ñeå cöùu roãi nhaân loaïi

Muïc Luïc

LÔØI NGUYEÄN

Laïy Chuùa Gieâsu laø Ñaáng cöùu ñoä chuùng con.
Bieát bao ngöôøi ñang aâu saàu phieàn muoän, xin nhôù laïi giôø Chuùa haáp hoái.
Bieát bao ngöôøi coøn phaûi mang thöông tích, xin nhôù laïi nhöõng cöïc hình Chuùa chòu.
Bieát bao ngöôøi bò nhaïo baùng cheâ bai, xin nhôù laïi voøng gai Chuùa ñoäi ñaàu.
Bieát bao ngöôøi ñang chaùn ngaùn cuoäc ñôøi, xin nhôù laïi tieáng keâu than cuûa Chuùa.
Bieát bao ngöôøi ngaøy hoâm nay lìa theá, xin nhôù laïi caùi cheát nhuïc nhaèn cuûa Chuùa treân thaäp töï.
Bieát bao ngöôøi gaëp thöû thaùch maø vaãn caäy troâng, xin cho hoï ñöôïc aùnh saùng Phuïc sinh soi chieáu.
(Lôøi caàu Kinh Chieàu Thöù Saùu tuaàn III thöôøng nieân)

Muïc Luïc