Dominique AUZENET

MÖÔØI BA NEÙT MAËT TÌNH YEÂU CHO MOÄT TÖÔNG LAI TOÁT ÑEÏP HÔN

menu

Lôøi nguyeän khieâm toán

Cuùi xin Chuùa saùng soi
cho chuùng con ñöôïc bieát vieäc phaûi laøm
cuøng khi laøm thì xin Chuùa giuùp ñôõ
cho moãi kinh moãi vieäc cuûa chuùng con
töø khôûi söï cho ñeán hoaøn thaønh
ñeàu nhôø bôûi ôn Chuùa
Amen.

Lôøi Noùi ñaàu

Nhöõng böôùc ñöôøng Tình Yeâu

Tình yeâu laø caùi "taát yeáu" cuûa traùi tim con ngöôøi. Tình yeâu laø moät nhu caàu töï nhieân, moät nhu caàu keùp cuûa con tim raát thieáu laïi raát thöøa : thöøa vì muoán cho, nhöng thieáu vì muoán nhaän, thöøa vì muoán yeâu ngöôøi khaùc vaø thieáu vì muoán ñöôïc ngöôøi khaùc yeâu mình. Haàu nhö coù moät söùc maïnh laï luøng vöøa höôùng tôùi moät ai khaùc vöøa keùo "moät ai khaùc ñoù" veà vôùi mình, ñeå roài ñaåy ñöa con ngöôøi ñi tôùi gaëp gôõ vaø keát noái, caàn nhau vaø khoâng theå thieáu nhau, laïi luoân boå tuùc cho nhau. Phaûi chaêng ñoù laø traät töï vaø quaân bình saùng taïo cuûa Thieân Chuùa döïng neân con ngöôøi coù nam coù nöõ, coù aâm coù döông, coù ngaøy coù ñeâm, coù noùng coù laïnh, coù cöùng coù meàm... Vaø maõi maõi con ngöôøi vaãn ñi tìm caùi theá quaân bình ñoù, nhö chieác kim cuûa la-baøn duø ñöôïc ñaët ôû baát cöù phöông vò naøo cuõng höôùng veà Cöïc Baéc ?

Nhöng caøng lôùn leân trong cuoäc ñôøi, con ngöôøi caøng caûm nhaän ñöôïc caùi nghòch lyù cuûa tình yeâu : Tình yeâu laø caùi deã hieåu nhaát, maø cuõng laø caùi khoù hieåu nhaát ; laø caùi thuù vò ñaùng mô öôùc nhaát, nhöng cuõng laø caùi maïo hieåm phieâu löu nhaát, vôùi thaønh coâng ngoït ngaøo hay thaát baïi ñaéng cay ... vì theá quaân bình maát ñieåm töïa, ñieåm töïa töï nhieân vaø neàn taûng.

Nhöng ñieåm töïa ñoù laø gì ? Ngöôøi thöôøng, khoâng ai ñònh nghóa ñuùng ñöôïc tình yeâu, bôûi vì nhö Blaise Pascal noùi : "Con tim coù nhöõng lyù leõ maø lyù trí khoâng bieát ñöôïc". Chæ coù moät vò thaùnh, thaùnh Gioan, "ngöôøi moân ñeä maø Chuùa Gieâsu yeâu", ñònh nghóa ñuùng ñöôïc tình yeâu :"THIEÂN CHUÙA L? TÌNH YEÂU". Thieân Chuùa yeâu thöông con ngöôøi tröôùc. Ngaøi yeâu cho ñeán cuøng, baát chaáp taát caû. Vaø ta theá naøo thì Ngaøi yeâu ta theá aáy. Ngaøi laïi trao cho ta luaät môùi tình yeâu cuûa Ngaøi : Yeâu Chuùa treân heát moïi söï vaø yeâu tha nhaân nhö chính mình : "Thöông nhö Chuùa thöông" vaø cuõng "Chæ vì loøng Chuùa thöông". Chính Thieân Chuùa laø ñieåm töïa ñoù.

Coøn tình yeâu cuûa ta ñoái vôùi Chuùa vaø tha nhaân theá naøo ? Ai cuõng coù tình yeâu, vaø khoâng ai coù theå soáng maø khoâng coù tình yeâu. Caùi quan troïng laø baûn chaát vaø ñoái töôïng, cuõng nhö caùch bieåu loä vaø thöïc hieän cuûa tình yeâu ñoù. Thöôøng ngöôøi ta nhaán maïnh vaø giaûn löôïc tình yeâu vaøo tình yeâu nam nöõ - vôï choàng, laø thöù tình yeâu töï nhieân, haáp daãn, caàn thieát, quaân bình vaø saâu xa nhaát maø con ngöôøi coù theå laõnh hoäi deã daøng, ñeán ñoåi Thaùnh Kinh cuõng laáy tình yeâu vôï choàng ñeå dieãn taû moái töông quan giöõa Thieân Chuùa vôùi Daân Ngöôøi, vôùi Giaùo Hoäi vaø vôùi moãi moät taâm hoàn.

Baïn ñaõ bieát yeâu vaø ñaõ yeâu chöa ? Tình yeâu khoâng coù giôø heïn : Tình yeâu ñeán nhieàu khi raát baát ngôø. Tình yeâu thaät khoâng coù tuoåi taùc, hay nhöõng caùch bieät xaõ hoäi... Neáu ñònh nghóa tình yeâu ñaõ laø khoù, thì neâu leân lyù do taïi sao yeâu laïi caøng khoù hôn. Nhöng tình yeâu laø moät quaù trình : Tình yeâu keâu goïi tình yeâu, tình yeâu "xin" tình yeâu. Vaø tình yeâu ñöôïc tình yeâu ñaùp traû môùi thaät laø tình yeâu. Tình yeâu seõ trieån nôû troïn veïn khi ñöôïc trao taëng ñuùng ñoái töôïng. Tình yeâu maïnh hôn taát caû, tình yeâu maïnh hôn söï cheát khi tình yeâu "coù ñöôïc" ñuùng ñoái töôïng cuûa mình ... Ñoái töôïng ñoù coù theå laø moät con ngöôøi, moät lyù töôûng, moät toân giaùo, vaø treân heát laø chính Thieân Chuùa, "ñoái töôïng duy nhaát" nhö caùc tu só haèng tuyeân khaán.

Khoâng ai coù theå soáng maø khoâng caàn ñeán ngöôøi khaùc, vì vaäy chuùng ta caàn phaûi hieåu bieát nhau hôn, ñeå soáng toát hôn trong tình huynh ñeä vôùi tö caùch laø ngöôøi kitoâ höõu. Caùch soáng ñoù khieán chuùng ta trôû neân chöùng nhaân ñích thöïc cuûa Tin Möøng Chuùa Kitoâ : "Kìa xem hoï yeâu thöông nhau laø döôøng naøo !" Vaø chính theøm soáng cuoäc soáng yeâu thöông nhau cuûa caùc kitoâ höõu ñaàu tieân ñoù maø ngöôøi ta gia nhaäp Ñaïo. Vì theá maø Ñöùc Thaùnh Cha Gioan Phaoloâ II nhaán maïnh luoân raèng theá giôùi ngaøy nay caàn nhieàu chöùng taù hôn.

Moãi ngöôøi, duø lôùn duø nhoû vaø duø ôû baát cöù ñòa vò naøo, baäc soáng naøo, cuõng ñeàu coù moät hoaøn caûnh rieâng, nhöõng öu tö lo laéng rieâng, nhöõng vui buoàn, haïnh phuùc vaø ñau khoå rieâng, nhöõng thaønh coâng vaø thaát baïi, khoân ngoan vaø daïi khôø, maïnh meõ vaø yeáu ñuoái, nhaân ñöùc vaø toäi luïy rieâng, khoâng ai thaät söï gioáng ai... Nhöng taát caû ñeàu coù lôøi giaûi thích, vaø lôøi giaûi thích naøo cuõng coù lyù cuûa noù. Chæ coù söï toân troïng, nhaãn naïi laéng nghe vaø yeâu thöông chia seõ trong söï khieâm toán ñaët mình vaøo hoaøn caûnh cuûa keû khaùc, vôùi yù nghó raèng neáu Chuùa khoâng thöông gìn giöõ thì ta chaéc gì ñaõ hôn hoï, maø coù khi coøn teä hôn gaáp boäi, laïi ñeå cho loøng nhaân töø cuûa Chuùa ñoaùn xeùt, ta môùi coù theå hieåu ñöôïc hoï, caûm thoâng vôùi hoï vaø hoï môùi caûm thaáy ñöôïc an uûi naâng ñôõ.

Ngöôøi ta deã bò xeáp loaïi vaø keát aùn, loaïi tröø vaø xa laùnh quaù ñi roài, khieán loøng hoï trôû neân cay ñaéng, khoâ cöùng, töï veä vaø ñoùng kín, buoâng xuoâi tuyeät voïng, hoaëc coù khi noåi loaïn, taøn baïo taán coâng, phôi traàn vaïch maët loãi laàm cuûa nhöõng keû maø hoï cho laø giaû hình. Cuoäc ñôøi ñang caàn nhöõng moân ñeä cuûa Chuùa Gieâsu gioáng Thaày mình : ñi tìm chieân laïc, laéng nghe, khoâng keát aùn, khoâng xua ñuoåi hay xa traùnh ... Tình yeâu thöông vaø baùc aùi muïc vuï ñoù môû ra vaø höôùng daãn con ñöôøng veà, veà vôùi Chuùa laø Cha ñang nhaãn naïi chôø ñôïi vaø giang tay ñoùn môøi : Toâi seõ choåi daäy vaø ñi veà cuøng cha toâi. Laïy Chuùa, xin thöông con theo loøng nhaân haäu cuûa Chuùa, xin ñöøng ñuoåi con xa nhan thaùnh Ngaøi, xin laáy tinh thaàn quaûng ñaïi ñôõ naâng con, con seõ daïy cho ngöôøi toäi loãi bieát ñöôøng loái Chuùa vaø nhöõng ai laïc böôùc seõ trôû veà vôùi Ngaøi. Ai daùm noùi mình laø voâ toäi ñeå neùm vieân ñaù ñaàu tieân ?! Cuøng laø con, cuøng laø toäi nhaân, haõy cuøng dìu nhau trôû laïi Nhaø Cha laø Ñaáng cöùu ñoä.

Nhöng, tình yeâu luoân caàn ñöôïc nuoâi döôõng, huaán luyeän vaø höôùng daãn, thöû thaùch vaø thanh luyeän, ... theo moät maãu möïc. Nhöng maãu möïc naøo ? Traûi qua kinh nghieäm baûn thaân vaø kinh nghieäm chia seõ cuûa bao nhieâu ngöôøi : Bao nhieâu haïnh phuùc, bao nhieâu ñau khoå, bao nhieâu tieáng cöôøi, bao nhieâu nöôùc maét, bao nhieâu ngoït ngaøo, bao nhieâu cay ñaéng, bao nhieâu chòu ñöïng, bao nhieâu quaûng ñaïi tha thöù, bao nhieâu ghen tuoâng, oaùn haän vaø tieác nuoái, bao nhieâu sum hoïp, bao nhieâu ly tan, bao nhieâu haøn gaén, bao nhieâu ñoå vôû... tôùi nay, toâi coù theå noùi : Chæ coù moät maãu möïc thöïc söï, laø chính Ñöùc Gieâsu Kitoâ - Thieân Chuùa laøm ngöôøi vaø Tình Yeâu cuûa Ngaøi.

Trong chieàu höôùng naày, Thaùnh Kinh laø moät chuyeän tình, moät giao öôùc tình yeâu, maø Thieân Chuùa laø phía luoân luoân trung thaønh : Duø Pheâroâ choái Ngaøi, Chuùa Gieâsu khoâng loaïi tröø Pheâroâ ; vaø khi trao quyeàn chaên ñaøn chieân cuûa Ngaøi cho oâng, Chuùa Gieâsu ñaõ chæ ñoøi Pheâroâ "tuyeân xöng tình yeâu". Thaùnh Phaoloâ, ngöôøi ñaõ baét bôù tín höõu, quyeát loaïi tröø Danh Gieâsu, nhöng Chuùa Gieâsu ñaõ yeâu Phaoloâ, baát chaáp taát caû nhöõng gì Phaoloâ ñaõ laøm ... Vaø moät khi ñaùp traû laïi tình yeâu Gieâsu, Phaoloâ khoâng coøn muoán bieát ai hay gì khaùc nöõa ngoaøi Gieâsu, vaø Gieâsu chòu ñoùng ñinh treân thaäp giaù.

Roài qua kinh nghieäm cuûa mình, trong thö gôûi tín höõu Corintoâ, Phaoloâ chæ daãn cho chuùng ta haønh trình tình yeâu ñoù, maø toâi muoán chia seû vôùi baïn qua cuoán saùch L'AMOUR EN TREIZE EÙTAPES cuûa Cha Dominique AUZENET do EÙditions des Beùatitudes aán haønh naêm 1998 maø toâi xin pheùp chuyeån ngöõ, - vaø coù phaàn chæ chuyeån yù : "möôøi ba NEÙt maët tình yeâu ". Treân nhöõng böôùc ñöôøng tình yeâu, ta coù theå gaëp ñuû thöù : Bình an xuoâi thuaän hay gian nan vaát vaû, naéng aám traêng thanh hay möa sa baûo toá, baïn hieàn vaø tín trung, hay phaûn boäi troäm cöôùp, löu manh vaø sôû khanh, coù khi döøng laïi vì vaáp ngaõ vaø thöông tích, coù khi phaûi thoái lui hay ñoåi höôùng ... Thaùnh Augustinoâ caàu nguyeän : "Laïy Chuùa, xin cho con bieát Chuùa, xin cho con bieát con". Coøn Toân Vuõ thì noùi : "Bieát ngöôøi bieát ta, traêm traän traêm thaéng". Bieát mình ñaõ laø khoù, huoáng chi bieát ngöôøi ! Ñeán ñoãi tieàn nhaân phaûi thoát leân :"Vi nhaân nan" (laøm ngöôøi khoù) ! Khoù khoâng coù nghóa laø boû khoâng laøm, duø coù khi thaønh coâng coù khi thaát baïi, nhö vò vaên haøo noåi tieáng cuûa Vieät Nam ñaõ noùi : "Ai töøng chieán thaéng maø khoâng heà chieán baïi, ai neân khoân maø chaúng daïi ñoâi laàn, nhöng ñaây chöa phaûi traän sau cuøng chieán ñaáu". Chôù gì trong moïi cuoäc chieán ñaáu, tröôùc heát ta ñöôïc "thaønh nhaân", roài môùi mong thaønh "thaùnh nhaân".

Nhö theá giaù trò ñích thöïc cuûa con ngöôøi khoâng phaûi ñöôïc ño löôøng ñaùnh giaù baèng nhöõng kyø coâng hay kieät taùc ñaõ thöïc hieän, cuõng khoâng phaûi baèng nhöõng chieán thaéng ñeø beïp ngöôøi khaùc, veà uy quyeàn, veà tieàn baïc, veà taøi trí, veà thuû ñoaïn beø phaùi, v.v... maø chính laø bôûi söï "thaønh nhaân" cuûa mình. Ñoù laø caùi maø thaùnh Phaoloâ trong thö gôûi tín höõu Corintoâ goïi laø Ñöùc AÙi. Ñöùc AÙi ñoù phaûi laø ñoäng löïc cuûa taát caû, nhö cha oâng chuùng ta caên daën : "Laøm chi thì cuõng phaûi ñeå laïi moät chuùt tình, ñeå sau naày coøn coù theå nhìn laïi cho söûa maët nhau".

Thieáu chuùt tình ñoù, Cain ñaõ khoâng theå nhìn söûa maët em ruoät mình laø Abel, ñeå roài ñi ñeán choã gieát cheát em. Loøng ghen gheùt ñaõ coù töø buoåi ñaàu trong moái töông quan giöõa ngöôøi vôùi ngöôøi ! Baèng chính söùc lao ñoäng cuûa mình, Cain troàng troït vaø Abel chaên nuoâi. Caû hai ñeàu daâng leân Chuùa hoa maøu ruoäng ñaát vaø lao coâng cuûa con ngöôøi mình, coù khaùc laø khaùc ôû phaåm chaát leã vaät bieåu loä taám loøng. Vaø Thieân Chuùa, Ñaáng muoán tình thöông hôn cuûa leã, ñaõ ñoùn nhaän cuûa leã cuûa ngöôøi coù chuùt tình.

Haõy boû chuùt tình ñoù vaøo trong cuoäc soáng vaø trong caùc moái töông giao cuûa ta. Ñöøng laáy laøm laï khi bò ghen gheùt, deøm pha... vaø nhaát laø ñöøng theøm deøm pha ghen gheùt, phaù ñoå keû khaùc. Haõy nghó tôùi toång löôïng cuûa ñaïi cuoäc, haõy coá gaéng theo kòp ngöôøi, vaø khi caàn thì cöù vöôït hôn ngöôøi, ñöøng buoàn khi thaáy ngöôøi theo kòp mình vaø vöôït troåi hôn mình, ñöøng ngaên caûn song haõy giuùp hoï tieán, nieàm vui veà thaønh coâng cuûa ñaïi cuoäc seõ laø phaàn thöôûng cao quí vaø lôùn lao voâ cuøng. Ñoù cuõng chính laø yù nghóa vaø noå löïc cuûa chöông trình "Cho Moät Töông Lai Toát Ñeïp Hôn" maø chuùng toâi vaãn coá theo ñuoåi, haàu laøm ñöôïc moät caùi gì cho nhöõng ngöôøi keùm may maén hôn maø Chuùa Quan Phoøng gôûi ñeán cho mình, cho duø coù phaûi traû giaù ñaét.

Tuy coù nhieàu böôùc, nhieàu chaëng, nhöng Ñöôøng Tình Yeâu ñaõ coù muïc ñích : Phaûi luoân choåi daäy, phaûi luoân ñi tôùi, vì vaãn luoân coù moät baïn ñoàng haønh trung tín : "Ñöôøng traàn khoâng böôùc moät mình, nhöng maø coù Chuùa Voâ Hình cuøng ñi". Toâi môøi baïn cuøng tieán böôùc theo Chuùa Gieâsu. Khoâng chæ môøi goïi ta theo Ngaøi, Chuùa Gieâsu coøn môû ñöôøng cho ta. Duø ñoâi khi moïi caùnh cöûa xem ra ñoùng chaët, Ngaøi vaãn chöøa cho ta moät loái nhoû ... Treân ñöôøng daøi meät moûi, gaùnh naëng, vaáp ngaõ,...Ngaøi coøn naâng ñôõ vaø laøm laïi söùc cho ta nöõa. Song quaû thaät Ngaøi chính laø Con Ñöôøng, vaø ñöôøng cuûa Ngaøi seõ daãn ta ñeán Söï Thaät, Söï Thaät giaûi thoaùt chuùng ta vaø cho chuùng ta Söï Soáng Ñôøi Ñôøi, nhö Ngaøi ñaõ noùi : "Thaày laø Ñöôøng, laø Söï Thaät vaø laø Söï Soáng".

"Trong caùc aân hueä Thieân Chuùa ban, anh em cöù tha thieát tìm nhöõng ôn cao troïng nhaát. Nhöng ñaây, toâi xin chæ cho anh em Con Ñöôøng Troåi Vöôït hôn caû:
Giaû nhö toâi coù noùi ñöôïc caùc thöù tieáng cuûa loaøi ngöôøi, vaø cuûa caùc thieân thaàn ñi nöõa, maø toâi khoâng coù Ñöùc AÙi, thì toâi cuõng chaúng khaùc gì thanh la pheøng pheøng, hay chuõm choeï xoang xoaûng !
Giaû nhö toâi ñöôïc ôn noùi tieân tri vaø ñöôïc bieát heát moïi bí nhieäm, moïi leõ cao sieâu, hay coù ñöôïc taát caû Ñöùc Tin ñeán chuyeån nuùi dôøi non, maø khoâng coù Ñöùc AÙi, thì toâi cuõng chaúng laø gì !
Giaû nhö toâi coù ñem heát gia taøi cô nghieäp maø boá thí, hay noäp caû thaân xaùc toâi ñeå chòu thieâu ñoát, maø khoâng coù Ñöùc AÙi, thì cuõng chaúng ích gì cho toâi !
Ñöùc AÙi thì nhaãn nhuïc, hieàn haäu, khoâng ghen töông, khoâng veânh vang, khoâng töï ñaéc, khoâng laøm ñieàu baát chính, khoâng tìm tö lôïi, khoâng noùng giaän, khoâng nuoâi haän thuø, khoâng möøng khi thaáy söï gian aùc, nhöng vui khi thaáy ñieàu chaân thaät.
Ñöùc AÙi tha thöù taát caû, tin töôûng taát caû, hy voïng taát caû, chòu ñöïng taát caû.
Ñöùc AÙi khoâng bao giôø maát ñöôïc. Ôn noùi tieân tri ö ? - Cuõng chæ nhaát thôøi ! Ôn noùi caùc tieáng laï chaêng ? - Coù ngaøy seõ heát ! Ôn hieåu bieát ö ? - Roài cuõng chaúng coøn ! Vì chöng söï hieåu bieát thì coù ngaàn, ôn noùi tieân tri cuõng coù haïn, khi caùi Hoaøn Haûo tôùi, thì caùi coù ngaàn coù haïn seõ bieán ñi. Cuõng nhö khi toâi coøn laø treû con, toâi noùi naêng nhö treû con, hieåu bieát nhö treû con, suy nghó nhö treû con ; nhöng khi toâi ñaõ thaønh ngöôøi lôùn, thì toâi boû taát caû nhöõng gì laø treû con. Baây giôø chuùng ta thaáy lôø môø, nhö trong moät taám göông, mai sau seõ ñöôïc maët giaùp maët. Baây giôø toâi chæ bieát coù ngaàn coù haïn, mai sau toâi seõ ñöôïc bieát heát, nhö Thieân Chuùa bieát toâi. Hieän nay, Ñöùc Tin, Ñöùc Caäy, Ñöùc AÙi, caû ba ñeàu toàn taïi, nhöng cao troïng hôn caû laø Ñöùc AÙi". (I Cor.12, 31 - 13, 13)

ÑCV. Xuaân Bích Hueá
Muøa Chay 2003
Micae-Phaoloâ Traàn Minh Huy, pss

"Trong thö göûi tín höõu Coârintoâ, khi thaùnh Toâng ñoà trình baøy cho ngöôøi nhaän hình aûnh naày cuûa ñöùc aùi Phuùc aâm, chaéc chaén trí oùc vaø taâm hoàn ngaøi hoaøn toaøn ngaäp traøn tö töôûng veà tình yeâu cuûa Chuùa Kitoâ maø ngaøi muoán höôùng coäng ñoaøn tín höõu ñeán, ñeán ñoãi chuùng ta coù theå coi baøi ca ñöùc aùi cuûa ngaøi nhö moät baûn chuù giaûi luaät daïy chuùng ta yeâu thöông nhau theo göông maãu Chuùa Kitoâ Tình Yeâu"

ÑTC Gioan Phaoloâ II
Baøi Giaùo lyù ngaøy Thöù Tö 31.8.1988

"Thaùnh Phaoloâ khoâng baän taâm ñaùnh giaù tình yeâu, cuõng chaúng baän taâm giaûi thích cho chuùng ta tình yeâu laø gì vaø tình yeâu khoâng laø chi. Moät caùch ñôn sô nhöng coù tính caùch giaùo duïc nhieàu hôn, ngaøi noùi cho chuùng ta caùi tình yeâu laøm hay khoâng laøm : 16 ñoäng töø, 16 haønh ñoäng, toát hay xaáu. Tröôùc heát, hai haønh ñoäng tích cöïc vaø boå sung, roài baûy loái öùng xöû ñeå traùnh ; tieáp ñeán, caùch song ñoái, boán nhaân ñöùc ñöôïc dieãn taû trong boán coâng thöùc loaïi suy ; sau cuøng laø toät ñænh, vì coù söï vöôn leân vôùi ba nhaân ñöùc ñoái thaàn".

P. Scheffer
La Parole notre amie, Christ Source de Vie 1984,p.58

Giôùi raên yeâu thöông
"Thaày ban cho caùc con moät giôùi raên môùi laø caùc con haõy yeâu thöông nhau. Nhö Thaày ñaõ yeâu thöông caùc con, caùc con haõy yeâu thöông nhau. Cöù daáu naày maø moïi ngöôøi seõ nhaän bieát caùc con laø moân ñeä cuûa Thaày laø neáu caùc con coù tình yeâu thöông ñoái vôùi nhau". Jn 13, 34-35

Khôûi ñaàu baøi ca ñöùc aùi, thaùnh Phaoloâ baét ñaàu noùi cho chuùng ta Tình yeâu laø gì : Tình yeâu laø kieân nhaãn... Dòch saùt ñoäng töø Hy laïp coù nghóa laø tình yeâu coù taám loøng cao thöôïng... Ñoù laø caû moät chöông trình cho ñôøi soáng haèng ngaøy cuûa chuùng ta, vaø chæ coù Chuùa Thaùnh Thaàn môùi coù theå kieän toaøn chöông trình ñoù nôi chuùng ta...

1. Thieân Chuùa nhaãn naïi.

Toaøn boä Kinh Thaùnh minh chöùng raèng Thieân Chuùa nhaãn naïi. Suoát doøng lòch söû cuûa mình, daân Dothaùi caøng ngaøy caøng yù thöùc saâu xa veà söï nhaãn naïi cuûa Thieân Chuùa. Khi maïc khaûi cho Maisen, Giaveâ tuyeân boá Ngaøi laø Thieân Chuùa nhaân töø vaø thöông xoùt, chaäm baát bình, giaøu aân suûng vaø trung tín (Xh, 34,6...). Caùc maïc khaûi keá tieáp seõ caøng luùc caøng nhaán maïnh veà loøng nhaãn naïi vaø tình yeâu nhaân töø cuûa Chuùa Cha, Ñaáng bieát chuùng ta ñöôïc döïng neân baèng gì, chaäm noåi giaän vaø traøn ñaày tình thöông, khoâng ñoái xöû vôùi chuùng ta theo loãi laàm cuûa chuùng ta (Tv 103,8).

Bôûi thaùi ñoä ñoái vôùi nhöõng ngöôøi toäi loãi vaø giaùo huaán cuûa Ngaøi, Chuùa Gieâsu nhaäp theå loøng nhaãn naïi cuûa Thieân Chuùa. Caùc duï ngoân veà caây vaû khoâng sinh traùi (Lc 13,6-9), ñöùa con hoang ñaøng (Lc 15), ngöôøi toâi tôù baát nhaân (Mt 18,23-35) ñeàu laø nhöõng maïc khaûi veà loøng nhaãn naïi cuûa Thieân Chuùa vaø laø nhöõng baøi hoïc veà nhaãn naïi vaø yeâu thöông cho caùc moân ñeä, vì Chuùa muoán cöùu nhöõng ngöôøi toäi loãi. Trong duï ngoân vò thaåm phaùn vaø ngöôøi ñaøn baø goùa, Chuùa Gieâsu môøi goïi caàu nguyeän khoâng ngöøng ñeå cho coâng lyù ñöôïc ngöï trò, nhöng vaãn luoân yù thöùc Thieân Chuùa nhaãn naïi :

"Leõ naøo Thieân Chuùa laïi khoâng xöû coâng minh cho caùc ngöôøi ñöôïc tuyeån choïn haèng keâu cöùu vôùi Ngaøi ñeâm ngaøy, maø khoan giaûn vôùi hoï maõi sao ! Thaày baûo anh em raèng Ngaøi seõ xöû mau cho hoï. Nhöng lieäu khi Con Ngöôøi seõ ñeán thì coù coøn gaëp ñöôïc loøng tin treân maët ñaát nöõa chaêng ?" (Lc 18,1-8).

Caùc toâng ñoà nhìn thaáy loøng nhaãn naïi cuûa Thieân Chuùa bieåu loä trong söï chaäm treã beân ngoaøi cuûa vieäc Chuùa Gieâsu ñeán trong vinh quang :

"Thieân Chuùa khoâng trì hoaõn thöïc hieän ñieàu Ngaøi ñaõ höùa, nhöng Ngaøi nhaãn naïi vôùi anh em ñoù, vì muoán cho ñöøng ai phaûi hö ñi, song moïi ngöôøi ñeàu ñöôïc aên naên trôû laïi" (2P. 3,9...).

Duø ngaøy nay söï nhaãn naïi vaø lôøi keâu goïi cuûa Thieân Chuùa coù keùo daøi, nhöõng ngöôøi ñöôïc tuyeån choïn phaûi laéng nghe Lôøi Chuùa vaø coá gaéng ñi vaøo nôi nghæ ngôi cuûa Chuùa (x.Hb 3,7-4,11). Thaùnh Phaoloâ khi noùi veà mình ñaõ yù thöùc maïnh veà söï nhaãn naïi cuûa Chuùa ñoái vôùi ngaøi :

"Neáu cha ñöôïc xoùt thöông thì chính laø ñeå Chuùa Gieâsu baøy toû taát caû loøng nhaãn naïi cuûa Ngaøi ñoái vôùi cha tröôùc heát, khieán cha neân göông maãu cho taát caû nhöõng ai tin vaøo Ngaøi ñeå ñöôïc soáng muoân ñôøi" (I Tm 1,16).

Söï kieân nhaãn naày cuûa Thieân Chuùa, Thaùnh Thaàn truyeàn vaøo loøng chuùng ta vaø chuùng ta phaûi laøm chöùng taù veà ñieàu ñoù baèng cuoäc soáng cuûa mình : "Vôùi taát caû loøng khieâm toán, dòu daøng vaø kieân nhaãn, anh em haõy chòu ñöïng laãn nhau vôùi loøng yeâu meán" (Ep 4,2 ; x.Col 3,12).

Loøng kieân nhaãn naày phaûi ñöôïc thöïc thi ñoái vôùi heát moïi ngöôøi : "Chuùng toâi khuyeân nhuû anh em söûa baûo nhöõng ngöôøi soáng voâ traät töï, khích leä nhöõng ngöôøi non gan, naâng ñôõ nhöõng ngöôøi yeáu ñuoái vaø kieân nhaãn vôùi heát moïi ngöôøi" (I Th 5,14).

Loøng kieân nhaãn laø daáu chæ chuùng ta thoaùt ra ñöôïc khoûi caùi toâi cuûa mình. Ngöôøi kieân nhaãn phoù thaùc troïn veïn cho Thieân Chuùa. Trong moïi luùc, duø baát cöù caùi gì xaûy ñeán, ngöôøi kieân nhaãn ñeàu höôùng veà Chuùa vôùi ñöùc tin, caäy troâng vaø yeâu meán. Nhôø Thaùnh Thaàn Tình Yeâu, Ngaøi laøm phaùt sinh trong chuùng ta hoa traùi raát toát ñeïp cuûa loøng nhaãn naïi, goùp phaàn cho söï thanh thaûn vaø bình an.

"Tình yeâu khoâng bao giôø ñi moät mình maø khoâng coù ñoaøn tuøy tuøng laø nhöõng nhaân ñöùc ñích thöïc ñaõ kín muùc nguoàn soáng cuûa mình trong toå aám cuûa ñöùc aùi. Tuy nhieân caùc nhaân ñöùc cuûa Chuùa Kitoâ khoâng coù cuøng möùc ñoä nhö nhaân ñöùc cuûa chuùng ta. Giöõa caùc nhaân ñöùc naày, loøng kieân nhaãn laø chính yeáu, vaø laø coát loõi cuûa tình yeâu. Chính loøng kieân nhaãn laø daáu chæ khoâng sai laàm raèng linh hoàn ñang ôû trong ôn nghóa vôùi Chuùa vaø ñang yeâu thöông thöïc söï. Chính vì theá meï noù laø ñöùc aùi ñaõ ban noù cho nhaân ñöùc vaâng lôøi nhö ngöôøi chò em. Chuùng lieân keát maät thieát vôùi nhau ñeán ñoãi heã maát nhaân ñöùc naày thì keùo theo caùi cheát cuûa nhaân ñöùc kia. Chuùng ta coù caû hai, hoaëc chaúng coù nhaân ñöùc naøo heát"

Söï khoâng kieân nhaãn noùi leân yù nghóa cuûa moät gaén boù vôùi caùc döï tính, yù töôûng, öôùc muoán rieâng cuûa mình ñeán ñoä muoán laøm taát caû moïi söï ñeå thöïc hieän chuùng. Nhöng khoâng chæ ñôn giaûn nhö theá thoâi ñaâu, loøng khoâng kieân nhaãn thöôøng ñöôïc boäc loä qua nhöõng thaùi ñoä giaän döõ, thoâ baïo, xeùt ñoaùn, nhöõng lôøi noùi gaây toån thöông, tranh chaáp, doái traù...

Söï khoâng kieân nhaãn roõ reät laø moät bieåu loä cuûa tính ích kyû laáy mình laøm taâm ñieåm : toâi baét moïi thöù phaûi vaày quanh toâi vaø khoâng chaáp nhaän bò ngaên trôû trong caùc döï tính hay thöïc hieän cuûa mình. Chính vì theá söï khoâng kieân nhaãn laø moät ñeøn hieäu baùo ñoäng laø toâi khoâng ôû trong tình yeâu. Toâi phaûi döøng laïi, môû loøng ra vôùi Chuùa ñang hieän dieän, phoù thaùc cho Ngaøi, chaáp nhaän thöïc teá nhö Ngaøi ñaõ trao ban, keâu xin söùc maïnh Thaùnh Thaàn, roài laïi ra ñi trong bình an. Ñaây laø vaøi tia saùng ruùt ra töø nhöõng buùt tích cuûa thaùnh Catarina Sieâna.

"Loøng kieân nhaãn chæ ñöôïc minh chöùng trong luùc gaëp phaûi nghòch caûnh, vì khoâng coù thöû thaùch thì nhaân ñöùc khoâng hieän höõu ; ngöôøi khoâng phaûi ñau khoå chaúng caàn ñeán loøng nhaãn naïi, bôûi vì khoâng ai laøm ñieàu baát coâng vôùi noù. Toâi noùi raèng loøng nhaãn naïi chöùng minh laø caùc nhaân ñöùc coù hay khoâng coù ôû trong taâm hoàn. Laøm sao chuùng ta thaáy ñöôïc laø nhaân ñöùc khoâng coù trong taâm hoàn ? Ñoù laø nhôø söï khoâng kieân nhaãn.

... Ai coù theå noùi ñöôïc nhöõng baát lôïi töø ñoù phaùt sinh ra ? Toâi nghó raèng chaúng coù ai, nhöng ba baát lôïi chính maø ngöôøi coù yù rieâng khoâng cheát caûm nhaän ñöôïc. Tröôùc heát laø ngöôøi ñoù khoâng trung thaønh vôùi aùnh saùng cuûa ñöùc tin soáng ñoäng. Noù ñaõ ñaët maây muø vaøo con maét trí khoân, voán laø con ngöôi cuûa aùnh saùng ñöùc tin. Ngay khi ñaët maây muø cuûa töï aùi treân nhaõn quan vaø laøm toái taêm aùnh saùng ñöùc tin nhö vaäy, noù laäp töùc vaáp ngaõ laàn thöù hai vaø thöù ba baèng caùch rôi vaøo söï khoâng vaâng lôøi laøm phaùt sinh loøng maát kieân nhaãn daãn tôùi caøm raøm, than vaõn. Suy nghó moät chuùt, baïn seõ thaáy raèng ba khuyeát ñieåm naày bao giôø cuõng keøm theo nhau. Vaäy khoâng neân nghi ngôø raèng neáu caên ñeå cuûa töï aùi khoâng cheát ñi trong chuùng ta thì caùi nhìn cuûa chuùng ta seõ ra toái taêm vaø moïi hoa traùi cuûa nhaân ñöùc seõ baát toaøn, bôûi vì söï hoaøn haûo heä taïi vieäc laøm cho yù muoán giaùc quan cuûa chuùng ta phaûi cheát ñi, ñoàng thôøi laøm cho lyù trí cuûa chuùng ta ñöôïc soáng trong thaùnh yù dòu ngoït cuûa Chuùa"

Toâi coù nhaãn naïi vôùi chính mình khoâng ? Do aûnh höôûng cuûa toäi loãi, chuùng ta thöôøng coù khuynh höôùng deã ngaõ loøng khi nhaän thaáy mình laïi luoân luoân vaáp ngaõ trong cuøng nhöõng laàm loãi aáy, hoaëc laø toû ra chaúng tieán boä chuùt naøo treân ñöôøng hoái caûi, hoaëc trong söï bieán ñoåi thieâng lieâng cuûa nhaân caùch mình. Nhaãn naïi ñoái vôùi chính mình khoâng phaûi laø loøng bao dung daãn ñeán söï deã daøng vaø phoùng tuùng. Noù laø moät bieåu loä ñích thöïc cuûa tình yeâu ñeán töø Thieân Chuùa, laø moät caùi nhìn veà mình vaø tieáp tuïc caäy troâng, bôûi vì Thieân Chuùa yeâu thöông toâi vaø hy voïng toâi hoaùn caûi...

Tieáp ñeán, caùi nhìn nhaãn naïi vaø bao dung naày höôùng veà tha nhaân, höôùng veà taát caû nhöõng ngöôøi chung quanh toâi. Loøng toát mang daáu aán nhaãn naïi naày cuõng traûi ra vôùi nhöõng hoaøn caûnh cuoäc soáng haèng ngaøy cuûa toâi, chính xaùc laø vôùi nhöõng hoaøn caûnh maø toâi ñaõ khoâng heà choïn löïa... Nhôø ñoù toâi kieåm chöùng veà töï do noäi taâm cuûa mình.

a) Loøng nhaãn naïi mang tính chaát xaây döïng

Loøng nhaãn naïi, laø hoa traùi cuûa tình yeâu, xaây döïng tình yeâu ôû trong gia ñình, trong caùc moái quan heä, trong coâng vieäc, trong chính höõu theå cuûa chuùng ta. Nhôø loøng nhaãn naïi, chuùng ta laøm cho nhöõng ngöôøi chung quanh lôùn leân trong tình yeâu, chuùng ta giuùp hoï tieán leân treân ñöôøng tình yeâu...

Loøng kieân nhaãn ñaâm reã saâu nieàm hy voïng. Bieát bao nhieâu laàn vì thieáu nhaãn naïi, chuùng ta ñaõ ñoùng chaët cöûa vaø coõi loøng mình laïi vôùi nieàm hy voïng, baèng caùch "toáng khöù ñi" ngöôøi caàn ñöôïc yeâu thöông hoaëc vieäc phaûi laøm... Nhôø nhaãn naïi, chuùng ta daønh thôøi gian cho nhöõng con ngöôøi vaø nhöõng vaät ñöôïc coù maët ôû ñoù vaø höôùng hoï vaøo keá hoaïch cuûa Chuùa...

Loøng nhaãn naïi truyeàn thoâng söï bình an cuûa taâm hoàn. Noù thaùo ngoøi noå cuûa baïo löïc nôi tha nhaân vaø nôi toâi, noù thieát laäp moät traïng thaùi oån ñònh voán laø daáu hieäu cuûa loøng tín thaùc vaøo Thieân Chuùa. Nhôø nhaãn naïi, chuùng ta hoïc böôùc ñi theo töøng böôùc chaân cuûa Chuùa, trong nhöõng vieäc nhoû moïn cuõng nhö trong nhöõng vieäc troïng ñaïi.

Tình yeâu laø kieân nhaãn. Neáu toâi soáng trong tình yeâu cuûa Thieân Chuùa thì tình yeâu naày seõ laøm phaùt sinh trong toâi hoa traùi naày cuûa loøng nhaãn naïi vaø seõ goùp phaàn cho söï taêng trieån cuûa toâi trong tình yeâu :

Moïi ngöôøi theá naøo thì toâi tieáp ñoùn hoï theá aáy, khoâng ñoøi hoï phaûi theá khaùc...
Toâi tieáp nhaän caùc bieán coá gaây xaùo troän cho toâi vôùi taâm hoàn thanh thaûn, duø chuùng ñaûo loän nhöõng keá hoaïch toát nhaát cuûa toâi...
Toâi tieáp nhaän caùi baát ngôø xaûy ñeán trong bình an, nhaän raèng noù coù theå coù moät yù nghóa cho cuoäc ñôøi toâi, trong loøng Chuùa...

Traùi laïi, söï thieáu kieân nhaãn hoaøn toaøn neùm toâi khoûi nhöõng chaân trôøi yeâu thích cuûa toâi vaø goùp phaàn co cuïm toâi laïi. Toâi boû qua aân suûng tình yeâu cuûa Chuùa voán laø noäi dung cuûa nhöõng gì ñang trình dieän cho toâi.

c) Loøng nhaãn naïi chôø ñôïi giôø cuûa Chuùa.

Bôûi loøng öôùc muoán bieát mình ôû trong thaùnh yù Chuùa, loøng nhaãn naïi bieát chôø ñôïi giôø cuûa Chuùa, maø khoâng ngaõ loøng hay "thoïc gaäy baùnh xe" bôûi caùch thöùc chuùng ta muoán hoái thuùc caùc söï vieäc...

Ñoái vôùi Chuùa, "moät ngaøy nhö theå ngaøn naêm vaø ngaøn naêm cuõng töïa moät ngaøy" (2 P 3,8 ; Tv 90,4). Vaäy haõy beàn taâm chôø ñôïi ñieàu Chuùa ñaõ höùa vaø söï chín muoài cuûa nhöõng gì Chuùa ñaõ cho naåy maàm. Trong vieäc naày, söï thieáu kieân nhaãn toû ra hoaøn toaøn coù haïi : lo aâu ñoái vôùi coâng trình cuûa Chuùa, cuõng nhö vôùi moïi vieäc, roõ raøng chaúng thay ñoåi ñöôïc gì trong thöïc teá caû.

Coù theå coù nhöõng noãi ray röùt lôùn lao taøn phaù xuyeân traûi caû moät cuoäc ñôøi, laáy côù vì moät tình yeâu lôùn lao hôn, hay vì moät vieäc phuïng söï lôùn lao hôn ñoái vôùi Thieân Chuùa... bôûi vì chuùng ta ñaõ khoâng thaáy ñöôïc raèng chuùng ta ñöôïc môøi goïi töø boû chính mình trong suoát côn thöû thaùch naày...

d) Loøng kieân nhaãn mang tính chaát giaûi thoaùt.

Loøng kieân nhaãn giaûi thoaùt chuùng ta khoûi nhöõng noãi ray röùt vaø lo aâu maø nguyeân nhaân coù theå ñöôïc bieän minh... Khi moïi vieäc khoâng ôû trong taàm khaû naêng cuûa chuùng ta, haõy giao phoù chuùng cho Thieân Chuùa vaø soáng bình an, ñoù laø ñieàu thích hôïp nhaát. Chuùa seõ lo ñeán chuùng... Loøng kieân nhaãn giaûi thoaùt chuùng ta khoûi thaát voïng. Chaùn naõn coøn laø daáu veát cuûa dính beùn vôùi lo nghó vaø tính toaùn. Tình yeâu ñích thöïc ñöôïc trieån nôû trong nhaãn naïi vaø caäy troâng. Nhö theá, noù giaûi thoaùt ta khoûi noãi phieàn muoän cay ñaéùng...

"Ngay caû khi toâi khoâng hieåu gì veà caùc bieán coá xaûy ra, toâi vaãn móm cöôøi, vaãn noùi lôøi caùm ôn, toâi luoân toû ra haøi loøng tröôùc maët Chuùa nhaân laønh. Khoâng ñöôïc nghi ngôø Ngaøi, nhö vaäy laø thieáu teá nhò. Khoâng, khoâng bao giôø ñöôïc "nguyeàn ruûa"söï quan phoøng cuûa Chuùa, traùi laïi luoân luoân toû loøng bieát ôn"

Loøng nhaãn naïi giaûi thoaùt chuùng ta khoûi böïc töùc. Luùc naøo cuõng böïc töùc thì ñoù laø daáu chæ nhaân caùch cuûa chuùng ta ñang caàn phaûi ñöôïc tröôûng thaønh veà maët thieâng lieâng. Trong nhöõng tröôøng hôïp thaùi quaù, chaéc chaén böïc töùc seõ bieán thaønh giaän döõ mang tính chaát phaù hoaïi... Böïc töùc chöùng toû raèng thaäp giaù laøm chuùng ta khoù chòu. Thaäp giaù laø taát caû nhöõng gì nghòch laïi yù rieâng cuûa chuùng ta trong luùc ñoù. Daàn daàn ñöôïc tröôûng thaønh, chuùng ta taäp ñoùn nhaän thaùnh yù Chuùa xuyeân qua nhöõng gì xaûy ñeán, baèng caùch boû yù rieâng cuûa mình. Caøng ít böïc doïc, chuùng ta caøng ñöôïc bình an... Loøng nhaãn naïi giaûi thoaùt chuùng ta khoûi baïo löïc cuoái cuøng cuõng ñeán, döôùi hình thöùc naày hay hình thöùc khaùc, khi chuùng ta töø choái caùi ñang trình dieän vôùi chuùng ta...

Loøng nhaãn naïi cuõng goùp phaàn giaûi phoùng khoûi chuû nghóa caàu toaøn luaân lyù. Söï caàu toaøn naày laø moät trôû ngaïi thöïc söï khi chuùng ta laãn loän noù vôùi lôøi môøi goïi neân thaùnh. Vieäc muoán laøm taát caû moïi söï ñeán hoaøn haûo coù theå taïo neân nhöõng phöùc taïp khoâng ngöøng vì ñaõ laãn loän ngöôøi khoâng theå cheâ vaøo ñaâu ñöôïc vôùi ngöôøi ôû trong tình yeâu cuûa Thieân Chuùa. Thieân Chuùa ñoøi chuùng ta ñeå ñöôïc yeâu thöông ngay trong chính nhöõng yeáu ñuoái cuûa chuùng ta. Quaù gaén boù vôùi söï hoaøn haûo tröôùc heát moïi söï coù theå loâi chuùng ta ra khoûi muïc tieâu duy nhaát maø chuùng ta phaûi ñeo ñuoåi laø khoâng ngöøng môû roäng traùi tim chuùng ta ra vôùi tình yeâu cuûa Chuùa...

"Con yeâu quùi cuûa meï ôi, ñöùc nhaãn naïi naày laø nöõ hoaøng. Ngoài treân taûng ñaù söùc maïnh, noù luoân luoân chieán thaéng, khoâng bao giôø bò chieán baïi. Ñöùc nhaãn naïi khoâng ôû moät mình, noù luoân coù söï beàn ñoã laøm baïn ñoàng haønh. Noù laø coát tuûy cuûa ñöùc aùi. Chính noù boäc loä ra beân ngoaøi söï coù maët cuûa ñöùc aùi. Chính noù chöùng toû linh hoàn ñöôïc maëc aùo cöôùi tinh tuyeàn. Chieác aùo naày mang moät veát raùch, moät thieáu hoaøn haûo naøo thì loøng thieáu nhaãn naïi laäp töùc khaùm phaù ra ngay.

Thaät deã daøng bò löøa doái veà caùc nhaân ñöùc khaùc. Ta töôûng chuùng troïn haûo trong khi chuùng khoâng ñöôïc nhö theá, bao laâu chuùng khoâng chòu thöû thaùch cuûa ñöùc nhaãn naïi. Nhöng neáu söï nhaãn naïi dòu daøng naày laø coát tuûy ñöùc aùi cuûa taâm hoàn thì nhôø ñoù noù seõ cho thaáy raèng caùc nhaân ñöùc laø hoaøn haûo vaø soáng ñoäng. Neáu chuùng khoâng cung caáp baèng chöùng naày, aáy laø chuùng coøn ôû traïng thaùi khoâng hoaøn haûo vaø chöa ñaït tôùi baøn thaäp giaù raát thaùnh, ôû ñoù loøng nhaãn naïi ñöôïc yù thöùc trong söï nhaän bieát chính mình vaø hieåu bieát Loøng Toát cuûa Chuùa, ôû ñoù noù ñöôïc sinh ra bôûi loøng thuø haän thaùnh thieän ñoái vôùi toäi loãi vaø nhaän ñöôïc daàu cuûa loøng khieâm toán ñích thöïc. Loøng nhaãn naïi naày khoâng bao giôø töø choái löông thöïc ñaõ ñöôïc doïn ra cho noù treân baøn thaäp giaù naày, noù laø vinh hieån cuûa Chuùa vaø laø phaàn roãi cuûa caùc linh hoàn"

"Chuùng ta phaûi duøng nhöõng phöông theá naøo ñeå coù ñöôïc loøng nhaãn naïi naày ? Bôûi vì toâi coù theå vaø phaûi coù noù, neân neáu toâi khoâng nhaãn naïi laø toâi seõ xuùc phaïm ñeán Chuùa. Coù boán vieäc chính yeáu phaûi tìm kieám vaø thuû ñaéc.

Vieäc thöù tö phaûi coù ñeå coù theå ñi ñeán loøng nhaãn naïi ñích thöïc laø nhìn nhaän raèng caùc toäi loãi vaø taät xaáu cuûa chuùng ta ñaõ xuùc phaïm bieát bao ñeán Chuùa, voán laø söï thieän toái cao vaø voâ cuøng...vaø chuùng ta phaûi hieåu roõ raèng chuùng ta thaät khoán naïn vì ñaõ xuùc phaïm ñeán Ñaáng Taïo Hoùa nhö theá"

Tình Yeâu laø nhaãn naïi. Khi maïc khaûi cho Moâseâ, Chuùa tuyeân boá laø "Thieân Chuùa dòu daøng vaø hay thöông xoùt, chaäm baát bình, giaøu aân suûng vaø thaønh tín ..." (Xh 34,6). Chuùc tuïng Chuùa ñaõ maïc khaûi cho chuùng con loøng nhaân haäu cuûa Chuùa, xin cho chuùng con luoân khaùm phaù ñöôïc loøng nhaãn naïi cuûa Chuùa ngaøy moät hôn.

Tình Yeâu laø nhaãn naïi. "Chuùa khoâng trì hoaõn thöïc hieän nhöõng gì ñaõ höùa, nhöng Ngaøi haèng nhaãn naïi ñoái vôùi anh em, Ngaøi khoâng muoán moät ai phaûi hö maát, song moïi ngöôøi ñeàu ñi ñeán hoái caûi" (2 P 3,9). Xin Chuùa cho chuùng con ñöôïc neân chöùng taù loøng nhaãn naïi cuûa Chuùa baèng caùch thi thoá loøng nhaãn nhuïc naày vôùi nhöõng ngöôøi chung quanh.

Tình Yeâu laø nhaãn naïi. Thaùnh Phaoloâ vieát cho tín höõu Thessalonica : "Chuùng toâi khuyeán khích anh em haõy khuyeân baûo nhöõng ngöôøi soáng voâ kyõ luaät, khích leä nhöõng ngöôøi nhaùt ñaûm, naâng ñôõ nhöõng ngöôøi yeáu ñuoái vaø kieân nhaãn vôùi taát caû moïi ngöôøi" (1 Th 5,14). Xin Chuùa giaûi thoaùt chuùng con khoûi moïi ñaàu oùc ñoaùn xeùt vaø ban cho chuùng con söï khieâm nhöôïng thaät trong loøng.

Tình Yeâu laø nhaãn naïi. "Vôùi taát caû loøng khieâm nhöôøng, dòu daøng vaø nhaãn naïi, anh em haõy laáy tình baùc aùi maø chòu ñöïng laãn nhau" (Ep 4,2; x.Col. 3,12). Laïy Chuùa, tha nhaân theá naøo xin giuùp con tieáp ñoùn hoï theá aáy. Xin Chuùa giuùp con tieáp nhaän caùc bieán coá quaáy raày con vôùi loøng thanh thaûn vaø tieáp nhaän caùi baát ngôø vôùi loøng bình an...

Tình Yeâu laø nhaãn naïi. "Veà söùc chòu ñöïng vaø loøng kieân nhaãn, anh em haõy noi göông caùc ngoân söù laø nhöõng ngöôøi noùi nhaân danh Chuùa. Chuùng toâi tuyeân boá : phuùc thay nhöõng keû coù loøng kieân trì ! Anh em ñaõ nghe noùi ñeán loøng kieân trì cuûa oâng Gioùp vaø ñaõ thaáy yù ñònh cuûa Thieân Chuùa, vì Ngaøi laø Ñaáng töø bi nhaân haäu" (Jc 5,10-11). Laïy Chuùa, xin ban cho chuùng con ôn kieân trì ñeå phuïng söï Chuùa vaø phuïc vuï anh chò em chuùng con.

muïc luïc

Chöông hai

... Ai trong chuùng ta daùm baûo raèng giaùo duïc kitoâ giaùo khoâng bao haøm vieäc taäp luyeän giuùp ñôõ tha nhaân ? Giuùp ñôõ nhöõng ngöôøi chung quanh, saün saøng phuïc vuï... söï chuù yù ñeán ngöôøi khaùc ñöôïc thöùc tænh vaø phaùt trieån cho pheùp nhaân caùch bôùt ích kyû, song côûi môû hôn... Taát caû nhöõng söï giuùp ñôõ chuùng ta laøm cho nhau moãi ngaøy ñeàu laø nhöõng bieåu loä hoå töông veà Tình yeâu cuûa Thieân Chuùa...

Nhö theá, chuùng ta quen chieàu theo caùc nhu caàu töùc thôøi, quan taâm ñeán nhöõng nhu caàu cuûa ngöôøi soáng chung quanh mình... Moái quan taâm trieån nôû thaønh aân caàn ñoaùn tröôùc, hieåu tröôùc, vaø söï teá nhò naày nuoâi döôõng vaø duy trì tình yeâu, baát cöù thöù tình yeâu naøo : vôï choàng, cha meï, con caùi, anh chò em, baïn höõu... Phaûi chaêng ñoù laø moät tìm kieám thöôøng xuyeân, ñöôïc dieãn taû baèng nhöõng töø ngöõ tieâu cöïc : "chaúng bao giôø baïn noùi raèng baïn yeâu thöông toâi, baïn ñi qua beân caïnh toâi maø chaúng heà thaáy toâi" ?

... Moät soá ngöôøi coù tính khí ích kyû hôn, co ruùt vaøo mình hôn vaø vieäc giuùp ñôõ tha nhaân ñoøi hoûi hoï phaûi noå löïc thöôøng xuyeân môùi mong ra khoûi mình ñöôïc. Neáu hoï cöù theo khuynh höôùng töï nhieân cuûa mình thì roát cuoäc cuõng chæ bo bo laáy mình. Moät soá ngöôøi khaùc, vôùi baûn tính töï nhieân raát quaûng ñaïi, coù khuynh höôùng töï caûm nhaän ñöôïc môøi goïi ñaùp öùng baát cöù söï nhôø vaû naøo. Dó nhieân moái nguy hieåm vì quaûng ñaïi thaùi quaù laø rôi vaøo tính naùo ñoäng, vaø keát cuïc laø hoï "laøm thaùi quaù" ñeán muùa may quay cuoàng...

... Laø nhöõng tín höõu ñaõ laõnh nhaän bí tích Röûa toäi vaø Theâm söùc, chuùng ta laø nhöõng ngöôøi nam vaø nhöõng ngöôøi nöõ ñöôïc Chuùa Thaùnh Thaàn ñoåi môùi. Chuùng ta coá gaéng soáng laéng nghe Chuùa Thaùnh Thaàn ôû trong chuùng ta. Ñieàu ñoù luoân luoân giaû thieát moät cuoäc trôû laïi vaø moät khoaûng caùch ñoái vôùi nhöõng chuyeån ñoäng ñaàu tieân cuûa baûn tính chuùng ta, nghóa laø chuùng ta phaûi soáng trong söï caàu nguyeän. Caøng caàu nguyeän, chuùng ta caøng hieán mình cho söï hieän dieän cuûa Chuùa Thaùnh Thaàn. Chuùng ta caøng trôû neân ngoan nguøy ñoái vôùi nhöõng taùc ñoäng cuûa Chuùa Thaùnh Thaàn. Tuøy theo tính khí cuûa chuùng ta, Ngaøi seõ thuùc ñaåy chuùng ta phuïc vuï nhieàu hôn, hoaëc ngöôïc laïi, Ngaøi seõ haõm phanh ñeå ngaên caûn chuùng ta chieám laáy choã cuûa caùc keû khaùc...

"Trong khi ñi ñöôøng, Chuùa Gieâsu vaøo moät laøng kia vaø moät ngöôøi phuï nöõ teân laø Matta ñaõ ñoùn tieáp Ngaøi vaøo nhaø mình. Baø naày coù moät ngöôøi em gaùi teân laø Maria ñang ngoài döôùi chaân Chuùa Gieâsu maø laéng nghe lôøi Ngaøi. Matta baän roän nhieàu thöù trong vieäc phuïc vuï.. Baø noùi vôùi Chuùa Gieâsu : Em con ñeå con haàu haï moät mình maø Thaày khoâng quan taâm sao ? Xin Thaày baûo em con giuùp con vôùi. Nhöng Chuùa Gieâsu traû lôøi baø : Matta, Matta, con lo laéng vaø oâm ñoàm nhieàu vieäc quaù, caàn baän taâm ít hôn, ngay caû moät vieäc thoâi. Maria ñaõ choïn phaàn toát nhaát vaø seõ khoâng bò ai laáy ñi" (Lc 10,38-42).

ÔÛ ñaây chuùng ta thaáy roõ Matta laãn loän theá naøo vieäc phuïc vuï Chuùa vôùi söï phoâ tröông hoaït ñoäng do yù muoán ngay laønh cuûa baø. Matta lo laéng, laêng xaêng hoái haû... Ngaøy nay chuùng ta nhaän ra caùi ñoù trong caùc coâng cuoäc cuûa Giaùo Hoäi. Vaäy Chuùa ñoøi hoûi caùi gì ? Chuùa yeâu caàu chuùng ta tröôùc heát laéng nghe Ngaøi, nhö Maria ñaõ laøm. Chính Chuùa seõ chæ cho chuùng ta phaûi laøm gì. Vaäy chuùng ta ñöøng coi ñaây laø moät söï ñoái nghòch giöõa chieâm nieäm vaø hoaït ñoäng, nhöng laø qui taéc laøm phong phuù hoaït ñoäng : Chuùa khoâng ñoøi chuùng ta laøm ñieàu thieän, nhöng laø thöïc hieän thaùnh yù Chuùa... Noùi khaùc ñi, khoâng phaûi vì ñoù laø vieäc toát maø chuùng ta phaûi laøm vieäc ñoù. Ñieàu caàn thieát tröôùc khi haønh ñoäng laø phaûi bieän phaân lôøi môøi goïi cuûa Chuùa.

"Vaäy ñoù laø taát caû nhöõng gì Chuùa Gieâsu ñoøi hoûi ôû chuùng ta : Ngaøi khoâng caàn nhöõng coâng trình cuûa chuùng ta, nhöng Ngaøi chæ caàn tình yeâu cuûa chuùng ta thoâi". "Coâng nghieäp khoâng heä taïi choã laøm hay coáng hieán nhieàu cho baèng ñoùn nhaän vaø yeâu thöông nhieàu"

"Nhöng ñeå bieän minh cho mình, oâng noùi vôùi Chuùa Gieâsu : Ai laø caän nhaân cuûa toâi ? Chuùa Gieâsu noùi tieáp : Moät ngöôøi ñi töø Gieârusalem xuoáng Gieâricoâ bò rôi vaøo tay boïn cöôùp, sau khi ñaäp ñaùnh vaø boùc loät heát cuûa caûi, chuùng boû ñi, ñeå ngöôøi aáy dôû soáng dôû cheát. Moät tö teá ñi xuoáng ñöôøng aáy, troâng thaáy naïn nhaân roài boû ñi qua. Cuõng theá, moät trôï teá cuõng ñi qua choã aáy, troâng thaáy naïn nhaân roài cuõng boû maø ñi. Nhöng moät ngöôøi Samaritanoâ ñi ngang qua ñoù ñeán gaàn, troâng thaáy naïn nhaân vaø ñoäng loøng thöông xoùt y. OÂng tieán laïi, baêng boù caùc veát thöông, ñoå daàu vaø röôïi, roài vöïc ngöôøi aáy leân ngöïa cuûa mình, ñöa ñeán quaùn troï vaø saên soùc y... Theo yù oâng, ai trong ba ngöôøi ñoù ñaõ toû ra laø caän nhaân cuûa ngöôøi bò rôi vaøo tay boïn cöôùp ? OÂng ta traû lôøi : Keû ñaõ toû loøng thöông xoùt ngöôøi aáy. Vaø Chuùa Gieâsu noùi vôùi oâng : OÂng cuõng haõy ñi vaø laøm nhö vaäy" (Lc 10,29-37).

... Moïi lyù do ñöa ra ñeàu toát ñeå nhaém maét laïi tröôùc nhöõng nhö caàu cuûa nhöõng ngöôøi beân caïnh gaàn hay xa khôûi ñi töø luùc chuùng ta khoâng muoán bò quaáy raày raéc roái. Chuùng ta ñaët leân haøng ñaàu caùi tieän nghi nhoû beù cuûa mình tröôùc moïi ñaùnh giaù khaùc, baát chaáp nhöõng gì coøn laïi... Phuïc vuï ? Daán thaân giuùp ñôõ keû khaùc ? Vaâng, nhöng ñuùng theo lieàu löôïng. Khoâng ñöôïc vöôït quaù lieàu löôïng ñaõ ñöôïc chæ ñònh, laïm duïng laø nguy hieåm ! Chuùng ta xoay xôû ñaët moät giôùi haïn cuï theå vaø choïn löïa (Ai laø caän nhaân cuûa toâi ?) ôû nôi maø Chuùa Gieâsu ñoøi hoûi chuùng ta moät taám loøng phoå quaùt laøm cho chuùng ta trôû thaønh caän nhaân cuûa taát caû nhöõng ai caàn ñeán...

... Söï cöùng loøng naày daàn daàn ñaâm reã saâu trong chuùng ta vaø coù theå vaän haønh nhö moät baûn naêng sinh toàn... Thaät laø kinh khuûng tình traïng thöôøng xuyeân ñieàm nhieân quay löng laïi vôùi ngöôøi anh em ñang caàn giuùp ñôõ... Ñoù laø tính haø tieän vaø söï caèn coãi cuûa tình yeâu...

Chính khi chieâm ngaém Chuùa Gieâsu trong cuoäc Thöông Khoù cuûa Ngaøi maø chuùng ta hieåu ñöôïc phuïc vuï laø gì. Ñeå giaûi thoaùt chuùng ta khoûi aùch toäi loãi vaø söï cheát, Chuùa Gieâsu ñaõ traûi cuoäc soáng cuûa Ngaøi trong phuïc vuï cöùu chuoäc :

"Tröôùc leã Vöôït Qua, Chuùa Gieâsu bieát giôø cuûa Ngöôøi ñaõ ñeán ñeå töø boû theá gian naày maø veà cuøng Chuùa Cha, Ngöôøi yeâu thöông caùc moân ñeä coøn ôû traàn gian vaø Ngöôøi ñaõ yeâu thöông hoï cho ñeán cuøng. Trong moät böõa aên toái, khi ma quæ ñaõ gieo vaøo loøng Giuña Iscarioât con oâng Simon yù ñònh noäp Ngöôøi, vì bieát raèng Chuùa Cha ñaõ trao phoù moïi söï trong tay Ngöôøi, vaø Ngöôøi bôûi Thieân Chuùa maø ñeán vaø Ngöôøi phaûi ra ñi trôû veà cuøng Thieân Chuùa, Chuùa Gieâsu ñöùng daäy khoûi baøn aên, côûi aùo vaø laáy giaûi vaûi maø thaét löng. Ñoaïn Ngöôøi ñoå nöôùc vaøo moät caùi chaäu vaø baét ñaàu röûa chaân cho caùc moân ñeä vaø laáy giaûi thaét löng maø lau.

Vaäy Ngöôøi ñeán vôùi oâng Simon-Pheâroâ. OÂng thöa Ngöôøi : Thöa Thaày, Thaày maø röûa chaân cho con sao ? Chuùa Gieâsu traû lôøi oâng : Ñieàu Thaày laøm, baây giôø con chöa hieåu ñöôïc, sau naày con seõ hieåu. Pheâroâ thöa vôùi Ngöôøi : Khoâng, Thaày seõ khoâng röûa chaân cho con, khoâng ñôøi naøo ! Chuùa Gieâsu traû lôøi oâng : Neáu Thaày khoâng röûa chaân cho con thì con seõ khoâng coù phaàn vôùi Thaày" (Jn 13,1-8).

Chuùa Gieâsu daïy cho Pheâroâ hieåu raèng ñeå trôû neân moät moân ñeä ñích thöïc vaø tröôùc khi coù theå phuïc vuï Ngaøi thì oâng phaûi ñeå ñöôïc Ngaøi phuïc vuï cho. Khoâng ai coù theå laø duïng cuï giaûi thoaùt neáu tröôùc ñoù chính mình ñaõ khoâng kinh nghieäm ñöôïc söï giaûi thoaùt laø gì. Chuùa Gieâsu ñaõ cheát treân thaäp giaù ñeå phuïc vuï moãi ngöôøi trong chuùng ta. Trong buoåi canh thöùc, Ngaøi ñaõ cho moät daáu hieäu maïnh veà vieäc phuïc vuï qua vieäc röûa chaân. "Con Ngöôøi khoâng ñeán ñeå ñöôïc phuïc vuï, nhöng ñeå phuïc vuï vaø hieán maïng soáng haàu cöùu chuoäc nhieàu ngöôøi" (Mc 10,45). Tình yeâu phuïc vuï... Haõy ñeå Chuùa Gieâsu phuïc vuï chuùng ta, baèng vieäc ñoùn nhaän ôn tha thöù cuûa Chuùa Cha trong bí tích hoøa giaûi chaúng haïn.

"Tình yeâu phuïc vuï. Tình yeâu maø Chuùa Gieâsu ñaõ yeâu thöông chuùng ta laø khieâm toán vaø coù ñaëc tính phuïc vuï... Ai trong caùc con muoán laøm lôùn thì haõy trôû neân toâi tôù cuûa caùc ngöôi, vaø ai muoán laøm lôùn nhaát trong caùc ngöôi seõ laø toâi tôù cuûa moïi ngöôøi " (Mc 10,43-44). Döôùi aùnh saùng cuûa göông maãu khieâm toán saün saøng ñi ñeán söï phuïc vuï döùt khoaùt cuûa thaäp giaù, Chuùa Gieâsu coù theå môøi goïi caùc moân ñeä : "Haõy mang laáy aùch cuûa Thaày vaø haõy hoïc cuøng Thaày vì Thaày hieàn laønh vaø khieâm nhöôïng thaät trong loøng" (Mt 11,29).

"...Khi röûa chaân cho caùc oâng xong, Chuùa Gieâsu maëc aùo laïi, ngoài vaøo baøn vaø noùi vôùi caùc moân ñeä : Caùc con coù hieåu ñieàu Thaày vöøa laøm cho caùc con khoâng ? Caùc con goïi Thaày laø Thaày vaø laø Chuùa, caùc con noùi ñuùng vì Thaày laø nhö theá. Vaäy Thaày laø Thaày vaø laø Chuùa maø ñaõ röûa chaân cho caùc con thì caùc con cuõng haõy röûa chaân cho nhau. Thaày ñaõ laøm göông cho caùc con ñeå caùc con cuõng laøm cho nhau nhö Thaày ñaõ laøm cho caùc con. Quaû thaät, quaû thaät, Thaày noùi ñieàu ñoù vôùi caùc con, toâi tôù khoâng troïng hôn chuû, keû ñöôïc sai ñi khoâng lôùn hôn ngöôøi ñaõ sai mình. Bieát ñieàu ñoù, haïnh phuùc cho caùc con, neáu caùc con laøm nhö vaäy" (Jn 13,12-17).

Vôùi tö caùch laø tín höõu, chuùng ta ñöôïc Chuùa Gieâsu môøi goïi ñi vaøo trong chieàu kích hieán teá chieàu doïc cuûa thaäp giaù vaø phuïc vuï cuûa Ngaøi. Nhö Meï Maria (dó nhieân ôû möùc ñoä khaùc nhau), Meï cuûa Chuùa Gieâsu vaø laø moân ñeä ñaàu tieân cuûa Ngaøi, Meï ñaõ ñöôïc hoäi nhaäp vaøo Maàu nhieäm Cöùu ñoä baèng caùch nhaän laáy trong traùi tim Meï ñau khoå cuûa Chuùa Gieâsu treân thaäp giaù, söï ñoàng thöông khoù naày ñaõ ñöôïc Simeùon tieân baùo : "Moät löôõi göôm seõ ñaâu thaâu loøng baø" (Lc 1,35).

ÔÛ vaøo möùc ñoä ñoù, ñoái vôùi moãi ngöôøi chuùng ta, söï phuïc vuï tha nhaân heä taïi vieäc, hieäp nhaát vôùi Chuùa Gieâsu, nhaän laáy traùch nhieäm veà phaàn roãi ñôøi ñôøi cuûa hoï :

Caàu nguyeän beàn bæ cho hoï,
Daâng chay tònh naày noï hay hy sinh coá yù cho hoï,
Chaáp nhaän nhöõng ñau khoå hoaëc thöû thaùch trong cuoäc soáng lieân keát vôùi thaäp giaù Chuùa Gieâsu cho hoï,
Thieâu ñoát vaø tieâu hao ñôøi soáng trong söï hieán mình lieân ló xuyeân qua taát caû nhöõng gì laøm neân taám thaûm cuoäc soáng thöôøng ngaøy cuûa chuùng ta.

Vaø neáu ñöôïc keâu goïi, hieán daâng maïng soáng cho nhöõng keû baùch haïi mình. Saùch Khaûi Huyeàn goïi töû ñaïo, toät ñænh cuûa vieäc laøm chöùng cho Chuùa Gieâsu, laø "phuïc vuï". Caùc vò töû ñaïo töông lai laø nhöõng "baïn ñoàng haønh phuïc vuï" cuûa nhöõng ai ñaõ hieán daâng maïng soáng mình.

"Ai yeâu maïng soáng mình thì seõ phaûi maát noù, ai gheùt söï soáng mình ôû ñôøi naày thì seõ giöõ ñöôïc noù trong cuoäc soáng ñôøi ñôøi. Ai phuïc vuï Thaày thì haõy theo Thaày, vaø Thaày ôû ñaâu thì keû phuïc vuï Thaày cuõng seõ ôû ñoù. Ai phuïc vuï Thaày thì Cha Thaày seõ toân vinh ngöôøi ñoù" (Jn 12,25-26).

Coù theå ngöôøi ta nghó raèng chuùng ta ôû xa vieäc phuïc vuï tha nhaân trong cuoäc soáng moãi ngaøy. Khoâng, Chuùa Gieâsu ñaõ noùi roõ raèng chieàu kích hieán teá chieàu ngang cuûa thaäp giaù vaø phuïc vuï maø taát caû chuùng ta ñöôïc môøi goïi tôùi heä taïi vieäc hieán mình cho nhöõng ngöôøi beù nhoû nhaát, bò boùc loät nhaát, ngheøo khoå nhaát.

Tinh thaàn phuïc vuï quan troïng ñeán ñoãi Chuùa Gieâsu laáy laøm tieâu chuaån toái haäu cho cuoäc phaùn xeùt caùc daân toäc vaøo ngaøy theá maït, cho taát caû moïi ngöôøi duø laø tín höõu hay khoâng. Chuùa Gieâsu töï ñaët mình laøm ngöôøi roát heát (Mc 9,35), vaø chuùng ta yeâu Chuùa Gieâsu trong möùc ñoä chuùng ta phuïc vuï taát caû nhöõng ngöôøi roát heát gaëp treân ñöôøng chuùng ta ñi :

"Ta ñoùi vaø caùc ngöôi ñaõ cho aên, Ta khaùt vaø caùc ngöôi ñaõ cho uoáng, Ta laø khaùch laï vaø caùc ngöôi ñaõ tieáp röôùc, Ta mình traàn vaø caùc ngöôi ñaõ cho maëc, Ta ñau yeáu vaø caùc ngöôi ñaõ thaêm vieáng, Ta bò tuø ñaøy vaø caùc ngöôi ñaõ ñeán giuùp ñôõ... Trong möùc ñoä maø caùc ngöôi ñaõ laøm cho moät trong nhöõng keû beù moïn nhaát trong caùc anh em cuûa Ta laø caùc ngöôi ñaõ laøm cho chính Ta" (Mt 25,35-40).

8. Caùc Phoù Teá laø daáu hieäu cuûa Chuùa Gieâsu toâi tôù.

Ñaây laø luùc nhaéc laïi cho chuùng ta raèng coù moät taùc vuï ñöôïc taán phong laø daáu hieäu bí tích cuûa Giaùo Hoäi phuïc vuï, ñoù laø taùc vuï Phoù Teá. Neáu linh muïc ñaïi dieän Chuùa Kitoâ Muïc töû thì nhôø aân suûng rieâng bieät cuûa mình, phoù teá noùi leân moät khuoân maët thieát yeáu khaùc cuûa Chuùa Gieâsu : Ñöùc Kitoâ Toâi Tôù. Phoù teá ñöôïc thuï phong cho vieäc phuïc vuï ñöùc aùi. Bôûi ñôøi soáng vaø söù meänh cuûa mình, phoù teá phaûi laø daáu hieäu thöôøng tröïc cuûa moät Giaùo Hoäi muoán neân ngheøo khoù, gaàn guûi vôùi nhöõng ngöôøi bò thua thieät nhaát, nhöõng ngöôøi beänh hoaïn, nhöõng ngöôøi khuyeát taät, nhöõng ngöôøi ngheøo khoå nhaát trong cuoäc ñôøi.

Trong taát caû nhöõng gì hoï laøm, caùc phoù teá muoán noùi leân moät ñieàu maø Chuùa Kitoâ naém giöõ treân heát moïi söï : toâi tôù moïi ngöôøi... "Con Ngöôøi ñeán khoâng phaûi ñeå ñöôïc haàu haï, nhöng ñeå phuïc vuï vaø hieán daâng maïng soáng...". Caàn phaûi ñöôïc nhaéc laïi khoâng ngöøng raèng söï phuïc vuï maø Chuùa Kitoâ muoán vaø ñaõ soáng khoâng gì khaùc hôn laø söï trao ban chính mình... cho ñeán cheát... vaø cheát treân thaäp giaù ! Theo göông Chuùa Gieâsu, taát caû moïi ngöôøi trong Giaùo Hoäi ñeàu laø toâi tôù. Ñoù laø ñieàu heát söùc caên baûn maø moät taùc vuï ñaëc bieät nhaéc laïi cho chuùng ta taát caû : taùc vuï phoù teá, daáu hieäu cuûa Chuùa Kitoâ Toâi Tôù.

Laøm sao khoâng nghó ñeán lôøi naày cuûa Chuùa Gieâsu "phuùc cho nhöõng ngöôøi coù loøng thöông xoùt, vì hoï seõ ñöôïc xoùt thöông" maø coù leõ söï phuïc vuï ñöôïc goàm toùm laïi trong lôøi naày ? Coù loøng thöông xoùt chính laø giöõ con tim mình roäng môû vôùi söï khoán cuøng cuûa taát caû nhöõng ai ôû chung quanh chuùng ta. Vaø coøn hôn theá nöõa :
"YÙ nghóa ñích thöïc vaø ñoäc ñaùo cuûa loøng thöông xoùt khoâng chæ heä taïi caùi nhìn, duø laø xuyeân thaáu vaø traéc aån nhaát, höôùng veà söï döõ luaân lyù, theå lyù hoaëc vaät chaát : loøng thöông xoùt ñöôïc bieåu loä trong phöông dieän rieâng bieät vaø ñích thöïc cuûa noù khi noù khoâi phuïc giaù trò, khi noù thaêng tieán vaø khi noù ruùt ra ñieàu thieän töø moïi hình thöùc cuûa ñieàu aùc ñang coù maët trong traàn gian vaø trong con ngöôøi"

Tình yeâu phuïc vuï. Vaäy Ngöôøi ñeán vôùi oâng Simon-Pheâroâ. OÂng thöa Ngöôøi : Thöa Thaày, Thaày maø röûa chaân cho con sao ? Chuùa Gieâsu traû lôøi oâng : Ñieàu Thaày laøm, baây giôø con chöa hieåu ñöôïc, sau naày con seõ hieåu. Pheâroâ thöa vôùi Ngöôøi : Khoâng, Thaày seõ khoâng röûa chaân cho con, khoâng ñôøi naøo ! Chuùa Gieâsu traû lôøi oâng : Neáu Thaày khoâng röûa chaân cho con thì con seõ khoâng coù phaàn vôùi Thaày" (Jn 13,1-8). Chuùc tuïng Chuùa vì söï phuïc vuï Cöùu ñoä maø Chuùa ñaõ thöïc hieän cho moãi ngöôøi chuùng con. Xin ban cho chuùng con ñoùn nhaän troïn veïn thaäp giaù cuûa Chuùa trong cuoäc ñôøi cuûa chuùng con.

Tình yeâu phuïc vuï. "Ai muoán laøm lôùn giöõa caùc con seõ laøm toâi tôù caùc con, vaø ai muoán laøm ñaàu caùc con seõ laøm toâi tôù moïi ngöôøi" (Mc 10,43-44). Laïy Chuùa, Chuùa keâu goïi chuùng con phuïc vuï, xin giaûi thoaùt chuùng con khoûi moïi tinh thaàn thoáng trò vaø kieâu ngaïo.

Tình yeâu phuïc vuï. "Matta, Matta, con lo laéng vaø oâm ñoàm nhieàu vieäc quaù, caàn baän taâm ít hôn, ngay caû moät vieäc thoâi. Maria ñaõ choïn phaàn toát nhaát vaø seõ khoâng bò ai laáy ñi" (Lc 10,38-42). Laïy Chuùa, Chuùa môøi goïi chuùng con phuïc vuï, xin giuùp chuùng con bieän phaân caùi gì Chuùa ñoøi hoûi, vaø ñeå ñöôïc nhö vaäy, xin cho chuùng con tröôùc heát bieát laéng nghe Chuùa.

Tình yeâu phuïc vuï. "Theo yù oâng, ai trong ba ngöôøi ñoù ñaõ toû ra laø caän nhaân cuûa ngöôøi bò rôi vaøo tay boïn cöôùp ? OÂng ta traû lôøi : Keû ñaõ toû loøng thöông xoùt ngöôøi aáy. Vaø Chuùa Gieâsu noùi vôùi oâng : OÂng cuõng haõy ñi vaø laøm nhö vaäy" (Lc 10,29-37). Laïy Chuùa, Chuùa keâu goïi chuùng con phuïc vuï, xin ban cho chuùng con quaû tim phoå quaùt ñeå laøm cho chuùng con trôû neân caän nhaân cuûa taát caû nhöõng ai ñang caàn giuùp ñôõ...

Tình yeâu phuïc vuï. "Trong möùc ñoä maø caùc ngöôi ñaõ laøm cho moät trong nhöõng keû beù moïn nhaát trong caùc anh em cuûa Ta laø caùc ngöôi ñaõ laøm cho chính Ta" (Mt 25,35-40). Laïy Chuùa, Chuùa keâu goïi chuùng con phuïc vuï, xin ban cho chuùng con ñöôïc nhìn thaáy Chuùa hieän dieän trong moãi ngöôøi anh em cuûa chuùng con, ñaëc bieät trong nhöõng ngöôøi beù nhoû treân ñöôøng ñôøi chuùng con.

muïc luïc

Chöông Ba

Chuùng ta ñaõ cuøng nhau xem xeùt Tình yeâu nhaãn naïi, Tình yeâu phuïc vuï. Baây giôø ñeán baûng lieät keâ tieâu cöïc taùm ñoäng töø giuùp chuùng ta phaân bieät caùi khoâng phaûi laø tình yeâu, vaø nhöõng thaùi ñoä cuï theå cuûa toäi loãi maø chuùng ta phaûi cheá ngöï vaø hoaùn caûi ñeå soáng moät tình yeâu thaùnh thieän, trong töông quan vôùi tha nhaân. Tröôùc heát thaùnh Phaoloâ khaûo saùt tính ghen tuoâng.

Thaùnh Phaoloâ naêng trôû laïi vaán ñeà naày trong caùc thö cuûa ngaøi, vaø neáu chuùng ta muoán hieåu roõ ñieàu ngaøi toá caùo khi vieát tình yeâu khoâng ghen tuoâng, caàn phaûi trích daãn ít ñoaïn vaên chi tieát hôn :

"Ñeâm saép taøn, ngaøy gaàn ñeán. Vaäy chuùng ta haõy loaïi boû nhöõng vieäc laøm ñen toái, vaø haõy caàm laáy vuõ khí cuûa söï saùng ñeå chieán ñaáu. Chuùng ta haõy aên ôû cho ñöùng ñaén nhö ngöôøi ñang soáng giöõa ban ngaøy : khoâng cheø cheùn say söa, khoâng chôi bôøi daâm ñaûng, cuõng khoâng caõi coï ghen töông. Nhöng anh em haõy maëc laáy Chuùa Gieâsu Kitoâ, vaø ñöøng chieàu theo tính xaùc thòt maø thoûa maõn caùc duïc voïng" (Rm 13,12-14).

"Bao laâu giöõa anh em coù söï ghen töông vaø caõi coï, thì anh em chaúng phaûi laø nhöõng con ngöôøi soáng theo tính xaùc thòt vaø theo thoùi ngöôøi phaøm sao ? Khi ngöôøi naày noùi Toâi, toâi thuoäc veà oâng Phaoloâ, vaø ngöôøi khaùc Toâi, toâi thuoäc veà oâng Apolloâ, thì anh em chaúng phaûi laø ngöôøi phaøm tuïc sao ?" (I Cor 3,3-4).

"Quaû vaäy, toâi sôï raèng khi toâi ñeán, toâi khoâng thaáy anh em ñöôïc nhö yù toâi, vaø anh em thaáy toâi khoâng ñöôïc nhö yù anh em. Chôù gì ôû giöõa anh em ñöøng coù chia reõ, ghen töông, oaùn gheùt, caïnh tranh, vu khoáng, noùi haønh, kieâu caêng, hoãn loaïn" (II Cor 12,20).

"Nhöõng vieäc do tính xaùc thòt gaây ra thì ai cuõng roõ, ñoù laø daâm boân, oâ ueá, phoùng ñaõng, thôø quaáy, phuø pheùp, haän thuø, baát hoøa, ghen tuoâng, noùng giaän, tranh chaáp, chia reõ, beø phaùi, ganh tî, say söa, cheø cheùn, vaø nhöõng ñieàu khaùc gioáng nhö vaäy. Toâi baûo tröôùc cho maø bieát, nhö toâi ñaõ töøng baûo : nhöõng keû laøm caùc ñieàu ñoù seõ khoâng ñöôïc thöøa höôûng Nöôùc Thieân Chuùa.

Neáu chuùng ta soáng nhôø Thaàn Khí thì cuõng haõy nhôø Thaàn Khí maø tieán böôùc. Chuùng ta ñöøng coù tìm hö danh, ñöøng khieâu khích nhau, ñöøng ganh tî nhau" (Gal 5,19-26).

Nhö vaäy chuùng ta thaáy roõ, trong khi noùi ñeán tính ghen tuoâng, thaùnh Phaoloâ ñaõ toá caùo theá naøo nhöõng loái öùng xöû do "xaùc thòt" maø ra, töùc töø quaû tim cuûa con ngöôøi toäi loãi. Thaùnh Phaoloâ moâ taû chi tieát nhöõng gì ñeán töø xaùc thòt : xaâu xeù, chia reõ, lôøi noùi coäc caèn... vaø ngaøi ñaët noù ñoái nghòch vôùi nhöõng gì maø Thaùnh Thaàn muoán toûa ra trong chuùng ta : loøng toát, kính troïng, tín nhieäm... Do ñoù ngaøi khuyeán duïc haõy maëc laáy Chuùa Gieâsu Kitoâ (Rm 13,14).

Trong thö cuûa ngaøi, thaùnh Giacoâbeâ toâng ñoà cuõng ñi höôùng ñoù baèng caùch ñaët ñoái nghòch söï khoân ngoan treân cao vôùi nhöõng öùng xöû traàn gian :

"Ai laø ngöôøi khoân ngoan vaø töøng traûi trong anh em? Ngöôøi aáy haõy duøng loái soáng toát ñeïp maø chöùng toû raèng nhöõng haønh ñoäng cuûa hoï phaùt xuaát töø loøng hieàn haäu vaø ñöùc khoân ngoan. Nhöng neáu trong loøng anh em coù söï ghen töông, chua chaùt vaø tranh chaáp, thì anh em ñöøng coù töï cao töï ñaïi maø noùi doái traùi vôùi söï thaät. Söï khoân ngoan ñoù khoâng phaûi töø trôøi cao ban xuoáng, nhöng laø söï khoân ngoan cuûa theá gian, cuûa con ngöôøi töï nhieân, cuûa ma quyû. Thaät vaäy, ôû ñaâu coù ghen töông vaø tranh chaáp, ôû ñaáy coù xaùo troän vaø ñuû moïi thöù vieäc xaáu xa. Ñöùc khoân ngoan Chuùa ban laøm cho con ngöôøi trôû neân tröôùc laø thanh khieát, sau laø hieáu hoøa, khoan dung, meàm deûo, ñaày töø bi vaø sinh nhieàu hoa thôm traùi toát, khoâng thieân vò, cuõng chaúng giaû hình. Ngöôøi xaây döïng hoøa bình thu hoaïch ñöôïc hoa traùi ñaõ gieo trong hoøa bình, laø cuoäc ñôøi coâng chính" (Jc 3,13-18).

Trong nhöõng ñoaïn thö cuûa caùc toâng ñoà maø chuùng ta vöøa ñoïc, tính ghen tuoâng laø thaønh phaàn cuûa moät toaøn theå caùc thaùi ñoä vaø öùng xöû ñöôïc xui khieán bôûi moät tinh thaàn caïnh tranh :

Nhöõng caõi vaõ, tranh luaän, baát hoøa, aùc taâm, baát ñoàng...
Ñaàu oùc hay kieám chuyeän vaø ti tieän,
Chuyeän ngoài leâ ñoâi maùch vaø vu khoáng,
Roái loaïn vaø phaù hoaïi trong coäng ñoaøn.

Taát caû nhöõng thöù ñoù laø thuoác ñoäc thöïc söï ñoái vôùi caùc coäng ñoaøn tín höõu. Chæ coù vieäc tieáp ñoùn Chuùa Thaùnh Thaàn môùi coù theå voâ hieäu hoùa nhöõng thöïc taïi xaáu xa naày, baèng caùch laøm xuaát hieän nhöõng hoa quaû toát laønh xaây döïng coäng ñoaøn.

a) Caàn phaûi ñi xa hôn trong suy tö. Chính xaùc tính ghen tuoâng laø gì ? Tieáng Hylaïp laø zeølos, nghóa laø nhieät taâm. Döôùi khía caïnh naày, tính ghen tuoâng do nhieät taâm thaùi quaù maø sinh ra. Thaùnh Phaoloâ vieát : tình yeâu khoâng ñöôïc nhieät taâm thaùi quaù. Ngaøi baän loøng toá caùo söï thi ñua, nhöõng caïnh tranh thieâng lieâng laøm cho moät soá tín höõu ñöùng leân choáng laïi nhau, nhö ôû Coârintoâ chaúng haïn :

"Toâi xin anh em... chôù gì ñöøng coù söï chia reõ giöõa anh em... Moãi ngöôøi trong anh em noùi raèng toâi thuoäc veà Phaoloâ. Vaø toâi thuoäc veà Apolloâ. Vaø toâi thuoäc veà Keâpha. Coøn toâi thuoäc veà Ñöùc Kitoâ. Vaäy Ñöùc Kitoâ bò phanh thaây roài sao ?(I Cor 1,10-13).

Caùc phe phaùi coù theå do nhöõng ngöôøi coù caù tính maïnh qui tuï laïi chung quanh mình nhöõng ngöôøi theo sôû thích cuûa hoï, nhöng cuõng bôûi nhöõng con ngöôøi "ham laøm laõnh tuï"...

Trong moïi tröôøng hôïp, söï gaén boù quaù ñaùng vôùi nhöõng caù nhaân ñöôïc thieát laäp nhö nhöõng "thaày tinh thaàn" (gourous) hay söï thoáng trò cuûa moät soá ngöôøi naøo ñoù treân keû khaùc, keát cuoäc luoân luoân mang laïi nhöõng haäu quaû xaáu... Thaùnh Phaoloâ toá caùo nhöõng thuû ñoaïn cuûa nhöõng ngöôøi Dothaùi toøng giaùo ñaõ ñeán noùi vôùi caùc tín höõu Galata raèng hoï seõ khoâng theå ñöôïc roãi neáu khoâng chòu caét bì :

"Hoï nhieät thaønh vôùi anh em khoâng phaûi vì muïc ñích toát, maø chæ vì muoán ly giaùn anh em vôùi toâi, ñeå anh em nhieät thaønh vôùi hoï. Ñöôïc ngöôøi ta toû loøng nhieät thaønh laø ñieàu toát, mieãn laø vì muïc ñích toát vaø trong moïi tröôøng hôïp, chöù khoâng phaûi chæ khi naøo toâi coù maët giöõa anh em" (Gal 4,17-18).

"Tình yeâu chæ phaûi ñöông ñaàu vôùi loaïi cuoäc chieán naày. Caàn phaûi nghieâm tuùc nghó ñeán ñieàu ñoù trong taát caû caùc giaùo ñoaøn, nôi maø loøng nhieät thaønh thaùi quaù seõ nhanh choùng trôû thaønh ñaùng ngôø : thay vì hieäp nhaát caùc thaønh phaàn cuûa cuøng moät coäng ñoaøn thì noù ñaët hoï ñoái nghòch nhau vaø laøm cho hoï thaønh ñoái thuû vôùi nhau. Than oâi, laém khi coù nhöõng cuoäc caïnh tranh ngay trong loøng Giaùo Hoäi khoù maø hieåu noåi. Thaùnh Phaoloâ ñaõ quen vôùi ñieàu ñoù neân ñaõ vieát : "Chính vì tính öa tranh giaønh maø hoï loan baùo Chuùa Kitoâ, hoï khoâng coù loøng ngay..." (Phil 1,17).

Do ñoù, theo caùch cuûa mình, thaùnh Phaoloâ nhaéc nhôû raèng Thieân Chuùa khoâng caàn ñeán coâng vieäc cuûa chuùng ta, nhaát laø vôùi nhöõng coâng trình maø chính ta thöïc hieän bôûi loøng ñam meâ ñeå xaây döïng Nöôùc Ngaøi ñaâu... Vaãn coù choàng chaát nhöõng loøng nhieät thaønh vaø nhöõng ñam meâ. Nhöng tieâu chuaãn chính laø tình yeâu"

b) Tính ghen töông cuõng naûy sinh trong taâm hoàn chuùng ta vì söï kinh ngaïc ñoái vôùi moät ngöôøi boäc loä vaø toûa ra moät aùnh saùng maø cuoäc ñôøi ta khoâng coù. YÙ muoán quyeàn löïc cuûa toâi, nhaát laø khi noù bò nhaïo baùng, laøm cho toâi ghen töùc vôùi nhöõng gì laøm cho ngöôøi kia soáng coù chieàu saâu vaø toâi caûm nhaän trong mình nhö bò toån thöông... Trong tröôøng hôïp naày, nhö moät doác khaùc cuûa söï khaâm phuïc, tính ghen tuoâng lieàu naûy sinh moät baïo löïc raát maïnh. Baïo löïc naày coù theå ñi ñeán choã gaây neân cheát choùc : "Philatoâ bieát raèng chæ vì ghen töông maø caùc thöôïng teá ñaõ baét noäp Chuùa Gieâsu" (Mc 15,10).

Söï khieâm toán tìm kieám hieäp nhaát coù theå giaûi thoaùt caùc taâm hoàn, cho ngöôøi bò ghen gheùt cuõng nhö cho keû ghen gheùt:

"Xin anh em haõy laøm cho nieàm vui cuûa toâi ñöôïc troïn veïn, baèng vieäc haõy coù cuøng moät caûm nghó, cuøng moät loøng meán, cuøng moät taâm hoàn, cuøng moät yù höôùng nhö nhau. Ñöøng laøm chi vì ganh tò hay vì hö danh, nhöng haõy laáy loøng khieâm nhöôøng maø coi keû khaùc hôn mình" (Phil 2,2-3).

Chuùng ta haõy caàu xin Chuùa ban cho chuùng ta bieát vui veû ñaùnh giaù cao nhöõng gì laø ñeïp ñeû vaø toát laønh trong ñôøi soáng cuûa nhöõng ngöôøi chung quanh.

c) Tính ghen tuoâng cuõng laø moät bieåu hieän cuûa loøng tham lam, ham hoá... Chuùng thaàn töôïng hoùa caùc cuûa caûi vaät chaát, caùch ñaëc bieät ôû ñaây laø cuûa caûi ngöôøi khaùc, ngay caû cuûa ngöôøi anh em trong coäng ñoaøn. Loøng tham lam coäng theâm tính ghen tuoâng phaùt xuaát töø moät con tim caàn phaûi ñöôïc thanh luyeän. Chuùng ta ñöøng sôï nhöõng boùng toái noäi taâm naày, haõy ñeå cho chuùng loä ra aùnh saùng, vaø chuùng ta haõy mang chuùng ñeán giao cho Chuùa trong bí tích hoøa giaûi. Moät khi ñöôïc loøng thöông xoùt Chuùa giaûi thoaùt, toâi coù theå löu laïi trong coäng ñoaøn nhö moät ngöôøi anh em.

Ngöôïc laïi, neáu vì baát chaáp hay vì kieâu ngaïo, toâi töï ñoùng kín trong nhöõng toái taêm cuûa mình, toâi seõ trôû neân moät chöôùng ngaïi cho chính coäng ñoaøn cuûa mình :

"Khi vieát theá, toâi muoán noùi vôùi anh em laø ñöøng ñi laïi vôùi keû naøo mang danh laø ngöôøi anh em maø cöù daâm ñaõng, tham lam, thôø ngaãu töôïng, quen chöûi bôùi, say söa röôïi cheø hay troäm caép, ngay caû anh em cuõng phaûi traùnh ñöøng aên uoáng vôùi con ngöôøi nhö theá" (I Cor 5,11).

Söï thanh taåy taâm hoàn nhaèm ñaït ñöôïc ñöùc aùi ñích thöïc cuõng chính laø Lôøi Chuùa kieän toaøn söï thanh taåy aáy trong chuùng ta. Thaùnh Pheâroâ nhaéc nhôû cho chuùng ta raèng Lôøi Chuùa taùi sinh vaø thanh taåy taâm hoàn chuùng ta, ñoåi môùi caùc moái töông quan vôùi nhöõng ngöôøi soáng chung quanh chuùng ta:

"Nhôø vaâng phuïc söï thaät, anh em ñaõ thanh luyeän taâm hoàn ñeå thöïc thi tình huynh ñeä chaân thaønh... Vì anh em ñaõ ñöôïc taùi sinh, khoâng phaûi do haït gioáng muïc naùt, maø do haït gioáng baát dieät, nhôø Lôøi Thieân Chuùa haèng soáng vaø toàn taïi maõi maõi... Vaäy anh em haõy töø boû moïi thöù gian aùc, moïi ñieàu xaûo traù, giaû hình vaø ghen töông, cuøng moïi lôøi noùi xaáu, gieøm pha. Nhö treû sô sinh, anh em haõy khao khaùt söõa tinh tuyeàn laø Lôøi Chuùa..." (I P 1,22 - 2,2).

1. Tình yeâu khoâng ghen tuoâng. "Nhöõng vieäc do tính xaùc thòt gaây ra thì ai cuõng roõ, ñoù laø ... haän thuø, baát hoøa, ghen tuoâng, noùng giaän, tranh chaáp, chia reõ, beø phaùi, ganh tî... Coøn hoa quaû cuûa Thaùnh Thaàn laø baùc aùi, hoan laïc, bình an, nhaãn nhuïc, nhaân haäu, töø taâm, trung tín, hieàn hoøa, tieát ñoä... Neáu chuùng ta soáng nhôø Thaùnh Thaàn thì cuõng haõy nhôø Thaùnh Thaàn maø tieán buôùc. Chuùng ta ñöøng coù tìm hö danh, ñöøng khieâu khích nhau, ñöøng ganh tî nhau" (Gal 5,19-26). Chuùng ta haõy daâng mình cho Chuùa Thaùnh Thaàn ñeå Ngaøi laøm lôùn leân trong chuùng ta hoa traùi cuûa Ngaøi.

2. Tình yeâu khoâng ghen tuoâng. "Ai laø ngöôøi khoân ngoan vaø töøng traûi trong anh em? Ngöôøi aáy haõy duøng loái soáng toát ñeïp maø chöùng toû raèng nhöõng haønh ñoäng cuûa hoï phaùt xuaát töø loøng hieàn haäu vaø ñöùc khoân ngoan. Nhöng neáu trong loøng anh em coù söï ghen töông, chua chaùt vaø tranh chaáp, thì anh em ñöøng coù töï cao töï ñaïi maø noùi doái traùi vôùi söï thaät. Söï khoân ngoan ñoù khoâng phaûi töø trôøi cao ban xuoáng, nhöng laø söï khoân ngoan cuûa theá gian, cuûa con ngöôøi töï nhieân, cuûa ma quyû. Thaät vaäy, ôû ñaâu coù ghen töông vaø tranh chaáp, ôû ñaáy coù xaùo troän vaø ñuû moïi thöù vieäc xaáu xa. Ñöùc khoân ngoan Chuùa ban laøm cho con ngöôøi trôû neân tröôùc laø thanh khieát, sau laø hieáu hoøa, khoan dung, meàm deûo, ñaày töø bi vaø sinh nhieàu hoa thôm traùi toát, khoâng thieân vò, cuõng chaúng giaû hình. Ngöôøi xaây döïng hoøa bình thu hoaïch ñöôïc hoa traùi ñaõ gieo trong hoøa bình, laø cuoäc ñôøi coâng chính" (Jc 3,13-18). Chuùng ta haõy caàu nguyeän cho söï hieäp nhaát trong caùc gia ñình vaø coäng ñoaøn cuûa chuùng ta.

3. Tình yeâu khoâng ghen tuoâng. "Xin anh em haõy laøm cho nieàm vui cuûa toâi ñöôïc troïn veïn, baèng vieäc haõy coù cuøng moät caûm nghó, cuøng moät loøng meán, cuøng moät taâm hoàn, cuøng moät yù höôùng nhö nhau. Ñöøng laøm chi vì ganh tò hay vì hö danh, nhöng haõy laáy loøng khieâm nhöôøng maø coi keû khaùc hôn mình" (Phil 2,2-3). Chuùng ta haõy caàu xin Chuùa ban cho chuùng ta bieát vui möøng ñaùnh giaù cao nhöõng gì laø ñeïp ñeû vaø toát laønh trong ñôøi soáng cuûa caùc anh chò em chung quanh.

4. Tình yeâu khoâng ghen tuoâng. "Ñeâm saép taøn, ngaøy gaàn ñeán. Vaäy chuùng ta haõy loaïi boû nhöõng vieäc laøm ñen toái vaø caàm laáy vuõ khí cuûa söï saùng ñeå chieán ñaáu. Chuùng ta haõy aên ôû cho ñöùng ñaén nhö ngöôøi ñang soáng giöõa ban ngaøy : khoâng cheø cheùn say söa, khoâng chôi bôøi daâm ñaõng, cuõng khoâng caõi coï ghen töông. Nhöng anh em haõy maëc laáy Chuùa Gieâsu Kitoâ, vaø ñöøng chieàu theo tính xaùc thòt maø thoûa maõn caùc duïc voïng" (Rm 13,12-14). Chuùng ta haõy caàu nguyeän cho nhöõng ai ñang soáng trong toái taêm ñöôïc ôn trôû laïi.

5. Tình yeâu khoâng ghen tuoâng. "Nhôø vaâng phuïc söï thaät, anh em ñaõ thanh luyeän taâm hoàn ñeå thöïc thi tình huynh ñeä chaân thaønh. Anh em haõy tha thieát yeâu meán nhau vôùi taát caû taâm hoàn, vì anh em ñaõ ñöôïc taùi sinh, khoâng phaûi do haït gioáng muïc naùt, maø do haït gioáng baát dieät, nhôø Lôøi Thieân Chuùa haèng soáng vaø toàn taïi maõi maõi... Vaäy anh em haõy töø boû moïi thöù gian aùc, moïi ñieàu xaûo traù, giaû hình vaø ghen töông, cuøng moïi lôøi noùi xaáu, gieøm pha. Nhö treû sô sinh, anh em haõy khao khaùt söõa tinh tuyeàn laø Lôøi Chuùa..." (I P 1,22 - 2,2). Chuùng ta haõy xin cho ñöôïc loøng yeâu meán Lôøi Chuùa, ñeå lôøi ñoù thanh taåy taâm hoàn chuùng ta cho moät tình baùc aùi lôùn lao hôn.

muïc luïc

Chuùa Gieâsu ñaõ chöùng toû cho caùc moân ñeä bieát raèng tìm laøm cho ngöôøi ta chuù yù laø raát coù haïi bieát bao cho nhöõng haønh vi coù yù toát nhaát :

"Khi laøm vieäc laønh phuùc ñöùc, anh em phaûi coi chöøng, chôù coù phoâ tröông cho thieân haï troâng thaáy, baèng khoâng anh em seõ chaúng ñöôïc Cha cuûa anh em, Ñaáng ngöï treân trôøi, ban thöôûng. Vaäy khi boá thí, ñöøng coù khua chieâng ñaùnh troáng nhö boïn ñaïo ñöùc giaû thöôøng bieåu dieãn trong hoäi ñöôøng vaø ngoaøi phoá xaù, coát ñeå ngöôøi ta khen. Thaày baûo thaät anh em, chuùng ñaõ ñöôïc phaàn thöôûng roài. Coøn anh, khi boá thí, ñöøng cho tay traùi bieát vieäc tay phaûi laøm, ñeå vieäc anh boá thí ñöôïc kín ñaùo. Vaø Cha cuûa anh, Ñaáng thaáu suoát nhöõng gì kín ñaùo, seõ traû laïi cho anh" (Mt 6,1-4).

"Tình yeâu khoâng phoâ tröông". Tình yeâu khoâng laøm cho mình noåi baät tröôùc vieäc thieän mình laøm, ñoù laø ñieàu maø ôû ñaây Chuùa Gieâsu noùi laø "thoåi keøn" vaø coi laø giaû hình. Tình yeâu ñích thöïc laø voâ vò lôïi vaø khoâng qui veà chính mình. Ngöôøi ta thöôøng noùi tình yeâu khoâng laøm roän raøng...

Tuy nhieân, ñieàu ñoù giaû thieát caû moät cuoäc thanh luyeän tình yeâu. Traûi qua doøng thôøi gian, chuùng ta hoïc taäp töï giaûi thoaùt khoûi loøng khao khaùt ñöôïc ngöôøi ñôøi bieát ñeán. Loøng khao khaùt naày laøm cho chuùng ta khoâng ngöøng tìm kieám lôøi taùn döông cuûa keû khaùc. Vaø nhö Chuùa Gieâsu ñaõ noùi, "chuùng thöïc haønh coâng chính tröôùc maët ngöôøi ñôøi ñeå ñöôïc hoï löu yù...".

"Ñieàu coù theå xaûy ra laø toâi ñeán vôùi tha nhaân laø ñeå baûo ñaûm veà giaù trò rieâng cuûa toâi. Loái öùng xöû cuûa nhöõng keû khoe khoang treân ñôøi ñeàu nhö theá caû. Khoâng chaéc chaén ñöôïc veà chính mình, hoï caûm thaáy nhu caàu khaån thieát gaëp ñöôïc nhöõng daáu hieäu taùn thöôûng môùi treân göông maët tha nhaân. Hoï tìm kieám caùi gì ? Moät boä söu taäp nhöõng keû taâng boác. Noùi ñuùng ra, thaùi ñoä öùng xöû aáy khoâng thieáu söï haáp daãn cuûa noù. Khaùc vôùi keû kieâu ngaïo coi thöôøng lôøi phaåm bình cuûa ngöôøi ñoàng loaïi, keû khoe khoang nhìn nhaän nhu caàu ñöôïc ngöôøi chung quanh caûm phuïc vaø khen lao. Trong tröôøng hôïp nhö vaäy, ngöôøi ta chöa thöông tha nhaân vì tha nhaân, maø chæ tìm nôi tha nhaân nhöõng lôøi tung hoâ laøm dòu ñi trong choác laùt caùi caûm xuùc haèng aùm aûnh veà söï yeáu keùm cuûa mình"

2. Haõy ñi ngoài vaøo choã roát heát.

Chuùa Gieâsu ñaõ giôùi thieäu vaøi phöông thuoác hieäu nghieäm, caùch rieâng phöông thuoác ñeå töï haï mình xuoáng vaø ñaët mình vaøo choã roát heát :

"Ngöôøi nhaän thaáy khaùch döï tieäc cöù choïn choã nhaát maø ngoài neân noùi vôùi hoï duï ngoân naày : Khi anh ñöôïc môøi ñi aên cöôùi thì ñöøng ngoài vaøo choã nhaát, keûo lôõ coù nhaân vaät naøo quan troïng hôn anh cuõng ñöôïc môøi, vaø roài ngöôøi ñaõ môøi caû anh laãn nhaân vaät kia phaûi ñeán noùi vôùi anh raèng 'xin oâng nhöôøng choã cho vò naày'. Baáy giôø anh seõ phaûi xaáu hoå maø xuoáng ngoài choã cuoái. Traùi laïi, khi anh ñöôïc môøi thì haõy vaøo ngoài choã cuoái, ñeå cho ngöôøi môøi anh phaûi ñeán noùi 'xin môøi oâng baïn leân treân cho'. Theá laø anh seõ ñöôïc vinh döï tröôùc maët moïi ngöôøi ñoàng baøn. Vì phaøm ai toân mình leân seõ bò haï xuoáng, coøn ai haï mình xuoáng seõ ñöôïc naâng leân" (Lc 14,7-11).

Hay coøn nöõa : "Giöõa anh em thì khoâng ñöôïc nhö vaäy : ai muoán laøm lôùn giöõa anh em thì phaûi laøm ngöôøi phuïc vuï anh em; ai muoán laøm ñaàu anh em thì phaûi laøm ñaày tôù moïi ngöôøi" (Mc 10,43-44).

3. Laïy Chuùa, xin canh phoøng mieäng löôõi con.

"Tình yeâu khoâng khoe khoang"... dó nhieân cuõng lieân quan ñeán lôøi noùi cuûa chuùng ta. Ngöôøi ta seõ coù theå giaûi thích : Tình yeâu caân nhaéc nhöõng lôøi noùi cuûa mình. Quaû thöïc, chuùng ta bieát roõ laø thoùi khoe khoang ñöôïc dieãn taû ra baèng lôøi noùi nhaèm laøm cho ngöôøi ta ñöôïc noåi baät. Ngöôøi ta coù theå khoâng bao giôø noùi baäy, khoâng bao giôø noùi xaáu keû khaùc. Nhöng trong möùc ñoä maø ngöôøi ta khoâng ngôùt keå leå vôùi keû khaùc veà mình, thì cuoäc trao ñoåi khoâng nhaát thieát vaãn ôû bình dieän lôøi noùi. Chuùng ta haõy laáy Meï Maria laøm göông maãu : söï thinh laëng noäi taâm cuûa Meï laøm cho moãi lôøi noùi cuûa Meï trôû neân moät vieân ngoïc quí. Chôù gì khi chuùng ta noùi, lôøi noùi cuûa chuùng ta phaûi laø hoa traùi cuûa söï thinh laëng cuûa chuùng ta.

"Laïy Chuùa, xin canh giöõ mieäng con vaø troâng chöøng löôõi con" (Tv 141,3). Caâu thaùnh vinh naày laø moät lôøi caàu nguyeän raát caàn thieát cho nhieàu ngöôøi trong chuùng ta. Nhöõng thaùi quaù trong lôøi noùi ñöôïc dieãn taû trong cuoäc taùn gaãu keùo daøi, trong nhu caàu khoâng theå neùn ñeå keå leå veà mình, trong söï khoâng theå giöõ moät ñieàu bí maät, trong öôùc muoán thoûa maõn tính hieáu kyø cuûa chuùng ta veà cuoäc ñôøi keû khaùc... vaø trong nhieàu caùch theá khaùc ít loä lieåu hôn. Tính hueânh hoang trong lôøi noùi cuõng daãn chuùng ta ñeán choã khoe khoang nhöõng söï hö voâ theá gian, vaø nhö theá duy trì moät baàu khí hôøi hôït beà ngoaøi ngaên caûn vieäc laéng nghe Lôøi Chuùa töï trong saâu thaúm cuûa loøng mình : "Chuùng hueânh hoang vì nhöõng vaät hö voâ naày..." (Tv 97,7).

Phaûi, chuùng ta haõy ñaén ño vaø cheá ngöï lôøi noùi cuûa chuùng ta. Haõy caàu xin ôn aáy vôùi Chuùa Thaùnh Thaàn ñang ngöï trong chuùng ta :

"Nhöng caùi löôõi thì khoâng ai cheá ngöï ñöôïc, noù laø moät söï döõ khoâng bao giôø ôû yeân, vì noù chöùa ñaày noäc ñoäc gieát ngöôøi. Ta duøng löôõi maø chuùc tuïng Chuùa laø Cha chuùng ta, ta cuõng duøng löôõi maø nguyeàn ruûa nhöõng con ngöôøi ñaõ ñöôïc laøm ra theo hình aûnh Thieân Chuùa. Töø cuøng moät caùi mieäng phaùt xuaát lôøi chuùc tuïng vaø lôøi nguyeàn ruûa. Thöa anh em, nhö vaäy thì khoâng ñöôïc. Chaúng leõ moät maïch nöôùc laïi coù theå phun ra töø moät nguoàn caû nöôùc ngoït laãn nöôùc chua sao ? Thöa anh em, laøm sao caây vaû laïi coù theå sinh ra traùi oâ-liu, hoaëc caây nho sinh traùi vaû ? Nöôùc maën cuõng khoâng theå sinh ra nöôùc ngoït. Trong anh em, ai laø ngöôøi khoân ngoan hieåu bieát ? Ngöôøi aáy haõy duøng loái soáng toát ñeïp maø chöùng toû raèng nhöõng haønh ñoäng cuûa hoï phaùt xuaát töø loøng hieàn haäu vaø ñöùc khoân ngoan. Nhöng neáu trong loøng anh em coù söï ghen töông, chua chaùt vaø tranh chaáp, thì anh em ñöøng coù töï cao töï ñaïi maø noùi doái traùi vôùi söï thaät" (Jc 3, 8-14).

Trong nhieàu tröôøng hôïp, khoe khoang chính laø noùi doái traùi vôùi söï thaät... Toát hôn laø haõy laøm thinh, deø daët kín ñaùo.

4. Tình yeâu laø deø daët kín ñaùo .

Ñaây laø hai baûn vaên cuûa thaùnh nöõ Catarina ñeä Sieâna giuùp chuùng ta xaùc ñònh roõ vaø thaêm doø taàm quan troïng cuûa söï deø daët kín ñaùo :

"Söï deø daët kín ñaùo keùo thaân xaùc ra khoûi nhöõng vui thuù vaø nhöõng teá nhò cuûa theá gian. Noù laøm cho thaân xaùc traùnh xa xaõ hoäi cuûa ngöôøi traàn gian vaø ñöa noù vaøo xaõ hoäi cuûa caùc toâi tôù Thieân Chuùa. Söï deø daët kín ñaùo khieán con ngöôøi troán khoûi nhöõng nôi toäi loãi vaø daãn ñöa noù vaøo nhöõng choã thuùc ñaåy loøng ñaïo haïnh. Noù ñieàu tieát moïi phaàn thaân theå ñeå chuùng trôû neân giaûn dò vaø ñöôïc giöõ gìn yù töù : Con maét khoâng nhìn nhöõng gì bò caám ñoaùn vaø chæ nhìn thaáy tröôùc maët trôøi vaø ñaát; mieäng löôõi traùnh moïi lôøi noùi voâ ích vaø phuø phieám, nhöng saün saøng loan baùo Lôøi Chuùa vì phaàn roãi cuûa tha nhaân vaø xöng thuù toäi loãi mình; loã tai xua ñuoåi caùc dieãn töø bôûn côït, nònh hoùt, phoùng ñaõng, vaø noùi xaáu keû khaùc, nhöng chaêm chuù laéng nghe Lôøi Chuùa vaø nhöõng keâu than cuûa tha nhaân haàu caûm thoâng vôùi nhu caàu cuûa hoï... Söï deø daët kín ñaùo cuõng ñieàu tieát ñoâi tay trong nhöõng gì chuùng ñuïng chaïm vaø thöïc hieän, höôùng daãn ñoâi chaân treân nhöõng neõo ñöôøng cuûa chuùng, haàu luaät leä xaáu xa cuûa xaùc thòt haèng choáng laïi tinh thaàn khoâng laøm oâ nhieãm caùc khí cuï naày"

Vaø ñaây laø ñieàu Chuùa Chuùa Cöùu Theá noùi vôùi Catarina : "Söï deø daët kín ñaùo khoâng laø gì khaùc ngoaøi söï hieåu bieát ñích thöïc maø linh hoàn coù veà mình vaø veà Chuùa. Chính trong söï nhaän bieát naày maø söï deø daët kín ñaùo ñaõ caém reã vaøo. Noù laø moät ngaønh ñöôïc gheùp vaøo vaø keát hieäp vôùi ñöùc aùi... Söï deø daët kín ñaùo seõ khoâng laø moät nhaân ñöùc mang laïi nhöõng hoa traùi söï soáng, neáu noù khoâng ñöôïc troàng caáy trong nhaân ñöùc khieâm nhöôøng, bôûi vì ñöùc khieâm nhöôøng phaùt xuaát töø söï nhaän bieát maø linh hoàn coù ñöôïc veà mình. Vaø Thaày ñaõ baûo con laø caên reã cuûa söï deø daët kín ñaùo laø moät hieåu bieát chaân thöïc veà baûn thaân vaø veà loøng nhaân laønh cuûa Chuùa, noù laøm cho linh hoàn trao ban caùch töï nhieân cho moãi ngöôøi caùi gì hoï ñaùng phaûi ñöôïc.

Hoaøn toaøn ngöôïc laïi caùch öùng xöû cuûa nhöõng ai coù nhaân ñöùc deø daët kín ñaùo... Hoï traû laïi cho tha nhaân nhöõng gì hoï nôï tha nhaân, nhaát laø hieán taëng cho tha nhaân tình thöông phaùt xuaát töø ñöùc aùi, lôøi caàu nguyeän khieâm toán vaø lieân ló maø moïi ngöôøi phaûi duy trì cho nhau"

1. Tình yeâu khoâng khoe khoang. "Khi laøm vieäc laønh phuùc ñöùc, anh em phaûi coi chöøng, chôù coù phoâ tröông cho thieân haï thaáy, baèng khoâng anh em seõ chaúng ñöôïc Cha cuûa anh em, Ñaáng ngöï treân trôøi, ban thöôûng. Vaäy khi boá thí, ñöøng coù khua chieâng ñaùnh troáng nhö boïn ñaïo ñöùc giaû... coát ñeå ngöôøi ta khen" (Mt 6,1-2). Tình yeâu khoâng laøm cho ngöôøi ta chuù yù. Xin Chuùa ban cho chuùng con söï xoùa boû veà ñieàu thieän khoâng gaây roän raøng naày.

2. Tình yeâu khoâng khoe khoang. "Khi anh ñöôïc môøi döï tieäc, anh haõy ñi ngoài vaøo choã cuoái, ñeå khi ngöôøi ñaõ môøi anh ñeán noùi vôùi anh 'xin môøi baïn leân treân cho'. Baáy giôø anh seõ ñöôïc vinh döï tröôùc maët moïi ngöôøi ñoàng baøn. Vì phaøm ai toân mình leân seõ bò haï xuoáng, coøn ai haï mình xuoáng seõ ñöôïc toân leân" (Lc 14,10-11). Chuùng ta haõy caàu xin Chuùa ban ôn coù theå haï mình xuoáng, baèng caùch ngoài vaøo choã cuoái trong tröôøng hôïp cuï theå noï kia xaûy ra.

3. Tình yeâu khoâng khoe khoang. "Laïy Chuùa, xin canh giöõ mieäng con vaø troâng chöøng löôõi con" (Tv 141,3). Xin Chuùa giaûi thoaùt chuùng ta khoûi söï thaùi quaù trong lôøi noùi loä roõ trong vieäc taùn gaãu keùo daøi, trong nhu caàu keå leå veà mình khoâng kìm haõm ñöôïc, trong söï khoâng theå giöõ bí maät, trong öôùc muoán thoûa maõn tính toø moø veà cuoäc ñôøi keû khaùc...

4. Tình yeâu khoâng khoe khoang. Chuùa Cöùu Theá noùi vôùi thaùnh nöõ Catarina ñeä Sieâna raèng "Söï deø daët kín ñaùo khoâng laø gì khaùc ngoaøi söï hieåu bieát ñích thöïc maø linh hoàn coù veà mình vaø veà Chuùa. Chính trong söï hieåu bieát aáy maø söï deø daët kín ñaùo ñaõ aên reã saâu vaøo". Chuùng ta haõy xin ôn khieâm nhöôøng vaø ngheøo khoù taâm hoàn. Tình yeâu laø deø daët kín ñaùo.

5. Tình yeâu khoâng khoe khoang. "Coøn Maria thì caån thaän giöõ gìn nhöõng ñieàu aáy vaø suy nieäm trong loøng" (Lc 2,19). Chuùng ta haõy caàu xin ôn noäi taâm, thinh laëng vaø caàu nguyeän.

muïc luïc

1. Tình yeâu khoâng phoàng leân (kieâu ngaïo) :

Ngoaïi ñoäng töø phoàng leân thaùnh Phaoloâ duøng ôû ñaây laøm chuùng ta lieân töôûng ñeán nguï ngoân La Fontaine "Con nhaùi muoán phoàng to baèng con boø", vaø ñeå roõ hôn, ngöôøi ta dòch theâm phoàng to kieâu ngaïo : "Söï hieåu bieát ñoù phoàng to (sinh) loøng kieâu ngaïo, coøn loøng baùc aùi thì xaây döïng" (I Cor 8,1). Kieâu ngaïo, khoe khoang, keânh kieäu laø nhöõng bieåu loä cuûa loøng meán moä chính mình, chöù khoâng phaûi laø cuûa ñöùc aùi, voán laø tình yeâu ñoái vôùi Thieân Chuùa vaø tha nhaân.

"Keû naøo yeâu baûn thaân baèng moät tình yeâu voâ traät töï thì chaúng coù ñöùc aùi nôi mình, bôûi vì noù khoâng yeâu meán Chuùa... Loøng töï aùi loät boû ñöùc aùi khoûi taâm hoàn ñeå maëc cho noù tính xaáu kieâu ngaïo. Vaø chính vì theá maø moïi toäi loãi ñeàu baét nguoàn töø loøng töï aùi"

Loøng töï aùi ñöôïc nhaän dieän bôûi söï thích nghó ñeán mình hôn laø nghó ñeán Chuùa Kitoâ vaø Giaùo Hoäi cuûa Ngaøi. Hay coøn bôûi öôùc muoán laøm cho caùc quan ñieåm rieâng cuûa mình ñöôïc vöôït troåi trong vaán ñeà naày hoaëc vaán naïn kia... Thaùnh Phaoloâ khoâng dòu daøng vôùi nhöõng ngöôøi Coâlosseâ :

"... Hoï chìm ñaém trong nhöõng thò kieán cuûa mình, veânh vaùo vì nhöõng suy nghó theo loái ngöôøi phaøm. Hoï khoâng gaén chaët vôùi Ñaàu laø Ñöùc Kitoâ..." (Col 2,18-19).

Thaùnh nhaân coøn goïi caùi ñoù laø söï hoãn laùo ngaïo maïn trong moät baûn lieät keâ maø Ngaøi goïi laø môù loän xoân : "chia reõ, ghen töông, oaùn gheùt, caïnh tranh, vu khoáng, noùi haønh, kieâu caêng, hoãn loaïn" (II Co 12,20). Ñoïc nhöõng ñieàu nhö theá, coù leõ chuùng ta khoâng khoûi nghó raèng caû ñeán caùc coäng ñoaøn, giaùo xöù chuùng ta cuõng chaúng hôn gì coäng ñoaøn Corintoâ !

Ñoù laø lôøi khuyeân cuûa thaùnh Phaoloâ vaøo cuoái thö gôûi tín höõu Roâma :

"Haõy ñoàng taâm nhaát trí vôùi nhau, ñöøng töï cao töï ñaïi, nhöng ham thích nhöõng gì heøn moïn. Anh em ñöøng cho mình laø khoân ngoan" (Rm 12,16).

Tito Colliander, moät tín höõu Chính Thoáng coù gia ñình ñaõ vieát :

" Quaû thaät laøm sao moät ngöôøi coù theå nhaän ñöôïc nhöõng lôøi khuyeân, söï ñaøo taïo, giuùp ñôõ, neáu y nghó raèng mình bieát heát moïi söï, coù theå laøm moïi thöù vaø chaúng caàn lôøi khuyeân baûo naøo caû ? Khoâng moät tia saùng naøo coù theå xuyeân qua ñöôïc moät böùc töôøng töï maõn nhö theá : 'Khoán thay nhöõng keû coi mình laø khoân ngoan, vaø cho mình laø thoâng minh' (Is 5,21)...

Neáu baïn thaêm doø trong saâu thaúm löông taâm mình, baïn seõ khaùm phaù ra nhöõng ñieàu töông töï. Caûm giaùc khoù chòu maø baïn caûm nhaän khi coù ai ñoù noùi nghòch laïi vôùi baïn cho pheùp baïn deã daøng thaáy roõ ñieàu ñoù. Chuùng ta soáng nhö vaäy nhö nhöõng teân noâ leä. Nhöng 'ôû ñaâu coù Thaùnh Thaàn laø ôû ñoù coù töï do' (2 Cor 3,17)"

"Söï töï do maø Thaùnh Thaàn ban cho chuùng ta ñi qua moät tình yeâu ñuùng ñaén ñoái vôùi baûn thaân, noù döïa treân moät söï hieåu bieát ñích thöïc veà mình. 'Neáu con muoán ñaït ñöôïc söï hieåu bieát hoaøn haûo, neáu con muoán thöôûng thöùc Chaân lyù vónh cöûu laø chính Chuùa, thì ñaây laø con ñöôøng : con ñöøng bao giôø ra khoûi söï hieåu bieát chính con vaø luoân haï mình trong thung luõng khieâm nhöôøng. Con seõ nhaän ra chính Chuùa ôû trong con, vaø töø söï hieåu bieát naày con keùo ra ñöôïc moïi thöù caàn thieát. Khoâng moät nhaân ñöùc naøo coù theå coù söï soáng trong chính mình, ngoaïi tröø bôûi ñöùc aùi vaø bôûi ñöùc khieâm nhöôøng, voán laø meï nuoâi cuûa ñöùc aùi. Söï hieåu bieát veà chính con seõ gôïi leân cho con ñöùc khieâm nhöôøng, khi con khaùm phaù ra ñöôïc raèng con chaúng hieän höõu, vaø höõu theå maø con cuõng nhö nhöõng ngöôøi khaùc ñaõ laõnh nhaän töø nôi Chuùa laø Ñaáng yeâu thöông caùc con, tröôùc khi caùc con coù maët treân ñôøi"

Nhaân nhöõng aân ban thieâng lieâng ñöôïc trao cho coäng ñoaøn xuyeân qua moãi ngöôøi chuùng ta (vieäc naày kheâu leân caùc caùm doã veà kieâu ngaïo), thaùnh Phaoloâ khuyeán caùo söï ñaùnh giaù ñuùng ñaén döïa treân moät hieåu bieát chaân thaät veà chính mình nhu sau :

"Anh em ñöøng quaù möùc khi ñaùnh giaù chính mình, nhöng haõy ñaùnh giaù mình cho ñuùng möùc, moãi ngöôøi tuøy theo löôïng ñöùc tin Thieân Chuùa ñaõ phaân phaùt cho" (Rm 12,3).

Lôøi keâu goïi ñeán ñöùc khieâm toán naày laø caàn thieát cho chuùng ta : chuùng ta seõ khoâng bao giôø nhôõ phoâ tröông söï hôn ngöôøi cuûa chuùng ta, trong thaùi ñoä hay trong lôøi noùi... Trong thö gôûi tín höõu thaønh Philipheâ, thaùnh Phaoloâ coøn ñi xa hôn :

"Ñöøng laøm chi vì oùc beø phaùi, vì hö danh, nhöng moãi ngöôøi haõy khieâm nhöôøng ñaùnh giaù ngöôøi khaùc troåi vöôït hôn mình" (Phil 2,3).

4. Thieân Chuùa choáng laïi nhöõng keû kieâu ngaïo :

Chuùng ta bieát roõ lôøi caàu nguyeän cuûa Trinh Nöõ Maria tröôùc söï hieän dieän cuûa baø chò hoï Elizabeth : Kinh Magnificat, linh hoàn toâi ngôïi khen Chuùa. Meï haùt leân Chuùa ñaõ ñoaùi nhìn söï ngheøo khoù cuûa nöõ tyø Ngaøi theá naøo. Xuyeân qua aân suûng daït daøo cuûa Maàu nhieäm Nhaäp Theå naày, Meï cuõng nhaän thaáy raèng Chuùa ñeán phaân taùn nhöõng keû kieâu ngaïo bôûi chính nhöõng tính toaùn cuûa loøng hoï.

Cha Laurentin chuù giaûi :

"Nhöõng ngöôøi ngheøo soáng trong chaân lyù : hoï bieát yeáu ñuoái cuûa hoï vaø söï cao caû cuûa Thieân Chuùa. Coøn nhöõng keû kieâu ngaïo phoàng mình leân, töï cho mình nhöõng veõ beà ngoaøi cao hôn nhöõng gì thöïc söï laø hoï.Haûnh dieän veà baûn thaân vaø söï ñoäc laäp hôn ngöôøi cuûa mình, hoï töï phuï phong cho mình laøm ñòch thuû vôùi Thieân Chuùa. Tình yeâu aûo töôûng veà baûn thaân cuûa hoï laøm cho hoï trôû neân thuø nghòch vôùi chaân lyù, vaø thuø ñòch vôùi nhöõng ngöôøi ngheøo maø hoï thoáng trò ñeå vöôn leân.

... Thieân Chuùa laøm thaát baïi nhöõng yù ñònh xaûo traù khoâng ñeå caùc maùnh khoùe cuûa chuùng thaønh töïu. Ngaøi baét nhöõng keû khoân ngoan ngay trong caùc maùnh khoùe cuûa hoï : 'Möu ñoà cuûa haïng tinh khoân, Ngöôøi phaù vôõ, khieán tay chuùng chaúng laøm neân coâng traïng gì. Ngöôøi baét keû khoân ngoan baèng chính nhöõng xaûo keá cuûa chuùng, vaø ñi tröôùc möu toan cuûa phöôøng quyû quyeät' (Job 5,12-13). Chaâm ngoân naày thöôøng ñöôïc kieåm chöùng qua doøng lòch söû : Nhöõng keû kieâu ngaïo maø tham voïng vaø aûo töôûng vöôït quaù phöông tieän cuûa mình ñang chuaãn bò cho söï suy taøn cuûa chính chuùng"

ÔÛ ñaây, trong lôøi caàu nguyeän cuûa mình, Meï Maria neâu laïi moät söï hieån nhieân xuyeân suoát caû Kinh Thaùnh. Chaúng haïn thaùnh Pheâroâ trong thö thöù nhaát :

"Anh em haõy laáy ñöùc khieâm nhöôøng maø ñoái xöû vôùi nhau, vì Thieân Chuùa choáng laïi nhöõng keû kieâu ngaïo, nhöng ban ôn cho nhöõng ngöôøi khieâm nhöôøng" (I Pet 5,5).

"Nhöng aân suûng Ngöôøi ban coøn maïnh hôn, vì theá coù lôøi Kinh Thaùnh noùi : 'Thieân Chuùa choáng laïi keû kieâu ngaïo, nhöng ban ôn cho keû khieâm nhöôøng' (Jc 4,6).

5. Moãi ngöôøi ñeàu coù söï kieâu ngaïo cuûa mình :

Duø hình thöùc theá naøo ñi nöõa, söï kieâu ngaïo cuûa moãi ngöôøi ñeàu coù moät ñieåm chung laø söï ñaùnh giaù cao thaùi quaù veà baûn thaân mình. Noù ñöôïc bieåu loä ra trong söï thoûa maõn haûo huyeàn veà caùc taøi naêng hay aân ban cuûa mình.

Ngöôøi kieâu ngaïo thích mình hôn keû khaùc vaø töï so saùnh mình toát hôn, ñöôïc phuù baåm hôn keû khaùc. Ngöôøi kieâu ngaïo queân ñi hay töø choái nhìn nhaän nhöõng gì mình coù, nhöõng gì mình laø, ñeàu bôûi Thieân Chuùa maø ñeán.

Söï kieâu ngaïo maëc nhieàu hình thöùc khaùc nhau :

Tính khoe khoang : moät söï haûnh dieän thaùi quaù ñeå ñi tìm kieám nhöõng danh döï, nhöõng söï cao troïng ; öa xuaát hieän, öa thaønh coâng ñeå thoûa maõn baûn thaân...

Söï thoûa maõn haûo huyeàn trong caùc taøi naêng vaø aân ban cuûa mình,... taét moät lôøi laø töï laáy laøm thoûa maõn.

Ao öôùc bieát heát moïi söï hay luoân luoân muoán bieát nhieàu hôn, nhieàu hôn caû nhöõng gì Thieân Chuùa ñaõ muoán cho chuùng ta bieát (moät soá nhöõng toø moø naøo ñoù laø nguyeân nhaân cuûa kieâu ngaïo).

Tính töï phuï : chính laø quaù töï tín ôû mình, coù moät yù kieán quaù ñeà cao baûn thaân, hoaëc coøn hôn nöõa laø tìm kieám moät tình traïng cao hôn hieän traïng maø Thieân Chuùa muoán cho chuùng ta.

Tính töï aùi : moät tình yeâu thaùi quaù cho mình ñöôïc bieåu loä qua vieäc tìm kieám thoaûi maùi, vaø ñöôïc dieãn taû ra trong vieäc thoûa maõn tröôùc lôøi khen taëng ; traùi laïi, khoâng theå chòu ñöïng noåi lôøi pheâ bình vaø töø choái khoâng nhìn nhaän caùc laàm loãi cuûa mình...

Tính quaù nhaïy caûm : Phaät yù veà moät chuyeän chaúng ra chi, khoâng chaáp nhaän lôøi khieån traùch... loøng töï aùi bò daøy voø.

Tính ích kyû : Tính ích kyû quô taát caû veà cho mình, tìm mình trong moïi söï, gaëp laïi mình ôû khaép moïi nôi. Taát caû chuùng ta ñeàu hôn keùm coù hình thöùc kieâu ngaïo naày len loûi vaøo caû nhöõng yù höôùng toát nhaát.

Kieâu sa : moät thöù baûo ñaûm ngaïo maïn ñöôïc bieåu loä ra trong daùng veû, kieåu caùch ; moät thöù kieâu haûnh gaàn nhö khinh bæ...

"ÔÛ ñaây khoâng theå neâu heát moïi chi tieát caùc hoa traùi cuûa kieâu ngaïo trong ñôøi soáng haèng ngaøy cuûa chuùng ta : noùi doái, chaùn naõn, buoàn baõ, ñoäc laäp, ghen töông, ruït reø...Quaû thaät, kieâu ngaïo "laø moät ngoïn gioù raát nheï nhaøng, raát tinh teá, noù thaáâm nhaäp vaøo trong haàu heát moïi hoaït ñoäng cuûa chuùng ta... vaø noù laø sôïi giaây buoäc chaët caû chuoãi caùc taät xaáu"

6. "Haõy hoïc cuøng Thaày, vì Thaày khieâm nhöôïng thaät trong loøng"

Chuùa Gieâsu nhaán maïnh ñieàu ñoù : Söï kieâu ngaïo ñeán töø trong loøng :

"Chính laø töø beân trong, töø loøng daï con ngöôøi maø xuaát ra nhöõng yù ñònh taø vaïy... kieâu ngaïo, ngoâng cuoàng. Taát caû nhöõng ñieàu xaáu xa ñoù ñeàu töø beân trong xuaát ra vaø laøm cho con ngöôøi ra oâ ueá" (Mc 21-23).

Vaø kieâu ngaïo :
ñoùng loøng chuùng ta vôùi ñöùc tin : "Laøm sao anh em coù theå tin ñöôïc, khi anh em chæ bieát nhaän laõnh vinh quang laãn cho nhau ?" (Jn 5,44).
laøm chuùng ta ra muø quaùng : "...ngöôøi leân maët kieâu caêng khoâng bieát gì caû, nhöng maéc beänh ham tranh luaän vaø thích caõi chöõ. Do ñoù sinh ra ganh tî, tranh chaáp, loäng ngoân, nghó xaáu" (I Tm 6,4). "... seõ coù nhöõng luùc gay go, ngöôøi ta seõ ra ích kyû, ham tieàn baïc, khoùac laùc, kieâu ngaïo, noùi loäng ngoân, khoâng vaâng lôøi cha meï, voâ ôn baïc nghóa, phaïm thöôïng, voâ taâm voâ tình, taøn nhaãn, noùi xaáu, thieáu tieát ñoä, hung döõ, gheùt ñieàu thieän, phaûn traéc, noâng noåi, leân maët kieâu caêng, yeâu khoaùi laïc hôn yeâu Thieân Chuùa" (II Tm 3,1-4).
laøm cho chuùng ta quay ñaàu laïi : "... keûo leân maët kieâu caêng maø bò keát aùn nhö ma quyû" (I Tm 3,6)
laøm cho chuùng ta laàm laïc : "Loøng kieâu ngaïo cuûa ngöôi ñaõ ñaùnh löøa ngöôi" (Ovadia 3).

"Ai naâng mình leân seõ bò haï xuoáng, vaø ai haï mình xuoáng seõ ñöôïc naâng leân" (Lc 14,11 vaø 18,14). Vaäy loøng chuùng ta caàn ñöôïc thanh taåy bôûi aân hueä cuûa Chuùa Thaùnh Thaàn maø Chuùa Cha ñaõ höùa vaø Chuùa Gieâsu phaùi ñeán.

"Cha giôùi thieäu vôùi caùc con moät nhaân ñöùc raát thieát thaân vôùi loøng Chuùa Cöùu Theá. Ngaøi noùi : 'Haõy hoïc cuøng Thaày vì Thaày dòu hieàn vaø khieâm nhöôïng thaät trong loøng' (Mt 11,29). Cha lieàu mình noùi moät ñieàu daïi doät, nhöng cha vaãn noùi ra laø Chuùa quaù yeâu thöông nhaân loaïi ñeán ñoãi ñoâi khi Ngaøi cho pheùp xaûy ra nhöõng toäi troïng. Taïi sao ? Ñeå nhöõng keû ñaõ phaïm caùc toäi aáy vaãn aên ôû khieâm nhöôøng, sau khi ñaõ thoáng hoái. Khoâng ai muoán töï coi mình laø thaùnh thieân khi yù thöùc ñöôïc mình ñaõ phaïm nhöõng loãi naëng. Chuùa Cöùu Theá ñaõ khuyeân nhuõ nhieàu veà ñieàu ñoù : "Haõy aên ôû khieâm nhöôøng !" Ngay caû khi caùc con laøm ñöôïc nhöõng vieäc troïng ñaïi, haõy noùi : chuùng toâi laø nhöõng ñaày tôù voâ duïng. Theá nhöng taát caû chuùng ta ñeàu coù khuynh höôùng laøm ngöôïc laïi vaø tìm caùch laøm cho mình noåi baät. Haõy trôû neân beù nhoû, ñoù laø nhaân ñöùc kitoâ giaùo coù lieân quan ñeán moãi ngöôøi chuùng ta"

Ñöùc khieâm nhöôøng, voán laø moät caùi nhìn khaùch quan vaø chaân thaät veà baûn thaân, seõ thaéng theá trong cuoäc soáng haèng ngaøy cuûa chuùng ta, khi noù laøm phaùt sinh trong chuùng ta nhöõng hoa traùi cuûa moät söï tröôûng thaønh thieâng lieâng lôùn lao hôn : giaûn dò khieâm toán, nhu caàu huynh ñeä giuùp nhau, chaáp nhaän baûn thaân, söï döûng döng lieân quan ñeán danh tieáng cuûa mình, vieäc khoâng bao giôø ngaõ loøng, bình an vaø nieàm vui noäi taâm, tìm kieám chaân lyù... Chuùng ta haõy ao öôùc vaø caàu xin ñöùc khieâm nhöôøng trong kinh nguyeän haèng ngaøy cuûa chuùng ta.

"Söï tieán boä trong ñôøi soáng thieâng lieâng ñöôïc bieåu loä ra qua moät hieåu bieát luoân luoân ñöôïc tích tuï theâm veà chính söï baát xöùng cuûa mình, theo nghóa ñaày ñuû vaø maët chöõ, ngay khi chuùng ta töï cho mình giaù trò naøo ñoù, duø baèng caùch naøo ñi nöõa, thì ñieàu ñoù chöùng toû caùc vieäc khoâng xuoâi. Caùi ñoù cuõng nguy hieåm nöõa, bôûi vì Keû Thuø seõ tieán laïi gaàn vaø baét ñaàu laøm chuùng ta maát caûnh giaùc veà caùch noù ñaët trôû ngaïi treân ñöôøng chuùng ta ñi. Linh hoàn coù yù nghó quaù cao veà mình gioáng nhö con quaï trong chuyeän nguï ngoân, thích nghe nhöõng lôøi nònh hoùt cuûa con caùo, vaø ñeå chöùng toû gioïng haùt hay cuûa mình, noù ñaõ ñeå rôi maát mieáng phoù maùt. Xin Chuùa giuùp baïn thöïc hieän caùch yù thöùc hôn caùi boån phaän khoâng ñöôïc gaùn giaù trò gì cho caùc coâng trình cuûa baïn"

Suy nieäm ñeå laàn haït Maân Coâi

1. Tình yeâu khoâng kieâu caêng. "Söï hieåu bieát sinh loøng kieâu ngaïo, coøn loøng baùc aùi thì xaây döïng" (I Cor 8,1). Chuùng ta haõy caàu nguyeän cho söï hieåu bieát nôi moãi ngöôøi chuùng ta ñöôïc neân cô hoäi chia seû, chöù khoâng phaûi ñeå phoâ tröông loøng töï phuï laø mình hieåu bieát hôn ngöôøi.

2. Tình yeâu khoâng kieâu caêng. "Anh em haõy ñoàng taâm nhaát trí vôùi nhau, ñöøng töï cao töï ñaïi, nhöng ham thích nhöõng ñieàu heøn moïn. Anh em ñöøng cho mình laø khoân ngoan" (Rm 12,16). Trong khi cuøng Meï Maria chieâm ngaém Chuùa Gieâsu ñaõ soáng theá naøo, chuùng ta haõy xin ôn ñöôïc loâi keùo bôûi nhöõng gì laø khieâm nhöôøng.

3. Tình yeâu khoâng kieâu caêng. "Ñöøng ñi quaù möùc trong khi ñaùnh giaù mình, nhöng haõy ñaùnh giaù mình cho ñuùng möùc, moãi ngöôøi tuøy theo löôïng ñöùc tin Thieân Chuùa ñaõ phaân phaùt cho" (Rm 12,3). Laïy Chuùa, xin ban cho chuùng con bieát ñoùn nhaän nhöõng cô hoäi phaûi soáng taàm thöôøng vaø beù nhoû nhö ñeán töø baøn tay Chuùa.

4. Tình yeâu khoâng kieâu caêng. "Anh em haõy laáy ñöùc khieâm nhöôøng maø ñoái xöû vôùi nhau, vì Thieân Chuùa choáng laïi keû kieâu ngaïo, nhöng ban ôn cho keû khieâm nhöôøng" (I Pet 5,5 - Jc 4,6). Laïy Chuùa, xin ban cho con bieát nhìn nhaän nhöõng sai traùi cuûa con khi laøm toån thöông caùc ngöôøi khaùc bôûi tính ngaïo ngheã cuûa con, vaø maëc cho con ñöùc khieâm nhöôøng.

5. Tình yeâu khoâng kieâu caêng. "Anh em haõy hoïc cuøng Thaày, vì Thaày dòu hieàn vaø khieâm nhöôïng thaät trong loøng" (Mt 11,29). Nhôø lôøi caàu baøu cuûa Meï Maria, xin Chuùa Thaùnh Thaàn naén ñuùc trong chuùng con söï dòu hieàn vaø khieâm nhöôïng cuûa Traùi tim Chuùa Gieâsu.

muïc luïc

Xaõ hoäi Hy-La vaøo thôøi thaùnh Phaoloâ chaéc cuõng suy ñoài nhö xaõ hoäi chuùng ta ñang soáng... bôûi vì nhöõng lôøi khuyeân nhuû vaãn mang tính thôøi söï trong boái caûnh cuûa chuùng ta ngaøy nay !