Dominique AUZENET

MÖÔØI BA NEÙT MAËT TÌNH YEÂU CHO MOÄT TÖÔNG LAI TOÁT ÑEÏP HÔN

menu

Lôøi nguyeän khieâm toán

Cuùi xin Chuùa saùng soi
cho chuùng con ñöôïc bieát vieäc phaûi laøm
cuøng khi laøm thì xin Chuùa giuùp ñôõ
cho moãi kinh moãi vieäc cuûa chuùng con
töø khôûi söï cho ñeán hoaøn thaønh
ñeàu nhôø bôûi ôn Chuùa
Amen.

Lôøi Noùi ñaàu

Nhöõng böôùc ñöôøng Tình Yeâu

Tình yeâu laø caùi "taát yeáu" cuûa traùi tim con ngöôøi. Tình yeâu laø moät nhu caàu töï nhieân, moät nhu caàu keùp cuûa con tim raát thieáu laïi raát thöøa : thöøa vì muoán cho, nhöng thieáu vì muoán nhaän, thöøa vì muoán yeâu ngöôøi khaùc vaø thieáu vì muoán ñöôïc ngöôøi khaùc yeâu mình. Haàu nhö coù moät söùc maïnh laï luøng vöøa höôùng tôùi moät ai khaùc vöøa keùo "moät ai khaùc ñoù" veà vôùi mình, ñeå roài ñaåy ñöa con ngöôøi ñi tôùi gaëp gôõ vaø keát noái, caàn nhau vaø khoâng theå thieáu nhau, laïi luoân boå tuùc cho nhau. Phaûi chaêng ñoù laø traät töï vaø quaân bình saùng taïo cuûa Thieân Chuùa döïng neân con ngöôøi coù nam coù nöõ, coù aâm coù döông, coù ngaøy coù ñeâm, coù noùng coù laïnh, coù cöùng coù meàm... Vaø maõi maõi con ngöôøi vaãn ñi tìm caùi theá quaân bình ñoù, nhö chieác kim cuûa la-baøn duø ñöôïc ñaët ôû baát cöù phöông vò naøo cuõng höôùng veà Cöïc Baéc ?

Nhöng caøng lôùn leân trong cuoäc ñôøi, con ngöôøi caøng caûm nhaän ñöôïc caùi nghòch lyù cuûa tình yeâu : Tình yeâu laø caùi deã hieåu nhaát, maø cuõng laø caùi khoù hieåu nhaát ; laø caùi thuù vò ñaùng mô öôùc nhaát, nhöng cuõng laø caùi maïo hieåm phieâu löu nhaát, vôùi thaønh coâng ngoït ngaøo hay thaát baïi ñaéng cay ... vì theá quaân bình maát ñieåm töïa, ñieåm töïa töï nhieân vaø neàn taûng.

Nhöng ñieåm töïa ñoù laø gì ? Ngöôøi thöôøng, khoâng ai ñònh nghóa ñuùng ñöôïc tình yeâu, bôûi vì nhö Blaise Pascal noùi : "Con tim coù nhöõng lyù leõ maø lyù trí khoâng bieát ñöôïc". Chæ coù moät vò thaùnh, thaùnh Gioan, "ngöôøi moân ñeä maø Chuùa Gieâsu yeâu", ñònh nghóa ñuùng ñöôïc tình yeâu :"THIEÂN CHUÙA L? TÌNH YEÂU". Thieân Chuùa yeâu thöông con ngöôøi tröôùc. Ngaøi yeâu cho ñeán cuøng, baát chaáp taát caû. Vaø ta theá naøo thì Ngaøi yeâu ta theá aáy. Ngaøi laïi trao cho ta luaät môùi tình yeâu cuûa Ngaøi : Yeâu Chuùa treân heát moïi söï vaø yeâu tha nhaân nhö chính mình : "Thöông nhö Chuùa thöông" vaø cuõng "Chæ vì loøng Chuùa thöông". Chính Thieân Chuùa laø ñieåm töïa ñoù.

Coøn tình yeâu cuûa ta ñoái vôùi Chuùa vaø tha nhaân theá naøo ? Ai cuõng coù tình yeâu, vaø khoâng ai coù theå soáng maø khoâng coù tình yeâu. Caùi quan troïng laø baûn chaát vaø ñoái töôïng, cuõng nhö caùch bieåu loä vaø thöïc hieän cuûa tình yeâu ñoù. Thöôøng ngöôøi ta nhaán maïnh vaø giaûn löôïc tình yeâu vaøo tình yeâu nam nöõ - vôï choàng, laø thöù tình yeâu töï nhieân, haáp daãn, caàn thieát, quaân bình vaø saâu xa nhaát maø con ngöôøi coù theå laõnh hoäi deã daøng, ñeán ñoåi Thaùnh Kinh cuõng laáy tình yeâu vôï choàng ñeå dieãn taû moái töông quan giöõa Thieân Chuùa vôùi Daân Ngöôøi, vôùi Giaùo Hoäi vaø vôùi moãi moät taâm hoàn.

Baïn ñaõ bieát yeâu vaø ñaõ yeâu chöa ? Tình yeâu khoâng coù giôø heïn : Tình yeâu ñeán nhieàu khi raát baát ngôø. Tình yeâu thaät khoâng coù tuoåi taùc, hay nhöõng caùch bieät xaõ hoäi... Neáu ñònh nghóa tình yeâu ñaõ laø khoù, thì neâu leân lyù do taïi sao yeâu laïi caøng khoù hôn. Nhöng tình yeâu laø moät quaù trình : Tình yeâu keâu goïi tình yeâu, tình yeâu "xin" tình yeâu. Vaø tình yeâu ñöôïc tình yeâu ñaùp traû môùi thaät laø tình yeâu. Tình yeâu seõ trieån nôû troïn veïn khi ñöôïc trao taëng ñuùng ñoái töôïng. Tình yeâu maïnh hôn taát caû, tình yeâu maïnh hôn söï cheát khi tình yeâu "coù ñöôïc" ñuùng ñoái töôïng cuûa mình ... Ñoái töôïng ñoù coù theå laø moät con ngöôøi, moät lyù töôûng, moät toân giaùo, vaø treân heát laø chính Thieân Chuùa, "ñoái töôïng duy nhaát" nhö caùc tu só haèng tuyeân khaán.

Khoâng ai coù theå soáng maø khoâng caàn ñeán ngöôøi khaùc, vì vaäy chuùng ta caàn phaûi hieåu bieát nhau hôn, ñeå soáng toát hôn trong tình huynh ñeä vôùi tö caùch laø ngöôøi kitoâ höõu. Caùch soáng ñoù khieán chuùng ta trôû neân chöùng nhaân ñích thöïc cuûa Tin Möøng Chuùa Kitoâ : "Kìa xem hoï yeâu thöông nhau laø döôøng naøo !" Vaø chính theøm soáng cuoäc soáng yeâu thöông nhau cuûa caùc kitoâ höõu ñaàu tieân ñoù maø ngöôøi ta gia nhaäp Ñaïo. Vì theá maø Ñöùc Thaùnh Cha Gioan Phaoloâ II nhaán maïnh luoân raèng theá giôùi ngaøy nay caàn nhieàu chöùng taù hôn.

Moãi ngöôøi, duø lôùn duø nhoû vaø duø ôû baát cöù ñòa vò naøo, baäc soáng naøo, cuõng ñeàu coù moät hoaøn caûnh rieâng, nhöõng öu tö lo laéng rieâng, nhöõng vui buoàn, haïnh phuùc vaø ñau khoå rieâng, nhöõng thaønh coâng vaø thaát baïi, khoân ngoan vaø daïi khôø, maïnh meõ vaø yeáu ñuoái, nhaân ñöùc vaø toäi luïy rieâng, khoâng ai thaät söï gioáng ai... Nhöng taát caû ñeàu coù lôøi giaûi thích, vaø lôøi giaûi thích naøo cuõng coù lyù cuûa noù. Chæ coù söï toân troïng, nhaãn naïi laéng nghe vaø yeâu thöông chia seõ trong söï khieâm toán ñaët mình vaøo hoaøn caûnh cuûa keû khaùc, vôùi yù nghó raèng neáu Chuùa khoâng thöông gìn giöõ thì ta chaéc gì ñaõ hôn hoï, maø coù khi coøn teä hôn gaáp boäi, laïi ñeå cho loøng nhaân töø cuûa Chuùa ñoaùn xeùt, ta môùi coù theå hieåu ñöôïc hoï, caûm thoâng vôùi hoï vaø hoï môùi caûm thaáy ñöôïc an uûi naâng ñôõ.

Ngöôøi ta deã bò xeáp loaïi vaø keát aùn, loaïi tröø vaø xa laùnh quaù ñi roài, khieán loøng hoï trôû neân cay ñaéng, khoâ cöùng, töï veä vaø ñoùng kín, buoâng xuoâi tuyeät voïng, hoaëc coù khi noåi loaïn, taøn baïo taán coâng, phôi traàn vaïch maët loãi laàm cuûa nhöõng keû maø hoï cho laø giaû hình. Cuoäc ñôøi ñang caàn nhöõng moân ñeä cuûa Chuùa Gieâsu gioáng Thaày mình : ñi tìm chieân laïc, laéng nghe, khoâng keát aùn, khoâng xua ñuoåi hay xa traùnh ... Tình yeâu thöông vaø baùc aùi muïc vuï ñoù môû ra vaø höôùng daãn con ñöôøng veà, veà vôùi Chuùa laø Cha ñang nhaãn naïi chôø ñôïi vaø giang tay ñoùn môøi : Toâi seõ choåi daäy vaø ñi veà cuøng cha toâi. Laïy Chuùa, xin thöông con theo loøng nhaân haäu cuûa Chuùa, xin ñöøng ñuoåi con xa nhan thaùnh Ngaøi, xin laáy tinh thaàn quaûng ñaïi ñôõ naâng con, con seõ daïy cho ngöôøi toäi loãi bieát ñöôøng loái Chuùa vaø nhöõng ai laïc böôùc seõ trôû veà vôùi Ngaøi. Ai daùm noùi mình laø voâ toäi ñeå neùm vieân ñaù ñaàu tieân ?! Cuøng laø con, cuøng laø toäi nhaân, haõy cuøng dìu nhau trôû laïi Nhaø Cha laø Ñaáng cöùu ñoä.

Nhöng, tình yeâu luoân caàn ñöôïc nuoâi döôõng, huaán luyeän vaø höôùng daãn, thöû thaùch vaø thanh luyeän, ... theo moät maãu möïc. Nhöng maãu möïc naøo ? Traûi qua kinh nghieäm baûn thaân vaø kinh nghieäm chia seõ cuûa bao nhieâu ngöôøi : Bao nhieâu haïnh phuùc, bao nhieâu ñau khoå, bao nhieâu tieáng cöôøi, bao nhieâu nöôùc maét, bao nhieâu ngoït ngaøo, bao nhieâu cay ñaéng, bao nhieâu chòu ñöïng, bao nhieâu quaûng ñaïi tha thöù, bao nhieâu ghen tuoâng, oaùn haän vaø tieác nuoái, bao nhieâu sum hoïp, bao nhieâu ly tan, bao nhieâu haøn gaén, bao nhieâu ñoå vôû... tôùi nay, toâi coù theå noùi : Chæ coù moät maãu möïc thöïc söï, laø chính Ñöùc Gieâsu Kitoâ - Thieân Chuùa laøm ngöôøi vaø Tình Yeâu cuûa Ngaøi.

Trong chieàu höôùng naày, Thaùnh Kinh laø moät chuyeän tình, moät giao öôùc tình yeâu, maø Thieân Chuùa laø phía luoân luoân trung thaønh : Duø Pheâroâ choái Ngaøi, Chuùa Gieâsu khoâng loaïi tröø Pheâroâ ; vaø khi trao quyeàn chaên ñaøn chieân cuûa Ngaøi cho oâng, Chuùa Gieâsu ñaõ chæ ñoøi Pheâroâ "tuyeân xöng tình yeâu". Thaùnh Phaoloâ, ngöôøi ñaõ baét bôù tín höõu, quyeát loaïi tröø Danh Gieâsu, nhöng Chuùa Gieâsu ñaõ yeâu Phaoloâ, baát chaáp taát caû nhöõng gì Phaoloâ ñaõ laøm ... Vaø moät khi ñaùp traû laïi tình yeâu Gieâsu, Phaoloâ khoâng coøn muoán bieát ai hay gì khaùc nöõa ngoaøi Gieâsu, vaø Gieâsu chòu ñoùng ñinh treân thaäp giaù.

Roài qua kinh nghieäm cuûa mình, trong thö gôûi tín höõu Corintoâ, Phaoloâ chæ daãn cho chuùng ta haønh trình tình yeâu ñoù, maø toâi muoán chia seû vôùi baïn qua cuoán saùch L'AMOUR EN TREIZE EÙTAPES cuûa Cha Dominique AUZENET do EÙditions des Beùatitudes aán haønh naêm 1998 maø toâi xin pheùp chuyeån ngöõ, - vaø coù phaàn chæ chuyeån yù : "möôøi ba NEÙt maët tình yeâu ". Treân nhöõng böôùc ñöôøng tình yeâu, ta coù theå gaëp ñuû thöù : Bình an xuoâi thuaän hay gian nan vaát vaû, naéng aám traêng thanh hay möa sa baûo toá, baïn hieàn vaø tín trung, hay phaûn boäi troäm cöôùp, löu manh vaø sôû khanh, coù khi döøng laïi vì vaáp ngaõ vaø thöông tích, coù khi phaûi thoái lui hay ñoåi höôùng ... Thaùnh Augustinoâ caàu nguyeän : "Laïy Chuùa, xin cho con bieát Chuùa, xin cho con bieát con". Coøn Toân Vuõ thì noùi : "Bieát ngöôøi bieát ta, traêm traän traêm thaéng". Bieát mình ñaõ laø khoù, huoáng chi bieát ngöôøi ! Ñeán ñoãi tieàn nhaân phaûi thoát leân :"Vi nhaân nan" (laøm ngöôøi khoù) ! Khoù khoâng coù nghóa laø boû khoâng laøm, duø coù khi thaønh coâng coù khi thaát baïi, nhö vò vaên haøo noåi tieáng cuûa Vieät Nam ñaõ noùi : "Ai töøng chieán thaéng maø khoâng heà chieán baïi, ai neân khoân maø chaúng daïi ñoâi laàn, nhöng ñaây chöa phaûi traän sau cuøng chieán ñaáu". Chôù gì trong moïi cuoäc chieán ñaáu, tröôùc heát ta ñöôïc "thaønh nhaân", roài môùi mong thaønh "thaùnh nhaân".

Nhö theá giaù trò ñích thöïc cuûa con ngöôøi khoâng phaûi ñöôïc ño löôøng ñaùnh giaù baèng nhöõng kyø coâng hay kieät taùc ñaõ thöïc hieän, cuõng khoâng phaûi baèng nhöõng chieán thaéng ñeø beïp ngöôøi khaùc, veà uy quyeàn, veà tieàn baïc, veà taøi trí, veà thuû ñoaïn beø phaùi, v.v... maø chính laø bôûi söï "thaønh nhaân" cuûa mình. Ñoù laø caùi maø thaùnh Phaoloâ trong thö gôûi tín höõu Corintoâ goïi laø Ñöùc AÙi. Ñöùc AÙi ñoù phaûi laø ñoäng löïc cuûa taát caû, nhö cha oâng chuùng ta caên daën : "Laøm chi thì cuõng phaûi ñeå laïi moät chuùt tình, ñeå sau naày coøn coù theå nhìn laïi cho söûa maët nhau".

Thieáu chuùt tình ñoù, Cain ñaõ khoâng theå nhìn söûa maët em ruoät mình laø Abel, ñeå roài ñi ñeán choã gieát cheát em. Loøng ghen gheùt ñaõ coù töø buoåi ñaàu trong moái töông quan giöõa ngöôøi vôùi ngöôøi ! Baèng chính söùc lao ñoäng cuûa mình, Cain troàng troït vaø Abel chaên nuoâi. Caû hai ñeàu daâng leân Chuùa hoa maøu ruoäng ñaát vaø lao coâng cuûa con ngöôøi mình, coù khaùc laø khaùc ôû phaåm chaát leã vaät bieåu loä taám loøng. Vaø Thieân Chuùa, Ñaáng muoán tình thöông hôn cuûa leã, ñaõ ñoùn nhaän cuûa leã cuûa ngöôøi coù chuùt tình.

Haõy boû chuùt tình ñoù vaøo trong cuoäc soáng vaø trong caùc moái töông giao cuûa ta. Ñöøng laáy laøm laï khi bò ghen gheùt, deøm pha... vaø nhaát laø ñöøng theøm deøm pha ghen gheùt, phaù ñoå keû khaùc. Haõy nghó tôùi toång löôïng cuûa ñaïi cuoäc, haõy coá gaéng theo kòp ngöôøi, vaø khi caàn thì cöù vöôït hôn ngöôøi, ñöøng buoàn khi thaáy ngöôøi theo kòp mình vaø vöôït troåi hôn mình, ñöøng ngaên caûn song haõy giuùp hoï tieán, nieàm vui veà thaønh coâng cuûa ñaïi cuoäc seõ laø phaàn thöôûng cao quí vaø lôùn lao voâ cuøng. Ñoù cuõng chính laø yù nghóa vaø noå löïc cuûa chöông trình "Cho Moät Töông Lai Toát Ñeïp Hôn" maø chuùng toâi vaãn coá theo ñuoåi, haàu laøm ñöôïc moät caùi gì cho nhöõng ngöôøi keùm may maén hôn maø Chuùa Quan Phoøng gôûi ñeán cho mình, cho duø coù phaûi traû giaù ñaét.

Tuy coù nhieàu böôùc, nhieàu chaëng, nhöng Ñöôøng Tình Yeâu ñaõ coù muïc ñích : Phaûi luoân choåi daäy, phaûi luoân ñi tôùi, vì vaãn luoân coù moät baïn ñoàng haønh trung tín : "Ñöôøng traàn khoâng böôùc moät mình, nhöng maø coù Chuùa Voâ Hình cuøng ñi". Toâi môøi baïn cuøng tieán böôùc theo Chuùa Gieâsu. Khoâng chæ môøi goïi ta theo Ngaøi, Chuùa Gieâsu coøn môû ñöôøng cho ta. Duø ñoâi khi moïi caùnh cöûa xem ra ñoùng chaët, Ngaøi vaãn chöøa cho ta moät loái nhoû ... Treân ñöôøng daøi meät moûi, gaùnh naëng, vaáp ngaõ,...Ngaøi coøn naâng ñôõ vaø laøm laïi söùc cho ta nöõa. Song quaû thaät Ngaøi chính laø Con Ñöôøng, vaø ñöôøng cuûa Ngaøi seõ daãn ta ñeán Söï Thaät, Söï Thaät giaûi thoaùt chuùng ta vaø cho chuùng ta Söï Soáng Ñôøi Ñôøi, nhö Ngaøi ñaõ noùi : "Thaày laø Ñöôøng, laø Söï Thaät vaø laø Söï Soáng".

"Trong caùc aân hueä Thieân Chuùa ban, anh em cöù tha thieát tìm nhöõng ôn cao troïng nhaát. Nhöng ñaây, toâi xin chæ cho anh em Con Ñöôøng Troåi Vöôït hôn caû:
Giaû nhö toâi coù noùi ñöôïc caùc thöù tieáng cuûa loaøi ngöôøi, vaø cuûa caùc thieân thaàn ñi nöõa, maø toâi khoâng coù Ñöùc AÙi, thì toâi cuõng chaúng khaùc gì thanh la pheøng pheøng, hay chuõm choeï xoang xoaûng !
Giaû nhö toâi ñöôïc ôn noùi tieân tri vaø ñöôïc bieát heát moïi bí nhieäm, moïi leõ cao sieâu, hay coù ñöôïc taát caû Ñöùc Tin ñeán chuyeån nuùi dôøi non, maø khoâng coù Ñöùc AÙi, thì toâi cuõng chaúng laø gì !
Giaû nhö toâi coù ñem heát gia taøi cô nghieäp maø boá thí, hay noäp caû thaân xaùc toâi ñeå chòu thieâu ñoát, maø khoâng coù Ñöùc AÙi, thì cuõng chaúng ích gì cho toâi !
Ñöùc AÙi thì nhaãn nhuïc, hieàn haäu, khoâng ghen töông, khoâng veânh vang, khoâng töï ñaéc, khoâng laøm ñieàu baát chính, khoâng tìm tö lôïi, khoâng noùng giaän, khoâng nuoâi haän thuø, khoâng möøng khi thaáy söï gian aùc, nhöng vui khi thaáy ñieàu chaân thaät.
Ñöùc AÙi tha thöù taát caû, tin töôûng taát caû, hy voïng taát caû, chòu ñöïng taát caû.
Ñöùc AÙi khoâng bao giôø maát ñöôïc. Ôn noùi tieân tri ö ? - Cuõng chæ nhaát thôøi ! Ôn noùi caùc tieáng laï chaêng ? - Coù ngaøy seõ heát ! Ôn hieåu bieát ö ? - Roài cuõng chaúng coøn ! Vì chöng söï hieåu bieát thì coù ngaàn, ôn noùi tieân tri cuõng coù haïn, khi caùi Hoaøn Haûo tôùi, thì caùi coù ngaàn coù haïn seõ bieán ñi. Cuõng nhö khi toâi coøn laø treû con, toâi noùi naêng nhö treû con, hieåu bieát nhö treû con, suy nghó nhö treû con ; nhöng khi toâi ñaõ thaønh ngöôøi lôùn, thì toâi boû taát caû nhöõng gì laø treû con. Baây giôø chuùng ta thaáy lôø môø, nhö trong moät taám göông, mai sau seõ ñöôïc maët giaùp maët. Baây giôø toâi chæ bieát coù ngaàn coù haïn, mai sau toâi seõ ñöôïc bieát heát, nhö Thieân Chuùa bieát toâi. Hieän nay, Ñöùc Tin, Ñöùc Caäy, Ñöùc AÙi, caû ba ñeàu toàn taïi, nhöng cao troïng hôn caû laø Ñöùc AÙi". (I Cor.12, 31 - 13, 13)

ÑCV. Xuaân Bích Hueá
Muøa Chay 2003
Micae-Phaoloâ Traàn Minh Huy, pss

"Trong thö göûi tín höõu Coârintoâ, khi thaùnh Toâng ñoà trình baøy cho ngöôøi nhaän hình aûnh naày cuûa ñöùc aùi Phuùc aâm, chaéc chaén trí oùc vaø taâm hoàn ngaøi hoaøn toaøn ngaäp traøn tö töôûng veà tình yeâu cuûa Chuùa Kitoâ maø ngaøi muoán höôùng coäng ñoaøn tín höõu ñeán, ñeán ñoãi chuùng ta coù theå coi baøi ca ñöùc aùi cuûa ngaøi nhö moät baûn chuù giaûi luaät daïy chuùng ta yeâu thöông nhau theo göông maãu Chuùa Kitoâ Tình Yeâu"

ÑTC Gioan Phaoloâ II
Baøi Giaùo lyù ngaøy Thöù Tö 31.8.1988

"Thaùnh Phaoloâ khoâng baän taâm ñaùnh giaù tình yeâu, cuõng chaúng baän taâm giaûi thích cho chuùng ta tình yeâu laø gì vaø tình yeâu khoâng laø chi. Moät caùch ñôn sô nhöng coù tính caùch giaùo duïc nhieàu hôn, ngaøi noùi cho chuùng ta caùi tình yeâu laøm hay khoâng laøm : 16 ñoäng töø, 16 haønh ñoäng, toát hay xaáu. Tröôùc heát, hai haønh ñoäng tích cöïc vaø boå sung, roài baûy loái öùng xöû ñeå traùnh ; tieáp ñeán, caùch song ñoái, boán nhaân ñöùc ñöôïc dieãn taû trong boán coâng thöùc loaïi suy ; sau cuøng laø toät ñænh, vì coù söï vöôn leân vôùi ba nhaân ñöùc ñoái thaàn".

P. Scheffer
La Parole notre amie, Christ Source de Vie 1984,p.58

Giôùi raên yeâu thöông
"Thaày ban cho caùc con moät giôùi raên môùi laø caùc con haõy yeâu thöông nhau. Nhö Thaày ñaõ yeâu thöông caùc con, caùc con haõy yeâu thöông nhau. Cöù daáu naày maø moïi ngöôøi seõ nhaän bieát caùc con laø moân ñeä cuûa Thaày laø neáu caùc con coù tình yeâu thöông ñoái vôùi nhau". Jn 13, 34-35

Khôûi ñaàu baøi ca ñöùc aùi, thaùnh Phaoloâ baét ñaàu noùi cho chuùng ta Tình yeâu laø gì : Tình yeâu laø kieân nhaãn... Dòch saùt ñoäng töø Hy laïp coù nghóa laø tình yeâu coù taám loøng cao thöôïng... Ñoù laø caû moät chöông trình cho ñôøi soáng haèng ngaøy cuûa chuùng ta, vaø chæ coù Chuùa Thaùnh Thaàn môùi coù theå kieän toaøn chöông trình ñoù nôi chuùng ta...

1. Thieân Chuùa nhaãn naïi.

Toaøn boä Kinh Thaùnh minh chöùng raèng Thieân Chuùa nhaãn naïi. Suoát doøng lòch söû cuûa mình, daân Dothaùi caøng ngaøy caøng yù thöùc saâu xa veà söï nhaãn naïi cuûa Thieân Chuùa. Khi maïc khaûi cho Maisen, Giaveâ tuyeân boá Ngaøi laø Thieân Chuùa nhaân töø vaø thöông xoùt, chaäm baát bình, giaøu aân suûng vaø trung tín (Xh, 34,6...). Caùc maïc khaûi keá tieáp seõ caøng luùc caøng nhaán maïnh veà loøng nhaãn naïi vaø tình yeâu nhaân töø cuûa Chuùa Cha, Ñaáng bieát chuùng ta ñöôïc döïng neân baèng gì, chaäm noåi giaän vaø traøn ñaày tình thöông, khoâng ñoái xöû vôùi chuùng ta theo loãi laàm cuûa chuùng ta (Tv 103,8).

Bôûi thaùi ñoä ñoái vôùi nhöõng ngöôøi toäi loãi vaø giaùo huaán cuûa Ngaøi, Chuùa Gieâsu nhaäp theå loøng nhaãn naïi cuûa Thieân Chuùa. Caùc duï ngoân veà caây vaû khoâng sinh traùi (Lc 13,6-9), ñöùa con hoang ñaøng (Lc 15), ngöôøi toâi tôù baát nhaân (Mt 18,23-35) ñeàu laø nhöõng maïc khaûi veà loøng nhaãn naïi cuûa Thieân Chuùa vaø laø nhöõng baøi hoïc veà nhaãn naïi vaø yeâu thöông cho caùc moân ñeä, vì Chuùa muoán cöùu nhöõng ngöôøi toäi loãi. Trong duï ngoân vò thaåm phaùn vaø ngöôøi ñaøn baø goùa, Chuùa Gieâsu môøi goïi caàu nguyeän khoâng ngöøng ñeå cho coâng lyù ñöôïc ngöï trò, nhöng vaãn luoân yù thöùc Thieân Chuùa nhaãn naïi :

"Leõ naøo Thieân Chuùa laïi khoâng xöû coâng minh cho caùc ngöôøi ñöôïc tuyeån choïn haèng keâu cöùu vôùi Ngaøi ñeâm ngaøy, maø khoan giaûn vôùi hoï maõi sao ! Thaày baûo anh em raèng Ngaøi seõ xöû mau cho hoï. Nhöng lieäu khi Con Ngöôøi seõ ñeán thì coù coøn gaëp ñöôïc loøng tin treân maët ñaát nöõa chaêng ?" (Lc 18,1-8).

Caùc toâng ñoà nhìn thaáy loøng nhaãn naïi cuûa Thieân Chuùa bieåu loä trong söï chaäm treã beân ngoaøi cuûa vieäc Chuùa Gieâsu ñeán trong vinh quang :

"Thieân Chuùa khoâng trì hoaõn thöïc hieän ñieàu Ngaøi ñaõ höùa, nhöng Ngaøi nhaãn naïi vôùi anh em ñoù, vì muoán cho ñöøng ai phaûi hö ñi, song moïi ngöôøi ñeàu ñöôïc aên naên trôû laïi" (2P. 3,9...).

Duø ngaøy nay söï nhaãn naïi vaø lôøi keâu goïi cuûa Thieân Chuùa coù keùo daøi, nhöõng ngöôøi ñöôïc tuyeån choïn phaûi laéng nghe Lôøi Chuùa vaø coá gaéng ñi vaøo nôi nghæ ngôi cuûa Chuùa (x.Hb 3,7-4,11). Thaùnh Phaoloâ khi noùi veà mình ñaõ yù thöùc maïnh veà söï nhaãn naïi cuûa Chuùa ñoái vôùi ngaøi :

"Neáu cha ñöôïc xoùt thöông thì chính laø ñeå Chuùa Gieâsu baøy toû taát caû loøng nhaãn naïi cuûa Ngaøi ñoái vôùi cha tröôùc heát, khieán cha neân göông maãu cho taát caû nhöõng ai tin vaøo Ngaøi ñeå ñöôïc soáng muoân ñôøi" (I Tm 1,16).

Söï kieân nhaãn naày cuûa Thieân Chuùa, Thaùnh Thaàn truyeàn vaøo loøng chuùng ta vaø chuùng ta phaûi laøm chöùng taù veà ñieàu ñoù baèng cuoäc soáng cuûa mình : "Vôùi taát caû loøng khieâm toán, dòu daøng vaø kieân nhaãn, anh em haõy chòu ñöïng laãn nhau vôùi loøng yeâu meán" (Ep 4,2 ; x.Col 3,12).

Loøng kieân nhaãn naày phaûi ñöôïc thöïc thi ñoái vôùi heát moïi ngöôøi : "Chuùng toâi khuyeân nhuû anh em söûa baûo nhöõng ngöôøi soáng voâ traät töï, khích leä nhöõng ngöôøi non gan, naâng ñôõ nhöõng ngöôøi yeáu ñuoái vaø kieân nhaãn vôùi heát moïi ngöôøi" (I Th 5,14).

Loøng kieân nhaãn laø daáu chæ chuùng ta thoaùt ra ñöôïc khoûi caùi toâi cuûa mình. Ngöôøi kieân nhaãn phoù thaùc troïn veïn cho Thieân Chuùa. Trong moïi luùc, duø baát cöù caùi gì xaûy ñeán, ngöôøi kieân nhaãn ñeàu höôùng veà Chuùa vôùi ñöùc tin, caäy troâng vaø yeâu meán. Nhôø Thaùnh Thaàn Tình Yeâu, Ngaøi laøm phaùt sinh trong chuùng ta hoa traùi raát toát ñeïp cuûa loøng nhaãn naïi, goùp phaàn cho söï thanh thaûn vaø bình an.

"Tình yeâu khoâng bao giôø ñi moät mình maø khoâng coù ñoaøn tuøy tuøng laø nhöõng nhaân ñöùc ñích thöïc ñaõ kín muùc nguoàn soáng cuûa mình trong toå aám cuûa ñöùc aùi. Tuy nhieân caùc nhaân ñöùc cuûa Chuùa Kitoâ khoâng coù cuøng möùc ñoä nhö nhaân ñöùc cuûa chuùng ta. Giöõa caùc nhaân ñöùc naày, loøng kieân nhaãn laø chính yeáu, vaø laø coát loõi cuûa tình yeâu. Chính loøng kieân nhaãn laø daáu chæ khoâng sai laàm raèng linh hoàn ñang ôû trong ôn nghóa vôùi Chuùa vaø ñang yeâu thöông thöïc söï. Chính vì theá meï noù laø ñöùc aùi ñaõ ban noù cho nhaân ñöùc vaâng lôøi nhö ngöôøi chò em. Chuùng lieân keát maät thieát vôùi nhau ñeán ñoãi heã maát nhaân ñöùc naày thì keùo theo caùi cheát cuûa nhaân ñöùc kia. Chuùng ta coù caû hai, hoaëc chaúng coù nhaân ñöùc naøo heát"

Söï khoâng kieân nhaãn noùi leân yù nghóa cuûa moät gaén boù vôùi caùc döï tính, yù töôûng, öôùc muoán rieâng cuûa mình ñeán ñoä muoán laøm taát caû moïi söï ñeå thöïc hieän chuùng. Nhöng khoâng chæ ñôn giaûn nhö theá thoâi ñaâu, loøng khoâng kieân nhaãn thöôøng ñöôïc boäc loä qua nhöõng thaùi ñoä giaän döõ, thoâ baïo, xeùt ñoaùn, nhöõng lôøi noùi gaây toån thöông, tranh chaáp, doái traù...

Söï khoâng kieân nhaãn roõ reät laø moät bieåu loä cuûa tính ích kyû laáy mình laøm taâm ñieåm : toâi baét moïi thöù phaûi vaày quanh toâi vaø khoâng chaáp nhaän bò ngaên trôû trong caùc döï tính hay thöïc hieän cuûa mình. Chính vì theá söï khoâng kieân nhaãn laø moät ñeøn hieäu baùo ñoäng laø toâi khoâng ôû trong tình yeâu. Toâi phaûi döøng laïi, môû loøng ra vôùi Chuùa ñang hieän dieän, phoù thaùc cho Ngaøi, chaáp nhaän thöïc teá nhö Ngaøi ñaõ trao ban, keâu xin söùc maïnh Thaùnh Thaàn, roài laïi ra ñi trong bình an. Ñaây laø vaøi tia saùng ruùt ra töø nhöõng buùt tích cuûa thaùnh Catarina Sieâna.

"Loøng kieân nhaãn chæ ñöôïc minh chöùng trong luùc gaëp phaûi nghòch caûnh, vì khoâng coù thöû thaùch thì nhaân ñöùc khoâng hieän höõu ; ngöôøi khoâng phaûi ñau khoå chaúng caàn ñeán loøng nhaãn naïi, bôûi vì khoâng ai laøm ñieàu baát coâng vôùi noù. Toâi noùi raèng loøng nhaãn naïi chöùng minh laø caùc nhaân ñöùc coù hay khoâng coù ôû trong taâm hoàn. Laøm sao chuùng ta thaáy ñöôïc laø nhaân ñöùc khoâng coù trong taâm hoàn ? Ñoù laø nhôø söï khoâng kieân nhaãn.

... Ai coù theå noùi ñöôïc nhöõng baát lôïi töø ñoù phaùt sinh ra ? Toâi nghó raèng chaúng coù ai, nhöng ba baát lôïi chính maø ngöôøi coù yù rieâng khoâng cheát caûm nhaän ñöôïc. Tröôùc heát laø ngöôøi ñoù khoâng trung thaønh vôùi aùnh saùng cuûa ñöùc tin soáng ñoäng. Noù ñaõ ñaët maây muø vaøo con maét trí khoân, voán laø con ngöôi cuûa aùnh saùng ñöùc tin. Ngay khi ñaët maây muø cuûa töï aùi treân nhaõn quan vaø laøm toái taêm aùnh saùng ñöùc tin nhö vaäy, noù laäp töùc vaáp ngaõ laàn thöù hai vaø thöù ba baèng caùch rôi vaøo söï khoâng vaâng lôøi laøm phaùt sinh loøng maát kieân nhaãn daãn tôùi caøm raøm, than vaõn. Suy nghó moät chuùt, baïn seõ thaáy raèng ba khuyeát ñieåm naày bao giôø cuõng keøm theo nhau. Vaäy khoâng neân nghi ngôø raèng neáu caên ñeå cuûa töï aùi khoâng cheát ñi trong chuùng ta thì caùi nhìn cuûa chuùng ta seõ ra toái taêm vaø moïi hoa traùi cuûa nhaân ñöùc seõ baát toaøn, bôûi vì söï hoaøn haûo heä taïi vieäc laøm cho yù muoán giaùc quan cuûa chuùng ta phaûi cheát ñi, ñoàng thôøi laøm cho lyù trí cuûa chuùng ta ñöôïc soáng trong thaùnh yù dòu ngoït cuûa Chuùa"

Toâi coù nhaãn naïi vôùi chính mình khoâng ? Do aûnh höôûng cuûa toäi loãi, chuùng ta thöôøng coù khuynh höôùng deã ngaõ loøng khi nhaän thaáy mình laïi luoân luoân vaáp ngaõ trong cuøng nhöõng laàm loãi aáy, hoaëc laø toû ra chaúng tieán boä chuùt naøo treân ñöôøng hoái caûi, hoaëc trong söï bieán ñoåi thieâng lieâng cuûa nhaân caùch mình. Nhaãn naïi ñoái vôùi chính mình khoâng phaûi laø loøng bao dung daãn ñeán söï deã daøng vaø phoùng tuùng. Noù laø moät bieåu loä ñích thöïc cuûa tình yeâu ñeán töø Thieân Chuùa, laø moät caùi nhìn veà mình vaø tieáp tuïc caäy troâng, bôûi vì Thieân Chuùa yeâu thöông toâi vaø hy voïng toâi hoaùn caûi...

Tieáp ñeán, caùi nhìn nhaãn naïi vaø bao dung naày höôùng veà tha nhaân, höôùng veà taát caû nhöõng ngöôøi chung quanh toâi. Loøng toát mang daáu aán nhaãn naïi naày cuõng traûi ra vôùi nhöõng hoaøn caûnh cuoäc soáng haèng ngaøy cuûa toâi, chính xaùc laø vôùi nhöõng hoaøn caûnh maø toâi ñaõ khoâng heà choïn löïa... Nhôø ñoù toâi kieåm chöùng veà töï do noäi taâm cuûa mình.

a) Loøng nhaãn naïi mang tính chaát xaây döïng

Loøng nhaãn naïi, laø hoa traùi cuûa tình yeâu, xaây döïng tình yeâu ôû trong gia ñình, trong caùc moái quan heä, trong coâng vieäc, trong chính höõu theå cuûa chuùng ta. Nhôø loøng nhaãn naïi, chuùng ta laøm cho nhöõng ngöôøi chung quanh lôùn leân trong tình yeâu, chuùng ta giuùp hoï tieán leân treân ñöôøng tình yeâu...

Loøng kieân nhaãn ñaâm reã saâu nieàm hy voïng. Bieát bao nhieâu laàn vì thieáu nhaãn naïi, chuùng ta ñaõ ñoùng chaët cöûa vaø coõi loøng mình laïi vôùi nieàm hy voïng, baèng caùch "toáng khöù ñi" ngöôøi caàn ñöôïc yeâu thöông hoaëc vieäc phaûi laøm... Nhôø nhaãn naïi, chuùng ta daønh thôøi gian cho nhöõng con ngöôøi vaø nhöõng vaät ñöôïc coù maët ôû ñoù vaø höôùng hoï vaøo keá hoaïch cuûa Chuùa...

Loøng nhaãn naïi truyeàn thoâng söï bình an cuûa taâm hoàn. Noù thaùo ngoøi noå cuûa baïo löïc nôi tha nhaân vaø nôi toâi, noù thieát laäp moät traïng thaùi oån ñònh voán laø daáu hieäu cuûa loøng tín thaùc vaøo Thieân Chuùa. Nhôø nhaãn naïi, chuùng ta hoïc böôùc ñi theo töøng böôùc chaân cuûa Chuùa, trong nhöõng vieäc nhoû moïn cuõng nhö trong nhöõng vieäc troïng ñaïi.

Tình yeâu laø kieân nhaãn. Neáu toâi soáng trong tình yeâu cuûa Thieân Chuùa thì tình yeâu naày seõ laøm phaùt sinh trong toâi hoa traùi naày cuûa loøng nhaãn naïi vaø seõ goùp phaàn cho söï taêng trieån cuûa toâi trong tình yeâu :

Moïi ngöôøi theá naøo thì toâi tieáp ñoùn hoï theá aáy, khoâng ñoøi hoï phaûi theá khaùc...
Toâi tieáp nhaän caùc bieán coá gaây xaùo troän cho toâi vôùi taâm hoàn thanh thaûn, duø chuùng ñaûo loän nhöõng keá hoaïch toát nhaát cuûa toâi...
Toâi tieáp nhaän caùi baát ngôø xaûy ñeán trong bình an, nhaän raèng noù coù theå coù moät yù nghóa cho cuoäc ñôøi toâi, trong loøng Chuùa...

Traùi laïi, söï thieáu kieân nhaãn hoaøn toaøn neùm toâi khoûi nhöõng chaân trôøi yeâu thích cuûa toâi vaø goùp phaàn co cuïm toâi laïi. Toâi boû qua aân suûng tình yeâu cuûa Chuùa voán laø noäi dung cuûa nhöõng gì ñang trình dieän cho toâi.

c) Loøng nhaãn naïi chôø ñôïi giôø cuûa Chuùa.

Bôûi loøng öôùc muoán bieát mình ôû trong thaùnh yù Chuùa, loøng nhaãn naïi bieát chôø ñôïi giôø cuûa Chuùa, maø khoâng ngaõ loøng hay "thoïc gaäy baùnh xe" bôûi caùch thöùc chuùng ta muoán hoái thuùc caùc söï vieäc...

Ñoái vôùi Chuùa, "moät ngaøy nhö theå ngaøn naêm vaø ngaøn naêm cuõng töïa moät ngaøy" (2 P 3,8 ; Tv 90,4). Vaäy haõy beàn taâm chôø ñôïi ñieàu Chuùa ñaõ höùa vaø söï chín muoài cuûa nhöõng gì Chuùa ñaõ cho naåy maàm. Trong vieäc naày, söï thieáu kieân nhaãn toû ra hoaøn toaøn coù haïi : lo aâu ñoái vôùi coâng trình cuûa Chuùa, cuõng nhö vôùi moïi vieäc, roõ raøng chaúng thay ñoåi ñöôïc gì trong thöïc teá caû.

Coù theå coù nhöõng noãi ray röùt lôùn lao taøn phaù xuyeân traûi caû moät cuoäc ñôøi, laáy côù vì moät tình yeâu lôùn lao hôn, hay vì moät vieäc phuïng söï lôùn lao hôn ñoái vôùi Thieân Chuùa... bôûi vì chuùng ta ñaõ khoâng thaáy ñöôïc raèng chuùng ta ñöôïc môøi goïi töø boû chính mình trong suoát côn thöû thaùch naày...

d) Loøng kieân nhaãn mang tính chaát giaûi thoaùt.

Loøng kieân nhaãn giaûi thoaùt chuùng ta khoûi nhöõng noãi ray röùt vaø lo aâu maø nguyeân nhaân coù theå ñöôïc bieän minh... Khi moïi vieäc khoâng ôû trong taàm khaû naêng cuûa chuùng ta, haõy giao phoù chuùng cho Thieân Chuùa vaø soáng bình an, ñoù laø ñieàu thích hôïp nhaát. Chuùa seõ lo ñeán chuùng... Loøng kieân nhaãn giaûi thoaùt chuùng ta khoûi thaát voïng. Chaùn naõn coøn laø daáu veát cuûa dính beùn vôùi lo nghó vaø tính toaùn. Tình yeâu ñích thöïc ñöôïc trieån nôû trong nhaãn naïi vaø caäy troâng. Nhö theá, noù giaûi thoaùt ta khoûi noãi phieàn muoän cay ñaéùng...

"Ngay caû khi toâi khoâng hieåu gì veà caùc bieán coá xaûy ra, toâi vaãn móm cöôøi, vaãn noùi lôøi caùm ôn, toâi luoân toû ra haøi loøng tröôùc maët Chuùa nhaân laønh. Khoâng ñöôïc nghi ngôø Ngaøi, nhö vaäy laø thieáu teá nhò. Khoâng, khoâng bao giôø ñöôïc "nguyeàn ruûa"söï quan phoøng cuûa Chuùa, traùi laïi luoân luoân toû loøng bieát ôn"

Loøng nhaãn naïi giaûi thoaùt chuùng ta khoûi böïc töùc. Luùc naøo cuõng böïc töùc thì ñoù laø daáu chæ nhaân caùch cuûa chuùng ta ñang caàn phaûi ñöôïc tröôûng thaønh veà maët thieâng lieâng. Trong nhöõng tröôøng hôïp thaùi quaù, chaéc chaén böïc töùc seõ bieán thaønh giaän döõ mang tính chaát phaù hoaïi... Böïc töùc chöùng toû raèng thaäp giaù laøm chuùng ta khoù chòu. Thaäp giaù laø taát caû nhöõng gì nghòch laïi yù rieâng cuûa chuùng ta trong luùc ñoù. Daàn daàn ñöôïc tröôûng thaønh, chuùng ta taäp ñoùn nhaän thaùnh yù Chuùa xuyeân qua nhöõng gì xaûy ñeán, baèng caùch boû yù rieâng cuûa mình. Caøng ít böïc doïc, chuùng ta caøng ñöôïc bình an... Loøng nhaãn naïi giaûi thoaùt chuùng ta khoûi baïo löïc cuoái cuøng cuõng ñeán, döôùi hình thöùc naày hay hình thöùc khaùc, khi chuùng ta töø choái caùi ñang trình dieän vôùi chuùng ta...

Loøng nhaãn naïi cuõng goùp phaàn giaûi phoùng khoûi chuû nghóa caàu toaøn luaân lyù. Söï caàu toaøn naày laø moät trôû ngaïi thöïc söï khi chuùng ta laãn loän noù vôùi lôøi môøi goïi neân thaùnh. Vieäc muoán laøm taát caû moïi söï ñeán hoaøn haûo coù theå taïo neân nhöõng phöùc taïp khoâng ngöøng vì ñaõ laãn loän ngöôøi khoâng theå cheâ vaøo ñaâu ñöôïc vôùi ngöôøi ôû trong tình yeâu cuûa Thieân Chuùa. Thieân Chuùa ñoøi chuùng ta ñeå ñöôïc yeâu thöông ngay trong chính nhöõng yeáu ñuoái cuûa chuùng ta. Quaù gaén boù vôùi söï hoaøn haûo tröôùc heát moïi söï coù theå loâi chuùng ta ra khoûi muïc tieâu duy nhaát maø chuùng ta phaûi ñeo ñuoåi laø khoâng ngöøng môû roäng traùi tim chuùng ta ra vôùi tình yeâu cuûa Chuùa...

"Con yeâu quùi cuûa meï ôi, ñöùc nhaãn naïi naày laø nöõ hoaøng. Ngoài treân taûng ñaù söùc maïnh, noù luoân luoân chieán thaéng, khoâng bao giôø bò chieán baïi. Ñöùc nhaãn naïi khoâng ôû moät mình, noù luoân coù söï beàn ñoã laøm baïn ñoàng haønh. Noù laø coát tuûy cuûa ñöùc aùi. Chính noù boäc loä ra beân ngoaøi söï coù maët cuûa ñöùc aùi. Chính noù chöùng toû linh hoàn ñöôïc maëc aùo cöôùi tinh tuyeàn. Chieác aùo naày mang moät veát raùch, moät thieáu hoaøn haûo naøo thì loøng thieáu nhaãn naïi laäp töùc khaùm phaù ra ngay.

Thaät deã daøng bò löøa doái veà caùc nhaân ñöùc khaùc. Ta töôûng chuùng troïn haûo trong khi chuùng khoâng ñöôïc nhö theá, bao laâu chuùng khoâng chòu thöû thaùch cuûa ñöùc nhaãn naïi. Nhöng neáu söï nhaãn naïi dòu daøng naày laø coát tuûy ñöùc aùi cuûa taâm hoàn thì nhôø ñoù noù seõ cho thaáy raèng caùc nhaân ñöùc laø hoaøn haûo vaø soáng ñoäng. Neáu chuùng khoâng cung caáp baèng chöùng naày, aáy laø chuùng coøn ôû traïng thaùi khoâng hoaøn haûo vaø chöa ñaït tôùi baøn thaäp giaù raát thaùnh, ôû ñoù loøng nhaãn naïi ñöôïc yù thöùc trong söï nhaän bieát chính mình vaø hieåu bieát Loøng Toát cuûa Chuùa, ôû ñoù noù ñöôïc sinh ra bôûi loøng thuø haän thaùnh thieän ñoái vôùi toäi loãi vaø nhaän ñöôïc daàu cuûa loøng khieâm toán ñích thöïc. Loøng nhaãn naïi naày khoâng bao giôø töø choái löông thöïc ñaõ ñöôïc doïn ra cho noù treân baøn thaäp giaù naày, noù laø vinh hieån cuûa Chuùa vaø laø phaàn roãi cuûa caùc linh hoàn"

"Chuùng ta phaûi duøng nhöõng phöông theá naøo ñeå coù ñöôïc loøng nhaãn naïi naày ? Bôûi vì toâi coù theå vaø phaûi coù noù, neân neáu toâi khoâng nhaãn naïi laø toâi seõ xuùc phaïm ñeán Chuùa. Coù boán vieäc chính yeáu phaûi tìm kieám vaø thuû ñaéc.

Vieäc thöù tö phaûi coù ñeå coù theå ñi ñeán loøng nhaãn naïi ñích thöïc laø nhìn nhaän raèng caùc toäi loãi vaø taät xaáu cuûa chuùng ta ñaõ xuùc phaïm bieát bao ñeán Chuùa, voán laø söï thieän toái cao vaø voâ cuøng...vaø chuùng ta phaûi hieåu roõ raèng chuùng ta thaät khoán naïn vì ñaõ xuùc phaïm ñeán Ñaáng Taïo Hoùa nhö theá"

Tình Yeâu laø nhaãn naïi. Khi maïc khaûi cho Moâseâ, Chuùa tuyeân boá laø "Thieân Chuùa dòu daøng vaø hay thöông xoùt, chaäm baát bình, giaøu aân suûng vaø thaønh tín ..." (Xh 34,6). Chuùc tuïng Chuùa ñaõ maïc khaûi cho chuùng con loøng nhaân haäu cuûa Chuùa, xin cho chuùng con luoân khaùm phaù ñöôïc loøng nhaãn naïi cuûa Chuùa ngaøy moät hôn.

Tình Yeâu laø nhaãn naïi. "Chuùa khoâng trì hoaõn thöïc hieän nhöõng gì ñaõ höùa, nhöng Ngaøi haèng nhaãn naïi ñoái vôùi anh em, Ngaøi khoâng muoán moät ai phaûi hö maát, song moïi ngöôøi ñeàu ñi ñeán hoái caûi" (2 P 3,9). Xin Chuùa cho chuùng con ñöôïc neân chöùng taù loøng nhaãn naïi cuûa Chuùa baèng caùch thi thoá loøng nhaãn nhuïc naày vôùi nhöõng ngöôøi chung quanh.

Tình Yeâu laø nhaãn naïi. Thaùnh Phaoloâ vieát cho tín höõu Thessalonica : "Chuùng toâi khuyeán khích anh em haõy khuyeân baûo nhöõng ngöôøi soáng voâ kyõ luaät, khích leä nhöõng ngöôøi nhaùt ñaûm, naâng ñôõ nhöõng ngöôøi yeáu ñuoái vaø kieân nhaãn vôùi taát caû moïi ngöôøi" (1 Th 5,14). Xin Chuùa giaûi thoaùt chuùng con khoûi moïi ñaàu oùc ñoaùn xeùt vaø ban cho chuùng con söï khieâm nhöôïng thaät trong loøng.

Tình Yeâu laø nhaãn naïi. "Vôùi taát caû loøng khieâm nhöôøng, dòu daøng vaø nhaãn naïi, anh em haõy laáy tình baùc aùi maø chòu ñöïng laãn nhau" (Ep 4,2; x.Col. 3,12). Laïy Chuùa, tha nhaân theá naøo xin giuùp con tieáp ñoùn hoï theá aáy. Xin Chuùa giuùp con tieáp nhaän caùc bieán coá quaáy raày con vôùi loøng thanh thaûn vaø tieáp nhaän caùi baát ngôø vôùi loøng bình an...

Tình Yeâu laø nhaãn naïi. "Veà söùc chòu ñöïng vaø loøng kieân nhaãn, anh em haõy noi göông caùc ngoân söù laø nhöõng ngöôøi noùi nhaân danh Chuùa. Chuùng toâi tuyeân boá : phuùc thay nhöõng keû coù loøng kieân trì ! Anh em ñaõ nghe noùi ñeán loøng kieân trì cuûa oâng Gioùp vaø ñaõ thaáy yù ñònh cuûa Thieân Chuùa, vì Ngaøi laø Ñaáng töø bi nhaân haäu" (Jc 5,10-11). Laïy Chuùa, xin ban cho chuùng con ôn kieân trì ñeå phuïng söï Chuùa vaø phuïc vuï anh chò em chuùng con.

muïc luïc

Chöông hai

... Ai trong chuùng ta daùm baûo raèng giaùo duïc kitoâ giaùo khoâng bao haøm vieäc taäp luyeän giuùp ñôõ tha nhaân ? Giuùp ñôõ nhöõng ngöôøi chung quanh, saün saøng phuïc vuï... söï chuù yù ñeán ngöôøi khaùc ñöôïc thöùc tænh vaø phaùt trieån cho pheùp nhaân caùch bôùt ích kyû, song côûi môû hôn... Taát caû nhöõng söï giuùp ñôõ chuùng ta laøm cho nhau moãi ngaøy ñeàu laø nhöõng bieåu loä hoå töông veà Tình yeâu cuûa Thieân Chuùa...

Nhö theá, chuùng ta quen chieàu theo caùc nhu caàu töùc thôøi, quan taâm ñeán nhöõng nhu caàu cuûa ngöôøi soáng chung quanh mình... Moái quan taâm trieån nôû thaønh aân caàn ñoaùn tröôùc, hieåu tröôùc, vaø söï teá nhò naày nuoâi döôõng vaø duy trì tình yeâu, baát cöù thöù tình yeâu naøo : vôï choàng, cha meï, con caùi, anh chò em, baïn höõu... Phaûi chaêng ñoù laø moät tìm kieám thöôøng xuyeân, ñöôïc dieãn taû baèng nhöõng töø ngöõ tieâu cöïc : "chaúng bao giôø baïn noùi raèng baïn yeâu thöông toâi, baïn ñi qua beân caïnh toâi maø chaúng heà thaáy toâi" ?

... Moät soá ngöôøi coù tính khí ích kyû hôn, co ruùt vaøo mình hôn vaø vieäc giuùp ñôõ tha nhaân ñoøi hoûi hoï phaûi noå löïc thöôøng xuyeân môùi mong ra khoûi mình ñöôïc. Neáu hoï cöù theo khuynh höôùng töï nhieân cuûa mình thì roát cuoäc cuõng chæ bo bo laáy mình. Moät soá ngöôøi khaùc, vôùi baûn tính töï nhieân raát quaûng ñaïi, coù khuynh höôùng töï caûm nhaän ñöôïc môøi goïi ñaùp öùng baát cöù söï nhôø vaû naøo. Dó nhieân moái nguy hieåm vì quaûng ñaïi thaùi quaù laø rôi vaøo tính naùo ñoäng, vaø keát cuïc laø hoï "laøm thaùi quaù" ñeán muùa may quay cuoàng...

... Laø nhöõng tín höõu ñaõ laõnh nhaän bí tích Röûa toäi vaø Theâm söùc, chuùng ta laø nhöõng ngöôøi nam vaø nhöõng ngöôøi nöõ ñöôïc Chuùa Thaùnh Thaàn ñoåi môùi. Chuùng ta coá gaéng soáng laéng nghe Chuùa Thaùnh Thaàn ôû trong chuùng ta. Ñieàu ñoù luoân luoân giaû thieát moät cuoäc trôû laïi vaø moät khoaûng caùch ñoái vôùi nhöõng chuyeån ñoäng ñaàu tieân cuûa baûn tính chuùng ta, nghóa laø chuùng ta phaûi soáng trong söï caàu nguyeän. Caøng caàu nguyeän, chuùng ta caøng hieán mình cho söï hieän dieän cuûa Chuùa Thaùnh Thaàn. Chuùng ta caøng trôû neân ngoan nguøy ñoái vôùi nhöõng taùc ñoäng cuûa Chuùa Thaùnh Thaàn. Tuøy theo tính khí cuûa chuùng ta, Ngaøi seõ thuùc ñaåy chuùng ta phuïc vuï nhieàu hôn, hoaëc ngöôïc laïi, Ngaøi seõ haõm phanh ñeå ngaên caûn chuùng ta chieám laáy choã cuûa caùc keû khaùc...

"Trong khi ñi ñöôøng, Chuùa Gieâsu vaøo moät laøng kia vaø moät ngöôøi phuï nöõ teân laø Matta ñaõ ñoùn tieáp Ngaøi vaøo nhaø mình. Baø naày coù moät ngöôøi em gaùi teân laø Maria ñang ngoài döôùi chaân Chuùa Gieâsu maø laéng nghe lôøi Ngaøi. Matta baän roän nhieàu thöù trong vieäc phuïc vuï.. Baø noùi vôùi Chuùa Gieâsu : Em con ñeå con haàu haï moät mình maø Thaày khoâng quan taâm sao ? Xin Thaày baûo em con giuùp con vôùi. Nhöng Chuùa Gieâsu traû lôøi baø : Matta, Matta, con lo laéng vaø oâm ñoàm nhieàu vieäc quaù, caàn baän taâm ít hôn, ngay caû moät vieäc thoâi. Maria ñaõ choïn phaàn toát nhaát vaø seõ khoâng bò ai laáy ñi" (Lc 10,38-42).

ÔÛ ñaây chuùng ta thaáy roõ Matta laãn loän theá naøo vieäc phuïc vuï Chuùa vôùi söï phoâ tröông hoaït ñoäng do yù muoán ngay laønh cuûa baø. Matta lo laéng, laêng xaêng hoái haû... Ngaøy nay chuùng ta nhaän ra caùi ñoù trong caùc coâng cuoäc cuûa Giaùo Hoäi. Vaäy Chuùa ñoøi hoûi caùi gì ? Chuùa yeâu caàu chuùng ta tröôùc heát laéng nghe Ngaøi, nhö Maria ñaõ laøm. Chính Chuùa seõ chæ cho chuùng ta phaûi laøm gì. Vaäy chuùng ta ñöøng coi ñaây laø moät söï ñoái nghòch giöõa chieâm nieäm vaø hoaït ñoäng, nhöng laø qui taéc laøm phong phuù hoaït ñoäng : Chuùa khoâng ñoøi chuùng ta laøm ñieàu thieän, nhöng laø thöïc hieän thaùnh yù Chuùa... Noùi khaùc ñi, khoâng phaûi vì ñoù laø vieäc toát maø chuùng ta phaûi laøm vieäc ñoù. Ñieàu caàn thieát tröôùc khi haønh ñoäng laø phaûi bieän phaân lôøi môøi goïi cuûa Chuùa.

"Vaäy ñoù laø taát caû nhöõng gì Chuùa Gieâsu ñoøi hoûi ôû chuùng ta : Ngaøi khoâng caàn nhöõng coâng trình cuûa chuùng ta, nhöng Ngaøi chæ caàn tình yeâu cuûa chuùng ta thoâi". "Coâng nghieäp khoâng heä taïi choã laøm hay coáng hieán nhieàu cho baèng ñoùn nhaän vaø yeâu thöông nhieàu"

"Nhöng ñeå bieän minh cho mình, oâng noùi vôùi Chuùa Gieâsu : Ai laø caän nhaân cuûa toâi ? Chuùa Gieâsu noùi tieáp : Moät ngöôøi ñi töø Gieârusalem xuoáng Gieâricoâ bò rôi vaøo tay boïn cöôùp, sau khi ñaäp ñaùnh vaø boùc loät heát cuûa caûi, chuùng boû ñi, ñeå ngöôøi aáy dôû soáng dôû cheát. Moät tö teá ñi xuoáng ñöôøng aáy, troâng thaáy naïn nhaân roài boû ñi qua. Cuõng theá, moät trôï teá cuõng ñi qua choã aáy, troâng thaáy naïn nhaân roài cuõng boû maø ñi. Nhöng moät ngöôøi Samaritanoâ ñi ngang qua ñoù ñeán gaàn, troâng thaáy naïn nhaân vaø ñoäng loøng thöông xoùt y. OÂng tieán laïi, baêng boù caùc veát thöông, ñoå daàu vaø röôïi, roài vöïc ngöôøi aáy leân ngöïa cuûa mình, ñöa ñeán quaùn troï vaø saên soùc y... Theo yù oâng, ai trong ba ngöôøi ñoù ñaõ toû ra laø caän nhaân cuûa ngöôøi bò rôi vaøo tay boïn cöôùp ? OÂng ta traû lôøi : Keû ñaõ toû loøng thöông xoùt ngöôøi aáy. Vaø Chuùa Gieâsu noùi vôùi oâng : OÂng cuõng haõy ñi vaø laøm nhö vaäy" (Lc 10,29-37).

... Moïi lyù do ñöa ra ñeàu toát ñeå nhaém maét laïi tröôùc nhöõng nhö caàu cuûa nhöõng ngöôøi beân caïnh gaàn hay xa khôûi ñi töø luùc chuùng ta khoâng muoán bò quaáy raày raéc roái. Chuùng ta ñaët leân haøng ñaàu caùi tieän nghi nhoû beù cuûa mình tröôùc moïi ñaùnh giaù khaùc, baát chaáp nhöõng gì coøn laïi... Phuïc vuï ? Daán thaân giuùp ñôõ keû khaùc ? Vaâng, nhöng ñuùng theo lieàu löôïng. Khoâng ñöôïc vöôït quaù lieàu löôïng ñaõ ñöôïc chæ ñònh, laïm duïng laø nguy hieåm ! Chuùng ta xoay xôû ñaët moät giôùi haïn cuï theå vaø choïn löïa (Ai laø caän nhaân cuûa toâi ?) ôû nôi maø Chuùa Gieâsu ñoøi hoûi chuùng ta moät taám loøng phoå quaùt laøm cho chuùng ta trôû thaønh caän nhaân cuûa taát caû nhöõng ai caàn ñeán...

... Söï cöùng loøng naày daàn daàn ñaâm reã saâu trong chuùng ta vaø coù theå vaän haønh nhö moät baûn naêng sinh toàn... Thaät laø kinh khuûng tình traïng thöôøng xuyeân ñieàm nhieân quay löng laïi vôùi ngöôøi anh em ñang caàn giuùp ñôõ... Ñoù laø tính haø tieän vaø söï caèn coãi cuûa tình yeâu...

Chính khi chieâm ngaém Chuùa Gieâsu trong cuoäc Thöông Khoù cuûa Ngaøi maø chuùng ta hieåu ñöôïc phuïc vuï laø gì. Ñeå giaûi thoaùt chuùng ta khoûi aùch toäi loãi vaø söï cheát, Chuùa Gieâsu ñaõ traûi cuoäc soáng cuûa Ngaøi trong phuïc vuï cöùu chuoäc :

"Tröôùc leã Vöôït Qua, Chuùa Gieâsu bieát giôø cuûa Ngöôøi ñaõ ñeán ñeå töø boû theá gian naày maø veà cuøng Chuùa Cha, Ngöôøi yeâu thöông caùc moân ñeä coøn ôû traàn gian vaø Ngöôøi ñaõ yeâu thöông hoï cho ñeán cuøng. Trong moät böõa aên toái, khi ma quæ ñaõ gieo vaøo loøng Giuña Iscarioât con oâng Simon yù ñònh noäp Ngöôøi, vì bieát raèng Chuùa Cha ñaõ trao phoù moïi söï trong tay Ngöôøi, vaø Ngöôøi bôûi Thieân Chuùa maø ñeán vaø Ngöôøi phaûi ra ñi trôû veà cuøng Thieân Chuùa, Chuùa Gieâsu ñöùng daäy khoûi baøn aên, côûi aùo vaø laáy giaûi vaûi maø thaét löng. Ñoaïn Ngöôøi ñoå nöôùc vaøo moät caùi chaäu vaø baét ñaàu röûa chaân cho caùc moân ñeä vaø laáy giaûi thaét löng maø lau.

Vaäy Ngöôøi ñeán vôùi oâng Simon-Pheâroâ. OÂng thöa Ngöôøi : Thöa Thaày, Thaày maø röûa chaân cho con sao ? Chuùa Gieâsu traû lôøi oâng : Ñieàu Thaày laøm, baây giôø con chöa hieåu ñöôïc, sau naày con seõ hieåu. Pheâroâ thöa vôùi Ngöôøi : Khoâng, Thaày seõ khoâng röûa chaân cho con, khoâng ñôøi naøo ! Chuùa Gieâsu traû lôøi oâng : Neáu Thaày khoâng röûa chaân cho con thì con seõ khoâng coù phaàn vôùi Thaày" (Jn 13,1-8).

Chuùa Gieâsu daïy cho Pheâroâ hieåu raèng ñeå trôû neân moät moân ñeä ñích thöïc vaø tröôùc khi coù theå phuïc vuï Ngaøi thì oâng phaûi ñeå ñöôïc Ngaøi phuïc vuï cho. Khoâng ai coù theå laø duïng cuï giaûi thoaùt neáu tröôùc ñoù chính mình ñaõ khoâng kinh nghieäm ñöôïc söï giaûi thoaùt laø gì. Chuùa Gieâsu ñaõ cheát treân thaäp giaù ñeå phuïc vuï moãi ngöôøi trong chuùng ta. Trong buoåi canh thöùc, Ngaøi ñaõ cho moät daáu hieäu maïnh veà vieäc phuïc vuï qua vieäc röûa chaân. "Con Ngöôøi khoâng ñeán ñeå ñöôïc phuïc vuï, nhöng ñeå phuïc vuï vaø hieán maïng soáng haàu cöùu chuoäc nhieàu ngöôøi" (Mc 10,45). Tình yeâu phuïc vuï... Haõy ñeå Chuùa Gieâsu phuïc vuï chuùng ta, baèng vieäc ñoùn nhaän ôn tha thöù cuûa Chuùa Cha trong bí tích hoøa giaûi chaúng haïn.

"Tình yeâu phuïc vuï. Tình yeâu maø Chuùa Gieâsu ñaõ yeâu thöông chuùng ta laø khieâm toán vaø coù ñaëc tính phuïc vuï... Ai trong caùc con muoán laøm lôùn thì haõy trôû neân toâi tôù cuûa caùc ngöôi, vaø ai muoán laøm lôùn nhaát trong caùc ngöôi seõ laø toâi tôù cuûa moïi ngöôøi " (Mc 10,43-44). Döôùi aùnh saùng cuûa göông maãu khieâm toán saün saøng ñi ñeán söï phuïc vuï döùt khoaùt cuûa thaäp giaù, Chuùa Gieâsu coù theå môøi goïi caùc moân ñeä : "Haõy mang laáy aùch cuûa Thaày vaø haõy hoïc cuøng Thaày vì Thaày hieàn laønh vaø khieâm nhöôïng thaät trong loøng" (Mt 11,29).

"...Khi röûa chaân cho caùc oâng xong, Chuùa Gieâsu maëc aùo laïi, ngoài vaøo baøn vaø noùi vôùi caùc moân ñeä : Caùc con coù hieåu ñieàu Thaày vöøa laøm cho caùc con khoâng ? Caùc con goïi Thaày laø Thaày vaø laø Chuùa, caùc con noùi ñuùng vì Thaày laø nhö theá. Vaäy Thaày laø Thaày vaø laø Chuùa maø ñaõ röûa chaân cho caùc con thì caùc con cuõng haõy röûa chaân cho nhau. Thaày ñaõ laøm göông cho caùc con ñeå caùc con cuõng laøm cho nhau nhö Thaày ñaõ laøm cho caùc con. Quaû thaät, quaû thaät, Thaày noùi ñieàu ñoù vôùi caùc con, toâi tôù khoâng troïng hôn chuû, keû ñöôïc sai ñi khoâng lôùn hôn ngöôøi ñaõ sai mình. Bieát ñieàu ñoù, haïnh phuùc cho caùc con, neáu caùc con laøm nhö vaäy" (Jn 13,12-17).

Vôùi tö caùch laø tín höõu, chuùng ta ñöôïc Chuùa Gieâsu môøi goïi ñi vaøo trong chieàu kích hieán teá chieàu doïc cuûa thaäp giaù vaø phuïc vuï cuûa Ngaøi. Nhö Meï Maria (dó nhieân ôû möùc ñoä khaùc nhau), Meï cuûa Chuùa Gieâsu vaø laø moân ñeä ñaàu tieân cuûa Ngaøi, Meï ñaõ ñöôïc hoäi nhaäp vaøo Maàu nhieäm Cöùu ñoä baèng caùch nhaän laáy trong traùi tim Meï ñau khoå cuûa Chuùa Gieâsu treân thaäp giaù, söï ñoàng thöông khoù naày ñaõ ñöôïc Simeùon tieân baùo : "Moät löôõi göôm seõ ñaâu thaâu loøng baø" (Lc 1,35).

ÔÛ vaøo möùc ñoä ñoù, ñoái vôùi moãi ngöôøi chuùng ta, söï phuïc vuï tha nhaân heä taïi vieäc, hieäp nhaát vôùi Chuùa Gieâsu, nhaän laáy traùch nhieäm veà phaàn roãi ñôøi ñôøi cuûa hoï :

Caàu nguyeän beàn bæ cho hoï,
Daâng chay tònh naày noï hay hy sinh coá yù cho hoï,
Chaáp nhaän nhöõng ñau khoå hoaëc thöû thaùch trong cuoäc soáng lieân keát vôùi thaäp giaù Chuùa Gieâsu cho hoï,
Thieâu ñoát vaø tieâu hao ñôøi soáng trong söï hieán mình lieân ló xuyeân qua taát caû nhöõng gì laøm neân taám thaûm cuoäc soáng thöôøng ngaøy cuûa chuùng ta.

Vaø neáu ñöôïc keâu goïi, hieán daâng maïng soáng cho nhöõng keû baùch haïi mình. Saùch Khaûi Huyeàn goïi töû ñaïo, toät ñænh cuûa vieäc laøm chöùng cho Chuùa Gieâsu, laø "phuïc vuï". Caùc vò töû ñaïo töông lai laø nhöõng "baïn ñoàng haønh phuïc vuï" cuûa nhöõng ai ñaõ hieán daâng maïng soáng mình.

"Ai yeâu maïng soáng mình thì seõ phaûi maát noù, ai gheùt söï soáng mình ôû ñôøi naày thì seõ giöõ ñöôïc noù trong cuoäc soáng ñôøi ñôøi. Ai phuïc vuï Thaày thì haõy theo Thaày, vaø Thaày ôû ñaâu thì keû phuïc vuï Thaày cuõng seõ ôû ñoù. Ai phuïc vuï Thaày thì Cha Thaày seõ toân vinh ngöôøi ñoù" (Jn 12,25-26).

Coù theå ngöôøi ta nghó raèng chuùng ta ôû xa vieäc phuïc vuï tha nhaân trong cuoäc soáng moãi ngaøy. Khoâng, Chuùa Gieâsu ñaõ noùi roõ raèng chieàu kích hieán teá chieàu ngang cuûa thaäp giaù vaø phuïc vuï maø taát caû chuùng ta ñöôïc môøi goïi tôùi heä taïi vieäc hieán mình cho nhöõng ngöôøi beù nhoû nhaát, bò boùc loät nhaát, ngheøo khoå nhaát.

Tinh thaàn phuïc vuï quan troïng ñeán ñoãi Chuùa Gieâsu laáy laøm tieâu chuaån toái haäu cho cuoäc phaùn xeùt caùc daân toäc vaøo ngaøy theá maït, cho taát caû moïi ngöôøi duø laø tín höõu hay khoâng. Chuùa Gieâsu töï ñaët mình laøm ngöôøi roát heát (Mc 9,35), vaø chuùng ta yeâu Chuùa Gieâsu trong möùc ñoä chuùng ta phuïc vuï taát caû nhöõng ngöôøi roát heát gaëp treân ñöôøng chuùng ta ñi :

"Ta ñoùi vaø caùc ngöôi ñaõ cho aên, Ta khaùt vaø caùc ngöôi ñaõ cho uoáng, Ta laø khaùch laï vaø caùc ngöôi ñaõ tieáp röôùc, Ta mình traàn vaø caùc ngöôi ñaõ cho maëc, Ta ñau yeáu vaø caùc ngöôi ñaõ thaêm vieáng, Ta bò tuø ñaøy vaø caùc ngöôi ñaõ ñeán giuùp ñôõ... Trong möùc ñoä maø caùc ngöôi ñaõ laøm cho moät trong nhöõng keû beù moïn nhaát trong caùc anh em cuûa Ta laø caùc ngöôi ñaõ laøm cho chính Ta" (Mt 25,35-40).

8. Caùc Phoù Teá laø daáu hieäu cuûa Chuùa Gieâsu toâi tôù.

Ñaây laø luùc nhaéc laïi cho chuùng ta raèng coù moät taùc vuï ñöôïc taán phong laø daáu hieäu bí tích cuûa Giaùo Hoäi phuïc vuï, ñoù laø taùc vuï Phoù Teá. Neáu linh muïc ñaïi dieän Chuùa Kitoâ Muïc töû thì nhôø aân suûng rieâng bieät cuûa mình, phoù teá noùi leân moät khuoân maët thieát yeáu khaùc cuûa Chuùa Gieâsu : Ñöùc Kitoâ Toâi Tôù. Phoù teá ñöôïc thuï phong cho vieäc phuïc vuï ñöùc aùi. Bôûi ñôøi soáng vaø söù meänh cuûa mình, phoù teá phaûi laø daáu hieäu thöôøng tröïc cuûa moät Giaùo Hoäi muoán neân ngheøo khoù, gaàn guûi vôùi nhöõng ngöôøi bò thua thieät nhaát, nhöõng ngöôøi beänh hoaïn, nhöõng ngöôøi khuyeát taät, nhöõng ngöôøi ngheøo khoå nhaát trong cuoäc ñôøi.

Trong taát caû nhöõng gì hoï laøm, caùc phoù teá muoán noùi leân moät ñieàu maø Chuùa Kitoâ naém giöõ treân heát moïi söï : toâi tôù moïi ngöôøi... "Con Ngöôøi ñeán khoâng phaûi ñeå ñöôïc haàu haï, nhöng ñeå phuïc vuï vaø hieán daâng maïng soáng...". Caàn phaûi ñöôïc nhaéc laïi khoâng ngöøng raèng söï phuïc vuï maø Chuùa Kitoâ muoán vaø ñaõ soáng khoâng gì khaùc hôn laø söï trao ban chính mình... cho ñeán cheát... vaø cheát treân thaäp giaù ! Theo göông Chuùa Gieâsu, taát caû moïi ngöôøi trong Giaùo Hoäi ñeàu laø toâi tôù. Ñoù laø ñieàu heát söùc caên baûn maø moät taùc vuï ñaëc bieät nhaéc laïi cho chuùng ta taát caû : taùc vuï phoù teá, daáu hieäu cuûa Chuùa Kitoâ Toâi Tôù.

Laøm sao khoâng nghó ñeán lôøi naày cuûa Chuùa Gieâsu "phuùc cho nhöõng ngöôøi coù loøng thöông xoùt, vì hoï seõ ñöôïc xoùt thöông" maø coù leõ söï phuïc vuï ñöôïc goàm toùm laïi trong lôøi naày ? Coù loøng thöông xoùt chính laø giöõ con tim mình roäng môû vôùi söï khoán cuøng cuûa taát caû nhöõng ai ôû chung quanh chuùng ta. Vaø coøn hôn theá nöõa :
"YÙ nghóa ñích thöïc vaø ñoäc ñaùo cuûa loøng thöông xoùt khoâng chæ heä taïi caùi nhìn, duø laø xuyeân thaáu vaø traéc aån nhaát, höôùng veà söï döõ luaân lyù, theå lyù hoaëc vaät chaát : loøng thöông xoùt ñöôïc bieåu loä trong phöông dieän rieâng bieät vaø ñích thöïc cuûa noù khi noù khoâi phuïc giaù trò, khi noù thaêng tieán vaø khi noù ruùt ra ñieàu thieän töø moïi hình thöùc cuûa ñieàu aùc ñang coù maët trong traàn gian vaø trong con ngöôøi"

Tình yeâu phuïc vuï. Vaäy Ngöôøi ñeán vôùi oâng Simon-Pheâroâ. OÂng thöa Ngöôøi : Thöa Thaày, Thaày maø röûa chaân cho con sao ? Chuùa Gieâsu traû lôøi oâng : Ñieàu Thaày laøm, baây giôø con chöa hieåu ñöôïc, sau naày con seõ hieåu. Pheâroâ thöa vôùi Ngöôøi : Khoâng, Thaày seõ khoâng röûa chaân cho con, khoâng ñôøi naøo ! Chuùa Gieâsu traû lôøi oâng : Neáu Thaày khoâng röûa chaân cho con thì con seõ khoâng coù phaàn vôùi Thaày" (Jn 13,1-8). Chuùc tuïng Chuùa vì söï phuïc vuï Cöùu ñoä maø Chuùa ñaõ thöïc hieän cho moãi ngöôøi chuùng con. Xin ban cho chuùng con ñoùn nhaän troïn veïn thaäp giaù cuûa Chuùa trong cuoäc ñôøi cuûa chuùng con.

Tình yeâu phuïc vuï. "Ai muoán laøm lôùn giöõa caùc con seõ laøm toâi tôù caùc con, vaø ai muoán laøm ñaàu caùc con seõ laøm toâi tôù moïi ngöôøi" (Mc 10,43-44). Laïy Chuùa, Chuùa keâu goïi chuùng con phuïc vuï, xin giaûi thoaùt chuùng con khoûi moïi tinh thaàn thoáng trò vaø kieâu ngaïo.

Tình yeâu phuïc vuï. "Matta, Matta, con lo laéng vaø oâm ñoàm nhieàu vieäc quaù, caàn baän taâm ít hôn, ngay caû moät vieäc thoâi. Maria ñaõ choïn phaàn toát nhaát vaø seõ khoâng bò ai laáy ñi" (Lc 10,38-42). Laïy Chuùa, Chuùa môøi goïi chuùng con phuïc vuï, xin giuùp chuùng con bieän phaân caùi gì Chuùa ñoøi hoûi, vaø ñeå ñöôïc nhö vaäy, xin cho chuùng con tröôùc heát bieát laéng nghe Chuùa.

Tình yeâu phuïc vuï. "Theo yù oâng, ai trong ba ngöôøi ñoù ñaõ toû ra laø caän nhaân cuûa ngöôøi bò rôi vaøo tay boïn cöôùp ? OÂng ta traû lôøi : Keû ñaõ toû loøng thöông xoùt ngöôøi aáy. Vaø Chuùa Gieâsu noùi vôùi oâng : OÂng cuõng haõy ñi vaø laøm nhö vaäy" (Lc 10,29-37). Laïy Chuùa, Chuùa keâu goïi chuùng con phuïc vuï, xin ban cho chuùng con quaû tim phoå quaùt ñeå laøm cho chuùng con trôû neân caän nhaân cuûa taát caû nhöõng ai ñang caàn giuùp ñôõ...

Tình yeâu phuïc vuï. "Trong möùc ñoä maø caùc ngöôi ñaõ laøm cho moät trong nhöõng keû beù moïn nhaát trong caùc anh em cuûa Ta laø caùc ngöôi ñaõ laøm cho chính Ta" (Mt 25,35-40). Laïy Chuùa, Chuùa keâu goïi chuùng con phuïc vuï, xin ban cho chuùng con ñöôïc nhìn thaáy Chuùa hieän dieän trong moãi ngöôøi anh em cuûa chuùng con, ñaëc bieät trong nhöõng ngöôøi beù nhoû treân ñöôøng ñôøi chuùng con.

muïc luïc

Chöông Ba

Chuùng ta ñaõ cuøng nhau xem xeùt Tình yeâu nhaãn naïi, Tình yeâu phuïc vuï. Baây giôø ñeán baûng lieät keâ tieâu cöïc taùm ñoäng töø giuùp chuùng ta phaân bieät caùi khoâng phaûi laø tình yeâu, vaø nhöõng thaùi ñoä cuï theå cuûa toäi loãi maø chuùng ta phaûi cheá ngöï vaø hoaùn caûi ñeå soáng moät tình yeâu thaùnh thieän, trong töông quan vôùi tha nhaân. Tröôùc heát thaùnh Phaoloâ khaûo saùt tính ghen tuoâng.

Thaùnh Phaoloâ naêng trôû laïi vaán ñeà naày trong caùc thö cuûa ngaøi, vaø neáu chuùng ta muoán hieåu roõ ñieàu ngaøi toá caùo khi vieát tình yeâu khoâng ghen tuoâng, caàn phaûi trích daãn ít ñoaïn vaên chi tieát hôn :

"Ñeâm saép taøn, ngaøy gaàn ñeán. Vaäy chuùng ta haõy loaïi boû nhöõng vieäc laøm ñen toái, vaø haõy caàm laáy vuõ khí cuûa söï saùng ñeå chieán ñaáu. Chuùng ta haõy aên ôû cho ñöùng ñaén nhö ngöôøi ñang soáng giöõa ban ngaøy : khoâng cheø cheùn say söa, khoâng chôi bôøi daâm ñaûng, cuõng khoâng caõi coï ghen töông. Nhöng anh em haõy maëc laáy Chuùa Gieâsu Kitoâ, vaø ñöøng chieàu theo tính xaùc thòt maø thoûa maõn caùc duïc voïng" (Rm 13,12-14).

"Bao laâu giöõa anh em coù söï ghen töông vaø caõi coï, thì anh em chaúng phaûi laø nhöõng con ngöôøi soáng theo tính xaùc thòt vaø theo thoùi ngöôøi phaøm sao ? Khi ngöôøi naày noùi Toâi, toâi thuoäc veà oâng Phaoloâ, vaø ngöôøi khaùc Toâi, toâi thuoäc veà oâng Apolloâ, thì anh em chaúng phaûi laø ngöôøi phaøm tuïc sao ?" (I Cor 3,3-4).

"Quaû vaäy, toâi sôï raèng khi toâi ñeán, toâi khoâng thaáy anh em ñöôïc nhö yù toâi, vaø anh em thaáy toâi khoâng ñöôïc nhö yù anh em. Chôù gì ôû giöõa anh em ñöøng coù chia reõ, ghen töông, oaùn gheùt, caïnh tranh, vu khoáng, noùi haønh, kieâu caêng, hoãn loaïn" (II Cor 12,20).

"Nhöõng vieäc do tính xaùc thòt gaây ra thì ai cuõng roõ, ñoù laø daâm boân, oâ ueá, phoùng ñaõng, thôø quaáy, phuø pheùp, haän thuø, baát hoøa, ghen tuoâng, noùng giaän, tranh chaáp, chia reõ, beø phaùi, ganh tî, say söa, cheø cheùn, vaø nhöõng ñieàu khaùc gioáng nhö vaäy. Toâi baûo tröôùc cho maø bieát, nhö toâi ñaõ töøng baûo : nhöõng keû laøm caùc ñieàu ñoù seõ khoâng ñöôïc thöøa höôûng Nöôùc Thieân Chuùa.

Neáu chuùng ta soáng nhôø Thaàn Khí thì cuõng haõy nhôø Thaàn Khí maø tieán böôùc. Chuùng ta ñöøng coù tìm hö danh, ñöøng khieâu khích nhau, ñöøng ganh tî nhau" (Gal 5,19-26).

Nhö vaäy chuùng ta thaáy roõ, trong khi noùi ñeán tính ghen tuoâng, thaùnh Phaoloâ ñaõ toá caùo theá naøo nhöõng loái öùng xöû do "xaùc thòt" maø ra, töùc töø quaû tim cuûa con ngöôøi toäi loãi. Thaùnh Phaoloâ moâ taû chi tieát nhöõng gì ñeán töø xaùc thòt : xaâu xeù, chia reõ, lôøi noùi coäc caèn... vaø ngaøi ñaët noù ñoái nghòch vôùi nhöõng gì maø Thaùnh Thaàn muoán toûa ra trong chuùng ta : loøng toát, kính troïng, tín nhieäm... Do ñoù ngaøi khuyeán duïc haõy maëc laáy Chuùa Gieâsu Kitoâ (Rm 13,14).

Trong thö cuûa ngaøi, thaùnh Giacoâbeâ toâng ñoà cuõng ñi höôùng ñoù baèng caùch ñaët ñoái nghòch söï khoân ngoan treân cao vôùi nhöõng öùng xöû traàn gian :

"Ai laø ngöôøi khoân ngoan vaø töøng traûi trong anh em? Ngöôøi aáy haõy duøng loái soáng toát ñeïp maø chöùng toû raèng nhöõng haønh ñoäng cuûa hoï phaùt xuaát töø loøng hieàn haäu vaø ñöùc khoân ngoan. Nhöng neáu trong loøng anh em coù söï ghen töông, chua chaùt vaø tranh chaáp, thì anh em ñöøng coù töï cao töï ñaïi maø noùi doái traùi vôùi söï thaät. Söï khoân ngoan ñoù khoâng phaûi töø trôøi cao ban xuoáng, nhöng laø söï khoân ngoan cuûa theá gian, cuûa con ngöôøi töï nhieân, cuûa ma quyû. Thaät vaäy, ôû ñaâu coù ghen töông vaø tranh chaáp, ôû ñaáy coù xaùo troän vaø ñuû moïi thöù vieäc xaáu xa. Ñöùc khoân ngoan Chuùa ban laøm cho con ngöôøi trôû neân tröôùc laø thanh khieát, sau laø hieáu hoøa, khoan dung, meàm deûo, ñaày töø bi vaø sinh nhieàu hoa thôm traùi toát, khoâng thieân vò, cuõng chaúng giaû hình. Ngöôøi xaây döïng hoøa bình thu hoaïch ñöôïc hoa traùi ñaõ gieo trong hoøa bình, laø cuoäc ñôøi coâng chính" (Jc 3,13-18).

Trong nhöõng ñoaïn thö cuûa caùc toâng ñoà maø chuùng ta vöøa ñoïc, tính ghen tuoâng laø thaønh phaàn cuûa moät toaøn theå caùc thaùi ñoä vaø öùng xöû ñöôïc xui khieán bôûi moät tinh thaàn caïnh tranh :

Nhöõng caõi vaõ, tranh luaän, baát hoøa, aùc taâm, baát ñoàng...
Ñaàu oùc hay kieám chuyeän vaø ti tieän,
Chuyeän ngoài leâ ñoâi maùch vaø vu khoáng,
Roái loaïn vaø phaù hoaïi trong coäng ñoaøn.

Taát caû nhöõng thöù ñoù laø thuoác ñoäc thöïc söï ñoái vôùi caùc coäng ñoaøn tín höõu. Chæ coù vieäc tieáp ñoùn Chuùa Thaùnh Thaàn môùi coù theå voâ hieäu hoùa nhöõng thöïc taïi xaáu xa naày, baèng caùch laøm xuaát hieän nhöõng hoa quaû toát laønh xaây döïng coäng ñoaøn.

a) Caàn phaûi ñi xa hôn trong suy tö. Chính xaùc tính ghen tuoâng laø gì ? Tieáng Hylaïp laø zeølos, nghóa laø nhieät taâm. Döôùi khía caïnh naày, tính ghen tuoâng do nhieät taâm thaùi quaù maø sinh ra. Thaùnh Phaoloâ vieát : tình yeâu khoâng ñöôïc nhieät taâm thaùi quaù. Ngaøi baän loøng toá caùo söï thi ñua, nhöõng caïnh tranh thieâng lieâng laøm cho moät soá tín höõu ñöùng leân choáng laïi nhau, nhö ôû Coârintoâ chaúng haïn :

"Toâi xin anh em... chôù gì ñöøng coù söï chia reõ giöõa anh em... Moãi ngöôøi trong anh em noùi raèng toâi thuoäc veà Phaoloâ. Vaø toâi thuoäc veà Apolloâ. Vaø toâi thuoäc veà Keâpha. Coøn toâi thuoäc veà Ñöùc Kitoâ. Vaäy Ñöùc Kitoâ bò phanh thaây roài sao ?(I Cor 1,10-13).

Caùc phe phaùi coù theå do nhöõng ngöôøi coù caù tính maïnh qui tuï laïi chung quanh mình nhöõng ngöôøi theo sôû thích cuûa hoï, nhöng cuõng bôûi nhöõng con ngöôøi "ham laøm laõnh tuï"...

Trong moïi tröôøng hôïp, söï gaén boù quaù ñaùng vôùi nhöõng caù nhaân ñöôïc thieát laäp nhö nhöõng "thaày tinh thaàn" (gourous) hay söï thoáng trò cuûa moät soá ngöôøi naøo ñoù treân keû khaùc, keát cuoäc luoân luoân mang laïi nhöõng haäu quaû xaáu... Thaùnh Phaoloâ toá caùo nhöõng thuû ñoaïn cuûa nhöõng ngöôøi Dothaùi toøng giaùo ñaõ ñeán noùi vôùi caùc tín höõu Galata raèng hoï seõ khoâng theå ñöôïc roãi neáu khoâng chòu caét bì :

"Hoï nhieät thaønh vôùi anh em khoâng phaûi vì muïc ñích toát, maø chæ vì muoán ly giaùn anh em vôùi toâi, ñeå anh em nhieät thaønh vôùi hoï. Ñöôïc ngöôøi ta toû loøng nhieät thaønh laø ñieàu toát, mieãn laø vì muïc ñích toát vaø trong moïi tröôøng hôïp, chöù khoâng phaûi chæ khi naøo toâi coù maët giöõa anh em" (Gal 4,17-18).

"Tình yeâu chæ phaûi ñöông ñaàu vôùi loaïi cuoäc chieán naày. Caàn phaûi nghieâm tuùc nghó ñeán ñieàu ñoù trong taát caû caùc giaùo ñoaøn, nôi maø loøng nhieät thaønh thaùi quaù seõ nhanh choùng trôû thaønh ñaùng ngôø : thay vì hieäp nhaát caùc thaønh phaàn cuûa cuøng moät coäng ñoaøn thì noù ñaët hoï ñoái nghòch nhau vaø laøm cho hoï thaønh ñoái thuû vôùi nhau. Than oâi, laém khi coù nhöõng cuoäc caïnh tranh ngay trong loøng Giaùo Hoäi khoù maø hieåu noåi. Thaùnh Phaoloâ ñaõ quen vôùi ñieàu ñoù neân ñaõ vieát : "Chính vì tính öa tranh giaønh maø hoï loan baùo Chuùa Kitoâ, hoï khoâng coù loøng ngay..." (Phil 1,17).

Do ñoù, theo caùch cuûa mình, thaùnh Phaoloâ nhaéc nhôû raèng Thieân Chuùa khoâng caàn ñeán coâng vieäc cuûa chuùng ta, nhaát laø vôùi nhöõng coâng trình maø chính ta thöïc hieän bôûi loøng ñam meâ ñeå xaây döïng Nöôùc Ngaøi ñaâu... Vaãn coù choàng chaát nhöõng loøng nhieät thaønh vaø nhöõng ñam meâ. Nhöng tieâu chuaãn chính laø tình yeâu"

b) Tính ghen töông cuõng naûy sinh trong taâm hoàn chuùng ta vì söï kinh ngaïc ñoái vôùi moät ngöôøi boäc loä vaø toûa ra moät aùnh saùng maø cuoäc ñôøi ta khoâng coù. YÙ muoán quyeàn löïc cuûa toâi, nhaát laø khi noù bò nhaïo baùng, laøm cho toâi ghen töùc vôùi nhöõng gì laøm cho ngöôøi kia soáng coù chieàu saâu vaø toâi caûm nhaän trong mình nhö bò toån thöông... Trong tröôøng hôïp naày, nhö moät doác khaùc cuûa söï khaâm phuïc, tính ghen tuoâng lieàu naûy sinh moät baïo löïc raát maïnh. Baïo löïc naày coù theå ñi ñeán choã gaây neân cheát choùc : "Philatoâ bieát raèng chæ vì ghen töông maø caùc thöôïng teá ñaõ baét noäp Chuùa Gieâsu" (Mc 15,10).

Söï khieâm toán tìm kieám hieäp nhaát coù theå giaûi thoaùt caùc taâm hoàn, cho ngöôøi bò ghen gheùt cuõng nhö cho keû ghen gheùt:

"Xin anh em haõy laøm cho nieàm vui cuûa toâi ñöôïc troïn veïn, baèng vieäc haõy coù cuøng moät caûm nghó, cuøng moät loøng meán, cuøng moät taâm hoàn, cuøng moät yù höôùng nhö nhau. Ñöøng laøm chi vì ganh tò hay vì hö danh, nhöng haõy laáy loøng khieâm nhöôøng maø coi keû khaùc hôn mình" (Phil 2,2-3).

Chuùng ta haõy caàu xin Chuùa ban cho chuùng ta bieát vui veû ñaùnh giaù cao nhöõng gì laø ñeïp ñeû vaø toát laønh trong ñôøi soáng cuûa nhöõng ngöôøi chung quanh.

c) Tính ghen tuoâng cuõng laø moät bieåu hieän cuûa loøng tham lam, ham hoá... Chuùng thaàn töôïng hoùa caùc cuûa caûi vaät chaát, caùch ñaëc bieät ôû ñaây laø cuûa caûi ngöôøi khaùc, ngay caû cuûa ngöôøi anh em trong coäng ñoaøn. Loøng tham lam coäng theâm tính ghen tuoâng phaùt xuaát töø moät con tim caàn phaûi ñöôïc thanh luyeän. Chuùng ta ñöøng sôï nhöõng boùng toái noäi taâm naày, haõy ñeå cho chuùng loä ra aùnh saùng, vaø chuùng ta haõy mang chuùng ñeán giao cho Chuùa trong bí tích hoøa giaûi. Moät khi ñöôïc loøng thöông xoùt Chuùa giaûi thoaùt, toâi coù theå löu laïi trong coäng ñoaøn nhö moät ngöôøi anh em.

Ngöôïc laïi, neáu vì baát chaáp hay vì kieâu ngaïo, toâi töï ñoùng kín trong nhöõng toái taêm cuûa mình, toâi seõ trôû neân moät chöôùng ngaïi cho chính coäng ñoaøn cuûa mình :

"Khi vieát theá, toâi muoán noùi vôùi anh em laø ñöøng ñi laïi vôùi keû naøo mang danh laø ngöôøi anh em maø cöù daâm ñaõng, tham lam, thôø ngaãu töôïng, quen chöûi bôùi, say söa röôïi cheø hay troäm caép, ngay caû anh em cuõng phaûi traùnh ñöøng aên uoáng vôùi con ngöôøi nhö theá" (I Cor 5,11).

Söï thanh taåy taâm hoàn nhaèm ñaït ñöôïc ñöùc aùi ñích thöïc cuõng chính laø Lôøi Chuùa kieän toaøn söï thanh taåy aáy trong chuùng ta. Thaùnh Pheâroâ nhaéc nhôû cho chuùng ta raèng Lôøi Chuùa taùi sinh vaø thanh taåy taâm hoàn chuùng ta, ñoåi môùi caùc moái töông quan vôùi nhöõng ngöôøi soáng chung quanh chuùng ta:

"Nhôø vaâng phuïc söï thaät, anh em ñaõ thanh luyeän taâm hoàn ñeå thöïc thi tình huynh ñeä chaân thaønh... Vì anh em ñaõ ñöôïc taùi sinh, khoâng phaûi do haït gioáng muïc naùt, maø do haït gioáng baát dieät, nhôø Lôøi Thieân Chuùa haèng soáng vaø toàn taïi maõi maõi... Vaäy anh em haõy töø boû moïi thöù gian aùc, moïi ñieàu xaûo traù, giaû hình vaø ghen töông, cuøng moïi lôøi noùi xaáu, gieøm pha. Nhö treû sô sinh, anh em haõy khao khaùt söõa tinh tuyeàn laø Lôøi Chuùa..." (I P 1,22 - 2,2).

1. Tình yeâu khoâng ghen tuoâng. "Nhöõng vieäc do tính xaùc thòt gaây ra thì ai cuõng roõ, ñoù laø ... haän thuø, baát hoøa, ghen tuoâng, noùng giaän, tranh chaáp, chia reõ, beø phaùi, ganh tî... Coøn hoa quaû cuûa Thaùnh Thaàn laø baùc aùi, hoan laïc, bình an, nhaãn nhuïc, nhaân haäu, töø taâm, trung tín, hieàn hoøa, tieát ñoä... Neáu chuùng ta soáng nhôø Thaùnh Thaàn thì cuõng haõy nhôø Thaùnh Thaàn maø tieán buôùc. Chuùng ta ñöøng coù tìm hö danh, ñöøng khieâu khích nhau, ñöøng ganh tî nhau" (Gal 5,19-26). Chuùng ta haõy daâng mình cho Chuùa Thaùnh Thaàn ñeå Ngaøi laøm lôùn leân trong chuùng ta hoa traùi cuûa Ngaøi.

2. Tình yeâu khoâng ghen tuoâng. "Ai laø ngöôøi khoân ngoan vaø töøng traûi trong anh em? Ngöôøi aáy haõy duøng loái soáng toát ñeïp maø chöùng toû raèng nhöõng haønh ñoäng cuûa hoï phaùt xuaát töø loøng hieàn haäu vaø ñöùc khoân ngoan. Nhöng neáu trong loøng anh em coù söï ghen töông, chua chaùt vaø tranh chaáp, thì anh em ñöøng coù töï cao töï ñaïi maø noùi doái traùi vôùi söï thaät. Söï khoân ngoan ñoù khoâng phaûi töø trôøi cao ban xuoáng, nhöng laø söï khoân ngoan cuûa theá gian, cuûa con ngöôøi töï nhieân, cuûa ma quyû. Thaät vaäy, ôû ñaâu coù ghen töông vaø tranh chaáp, ôû ñaáy coù xaùo troän vaø ñuû moïi thöù vieäc xaáu xa. Ñöùc khoân ngoan Chuùa ban laøm cho con ngöôøi trôû neân tröôùc laø thanh khieát, sau laø hieáu hoøa, khoan dung, meàm deûo, ñaày töø bi vaø sinh nhieàu hoa thôm traùi toát, khoâng thieân vò, cuõng chaúng giaû hình. Ngöôøi xaây döïng hoøa bình thu hoaïch ñöôïc hoa traùi ñaõ gieo trong hoøa bình, laø cuoäc ñôøi coâng chính" (Jc 3,13-18). Chuùng ta haõy caàu nguyeän cho söï hieäp nhaát trong caùc gia ñình vaø coäng ñoaøn cuûa chuùng ta.

3. Tình yeâu khoâng ghen tuoâng. "Xin anh em haõy laøm cho nieàm vui cuûa toâi ñöôïc troïn veïn, baèng vieäc haõy coù cuøng moät caûm nghó, cuøng moät loøng meán, cuøng moät taâm hoàn, cuøng moät yù höôùng nhö nhau. Ñöøng laøm chi vì ganh tò hay vì hö danh, nhöng haõy laáy loøng khieâm nhöôøng maø coi keû khaùc hôn mình" (Phil 2,2-3). Chuùng ta haõy caàu xin Chuùa ban cho chuùng ta bieát vui möøng ñaùnh giaù cao nhöõng gì laø ñeïp ñeû vaø toát laønh trong ñôøi soáng cuûa caùc anh chò em chung quanh.

4. Tình yeâu khoâng ghen tuoâng. "Ñeâm saép taøn, ngaøy gaàn ñeán. Vaäy chuùng ta haõy loaïi boû nhöõng vieäc laøm ñen toái vaø caàm laáy vuõ khí cuûa söï saùng ñeå chieán ñaáu. Chuùng ta haõy aên ôû cho ñöùng ñaén nhö ngöôøi ñang soáng giöõa ban ngaøy : khoâng cheø cheùn say söa, khoâng chôi bôøi daâm ñaõng, cuõng khoâng caõi coï ghen töông. Nhöng anh em haõy maëc laáy Chuùa Gieâsu Kitoâ, vaø ñöøng chieàu theo tính xaùc thòt maø thoûa maõn caùc duïc voïng" (Rm 13,12-14). Chuùng ta haõy caàu nguyeän cho nhöõng ai ñang soáng trong toái taêm ñöôïc ôn trôû laïi.

5. Tình yeâu khoâng ghen tuoâng. "Nhôø vaâng phuïc söï thaät, anh em ñaõ thanh luyeän taâm hoàn ñeå thöïc thi tình huynh ñeä chaân thaønh. Anh em haõy tha thieát yeâu meán nhau vôùi taát caû taâm hoàn, vì anh em ñaõ ñöôïc taùi sinh, khoâng phaûi do haït gioáng muïc naùt, maø do haït gioáng baát dieät, nhôø Lôøi Thieân Chuùa haèng soáng vaø toàn taïi maõi maõi... Vaäy anh em haõy töø boû moïi thöù gian aùc, moïi ñieàu xaûo traù, giaû hình vaø ghen töông, cuøng moïi lôøi noùi xaáu, gieøm pha. Nhö treû sô sinh, anh em haõy khao khaùt söõa tinh tuyeàn laø Lôøi Chuùa..." (I P 1,22 - 2,2). Chuùng ta haõy xin cho ñöôïc loøng yeâu meán Lôøi Chuùa, ñeå lôøi ñoù thanh taåy taâm hoàn chuùng ta cho moät tình baùc aùi lôùn lao hôn.

muïc luïc

Chuùa Gieâsu ñaõ chöùng toû cho caùc moân ñeä bieát raèng tìm laøm cho ngöôøi ta chuù yù laø raát coù haïi bieát bao cho nhöõng haønh vi coù yù toát nhaát :

"Khi laøm vieäc laønh phuùc ñöùc, anh em phaûi coi chöøng, chôù coù phoâ tröông cho thieân haï troâng thaáy, baèng khoâng anh em seõ chaúng ñöôïc Cha cuûa anh em, Ñaáng ngöï treân trôøi, ban thöôûng. Vaäy khi boá thí, ñöøng coù khua chieâng ñaùnh troáng nhö boïn ñaïo ñöùc giaû thöôøng bieåu dieãn trong hoäi ñöôøng vaø ngoaøi phoá xaù, coát ñeå ngöôøi ta khen. Thaày baûo thaät anh em, chuùng ñaõ ñöôïc phaàn thöôûng roài. Coøn anh, khi boá thí, ñöøng cho tay traùi bieát vieäc tay phaûi laøm, ñeå vieäc anh boá thí ñöôïc kín ñaùo. Vaø Cha cuûa anh, Ñaáng thaáu suoát nhöõng gì kín ñaùo, seõ traû laïi cho anh" (Mt 6,1-4).

"Tình yeâu khoâng phoâ tröông". Tình yeâu khoâng laøm cho mình noåi baät tröôùc vieäc thieän mình laøm, ñoù laø ñieàu maø ôû ñaây Chuùa Gieâsu noùi laø "thoåi keøn" vaø coi laø giaû hình. Tình yeâu ñích thöïc laø voâ vò lôïi vaø khoâng qui veà chính mình. Ngöôøi ta thöôøng noùi tình yeâu khoâng laøm roän raøng...

Tuy nhieân, ñieàu ñoù giaû thieát caû moät cuoäc thanh luyeän tình yeâu. Traûi qua doøng thôøi gian, chuùng ta hoïc taäp töï giaûi thoaùt khoûi loøng khao khaùt ñöôïc ngöôøi ñôøi bieát ñeán. Loøng khao khaùt naày laøm cho chuùng ta khoâng ngöøng tìm kieám lôøi taùn döông cuûa keû khaùc. Vaø nhö Chuùa Gieâsu ñaõ noùi, "chuùng thöïc haønh coâng chính tröôùc maët ngöôøi ñôøi ñeå ñöôïc hoï löu yù...".

"Ñieàu coù theå xaûy ra laø toâi ñeán vôùi tha nhaân laø ñeå baûo ñaûm veà giaù trò rieâng cuûa toâi. Loái öùng xöû cuûa nhöõng keû khoe khoang treân ñôøi ñeàu nhö theá caû. Khoâng chaéc chaén ñöôïc veà chính mình, hoï caûm thaáy nhu caàu khaån thieát gaëp ñöôïc nhöõng daáu hieäu taùn thöôûng môùi treân göông maët tha nhaân. Hoï tìm kieám caùi gì ? Moät boä söu taäp nhöõng keû taâng boác. Noùi ñuùng ra, thaùi ñoä öùng xöû aáy khoâng thieáu söï haáp daãn cuûa noù. Khaùc vôùi keû kieâu ngaïo coi thöôøng lôøi phaåm bình cuûa ngöôøi ñoàng loaïi, keû khoe khoang nhìn nhaän nhu caàu ñöôïc ngöôøi chung quanh caûm phuïc vaø khen lao. Trong tröôøng hôïp nhö vaäy, ngöôøi ta chöa thöông tha nhaân vì tha nhaân, maø chæ tìm nôi tha nhaân nhöõng lôøi tung hoâ laøm dòu ñi trong choác laùt caùi caûm xuùc haèng aùm aûnh veà söï yeáu keùm cuûa mình"

2. Haõy ñi ngoài vaøo choã roát heát.

Chuùa Gieâsu ñaõ giôùi thieäu vaøi phöông thuoác hieäu nghieäm, caùch rieâng phöông thuoác ñeå töï haï mình xuoáng vaø ñaët mình vaøo choã roát heát :

"Ngöôøi nhaän thaáy khaùch döï tieäc cöù choïn choã nhaát maø ngoài neân noùi vôùi hoï duï ngoân naày : Khi anh ñöôïc môøi ñi aên cöôùi thì ñöøng ngoài vaøo choã nhaát, keûo lôõ coù nhaân vaät naøo quan troïng hôn anh cuõng ñöôïc môøi, vaø roài ngöôøi ñaõ môøi caû anh laãn nhaân vaät kia phaûi ñeán noùi vôùi anh raèng 'xin oâng nhöôøng choã cho vò naày'. Baáy giôø anh seõ phaûi xaáu hoå maø xuoáng ngoài choã cuoái. Traùi laïi, khi anh ñöôïc môøi thì haõy vaøo ngoài choã cuoái, ñeå cho ngöôøi môøi anh phaûi ñeán noùi 'xin môøi oâng baïn leân treân cho'. Theá laø anh seõ ñöôïc vinh döï tröôùc maët moïi ngöôøi ñoàng baøn. Vì phaøm ai toân mình leân seõ bò haï xuoáng, coøn ai haï mình xuoáng seõ ñöôïc naâng leân" (Lc 14,7-11).

Hay coøn nöõa : "Giöõa anh em thì khoâng ñöôïc nhö vaäy : ai muoán laøm lôùn giöõa anh em thì phaûi laøm ngöôøi phuïc vuï anh em; ai muoán laøm ñaàu anh em thì phaûi laøm ñaày tôù moïi ngöôøi" (Mc 10,43-44).

3. Laïy Chuùa, xin canh phoøng mieäng löôõi con.

"Tình yeâu khoâng khoe khoang"... dó nhieân cuõng lieân quan ñeán lôøi noùi cuûa chuùng ta. Ngöôøi ta seõ coù theå giaûi thích : Tình yeâu caân nhaéc nhöõng lôøi noùi cuûa mình. Quaû thöïc, chuùng ta bieát roõ laø thoùi khoe khoang ñöôïc dieãn taû ra baèng lôøi noùi nhaèm laøm cho ngöôøi ta ñöôïc noåi baät. Ngöôøi ta coù theå khoâng bao giôø noùi baäy, khoâng bao giôø noùi xaáu keû khaùc. Nhöng trong möùc ñoä maø ngöôøi ta khoâng ngôùt keå leå vôùi keû khaùc veà mình, thì cuoäc trao ñoåi khoâng nhaát thieát vaãn ôû bình dieän lôøi noùi. Chuùng ta haõy laáy Meï Maria laøm göông maãu : söï thinh laëng noäi taâm cuûa Meï laøm cho moãi lôøi noùi cuûa Meï trôû neân moät vieân ngoïc quí. Chôù gì khi chuùng ta noùi, lôøi noùi cuûa chuùng ta phaûi laø hoa traùi cuûa söï thinh laëng cuûa chuùng ta.

"Laïy Chuùa, xin canh giöõ mieäng con vaø troâng chöøng löôõi con" (Tv 141,3). Caâu thaùnh vinh naày laø moät lôøi caàu nguyeän raát caàn thieát cho nhieàu ngöôøi trong chuùng ta. Nhöõng thaùi quaù trong lôøi noùi ñöôïc dieãn taû trong cuoäc taùn gaãu keùo daøi, trong nhu caàu khoâng theå neùn ñeå keå leå veà mình, trong söï khoâng theå giöõ moät ñieàu bí maät, trong öôùc muoán thoûa maõn tính hieáu kyø cuûa chuùng ta veà cuoäc ñôøi keû khaùc... vaø trong nhieàu caùch theá khaùc ít loä lieåu hôn. Tính hueânh hoang trong lôøi noùi cuõng daãn chuùng ta ñeán choã khoe khoang nhöõng söï hö voâ theá gian, vaø nhö theá duy trì moät baàu khí hôøi hôït beà ngoaøi ngaên caûn vieäc laéng nghe Lôøi Chuùa töï trong saâu thaúm cuûa loøng mình : "Chuùng hueânh hoang vì nhöõng vaät hö voâ naày..." (Tv 97,7).

Phaûi, chuùng ta haõy ñaén ño vaø cheá ngöï lôøi noùi cuûa chuùng ta. Haõy caàu xin ôn aáy vôùi Chuùa Thaùnh Thaàn ñang ngöï trong chuùng ta :

"Nhöng caùi löôõi thì khoâng ai cheá ngöï ñöôïc, noù laø moät söï döõ khoâng bao giôø ôû yeân, vì noù chöùa ñaày noäc ñoäc gieát ngöôøi. Ta duøng löôõi maø chuùc tuïng Chuùa laø Cha chuùng ta, ta cuõng duøng löôõi maø nguyeàn ruûa nhöõng con ngöôøi ñaõ ñöôïc laøm ra theo hình aûnh Thieân Chuùa. Töø cuøng moät caùi mieäng phaùt xuaát lôøi chuùc tuïng vaø lôøi nguyeàn ruûa. Thöa anh em, nhö vaäy thì khoâng ñöôïc. Chaúng leõ moät maïch nöôùc laïi coù theå phun ra töø moät nguoàn caû nöôùc ngoït laãn nöôùc chua sao ? Thöa anh em, laøm sao caây vaû laïi coù theå sinh ra traùi oâ-liu, hoaëc caây nho sinh traùi vaû ? Nöôùc maën cuõng khoâng theå sinh ra nöôùc ngoït. Trong anh em, ai laø ngöôøi khoân ngoan hieåu bieát ? Ngöôøi aáy haõy duøng loái soáng toát ñeïp maø chöùng toû raèng nhöõng haønh ñoäng cuûa hoï phaùt xuaát töø loøng hieàn haäu vaø ñöùc khoân ngoan. Nhöng neáu trong loøng anh em coù söï ghen töông, chua chaùt vaø tranh chaáp, thì anh em ñöøng coù töï cao töï ñaïi maø noùi doái traùi vôùi söï thaät" (Jc 3, 8-14).

Trong nhieàu tröôøng hôïp, khoe khoang chính laø noùi doái traùi vôùi söï thaät... Toát hôn laø haõy laøm thinh, deø daët kín ñaùo.

4. Tình yeâu laø deø daët kín ñaùo .

Ñaây laø hai baûn vaên cuûa thaùnh nöõ Catarina ñeä Sieâna giuùp chuùng ta xaùc ñònh roõ vaø thaêm doø taàm quan troïng cuûa söï deø daët kín ñaùo :

"Söï deø daët kín ñaùo keùo thaân xaùc ra khoûi nhöõng vui thuù vaø nhöõng teá nhò cuûa theá gian. Noù laøm cho thaân xaùc traùnh xa xaõ hoäi cuûa ngöôøi traàn gian vaø ñöa noù vaøo xaõ hoäi cuûa caùc toâi tôù Thieân Chuùa. Söï deø daët kín ñaùo khieán con ngöôøi troán khoûi nhöõng nôi toäi loãi vaø daãn ñöa noù vaøo nhöõng choã thuùc ñaåy loøng ñaïo haïnh. Noù ñieàu tieát moïi phaàn thaân theå ñeå chuùng trôû neân giaûn dò vaø ñöôïc giöõ gìn yù töù : Con maét khoâng nhìn nhöõng gì bò caám ñoaùn vaø chæ nhìn thaáy tröôùc maët trôøi vaø ñaát; mieäng löôõi traùnh moïi lôøi noùi voâ ích vaø phuø phieám, nhöng saün saøng loan baùo Lôøi Chuùa vì phaàn roãi cuûa tha nhaân vaø xöng thuù toäi loãi mình; loã tai xua ñuoåi caùc dieãn töø bôûn côït, nònh hoùt, phoùng ñaõng, vaø noùi xaáu keû khaùc, nhöng chaêm chuù laéng nghe Lôøi Chuùa vaø nhöõng keâu than cuûa tha nhaân haàu caûm thoâng vôùi nhu caàu cuûa hoï... Söï deø daët kín ñaùo cuõng ñieàu tieát ñoâi tay trong nhöõng gì chuùng ñuïng chaïm vaø thöïc hieän, höôùng daãn ñoâi chaân treân nhöõng neõo ñöôøng cuûa chuùng, haàu luaät leä xaáu xa cuûa xaùc thòt haèng choáng laïi tinh thaàn khoâng laøm oâ nhieãm caùc khí cuï naày"

Vaø ñaây laø ñieàu Chuùa Chuùa Cöùu Theá noùi vôùi Catarina : "Söï deø daët kín ñaùo khoâng laø gì khaùc ngoaøi söï hieåu bieát ñích thöïc maø linh hoàn coù veà mình vaø veà Chuùa. Chính trong söï nhaän bieát naày maø söï deø daët kín ñaùo ñaõ caém reã vaøo. Noù laø moät ngaønh ñöôïc gheùp vaøo vaø keát hieäp vôùi ñöùc aùi... Söï deø daët kín ñaùo seõ khoâng laø moät nhaân ñöùc mang laïi nhöõng hoa traùi söï soáng, neáu noù khoâng ñöôïc troàng caáy trong nhaân ñöùc khieâm nhöôøng, bôûi vì ñöùc khieâm nhöôøng phaùt xuaát töø söï nhaän bieát maø linh hoàn coù ñöôïc veà mình. Vaø Thaày ñaõ baûo con laø caên reã cuûa söï deø daët kín ñaùo laø moät hieåu bieát chaân thöïc veà baûn thaân vaø veà loøng nhaân laønh cuûa Chuùa, noù laøm cho linh hoàn trao ban caùch töï nhieân cho moãi ngöôøi caùi gì hoï ñaùng phaûi ñöôïc.

Hoaøn toaøn ngöôïc laïi caùch öùng xöû cuûa nhöõng ai coù nhaân ñöùc deø daët kín ñaùo... Hoï traû laïi cho tha nhaân nhöõng gì hoï nôï tha nhaân, nhaát laø hieán taëng cho tha nhaân tình thöông phaùt xuaát töø ñöùc aùi, lôøi caàu nguyeän khieâm toán vaø lieân ló maø moïi ngöôøi phaûi duy trì cho nhau"

1. Tình yeâu khoâng khoe khoang. "Khi laøm vieäc laønh phuùc ñöùc, anh em phaûi coi chöøng, chôù coù phoâ tröông cho thieân haï thaáy, baèng khoâng anh em seõ chaúng ñöôïc Cha cuûa anh em, Ñaáng ngöï treân trôøi, ban thöôûng. Vaäy khi boá thí, ñöøng coù khua chieâng ñaùnh troáng nhö boïn ñaïo ñöùc giaû... coát ñeå ngöôøi ta khen" (Mt 6,1-2). Tình yeâu khoâng laøm cho ngöôøi ta chuù yù. Xin Chuùa ban cho chuùng con söï xoùa boû veà ñieàu thieän khoâng gaây roän raøng naày.

2. Tình yeâu khoâng khoe khoang. "Khi anh ñöôïc môøi döï tieäc, anh haõy ñi ngoài vaøo choã cuoái, ñeå khi ngöôøi ñaõ môøi anh ñeán noùi vôùi anh 'xin môøi baïn leân treân cho'. Baáy giôø anh seõ ñöôïc vinh döï tröôùc maët moïi ngöôøi ñoàng baøn. Vì phaøm ai toân mình leân seõ bò haï xuoáng, coøn ai haï mình xuoáng seõ ñöôïc toân leân" (Lc 14,10-11). Chuùng ta haõy caàu xin Chuùa ban ôn coù theå haï mình xuoáng, baèng caùch ngoài vaøo choã cuoái trong tröôøng hôïp cuï theå noï kia xaûy ra.

3. Tình yeâu khoâng khoe khoang. "Laïy Chuùa, xin canh giöõ mieäng con vaø troâng chöøng löôõi con" (Tv 141,3). Xin Chuùa giaûi thoaùt chuùng ta khoûi söï thaùi quaù trong lôøi noùi loä roõ trong vieäc taùn gaãu keùo daøi, trong nhu caàu keå leå veà mình khoâng kìm haõm ñöôïc, trong söï khoâng theå giöõ bí maät, trong öôùc muoán thoûa maõn tính toø moø veà cuoäc ñôøi keû khaùc...

4. Tình yeâu khoâng khoe khoang. Chuùa Cöùu Theá noùi vôùi thaùnh nöõ Catarina ñeä Sieâna raèng "Söï deø daët kín ñaùo khoâng laø gì khaùc ngoaøi söï hieåu bieát ñích thöïc maø linh hoàn coù veà mình vaø veà Chuùa. Chính trong söï hieåu bieát aáy maø söï deø daët kín ñaùo ñaõ aên reã saâu vaøo". Chuùng ta haõy xin ôn khieâm nhöôøng vaø ngheøo khoù taâm hoàn. Tình yeâu laø deø daët kín ñaùo.

5. Tình yeâu khoâng khoe khoang. "Coøn Maria thì caån thaän giöõ gìn nhöõng ñieàu aáy vaø suy nieäm trong loøng" (Lc 2,19). Chuùng ta haõy caàu xin ôn noäi taâm, thinh laëng vaø caàu nguyeän.

muïc luïc

1. Tình yeâu khoâng phoàng leân (kieâu ngaïo) :

Ngoaïi ñoäng töø phoàng leân thaùnh Phaoloâ duøng ôû ñaây laøm chuùng ta lieân töôûng ñeán nguï ngoân La Fontaine "Con nhaùi muoán phoàng to baèng con boø", vaø ñeå roõ hôn, ngöôøi ta dòch theâm phoàng to kieâu ngaïo : "Söï hieåu bieát ñoù phoàng to (sinh) loøng kieâu ngaïo, coøn loøng baùc aùi thì xaây döïng" (I Cor 8,1). Kieâu ngaïo, khoe khoang, keânh kieäu laø nhöõng bieåu loä cuûa loøng meán moä chính mình, chöù khoâng phaûi laø cuûa ñöùc aùi, voán laø tình yeâu ñoái vôùi Thieân Chuùa vaø tha nhaân.

"Keû naøo yeâu baûn thaân baèng moät tình yeâu voâ traät töï thì chaúng coù ñöùc aùi nôi mình, bôûi vì noù khoâng yeâu meán Chuùa... Loøng töï aùi loät boû ñöùc aùi khoûi taâm hoàn ñeå maëc cho noù tính xaáu kieâu ngaïo. Vaø chính vì theá maø moïi toäi loãi ñeàu baét nguoàn töø loøng töï aùi"

Loøng töï aùi ñöôïc nhaän dieän bôûi söï thích nghó ñeán mình hôn laø nghó ñeán Chuùa Kitoâ vaø Giaùo Hoäi cuûa Ngaøi. Hay coøn bôûi öôùc muoán laøm cho caùc quan ñieåm rieâng cuûa mình ñöôïc vöôït troåi trong vaán ñeà naày hoaëc vaán naïn kia... Thaùnh Phaoloâ khoâng dòu daøng vôùi nhöõng ngöôøi Coâlosseâ :

"... Hoï chìm ñaém trong nhöõng thò kieán cuûa mình, veânh vaùo vì nhöõng suy nghó theo loái ngöôøi phaøm. Hoï khoâng gaén chaët vôùi Ñaàu laø Ñöùc Kitoâ..." (Col 2,18-19).

Thaùnh nhaân coøn goïi caùi ñoù laø söï hoãn laùo ngaïo maïn trong moät baûn lieät keâ maø Ngaøi goïi laø môù loän xoân : "chia reõ, ghen töông, oaùn gheùt, caïnh tranh, vu khoáng, noùi haønh, kieâu caêng, hoãn loaïn" (II Co 12,20). Ñoïc nhöõng ñieàu nhö theá, coù leõ chuùng ta khoâng khoûi nghó raèng caû ñeán caùc coäng ñoaøn, giaùo xöù chuùng ta cuõng chaúng hôn gì coäng ñoaøn Corintoâ !

Ñoù laø lôøi khuyeân cuûa thaùnh Phaoloâ vaøo cuoái thö gôûi tín höõu Roâma :

"Haõy ñoàng taâm nhaát trí vôùi nhau, ñöøng töï cao töï ñaïi, nhöng ham thích nhöõng gì heøn moïn. Anh em ñöøng cho mình laø khoân ngoan" (Rm 12,16).

Tito Colliander, moät tín höõu Chính Thoáng coù gia ñình ñaõ vieát :

" Quaû thaät laøm sao moät ngöôøi coù theå nhaän ñöôïc nhöõng lôøi khuyeân, söï ñaøo taïo, giuùp ñôõ, neáu y nghó raèng mình bieát heát moïi söï, coù theå laøm moïi thöù vaø chaúng caàn lôøi khuyeân baûo naøo caû ? Khoâng moät tia saùng naøo coù theå xuyeân qua ñöôïc moät böùc töôøng töï maõn nhö theá : 'Khoán thay nhöõng keû coi mình laø khoân ngoan, vaø cho mình laø thoâng minh' (Is 5,21)...

Neáu baïn thaêm doø trong saâu thaúm löông taâm mình, baïn seõ khaùm phaù ra nhöõng ñieàu töông töï. Caûm giaùc khoù chòu maø baïn caûm nhaän khi coù ai ñoù noùi nghòch laïi vôùi baïn cho pheùp baïn deã daøng thaáy roõ ñieàu ñoù. Chuùng ta soáng nhö vaäy nhö nhöõng teân noâ leä. Nhöng 'ôû ñaâu coù Thaùnh Thaàn laø ôû ñoù coù töï do' (2 Cor 3,17)"

"Söï töï do maø Thaùnh Thaàn ban cho chuùng ta ñi qua moät tình yeâu ñuùng ñaén ñoái vôùi baûn thaân, noù döïa treân moät söï hieåu bieát ñích thöïc veà mình. 'Neáu con muoán ñaït ñöôïc söï hieåu bieát hoaøn haûo, neáu con muoán thöôûng thöùc Chaân lyù vónh cöûu laø chính Chuùa, thì ñaây laø con ñöôøng : con ñöøng bao giôø ra khoûi söï hieåu bieát chính con vaø luoân haï mình trong thung luõng khieâm nhöôøng. Con seõ nhaän ra chính Chuùa ôû trong con, vaø töø söï hieåu bieát naày con keùo ra ñöôïc moïi thöù caàn thieát. Khoâng moät nhaân ñöùc naøo coù theå coù söï soáng trong chính mình, ngoaïi tröø bôûi ñöùc aùi vaø bôûi ñöùc khieâm nhöôøng, voán laø meï nuoâi cuûa ñöùc aùi. Söï hieåu bieát veà chính con seõ gôïi leân cho con ñöùc khieâm nhöôøng, khi con khaùm phaù ra ñöôïc raèng con chaúng hieän höõu, vaø höõu theå maø con cuõng nhö nhöõng ngöôøi khaùc ñaõ laõnh nhaän töø nôi Chuùa laø Ñaáng yeâu thöông caùc con, tröôùc khi caùc con coù maët treân ñôøi"

Nhaân nhöõng aân ban thieâng lieâng ñöôïc trao cho coäng ñoaøn xuyeân qua moãi ngöôøi chuùng ta (vieäc naày kheâu leân caùc caùm doã veà kieâu ngaïo), thaùnh Phaoloâ khuyeán caùo söï ñaùnh giaù ñuùng ñaén döïa treân moät hieåu bieát chaân thaät veà chính mình nhu sau :

"Anh em ñöøng quaù möùc khi ñaùnh giaù chính mình, nhöng haõy ñaùnh giaù mình cho ñuùng möùc, moãi ngöôøi tuøy theo löôïng ñöùc tin Thieân Chuùa ñaõ phaân phaùt cho" (Rm 12,3).

Lôøi keâu goïi ñeán ñöùc khieâm toán naày laø caàn thieát cho chuùng ta : chuùng ta seõ khoâng bao giôø nhôõ phoâ tröông söï hôn ngöôøi cuûa chuùng ta, trong thaùi ñoä hay trong lôøi noùi... Trong thö gôûi tín höõu thaønh Philipheâ, thaùnh Phaoloâ coøn ñi xa hôn :

"Ñöøng laøm chi vì oùc beø phaùi, vì hö danh, nhöng moãi ngöôøi haõy khieâm nhöôøng ñaùnh giaù ngöôøi khaùc troåi vöôït hôn mình" (Phil 2,3).

4. Thieân Chuùa choáng laïi nhöõng keû kieâu ngaïo :

Chuùng ta bieát roõ lôøi caàu nguyeän cuûa Trinh Nöõ Maria tröôùc söï hieän dieän cuûa baø chò hoï Elizabeth : Kinh Magnificat, linh hoàn toâi ngôïi khen Chuùa. Meï haùt leân Chuùa ñaõ ñoaùi nhìn söï ngheøo khoù cuûa nöõ tyø Ngaøi theá naøo. Xuyeân qua aân suûng daït daøo cuûa Maàu nhieäm Nhaäp Theå naày, Meï cuõng nhaän thaáy raèng Chuùa ñeán phaân taùn nhöõng keû kieâu ngaïo bôûi chính nhöõng tính toaùn cuûa loøng hoï.

Cha Laurentin chuù giaûi :

"Nhöõng ngöôøi ngheøo soáng trong chaân lyù : hoï bieát yeáu ñuoái cuûa hoï vaø söï cao caû cuûa Thieân Chuùa. Coøn nhöõng keû kieâu ngaïo phoàng mình leân, töï cho mình nhöõng veõ beà ngoaøi cao hôn nhöõng gì thöïc söï laø hoï.Haûnh dieän veà baûn thaân vaø söï ñoäc laäp hôn ngöôøi cuûa mình, hoï töï phuï phong cho mình laøm ñòch thuû vôùi Thieân Chuùa. Tình yeâu aûo töôûng veà baûn thaân cuûa hoï laøm cho hoï trôû neân thuø nghòch vôùi chaân lyù, vaø thuø ñòch vôùi nhöõng ngöôøi ngheøo maø hoï thoáng trò ñeå vöôn leân.

... Thieân Chuùa laøm thaát baïi nhöõng yù ñònh xaûo traù khoâng ñeå caùc maùnh khoùe cuûa chuùng thaønh töïu. Ngaøi baét nhöõng keû khoân ngoan ngay trong caùc maùnh khoùe cuûa hoï : 'Möu ñoà cuûa haïng tinh khoân, Ngöôøi phaù vôõ, khieán tay chuùng chaúng laøm neân coâng traïng gì. Ngöôøi baét keû khoân ngoan baèng chính nhöõng xaûo keá cuûa chuùng, vaø ñi tröôùc möu toan cuûa phöôøng quyû quyeät' (Job 5,12-13). Chaâm ngoân naày thöôøng ñöôïc kieåm chöùng qua doøng lòch söû : Nhöõng keû kieâu ngaïo maø tham voïng vaø aûo töôûng vöôït quaù phöông tieän cuûa mình ñang chuaãn bò cho söï suy taøn cuûa chính chuùng"

ÔÛ ñaây, trong lôøi caàu nguyeän cuûa mình, Meï Maria neâu laïi moät söï hieån nhieân xuyeân suoát caû Kinh Thaùnh. Chaúng haïn thaùnh Pheâroâ trong thö thöù nhaát :

"Anh em haõy laáy ñöùc khieâm nhöôøng maø ñoái xöû vôùi nhau, vì Thieân Chuùa choáng laïi nhöõng keû kieâu ngaïo, nhöng ban ôn cho nhöõng ngöôøi khieâm nhöôøng" (I Pet 5,5).

"Nhöng aân suûng Ngöôøi ban coøn maïnh hôn, vì theá coù lôøi Kinh Thaùnh noùi : 'Thieân Chuùa choáng laïi keû kieâu ngaïo, nhöng ban ôn cho keû khieâm nhöôøng' (Jc 4,6).

5. Moãi ngöôøi ñeàu coù söï kieâu ngaïo cuûa mình :

Duø hình thöùc theá naøo ñi nöõa, söï kieâu ngaïo cuûa moãi ngöôøi ñeàu coù moät ñieåm chung laø söï ñaùnh giaù cao thaùi quaù veà baûn thaân mình. Noù ñöôïc bieåu loä ra trong söï thoûa maõn haûo huyeàn veà caùc taøi naêng hay aân ban cuûa mình.

Ngöôøi kieâu ngaïo thích mình hôn keû khaùc vaø töï so saùnh mình toát hôn, ñöôïc phuù baåm hôn keû khaùc. Ngöôøi kieâu ngaïo queân ñi hay töø choái nhìn nhaän nhöõng gì mình coù, nhöõng gì mình laø, ñeàu bôûi Thieân Chuùa maø ñeán.

Söï kieâu ngaïo maëc nhieàu hình thöùc khaùc nhau :

Tính khoe khoang : moät söï haûnh dieän thaùi quaù ñeå ñi tìm kieám nhöõng danh döï, nhöõng söï cao troïng ; öa xuaát hieän, öa thaønh coâng ñeå thoûa maõn baûn thaân...

Söï thoûa maõn haûo huyeàn trong caùc taøi naêng vaø aân ban cuûa mình,... taét moät lôøi laø töï laáy laøm thoûa maõn.

Ao öôùc bieát heát moïi söï hay luoân luoân muoán bieát nhieàu hôn, nhieàu hôn caû nhöõng gì Thieân Chuùa ñaõ muoán cho chuùng ta bieát (moät soá nhöõng toø moø naøo ñoù laø nguyeân nhaân cuûa kieâu ngaïo).

Tính töï phuï : chính laø quaù töï tín ôû mình, coù moät yù kieán quaù ñeà cao baûn thaân, hoaëc coøn hôn nöõa laø tìm kieám moät tình traïng cao hôn hieän traïng maø Thieân Chuùa muoán cho chuùng ta.

Tính töï aùi : moät tình yeâu thaùi quaù cho mình ñöôïc bieåu loä qua vieäc tìm kieám thoaûi maùi, vaø ñöôïc dieãn taû ra trong vieäc thoûa maõn tröôùc lôøi khen taëng ; traùi laïi, khoâng theå chòu ñöïng noåi lôøi pheâ bình vaø töø choái khoâng nhìn nhaän caùc laàm loãi cuûa mình...

Tính quaù nhaïy caûm : Phaät yù veà moät chuyeän chaúng ra chi, khoâng chaáp nhaän lôøi khieån traùch... loøng töï aùi bò daøy voø.

Tính ích kyû : Tính ích kyû quô taát caû veà cho mình, tìm mình trong moïi söï, gaëp laïi mình ôû khaép moïi nôi. Taát caû chuùng ta ñeàu hôn keùm coù hình thöùc kieâu ngaïo naày len loûi vaøo caû nhöõng yù höôùng toát nhaát.

Kieâu sa : moät thöù baûo ñaûm ngaïo maïn ñöôïc bieåu loä ra trong daùng veû, kieåu caùch ; moät thöù kieâu haûnh gaàn nhö khinh bæ...

"ÔÛ ñaây khoâng theå neâu heát moïi chi tieát caùc hoa traùi cuûa kieâu ngaïo trong ñôøi soáng haèng ngaøy cuûa chuùng ta : noùi doái, chaùn naõn, buoàn baõ, ñoäc laäp, ghen töông, ruït reø...Quaû thaät, kieâu ngaïo "laø moät ngoïn gioù raát nheï nhaøng, raát tinh teá, noù thaáâm nhaäp vaøo trong haàu heát moïi hoaït ñoäng cuûa chuùng ta... vaø noù laø sôïi giaây buoäc chaët caû chuoãi caùc taät xaáu"

6. "Haõy hoïc cuøng Thaày, vì Thaày khieâm nhöôïng thaät trong loøng"

Chuùa Gieâsu nhaán maïnh ñieàu ñoù : Söï kieâu ngaïo ñeán töø trong loøng :

"Chính laø töø beân trong, töø loøng daï con ngöôøi maø xuaát ra nhöõng yù ñònh taø vaïy... kieâu ngaïo, ngoâng cuoàng. Taát caû nhöõng ñieàu xaáu xa ñoù ñeàu töø beân trong xuaát ra vaø laøm cho con ngöôøi ra oâ ueá" (Mc 21-23).

Vaø kieâu ngaïo :
ñoùng loøng chuùng ta vôùi ñöùc tin : "Laøm sao anh em coù theå tin ñöôïc, khi anh em chæ bieát nhaän laõnh vinh quang laãn cho nhau ?" (Jn 5,44).
laøm chuùng ta ra muø quaùng : "...ngöôøi leân maët kieâu caêng khoâng bieát gì caû, nhöng maéc beänh ham tranh luaän vaø thích caõi chöõ. Do ñoù sinh ra ganh tî, tranh chaáp, loäng ngoân, nghó xaáu" (I Tm 6,4). "... seõ coù nhöõng luùc gay go, ngöôøi ta seõ ra ích kyû, ham tieàn baïc, khoùac laùc, kieâu ngaïo, noùi loäng ngoân, khoâng vaâng lôøi cha meï, voâ ôn baïc nghóa, phaïm thöôïng, voâ taâm voâ tình, taøn nhaãn, noùi xaáu, thieáu tieát ñoä, hung döõ, gheùt ñieàu thieän, phaûn traéc, noâng noåi, leân maët kieâu caêng, yeâu khoaùi laïc hôn yeâu Thieân Chuùa" (II Tm 3,1-4).
laøm cho chuùng ta quay ñaàu laïi : "... keûo leân maët kieâu caêng maø bò keát aùn nhö ma quyû" (I Tm 3,6)
laøm cho chuùng ta laàm laïc : "Loøng kieâu ngaïo cuûa ngöôi ñaõ ñaùnh löøa ngöôi" (Ovadia 3).

"Ai naâng mình leân seõ bò haï xuoáng, vaø ai haï mình xuoáng seõ ñöôïc naâng leân" (Lc 14,11 vaø 18,14). Vaäy loøng chuùng ta caàn ñöôïc thanh taåy bôûi aân hueä cuûa Chuùa Thaùnh Thaàn maø Chuùa Cha ñaõ höùa vaø Chuùa Gieâsu phaùi ñeán.

"Cha giôùi thieäu vôùi caùc con moät nhaân ñöùc raát thieát thaân vôùi loøng Chuùa Cöùu Theá. Ngaøi noùi : 'Haõy hoïc cuøng Thaày vì Thaày dòu hieàn vaø khieâm nhöôïng thaät trong loøng' (Mt 11,29). Cha lieàu mình noùi moät ñieàu daïi doät, nhöng cha vaãn noùi ra laø Chuùa quaù yeâu thöông nhaân loaïi ñeán ñoãi ñoâi khi Ngaøi cho pheùp xaûy ra nhöõng toäi troïng. Taïi sao ? Ñeå nhöõng keû ñaõ phaïm caùc toäi aáy vaãn aên ôû khieâm nhöôøng, sau khi ñaõ thoáng hoái. Khoâng ai muoán töï coi mình laø thaùnh thieân khi yù thöùc ñöôïc mình ñaõ phaïm nhöõng loãi naëng. Chuùa Cöùu Theá ñaõ khuyeân nhuõ nhieàu veà ñieàu ñoù : "Haõy aên ôû khieâm nhöôøng !" Ngay caû khi caùc con laøm ñöôïc nhöõng vieäc troïng ñaïi, haõy noùi : chuùng toâi laø nhöõng ñaày tôù voâ duïng. Theá nhöng taát caû chuùng ta ñeàu coù khuynh höôùng laøm ngöôïc laïi vaø tìm caùch laøm cho mình noåi baät. Haõy trôû neân beù nhoû, ñoù laø nhaân ñöùc kitoâ giaùo coù lieân quan ñeán moãi ngöôøi chuùng ta"

Ñöùc khieâm nhöôøng, voán laø moät caùi nhìn khaùch quan vaø chaân thaät veà baûn thaân, seõ thaéng theá trong cuoäc soáng haèng ngaøy cuûa chuùng ta, khi noù laøm phaùt sinh trong chuùng ta nhöõng hoa traùi cuûa moät söï tröôûng thaønh thieâng lieâng lôùn lao hôn : giaûn dò khieâm toán, nhu caàu huynh ñeä giuùp nhau, chaáp nhaän baûn thaân, söï döûng döng lieân quan ñeán danh tieáng cuûa mình, vieäc khoâng bao giôø ngaõ loøng, bình an vaø nieàm vui noäi taâm, tìm kieám chaân lyù... Chuùng ta haõy ao öôùc vaø caàu xin ñöùc khieâm nhöôøng trong kinh nguyeän haèng ngaøy cuûa chuùng ta.

"Söï tieán boä trong ñôøi soáng thieâng lieâng ñöôïc bieåu loä ra qua moät hieåu bieát luoân luoân ñöôïc tích tuï theâm veà chính söï baát xöùng cuûa mình, theo nghóa ñaày ñuû vaø maët chöõ, ngay khi chuùng ta töï cho mình giaù trò naøo ñoù, duø baèng caùch naøo ñi nöõa, thì ñieàu ñoù chöùng toû caùc vieäc khoâng xuoâi. Caùi ñoù cuõng nguy hieåm nöõa, bôûi vì Keû Thuø seõ tieán laïi gaàn vaø baét ñaàu laøm chuùng ta maát caûnh giaùc veà caùch noù ñaët trôû ngaïi treân ñöôøng chuùng ta ñi. Linh hoàn coù yù nghó quaù cao veà mình gioáng nhö con quaï trong chuyeän nguï ngoân, thích nghe nhöõng lôøi nònh hoùt cuûa con caùo, vaø ñeå chöùng toû gioïng haùt hay cuûa mình, noù ñaõ ñeå rôi maát mieáng phoù maùt. Xin Chuùa giuùp baïn thöïc hieän caùch yù thöùc hôn caùi boån phaän khoâng ñöôïc gaùn giaù trò gì cho caùc coâng trình cuûa baïn"

Suy nieäm ñeå laàn haït Maân Coâi

1. Tình yeâu khoâng kieâu caêng. "Söï hieåu bieát sinh loøng kieâu ngaïo, coøn loøng baùc aùi thì xaây döïng" (I Cor 8,1). Chuùng ta haõy caàu nguyeän cho söï hieåu bieát nôi moãi ngöôøi chuùng ta ñöôïc neân cô hoäi chia seû, chöù khoâng phaûi ñeå phoâ tröông loøng töï phuï laø mình hieåu bieát hôn ngöôøi.

2. Tình yeâu khoâng kieâu caêng. "Anh em haõy ñoàng taâm nhaát trí vôùi nhau, ñöøng töï cao töï ñaïi, nhöng ham thích nhöõng ñieàu heøn moïn. Anh em ñöøng cho mình laø khoân ngoan" (Rm 12,16). Trong khi cuøng Meï Maria chieâm ngaém Chuùa Gieâsu ñaõ soáng theá naøo, chuùng ta haõy xin ôn ñöôïc loâi keùo bôûi nhöõng gì laø khieâm nhöôøng.

3. Tình yeâu khoâng kieâu caêng. "Ñöøng ñi quaù möùc trong khi ñaùnh giaù mình, nhöng haõy ñaùnh giaù mình cho ñuùng möùc, moãi ngöôøi tuøy theo löôïng ñöùc tin Thieân Chuùa ñaõ phaân phaùt cho" (Rm 12,3). Laïy Chuùa, xin ban cho chuùng con bieát ñoùn nhaän nhöõng cô hoäi phaûi soáng taàm thöôøng vaø beù nhoû nhö ñeán töø baøn tay Chuùa.

4. Tình yeâu khoâng kieâu caêng. "Anh em haõy laáy ñöùc khieâm nhöôøng maø ñoái xöû vôùi nhau, vì Thieân Chuùa choáng laïi keû kieâu ngaïo, nhöng ban ôn cho keû khieâm nhöôøng" (I Pet 5,5 - Jc 4,6). Laïy Chuùa, xin ban cho con bieát nhìn nhaän nhöõng sai traùi cuûa con khi laøm toån thöông caùc ngöôøi khaùc bôûi tính ngaïo ngheã cuûa con, vaø maëc cho con ñöùc khieâm nhöôøng.

5. Tình yeâu khoâng kieâu caêng. "Anh em haõy hoïc cuøng Thaày, vì Thaày dòu hieàn vaø khieâm nhöôïng thaät trong loøng" (Mt 11,29). Nhôø lôøi caàu baøu cuûa Meï Maria, xin Chuùa Thaùnh Thaàn naén ñuùc trong chuùng con söï dòu hieàn vaø khieâm nhöôïng cuûa Traùi tim Chuùa Gieâsu.

muïc luïc

Xaõ hoäi Hy-La vaøo thôøi thaùnh Phaoloâ chaéc cuõng suy ñoài nhö xaõ hoäi chuùng ta ñang soáng... bôûi vì nhöõng lôøi khuyeân nhuû vaãn mang tính thôøi söï trong boái caûnh cuûa chuùng ta ngaøy nay !

"Anh em bieát chuùng ta ñang soáng trong thôøi naøo. Ñaõ ñeán luùc töø nay anh em phaûi thöùc daäy, vì hieän nay ngaøy Thieân Chuùa cöùu ñoä chuùng ta ñaõ gaàn hôn tröôùc kia, khi chuùng ta môùi tin Ñaïo. Ñeâm saép taøn, ngaøy gaàn ñeán. Vaäy chuùng ta haõy loaïi boû nhöõng vieäc laøm ñen toái, vaø caàm laáy vuõ khí cuûa söï saùng ñeå chieán ñaáu. Chuùng ta haõy aên ôû cho ñöùng ñaén nhö ngöôøi ñang soáng giöõa ban ngaøy : khoâng cheø cheùn say söa, khoâng chôi bôøi daâm ñaõng, cuõng khoâng caõi coï ghen töông. Nhöng anh em haõy maëc laáy Chuùa Gieâsu Kitoâ, vaø ñöøng chieàu theo tính xaùc thòt maø thoûa maõn caùc duïc voïng" (Rm 13,11-14).

"Vaäy anh em haõy gieát cheát nhöõng gì thuoäc veà haï giôùi trong con ngöôøi anh em, aáy laø gian daâm, oâ ueá, ñam meâ, öôùc muoán xaáu xa vaø tham lam, maø tham lam cuõng laø thôø ngaãu töôïng" (Col 3,5).

"Chuyeän gian daâm, moïi thöù oâ ueá hay tham lam, thì duø noùi ñeán anh em cuõng phaûi traùnh, nhö theá môùi xöùng ñaùng laø nhöõng ngöôøi trong daân thaùnh" (Eph 5,3).

Moät caùch saâu xa, thaùi ñoä naày heä taïi vieäc soáng moät caùch tích cöïc giaù trò kitoâ giaùo veà thaân xaùc. Thaân xaùc khoâng phaûi laø moät vaät ñeå höôûng laïc, nhöng laø ñeàn thôø cuûa Chuùa Thaùnh Thaàn :

"Anh em laïi chaúng bieát raèng thaân xaùc anh em laø ñeàn thôø cuûa Thaùnh Thaàn sao ? Maø Thaùnh Thaàn ñang ngöï trong anh em laø Thaùnh Thaàn chính Thieân Chuùa ñaõ ban cho anh em. Nhö theá, anh em ñaâu coøn thuoäc veà mình nöõa, vì Thieân Chuùa ñaõ traû giaù ñaét maø chuoäc laáy anh em. Vaäy anh em haõy toân vinh Thieân Chuùa nôi thaân xaùc anh em" (I Cor 6,19-20).

Tình yeâu ñích thöïc khoâng laøm chi khieám nhaõ, nghóa laø khoâng theå laéng nghe vaø chieàu theo nhöõng caùm doã ñoài baïi luaân lyù. Tình yeâu ñích thöïc giöõ mình khoâng nhöôïng boä cho nhöõng môøi moïc khieâu daâm gaây neân bôûi nhöõng hình aûnh trô treõn cuûa phuï nöõ vaø moái quan heä ñaøn oâng vôùi ñaøn baø. Nhöõng môøi moïc caùm doã ñoù ñöôïc baøy bieän qua caùc bích chöông quaûng caùo, truyeàn hình, truyeàn thanh, baùo chí, nôi baõi bieån...

Neáu chuùng ta thöïc söï soáng tình yeâu Chuùa, chuùng ta seõ thöôøng xuyeân chieán ñaáu ñeå traùnh cho chuùng ta khoûi bò thaám nhieãm bôûi nhöõng kheâu gôïi do caùc loaïi hình aûnh nhö vaäy gaây neân. Loøng baùc aùi khoâng ñeå caùi chi khieám nhaõ ñeán gaäm nhaám noù töø beân trong...

Ñoàng thôøi chuùng ta seõ saün saøng vôùi hình aûnh maø nhaân vò con ngöôøi trong phaåm giaù laø con Thieân Chuùa trao ban cho chuùng ta, qua chính caùch xöû söï cuûa chuùng ta : Caùch chuùng ta vaø con caùi chuùng ta aên maëc... söï giöõ gìn yù töù cuûa chuùng ta trong nhöõng tình huoáng coù theå nguy hieåm... söï trong saïch trong caùi nhìn cuûa chuùng ta... söï thanh khieát trong caùc moái töông quan haèng ngaøy cuûa chuùng ta... söï töø choái khoâng nhìn nhöõng caûnh laøm maát phaåm giaù treân truyeàn hình hoaëc treân xineâ, ñöôïc daøn döïng ñeå kích thích caûm giaùc daâm duïc... taát caû nhöõng vieäc ñoù ñöôïc daãn daét nhôø söï maéc côõ, theïn thuøng.

"Söï theïn thuøng maéc côõ, laø moät yeáu toá caáu taïo neàn taûng cuûa nhaân vò, treân bình dieän ñaïo ñöùc, coù theå ñöôïc xem nhö löông taâm tónh thöùc baûo veä cho phaåm giaù con ngöôøi vaø tình yeâu ñích thöïc. Söï theïn thuøng maéc côõ nhaèm phaûn öùng laïi tröôùc moät soá thaùi ñoä naøo ñoù vaø phanh laïi moät soá öùng xöû naøo ñoù laøm toån thöông ñeán phaåm giaù nhaân vò. Ñoù laø moät phöông tieän caàn thieát vaø hieäu nghieäm ñeå cheá ngöï baûn naêng, laøm trieån nôû tình yeâu ñích thöïc, hoäi nhaäp cuoäc soáng tình caûm giôùi tính trong moät söï hoøa ñieäu naøo ñoù cuûa nhaân vò. Söï theïn thuøng maéc côõ coù moät taàm möùc sö phaïm raát quan troïng vaø vì theá phaûi ñöôïc ñaùnh giaù cao. Nhö theá, caùc treû con vaø thanh nieân seõ hoïc kính troïng thaân xaùc mình nhö moät aân ban cuûa Thieân Chuùa, chi theå cuûa Chuùa Kitoâ vaø ñeàn thôø cuûa Chuùa Thaùnh Thaàn. Hoï seõ hoïc choáng cöï laïi söï xaáu bao quanh hoï, hoïc cho coù moät caùi nhìn vaø moät trí töôûng töôïng trong saùng, hoïc tìm kieám, trong söï gaëp gôõ tình caûm vôùi tha nhaân, caùch bieåu loä cuûa moät tình yeâu ñích thöïc con ngöôøi vôùi moïi yeáu toá caáu taïo thieâng lieâng cuûa noù"

"Taát caû nhöõng gì laø chaân thaät, cao quyù, nhöõng gì laø chính tröïc tinh tuyeàn, nhöõng gì laø ñaùng meán vaø ñem laïi danh thôm tieáng toát, nhöõng gì laø ñöùc haïnh, ñaùng khen, thì xin anh em haõy ñeå yù" (Ph 4,8).

Tình yeâu khoâng noùi ñieàu gì khieám nhaõ. Trong laõnh vöïc naày, caàn phaûi laøm heát söùc ñeå traùnh cho mình khoûi bò loâi keùo bôûi söï thoâ tuïc trong lôøi noùi, haàu giöõ ñöôïc cöû chæ lòch söï trong xaõ hoäi cuûa chuùng ta. Baûo ñaûm toát nhaát laø ñeå cho Chuùa Thaùnh Thaàn duy trì trong chuùng ta söï teá nhò vaø trong saïch taâm hoàn.

"Ñöøng noùi lôøi thoâ tuïc, nhaûm nhí, côït nhaû. Ñoù laø nhöõng ñieàu khoâng neân. Traùi laïi, phaûi taï ôn Thieân Chuùa thì hôn" (Ep 5,4).

"Nhöng nay, caû anh em nöõa, haõy töø boû taát caû nhöõng caùi ñoù : naøo laø giaän döõ, noùng naûy, ñoäc aùc, naøo laø thoùa maï, aên noùi thoâ tuïc" (Col 3,8).

Khoâng phaûi chæ lieân quan ñeán lôøi noùi, maø cuõng coøn lieân quan ñeán caùc caùch öùng xöû hoâm nay deã daøng töï do quaù trôùn, hoãn xöôïc, traâng traùo, voâ lieâm sæ... Vieäc laùi xe laø moät traéc nghieäm toát ñeå ñaùnh giaù nhöõng thöù ñoù, duø khoâng ñöôïc ghi vaøo baèng ñeå tính ñieåm...

Lòch söï trong cöû chæ ñöôïc bieåu loä ra vôùi ngöôøi beân caïnh laø phaàn naøo söï dòu daøng tình yeâu cuûa Traùi Tim Chuùa Cöùu Theá ñeán ñoùng daáu aán cho caùc moái quan heä töông hoå cuûa chuùng ta. Ñoù cuõng laø moät caùch quan taâm ñeán giaù trò cuûa nhaân vò, duø hoï theá naøo ñi nöõa, giaø caû, baïi lieät, khuyeát taät, aáu træ, beänh hoïan... Moïi höõu theå con ngöôøi ñeàu coù moät giaù trò voâ cuøng tröôùc maët Chuùa vaø tính lòch söï bieåu loä caùi giaù maø chuùng ta gaén boù vôùi moãi con ngöôøi.

Tình yeâu khoâng laøm gì khieám nhaõ... cuõng noùi leân raèng tình yeâu luoân coá gaéng laøm vaø noùi nhöõng gì thích hôïp, laø coù moät thaùi ñoä toát. Thieân Chuùa ban cho chuùng ta ñieàu ñoù, neáu chuùng ta vaãn luoân caàu nguyeän vaø khoâng ngöøng keâu xin Ngaøi. Ngaøi seõ daãn daét chuùng ta söûa chöõa daàn daàn nhöõng gì coù theå laø khoâng ñuùng choã, khoâng thích ñaùng, khoâng ñuùng luùc, kyø cuïc, hay khoâng nghieâm tuùc trong caùc moái quan heä cuûa chuùng ta vôùi tha nhaân.

Nhöõng gì thaùnh Phaoloâ vieát lieân quan ñeán nhöõng caùch soáng trong söï hoøan toøan nghòch ñaïo giuùp chuùng ta hieåu roõ ñieàu ñoù :

"Vì hoï ñaõ khoâng theøm nhaän bieát Thieân Chuùa, neân Ngöôøi ñaõ ñeå maëc hoï theo trí oùc leäch laïc maø laøm nhöõng ñieàu baát xöùng" (Rm 1,28).

Traùi laïi, söï nhaän bieát Thieân Chuùa soi saùng trí khoân chuùng ta, ban cho trí khoân chuùng ta söï khoân ngoan, bieän phaân, phaùn ñoaùn ñeå roài kieän toaøn nhöõng gì laø thích hôïp...

Söï kieän luoân coù moät thaùi ñoä toát trong moïi hoaøn caûnh raát ña daïng vaø vôùi nhöõng ngöôøi raát khaùc nhau ñôn giaûn laø daáu hieäu cuûa trí tueä hoaëc cuûa moät neàn giaùo duïc toát. Thieân Chuùa muoán ban cho chuùng ta nhieàu hôn nöõa : söï teá nhò taâm hoàn, ñeå ñöùc aùi cuûa chuùng ta ñöôïc trôû neân cao nhaõ qua taát caû moïi vieäc nhoû nhaët cuûa cuoäc soáng thöôøng ngaøy...

Nôi ñoù coù caû moät coâng tröôøng ñang xaây döïng phaûi ñöôïc môû ra trong caùc moái quan heä coäng ñoàng hay huynh ñeä cuûa chuùng ta, haàu ñeå Chuùa Thaùnh Thaàn kieán taïo trong chuùng ta moät thaùi ñoä xöùng nhaân phaåm, phuø hôïp vôùi caùi nhìn cuûa Thieân Chuùa treân chuùng ta. Thaùnh Phaoloâ thöôøng noùi ñeán ñieàu ñoù trong caùc thö cuûa Ngaøi : Soáng moät cuoäc soáng xöùng ñaùng vôùi ôn goïi ñaõ nhaän laõnh.

"Vaäy toâi khuyeân nhuû anh em haõy soáng cho xöùng vôùi ôn keâu goïi maø Thieân Chuùa ñaõ ban cho anh em. Anh em haõy aên ôû thaät khieâm toán, hieàn töø vaø nhaãn naïi, haõy laáy tình baùc aùi maø chòu ñöïng laãn nhau. Anh em haõy thieát tha duy trì söï hieäp nhaát maø Thaùnh Thaàn mang laïi, baèng caùch aên ôû thuaän hoøa gaén boù vôùi nhau" (Ep 4,1-4).

Trong chieàu höôùng aáy, chuùng ta coù theå ñoïc :

"Chæ coù moät ñieàu laø anh em haõy aên ôû laøm sao cho xöùng vôùi Tin Möøng cuûa Ñöùc Kitoâ..." (Ph 1,27).

"Nhö vaäy anh em seõ soáng ñöôïc nhö Chuùa ñoøi hoûi vaø laøm ñeïp loøng Ngöôøi veà moïi phöông dieän, seõ sinh hoa traùi laø moïi thöù vieäc laønh, vaø moãi ngaøy moät hieåu bieát Thieân Chuùa hôn" (Col 1,10).

Trong moät laõnh vöïc khaùc, laøm sao khoâng nghó ñeán caùch thöùc maø chuùng ta phaûi noùi veà bí tích Hoøa giaûi vaø bí tích Thaùnh Theå. Khi phaïm toäi nhieàu, chuùng ta lieàu mình röôùc leã moät caùch quaù trôùn, neáu tröôùc heát khoâng caáp thieát xin laõnh nhaän bí tích Hoøa giaûi. Chuùng ta caàn phaûi tænh thöùc ñeå laõnh nhaän Chuùa Gieâsu Thaùnh Theå trong söï teá nhò cuûa moät taâm hoàn trong saïch chöøng naøo coù theå ñöôï :

"... Chuùa Gieâsu ñöôïc laõnh nhaän trong bí tích Thaùnh Theå phaûi tìm ñöôïc moät choã ôû xöùng ñaùng trong taâm hoàn cuûa moãi ngöôøi chuùng ta. Vaán ñeà naày khoâng nhöõng lieân keát chaët cheõ vôùi söï thöïc haønh bí tích saùm hoái, maø coøn vôùi söï bieän phaân roõ raøng thieän aùc. Ñoái vôùi moãi ngöôøi tham döï bí tích Thaùnh Theå, söï bieän phaân thieän aùc naày trôû thaønh neàn taûng cuûa moät phaùn ñoaùn chính xaùc veà baûn thaân trong saâu thaúm löông taâm mình. Chuùng ta bieát roõ nhöõng lôøi naày cuûa Thaùnh Phaoloâ : "Moãi ngöôøi haõy soaùt xeùt löông taâm mình". Phaùn ñoaùn naày laø moät ñieàu kieän khoâng theå thieáu cho moät quyeát ñònh caù nhaân haàu tieán tôùi hieäp leã hoaëc phaûi nhòn"

Theïn thuøng maéc côõ, lòch söï, teá nhò... Chuùng ta ñang soáng trong moät theá giôùi baïo löïc vaø cöùng coõi. Chuùa Gieâsu noùi laïi cho chuùng ta : "Caùc con haõy hoïc cuøng Thaày, vì Thaày dòu hieàn vaø khieâm nhöôïng thaät trong loøng" (Mt 11,29).

1. Tình yeâu khoâng laøm gì khieám nhaõ. "Anh em laïi chaúng bieát raèng thaân xaùc anh em laø Ñeàn Thôø cuûa Chuùa Thaùnh Thaàn sao? Maø Thaùnh Thaàn ñang ngöï trong anh em laø Thaùnh Thaàn chính Thieân Chuùa ñaõ ban cho anh em. Nhö theá anh em ñaâu coøn thuoäc veà mình nöõa, vì Thieân Chuùa ñaõ traû giaù ñaét maø chuoäc laáy anh em" (I Co 6,19-20). Chuùng ta haõy chieâm ngaém Meï Maria "thaùnh ñieän cuûa Chuùa Thaùnh Thaàn" (Vaticanoâ II) vaø chuùng ta haõy xin ôn toân vinh Thieân Chuùa trong thaân xaùc chuùng ta.

2. Tình yeâu khoâng laøm gì khieám nhaõ. "Ñaõ ñeán luùc anh em phaûi thöùc daäy, vì hieän nay ngaøy Thieân Chuùa cöùu ñoä chuùng ta ñaõ gaàn hôn tröôùc kia, khi chuùng ta môùi tin Ñaïo. Ñeâm saép taøn, ngaøy gaàn ñeán. Vaäy chuùng ta haõy loaïi boû nhöõng vieäc laøm ñen toái, vaø caàm laáy vuõ khí cuûa söï saùng ñeå chieán ñaáu. Chuùng ta haõy aên ôû cho ñöùng ñaén nhö ngöôøi ñang soáng giöõa ban ngaøy : khoâng cheø cheùn say söa, khoâng chôi bôøi daâm ñaõng, cuõng khoâng caõi coï ghen töông. Nhöng anh em haõy maëc laáy Chuùa Gieâsu Kitoâ, vaø ñöøng chieàu theo tính xaùc thòt maø thoûa maõn caùc duïc voïng" (Rm 13,11-14). Chuùng ta haõy caàu nguyeän cho taát caû nhöõng ai laøm noâ leä cho tính duïc cuûa hoï vaø haõy xin cho hoï ôn töï do noäi taâm.

3. Tình yeâu khoâng laøm gì khieám nhaõ. "Ñöøng noùi lôøi thoâ tuïc, nhaûm nhí, côït nhaû, ñoù laø nhöõng ñieàu khoâng neân. Traùi laïi, phaûi taï ôn Thieân Chuùa thì hôn" (Ep 5,4). "Caû anh em nöõa, haõy töø boû nhöõng caùi ñoù : naøo laø giaän döõ, noùng naûy, ñoäc aùc, naøo laø thoùa maï, aên noùi thoâ tuïc" (Col 3,8). Chuùng ta haõy caàu xin ôn lòch söï, kính troïng giaù trò baát khaû nhöôïng cuûa nhöõng ngöôøi chung quanh chuùng ta.

4. Tình yeâu khoâng laøm gì khieám nhaõ. "Vaäy toâi khuyeân nhuû anh em haõy soáng cho xöùng vôùi ôn keâu goïi maø Thieân Chuùa ñaõ ban cho anh em. Anh em haõy aên ôû thaät khieâm toán, hieàn töø vaø nhaãn naïi, haõy laáy tình baùc aùi maø chòu ñöïng laãn nhau. Anh em haõy thieát tha duy trì söï hieäp nhaát maø Thaùnh Thaàn mang laïi, baèng caùch aên ôû thuaän hoøa gaén boù vôùi nhau" (Ep 4,1-4). Laïy Chuùa, nhôø lôøi Meï Maria chuyeån caàu, xin Thaùnh Thaàn ñaøo luyeän nôi chuùng con caùch öùng xöû xöùng ñaùng cuûa con caùi Chuùa.

5. Tình yeâu khoâng laøm gì khieám nhaõ. "Chuùa Kitoâ ñöôïc laõnh nhaän trong Bí tích Thaùnh Theå phaûi tìm ñöôïc moät choã ôû xöùng ñaùng trong taâm hoàn moãi ngöôøi chuùng ta. 'Moãi ngöôøi haõy soaùt xeùt löong taâm mình' (Thaùnh Phaoloâ); phaùn ñoaùn naày laø moät ñieàu kieän khoâng theå thieáu cho moät quyeát ñònh caù nhaân haàu tieán leân röôùc leã hay laø khoâng ñöôïc röôùc leã" (Gioan-Phaoloâ II). Laïy Chuùa, xin ban cho chuùng con söï teá nhò taâm hoàn ñoái vôùi Chuùa Gieâsu Thaùnh Theå, vôùi söï hieän dieän cuûa Ngaøi vaø cuûa anh em chuùng con.

muïc luïc

Chöông Baûy

1. "Ai yeâu maïng soáng mình thì seõ maát noù !"

"Ai yeâu quùi maïng soáng mình thì seõ maát noù, coøn ai coi thöôøng maïng soáng mình ôû ñôøi naày thì seõ giöõ laïi ñöôïc cho söï soáng ñôøi ñôøi. Ai phuïc vuï Thaày thì haõy theo Thaày, vaø Thaày ôû ñaâu thì keû phuïc vuï Thaày cuõng seõ ôû ñoù vôùi Thaày. Ai phuïc vuï Thaày, Cha Thaày seõ quí troïng ngöôøi aáy" (Jn 12,25-26).

Ngaøy nay, moät khaúng ñònh nhö theá khoù maø "qua ñöôïc"... Coù leõ ngöôøi ta seõ noùi raèng Chuùa Gieâsu khoâng laøm vieäc ôû treân maây ! Tuy nhieân, khía caïnh saéc beùn trong ñoøi hoûi cuûa Chuùa Gieâsu coù ñuû troïng löôïng tình yeâu cuûa Ngaøi ñoái vôùi chuùng ta. Vaø ñaùp traû cuûa chuùng ta cuõng phaûi coù troïng löôïng tình yeâu ñoái vôùi Ngaøi...

Ñaây khoâng phaûi laø luùc moå xeû chi tieát theá naøo laø loøng yeâu mình, nhöng chuùng ta cuõng phaûi cöông quyeát choáng laïi nhöõng thaùi ñoä taäp trung trieät ñeå vaøo lôïi ích rieâng cuûa chuùng ta :

Loøng quaù töï say meâ mình : Söï chuù yù thaùi quaù ñeán mình, ñeán ñoä laøm cho noù trôû thaønh moät söï gaén chaët tình caûm... Tính ích kyû coù theå trôû thaønh moät thöù laáy mình laøm trung taâm khoâng theå chaáp nhaän ñöôïc khi chuùng ta ñeå maëc cho noù trieån nôû.

Nhöõng tính toaùn, nhöõng caùch thöùc ñeå baûo veä baèng moïi giaù tính ích kyû cuûa mình bò ñe doïa... ñeán ñoä traùnh neù caùi mình cho laø "coù giaù" trong caùi phaûi cho... vaán ñeà khoâng phaûi laø töï hoûi xem mình coù vöøa yù neáu thích hay khoâng thích, hôn moät chuùt hoaëc keùm moät chuùt... song laø treøo leân caây thaäp giaù ñang ñöôïc gôûi ñeán...

Laøm baät noåi yù rieâng cuûa mình trong moïi hoaøn caûnh : Toâi laøm caùi toâi thích, caùi toâi öa, caùi toâi yeâu... ngay caû vieän lyù do phuïng söï Thieân Chuùa hay tha nhaân... Vaø Thaùnh Phaoloâ ñaùnh baät ra cho chuùng ta : "Moãi ngöôøi ñöøng tìm lôïi ích cho rieâng mình, nhöng haõy tìm lôïi ích cho ngöôøi khaùc" (Ph 2,4).

"Ñöøng ai tìm lôïi ích cho rieâng mình, nhöng haõy tìm lôïi ích cho ngöôøi khaùc" (I Co 10,24).

"Toâi khoâng theå töï yù mình laøm gì. Toâi xeùt xöû theo nhö toâi ñöôïc nghe, vaø phaùn quyeát cuûa toâi thaät coâng minh, vì toâi khoâng tìm caùch laøm theo yù rieâng toâi, nhöng theo yù Ñaáng ñaõ sai toâi" (Jn 5,30).

"Baùc aùi khoâng tìm tö lôïi; baùc aùi khoâng tìm lôïi ích cho noù, nhöng cho Thieân Chuùa. Caùi maø baùc aùi yeâu thích thì noù yeâu thích trong Chuùa vaø cho Chuùa, vaø ngoaøi Chuùa ra, thì baùc aùi khoâng muoán coù gì heát. Trong moïi hoaøn caûnh baùc aùi gaëp phaûi, noù taän duïng heát thôøi gian ñeå thöïc hieän yù Chuùa... Ñaây laø luùc phaûi ñaønh maát chính mình, khoâng coøn tìm mình cho chính mình nöõa maø laø cho Chuùa, yeâu thöông tha nhaân vì Chuùa, vaø yeâu meán Chuùa vì Chuùa, vì Chuùa laø Söï Toát Laønh vónh cöûu vaø toái thöôïng, vì Chuùa ñaùng ñöôïc chuùng ta yeâu meán, phuïng söï vaø khao khaùt"

2. Yeâu thöông moät caùch nhöng khoâng ?

Vaøo luùc maø moïi thöù ñeàu ñöôïc mua baùn vaø traû giaù thì thaät khoù maø quan nieäm veà tính nhöng khoâng. Tuy nhieân, Chuùa Gieâsu vaãn môøi goïi chuùng ta soáng moät tình yeâu voâ vò lôïi, bôûi vì moät tình yeâu khoâng voâ vò lôïi seõ tìm kieám tha nhaân laø vì lôïi ích maø ngöôøi ñoù mang laïi thoâi... Coù leõ do ñoù maø coù nhieàu ñieàu phaûi noùi lieân quan ñeán caùch soáng moái töông quan baïn beø hay phu theâ.

Chuùng ta löu yù ngay raèng "thuyeát vò lôïi" khoâng haún vaéng boùng khoûi moái quan heä vôùi nhöõng ngöôøi gaàn, cuõng nhö vôùi caùc keû xa hôn cuûa chuùng ta ñaâu. Ngöôøi ta thöôøng noùi "khoâng ai cho khoâng caùi gì bao giôø !" Coù theå xaûy ra laø toâi giuùp ngöôøi khaùc vôùi hy voïng moät ngaøy naøo ñoù hoï seõ traû laïi cho toâi tieàn. Taïo cho mình nhöõng moái quan heä luoân luoân laø toát !

Chuùa Gieâsu caûnh giaùc choáng laïi thöù ñoäng löïc ñoù :

"Khi naøo oâng ñaõi khaùch aên tröa hay toái, thì ñöøng môøi baïn beø, anh em hay baø con, hoaëc laùng gieàng giaøu coù, keûo hoï cuõng môøi laïi oâng, vaø nhö theá oâng ñöôïc ñaùp leã roài. Traùi laïi, khi oâng ñaõi tieäc, haõy môøi nhöõng ngöôøi ngheøo khoù, taøn taät, queø quaët, ñui muø. Hoï khoâng coù gì ñaùp leã, vaø nhö theá oâng môùi thaät coù phuùc, vì oâng seõ ñöôïc ñaùp leã trong ngaøy caùc keû laønh soáng laïi" (Lc 14,12-14).

Chuùa Gieâsu khuyeán khích chuùng ta tính nhöng khoâng baèng caùch giaûi thoaùt chuùng ta khoûi luaät "cho ñeå ñöôïc cho laïi", "aên mieáng traû mieáng", "hoøn ñaát neùm ñi hoøn chì neùm laïi", "coù qua coù laïi môùi toaïi loøng nhau" : Ngaøi muoán chuùng ta haønh ñoäng maø khoâng chôø ñôïi ñöôïc traû laïi gì heát.

"Anh em muoán ngöôøi ta laøm gì cho mình thì cuõng haõy laøm cho ngöôøi ta nhö vaäy. Neáu anh em yeâu thöông keû yeâu thöông mình thì coù gì laø aân vôùi nghóa ? Ngay caû ngöôøi toäi loãi cuõng yeâu thöông keû yeâu thöông hoï. Vaø neáu anh em laøm ôn cho keû laøm ôn cho mình thì coøn gì laø aân vôùi nghóa? Ngay caû ngöôøi toäi loãi cuõng laøm nhö theá. neáu anh em cho vay maø hy voïng ñoøi laïi ñöôïc thì coøn gì laø aân vôùi nghóa ? Caû ngöôøi toäi loãi cuõng cho keû toäi loãi vay möôïn ñeå ñöôïc traû laïi soøng phaúng. Traùi laïi, anh em haõy yeâu keû thuø, haõy laøm ôn vaø cho vay maø chaúng heà hy voïng ñöôïc ñeàn traû. Nhö vaäy phaàn thöôûng daønh cho anh em seõ lôùn lao, vaø anh em seõ laø con Ñaáng Toái Cao, vì Ngöôøi vaãn nhaân haäu vôùi caû phöôøng voâ aân vaø quaân ñoäc aùc" (Lc 6,31-35).

3. "Cho thì haïnh phuùc hôn laø nhaän" :

Thaùnh Luca mang laïi lôøi naày cuûa Chuùa Gieâsu qua mieäng thaùnh Phaoloâ : "Toâi luoân toû cho anh em thaáy raèng phaûi giuùp ñôõ nhöõng ngöôøi ñau yeáu baèng caùch laøm luïng vaát vaû nhö theá, vaø phaûi nhôù laïi lôøi Chuùa Gieâsu ñaõ daïy : Cho thì coù phuùc hôn laø nhaän" (Ac 20,35). Trong vieäc chuùng ta khoâng ngöøng tìm kieám haïnh phuùc, lôøi naày môøi goïi chuùng ta ñi böôùc ñaàu tieân hôn laø chôø ñôïi ngöôøi ta ñeán phuïc vuï mình.

Chuùa Gieâsu nhaéc nhôû chuùng ta : "Thaày ôû giöõa anh em nhö ngöôøi phuïc vuï" (Lc 22,27). Chính vì vaäy ñoâi khi Ngaøi khoâng ngaàn ngaïi truyeàn leänh cho chuùng ta, chaúng haïn trong Lc 6, 27-38 : "Haõy yeâu thöông - Haõy laøm vieäc thieän - Haõy chuùc laønh - Ñöøng xeùt ñoaùn - Ñöøng keát aùn - Haõy tha thöù - Haõy cho ñi, vì anh em duøng ñaáu naøo maø ñong thì ngöôøi ta seõ ñong traû laïi cho anh em baèng ñaáu aáy".

Thay vì than khoùc toäi loãi cuûa mình, toát hôn chuùng ta neân chaáp nhaän moät thaùi ñoä tích cöïc : laøm vieäc laønh, khuyeán khích nhau laøm vieäc thieän, cho ñi vaø coøn cho ñi nöõa. Vaø traû laïi moïi söï cho aân suûng cuûa Chuùa. "Yeâu thöông, chính laø cho ñi taát caû vaø cho ñi chính mình"

Ñoù laø nhöõng cöû chæ nhoû nhaët trong cuoäc soáng thöôøng ngaøy phaûi ñöôïc Phuùc aâm hoùa vaø chuùng chöùng toû raèng chuùng ta ñang noå löïc ñöa vieäc hoaùn caûi vaøo haønh ñoäng : khoâng töï phuïc vuï ñaàu tieân, móm cöôøi nhaân haäu, nhöôøng choã, aân caàn laéng nghe, tieáp ñoùn noàng haäu, kieàm cheá söï móa mai, im laëng khi lôøi noùi gaây toån thöông, xin loãi... ai coù theå lieät keâ heát caû moät danh saùch ? Trong taát caû nhöõng caùi ñoù, chuùng ta neân giao phoù söï baát löïc cuûa chuùng ta cho Chuùa, vaø caàu xin Chuùa Thaùnh Thaàn laøm phaùt sinh coâng trình cuûa Ngaøi nôi chuùng ta.

"Coâng vieäc nhoû beù nhaát, aån khuaát nhaát, ñöôïc thöïc hieän vì tình yeâu thöôøng coù giaù trò lôùn hôn nhöõng coâng trình vó ñaïi. Khoâng phaûi giaù trò hay veû thaùnh thieän beân ngoaøi cuûa haønh ñoäng laø quan troïng ñaâu, nhöng chæ tình yeâu ñöôïc ñaët ñeå ôû ñoù môùi thöïc söï quan troïng, vaø khoâng ai coù theå baûo raèng mình khoâng theå cho Chuùa nhöõng ñieàu nhoû moïn nhö theá, bôûi vì chuùng ôû trong taàm tay cuûa taát caû moïi ngöôøi".

Trong baøi giaùo lyù ngaøy thöù Tö 31/8/1998, Ñöùc Thaùnh Cha Gioan-Phaoloâ II trình baøy Chuùa Kitoâ cho chuùng ta nhö göông maãu tình yeâu troïn haûo, vaø chuù giaûi baøi ca ñöùc aùi nhö sau :

"Moät ñaëc tính khaùc ñöôïc taùn döông trong baøi ca ñöùc aùi cuûa thaùnh Phaoloâ laø "tình yeâu khoâng tìm tö lôïi". Chuùng ta bieát raèng Chuùa Gieâsu ñaõ ñeå laïi cho chuùng ta maãu göông troïn haûo veà tình yeâu voâ vò lôïi naày. Thaùnh Phaoloâ ñaõ noùi leân ñieàu ñoù caùch roõ raøng ôû moät ñoaïn vaên khaùc: "Moãi ngöôøi chuùng ta haõy chieàu theo sôû thích cuûa ngöôøi khaùc, vì lôïi ích cuûa hoï vaø ñeå xaây döïng. Thöïc vaäy, Ñöùc Kitoâ ñaõ khoâng chieàu theo sôû thích cuûa mình, traùi laïi nhö coù lôøi cheùp 'lôøi keû thoùa maï Ngaøi, naày chính con höùng chòu'"(Rm 15,2-3). Chính trong tình yeâu cuûa Chuùa Gieâsu maø tính trieät ñeå Phuùc aâm cuûa Taùm Moái Phuùc Thaät Ngaøi ñaõ coâng boá ñöôïc cuï theå hoùa vaø ñaït tôùi ñænh cao cuûa noù: söï anh huøng cuûa Chuùa Kitoâ seõ luoân laø göông maãu cho caùc nhaân ñöùc anh huøng cuûa caùc thaùnh.

5. "Nhöõng gì anh em laøm cho moät trong nhöõng keû beù nhoû nhaát trong caùc anh em cuûa Thaày ñaây laø anh em ñaõ laøm cho chính Thaày vaäy" (Mt 25,40) :

"Phaàn Thaày, Thaày ñaõ yeâu thöông anh em, tröôùc khi ñöôïc anh em yeâu thöông, vaø töø ñoù, moïi tình yeâu anh em coù cho Thaày laø moät moùn nôï maø anh em phaûi traû, chöù khoâng phaûi laø moät aân hueä maø anh em laøm cho Thaày ñaâu, trong khi tình yeâu maø Thaày coù cho anh em laø moät hoàng aân maø Thaày ban cho anh em, chöù Thaày khoâng phaûi nôï anh em ñaâu. Vaäy anh em khoâng theå traû cho Thaày tình yeâu maø Thaày ñoøi hoûi anh em. Nhöng Thaày ñaõ ñaët ñeå anh em ôû beân caïnh tha nhaân, ngoõ haàu anh em coù theå laøm cho tha nhaân ñieàu maø anh em khoâng theå laøm cho Thaày : yeâu thöông tha nhaân baèng aân hueä vaø vôùi loøng voâ vò lôïi, khoâng chôø ñôïi töø hoï moät lôïi loäc naøo caû. Baáy giôø Thaày keå nhö laø laøm cho Thaày taát caû nhöõng gì anh em ñaõ laøm cho tha nhaân".

1. Tình yeâu khoâng tìm tö lôïi. "Ai yeâu quí maïng soáng mình thì seõ maát, coøn ai coi thöôøng maïng soáng mình ôû ñôøi naày thì seõ giöõ laïi ñöôïc cho söï soáng ñôøi ñôøi. Ai phuïc vuï Thaày thì haõy theo Thaày, vaø Thaày ôû ñaâu thì keû phuïc vuï Thaày cuõng seõ ôû ñoù. Ai phuïc vuï Thaày, Cha Thaày seõ quí troïng ngöôøi ñoù" (Jn 12,25-26). Thöôøng chuùng ta tìm chính mình trong quan heä vôùi tha nhaân vaø vôùi Chuùa. Chuùng ta haõy xin ôn ñöôïc giaûi thoaùt khoûi söï laáy mình laøm trung taâm naày vaø ñi vaøo nieàm vui ban taëng.

2. Tình yeâu khoâng tìm tö lôïi. "Moãi ngöôøi ñöøng tìm lôïi ích cho rieâng mình, nhöng haõy tìm lôïi ích cho ngöôøi khaùc" (Ph 2,4). "Ñöøng ai tìm ích lôïi cho rieâng mình, nhöng haõy tìm ích lôïi cho ngöôøi khaùc" (I Co 10,24). Chuùa Gieâsu noùi : "Toâi khoâng theå töï yù mình laøm gì. Toâi xeùt xöû theo nhö toâi ñöôïc nghe, vaø phaùn quyeát cuûa toâi thaät coâng minh, vì toâi khoâng tìm caùch laøm theo yù rieâng toâi, nhöng theo yù Ñaáng ñaõ sai toâi" (Jn 5,30). Laïy Chuùa, xin daïy chuùng con bieát löu taâm ñeán taát caû nhöõng ngöôøi chung quanh chuùng con, ñeå yeâu thöông hoï vôùi tinh thaàn phuïc vuï.

3. Tình yeâu khoâng tìm tö lôïi. "Anh em muoán ngöôøi ta laøm gì cho mình thì cuõng haõy laøm cho ngöôøi ta nhö vaäy. Neáu anh em yeâu thöông keû yeâu thöông mình thì coù gì laø aân vôùi nghóa ? Ngay caû ngöôøi toäi loãi cuõng yeâu thöông keû yeâu thöông hoï. Vaø neáu anh em laøm ôn cho keû laøm ôn cho mình thì coøn gì laø aân vôùi nghóa? Ngay caû ngöôøi toäi loãi cuõng laøm nhö theá. Neáu anh em cho vay maø hy voïng ñoøi laïi ñöôïc thì coøn gì laø aân vôùi nghóa ? Caû ngöôøi toäi loãi cuõng cho keû toäi loãi vay möôïn ñeå ñöôïc traû laïi soøng phaúng. Traùi laïi, anh em haõy yeâu keû thuø, haõy laøm ôn vaø cho vay maø chaúng heà hy voïng ñöôïc ñeàn traû. Nhö vaäy phaàn thöôûng daønh cho anh em seõ lôùn lao, vaø anh em seõ laø con Ñaáng Toái Cao, vì Ngöôøi vaãn nhaân haäu vôùi caû phöôøng voâ aân vaø quaân ñoäc aùc" (Lc 6,31-35). Chuùa Gieâsu khuyeán khích chuùng ta veà tính nhöng khoâng baèng caùch giaûi thoaùt chuùng ta khoûi luaät "cho ñeå ñöôïc cho laïi" : Chôù gì chuùng ta haønh ñoäng maø khoâng mong ñöôïc traû laïi.

4. Tình yeâu khoâng tìm tö lôïi. "Cho thì haïnh phuùc hôn laø nhaän" (Ac 20,35). Trong vieäc chuùng ta khoâng ngöøng tìm kieám haïnh phuùc, lôøi naày cuûa Chuùa Gieâsu môøi goïi chuùng ta caát böôùc ñaàu tieân trong chieàu höôùng trao hieán, hôn laø luoân luoân tìm caùch laõnh nhaän. Nhôø lôøi caàu baøu cuûa Meï Maria, xin Chuùa Thaùnh Thaàn - Tình yeâu trao hieán, daãn daét chuùng con theo böôùc Chuùa Gieâsu.

5. Tình yeâu khoâng tìm tö lôïi. "Moãi ngöôøi chuùng ta haõy chieàu theo sôû thích keû khaùc, vì lôïi ích cuûa hoï vaø ñeå xaây döïng, vì Ñöùc Kitoâ ñaõ khoâng chieàu theo sôû thích cuûa mình..." (Rm,15,2-3). Chuùng ta bieát raèng Chuùa Gieâsu ñaõ ñeå laïi cho chuùng ta göông maãu hoøan haûo nhaát veà tình yeâu voâ vò lôïi naày. Nhôø lôøi caàu baøu cuûa Meï Maria, xin Chuùa Thaùnh Thaàn - Tình yeâu trao hieán, daãn daét chuùng con theo böôùc Chuùa Gieâsu.

muïc luïc

Chöông Taùm

Ngöôøi ta noåi caùu vaø caøm raøm vì caùc vieäc xaûy ra khoâng ñöôïc nhö chuùng ñaùng phaûi xaûy ra ! Tình traïng töùc toái soát ruoät maø chuùng ta caûm nhaän beân trong laø daáu hieäu yù rieâng cuûa chuùng ta bò caûn trôû. Nhieät tình cuûa chuùng ta nhaán maïnh : "Neáu khoâng qua ñöôïc laø hoûng". Qua ñoù xem ra chuùng ta maát nhaãn naïi nhieàu laém. Vaø vì caùc söï kieän böôùng bænh khoâng thay ñoåi, nhö thöïc taïi phaûn khaùng, chuùng ta baét ñaàu lo laéng, noåi caùu, caøm raøm, chæ trích... böïc mình vì khoâng ñaït tôùi ñöôïc caùc muïc tieâu mong muoán.

Taát caû nhöõng trieäu chöùng ñoù chöùng toû raèng tình yeâu cuûa chuùng ta ñoái vôùi Chuùa vaø ñoái vôùi tha nhaân caàn phaûi ñöôïc thanh luyeän moät caùch saâu xa... Bao laâu tình yeâu cuûa chuùng ta chöa bieát uyeån chuyeån thích öùng vôùi caùi coù thöïc, baáy laâu chuùng ta caàn phaûi hoïc vaâng phuïc vaø ñaët mình vaøo baøn tay Thieân Chuùa. Söï truaát quyeàn sôû höõu chính mình cuûa chuùng ta ñang tieán haønh, vaø phaûi coù thôøi gian caàn thieát :

"Keû naøo khoâng vaùc thaäp giaù mình maø theo Thaày thì khoâng xöùng ñaùng laøm moân ñeä cuûa Thaày" (Lc 14,27).

"Söï nhaãn naïi ñöôïc chöùng minh khi gaëp nghòch caûnh, vì neáu khoâng coù thöû thaùch thì nhaân ñöùc naày seõ khoâng coù. Ai khoâng phaûi ñau khoå thì chaúng caàn nhaãn naïi, bôûi vì khoâng ai ñoái xöû baát coâng vôùi y caû. Toâi noùi raèng söï nhaãn naïi minh chöùng xem caùc nhaân coù hay laø khoâng coù trong taâm hoàn. Laøm sao chuùng ta nhìn thaáy nhaân ñöùc coù trong taâm hoàn ñöôïc ? Baèng söï khoâng kieân nhaãn sao ?!"

Ñoâi khi tình yeâu trôû neân thaùi quaù caùch khoâng thích hôïp, theo nghóa "theâm quaù ñaùng ñaáy", nhieàu quaù ñaáy, duø ñoái vôùi tha nhaân hay ñoái vôùi Thieân Chuùa. Ñôøi soáng kitoâ höõu khoâng heä taïi laøm vieäc toát, nhöng laø thöïc hieän thaùnh yù Chuùa. Ñieàu ñoù coù theå xem ra nghòch lyù, nhöng trong suoát cuoäc ñôøi mình, chuùng ta khoâng thoaùt ñöôïc cuoäc trôû laïi nhaèm hoïc böôùc theo chaân Chuùa naày, vaø nhö vaäy chöøa ñöôïc söï thaùi quaù cuûa rieâng mình.

"Chuùng ta phaûi laøm nhöõng gì Chuùa ñoøi hoûi, vaø coøn phaûi saâu thaúm laéng nghe ñeå khoâng tìm sôû höõu nhöõng gì khoâng bôûi Chuùa maø ñeán. 'Khoâng caàn phaûi döïa vaøo caùi gì heát, ngay caû caùi coù theå giuùp cho ñöôïc soát saéng. Khoâng gì heát, ñoù chính laø söï thaät. Khoâng öôùc muoán, khoâng troâng chôø hoan laïc. Baáy giôø seõ haïnh phuùc bieát bao !'"

Beân trong ngay caû tình yeâu cuûa hoï ñoái vôùi Thieân Chuùa vaø tha nhaân, moät soá ngöôøi ñöôïc lieân keát vôùi nhau bôûi öôùc muoán neân hoøan haûo cuûa hoï. Bôûi vì luoân luoân coøn ôû beân naày nhöõng gì maø söï hoaøn haûo ñoøi hoûi, hoï khoâng ngöøng töï traùch mình laø ñaõ khoâng laøm ñuû... Chính "söï caàu toaøn" naày, voán laø moät neùt caù tính, thöôøng trôû thaønh chöôùng ngaïi cho töï do, vì noù khoâng phaûi laø hoa traùi cuûa Thaùnh Thaàn ôû trong chuùng ta. Söï thaùnh thieän maø chuùng ta ñöôïc môøi goïi ñeán khoâng ñöôïc ñoàng hoùa vôùi söï hoaøn haûo, ngay caû khi chuùng ta phaûi thöôøng xuyeân soáng trong tình traïng hoaùn caûi.

"Chuùng ta ao öôùc chòu ñau khoå thaät quaûng ñaïi, thaät cao caû... OÂi, aûo töôûng bieát bao ! Chuùng ta öôùc mong khoâng bao giôø vaáp ngaõ ? - Laïy Chuùa Gieâsu cuûa con, coù heä gì, neáu moãi luùc con vaáp ngaõ. Con khoâng thaáy ñoù laø yeáu ñuoái cuûa mình, nhöng laø moái lôïi lôùn cho con. Nhôø ñoù Chuùa thaáy ñöôïc caùi con coù theå laøm vaø baây giôø Chuùa laïi muoán boàng con treân caùnh tay cuûa Chuùa. Neáu Chuùa khoâng aúm con treân tay, aáy chính vì Chuùa thích nhìn thaáy con soùng soaøi döôùi ñaát. Baáy giôø, con khoâng lo aâu, nhöng luoân höôùng veà Chuùa ñoâi caùnh tay van naøi vaø traøn ñaày tình yeâu. Con khoâng theå nghó raèng Chuùa boû rôi con !"

Phuùc AÂm ghi laïi maáy thí duï ñieån hình caùch Chuùa Gieâsu phaûn öùng laïi nhöõng thaùi quaù veà söï hoaøn haûo ñeán töø moät tình yeâu khoâng ñöôïc soi saùng. Ñoaïn vaên noåi baät nhaát noùi veà cuoäc gaëp gôõ cuûa Chuùa Gieâsu vôùi Matta vaø Maria :

"Matta, Matta ! Con baên khoaên lo laéng nhieàu chuyeän quaù ! Chæ coù moät chuyeän caàn thieát maø thoâi. Maria ñaõ choïn phaàn toát nhaát vaø seõ khoâng bò laáy ñi" (Lc, 10,41-42).

Ñoïc laïi baûn töôøng thuaät, chuùng ta hieåu raèng Matta laãn loän vieäc phuïc vuï Chuùa Cöùu Theá vôùi moät söï ham hoïat ñoäng thaùi quaù, phaùt xuaát töø yù muoán ngay laønh cuûa coâ. Chuùa Gieâsu thaáy loøng Matta lo aâu, naùo ñoäng... vaø Ngaøi chaän ñöùng noù laïi. Ngaøi ñoøi hoûi caùi gì ? "Chæ coù moät söï caàn maø thoâi". Chôù gì tröôùc heát chuùng ta laéng nghe Ngaøi, nhö Maria ñaõ laøm. Chính Ngaøi seõ chæ cho ta phaûi laøm gì.

Vaäy coù leõ tröôùc heát khoâng neân ñoïc thaáy ôû ñaây moät söï taùch bieät giöõa chieâm nieäm vaø hoïat ñoäng, song ñuùng hôn laø qui luaät laøm cho hoaït ñoäng ñöôïc phong phuù : chuùng ta khoâng bò ñoøi hoûi phaûi laøm vieäc thieän ñeán möùc toái ña, nhöng laø thöïc hieän yù Chuùa theo nhö aùnh saùng maø chieâm nieäm ñaõ mang laïi... Neáu chuùng ta laéng nghe Chuùa ñuû trong kinh nguyeän, Ngaøi seõ cho chuùng ta bieän phaân ñöôïc hoaït ñoäng phaûi toan tính...

Moân ñeä Thomas cuõng cho ta moät maãu göông veà moät tính khí quaûng ñaïi, noâng noåi vaø quaù khích trong söï quaûng ñaïi : Khi Chuùa Gieâsu ñeán gaàn Gieârusalem ñeå ñaùnh thöùc Lazaroâ soáng laïi vaø traán an caùc moân ñeä raèng chaúng coù gì nguy hieåm töùc thôøi caû, Thomas la toaùng leân : "Chuùng ta cuøng ñi ñeå cuøng cheát vôùi Thaày" (Jn 11,16). OÂng ñaõ laáy laøm quaù quan troïng, ñaõ bi ñaùt hoùa... vaø trong tröôøng hôïp ñoù, ñaõ luoân "phoùng ñaïi leân"... Roài ít laâu sau, khi caùc baïn loan baùo veà söï phuïc sinh cuûa Chuùa Gieâsu, oâng laïi ñoøi kieåm chöùng vaø yeâu saùch Chuùa Gieâsu phaûi hieän ra ñeå chính oâng coù theå nhìn nhaän söï thaät... Vaø Chuùa Gieâsu ñaõ ñieàu chænh caùch tin ñoù cuûa oâng ñuùng taàm möùc cuûa noù : "Vì anh ñaõ troâng thaáy Thaày neân anh tin. Phuùc cho nhöõng ai ñaõ khoâng thaáy maø tin" (Jn 20,29).

Vaäy chuùng ta phaûi giöõ mình khoûi söï thaùi quaù trong tình yeâu, muoán tìm laøm thaät nhieàu ñieàu toát, laáy côù laø ñeå yeâu nhieàu hôn. Tình yeâu khoâng nhaát thieát ôû möùc ñoä ñoù nhö ngöôøi ta laàm töôûng. Thaùnh nöõ Teâreâsa Haøi Ñoàng Gieâsu laø moät nhaø giaùo duïc tuyeät vôøi veà thaùi ñoä tình yeâu ñích thöïc, heä taïi vieäc chuùng ta phoù mình cho Tình Yeâu Thieân Chuùa.

Tình yeâu cuûa chuùng ta coù theå mang tính caùch xaâm löôïc. Trong moät soá tröôøng hôïp, öôùc muoán phuïc vuï tha nhaân coù theå ñi tôùi choã boùp ngheït töï do cuûa tha nhaân, thay vì laøm cho noù ñöôïc trieån nôû. Vaán ñeà noåi baät ôû ñaây laø söï giaùo duïc, bôûi vì giaùo duïc (e-ducere = ñöa ra ngoaøi) chính laø thöùc tænh tha nhaân ñoái vôùi töï do cuûa hoï, baèng caùch laøm cho hoï trôû thaønh moät ngöôøi ñaøn oâng hay moät ngöôøi ñaøn baø töï mình "ñöùng vöõng".

Chuùng ta coù theå mang laïi cho ngöôøi khaùc moät thöù tình yeâu "o beá", "che chôû baûo veä quaù ñaùng". Chuùng ta trôû neân moät thöù "gaø meï aáp uû con döôùi caùnh" vaø cuoái cuøng, chuùng ta seõ aùp ñaët leân ngöôøi khaùc nhöõng quan ñieåm rieâng cuûa mình, maø chaúng hay bieát... "Haõy ñeå toâi laøm... Toâi bieát caùi gì thích hôïp cho baïn... Toâi ñaõ chuaãn bò saün caùi ñoù cho baïn... Coù leõ baïn caàn caùi ñoù... Haõy nhôù laøm ñuùng y nhö theá...". Nhö vaäy cuoái cuøng seõ ñi tôùi choã laøm cho tha nhaân thaønh aáu tró.

Laøm theá, chuùng ta seõ ñi ñeán choã khoâng ngöøng laøm phöùc taïp taát caû nhöõng gì voán raát ñôn giaûn. Nhöõng yù höôùng toát nhaát cuûa traàn gian laém khi toû ra thaùi quaù vaø cuoái cuøng trôû neân khoâng theå chòu ñöïng noåi ñoái vôùi nhöõng ngöôøi chung quanh. Phaûi bieát kính troïng tha nhaân trong söï khaùc bieät cuûa hoï, ñöøng nhoát chaët tha nhaân trong hoäp giaáy ñeå traùnh cho hoï khoå ñau, ñöøng xeùt ñoùan tha nhaân theo kích thöôùc kinh nghieäm cuûa ta maø chuùng ta cho laø toát nhaát, haõy ñeå khoâng gian cho tha nhaân tieán böôùc... ñoù cuõng chính laø coù chuùt yù thöùc naøo ñoù veà giaùo duïc vaäy.

"Thieân Chuùa laø nhö theá ñoù. Ngaøi khoâng mieãn chöôùc cho chuùng ta khoûi caùc thöû thaùch, laáy côù laø Ngaøi raát yeâu thöông chuùng ta.'Chuùa Gieâsu thaø thích thaáy con ngöôøi vaáp phaûi ñaù treân ñöôøng trong ñeâm toái hôn laø böôùc ñi ban ngaøy treân moät con ñöôøng vöôùng ñaày hoa laøm chaäm böôùc ñi cuûa con ngöôøi"

Chuùa Cha heát söùc deø daët trong tình yeâu cuûa Ngaøi ñeán ñoãi Ngaøi ñeå cho chuùng ta moät töï do ñaày ñuû vaø troïn veïn, hôn laø aùp ñaët leân chuùng ta nhöõng aân hueä cuûa Ngaøi... "Tröôùc tieân haõy tìm kieám Nöôùc Trôøi vaø söï coâng chính, roài moïi söï khaùc seõ ñöôïc ban theâm cho" (Mt 6,33). Thieân Chuùa khoâng mang tính caùch "gia tröôûng"... Chính chuùng ta phaûi tröôùc tieân ñaët mình trong moái töông quan cuûa ñöùa con.

Sau laàn loan baùo ñaàu tieân veà Cuoäc Khoå Naïn, Pheâroâ chaéc chaén bò "soác maïnh", nghó raèng Chuùa Gieâsu ñaõ laàm neân coá aùp ñaët cho Ngaøi quan ñieåm cuûa oâng :

"Pheâroâ lieàn keùo rieâng Ngöôøi ra vaø baét ñaàu traùch Ngöôøi: 'Xin Thieân Chuùa thöông ñöøng ñeå Thaày gaëp phaûi chuyeän aáy. Nhöng Ñöùc Gieâsu quay laïi baûo Pheâroâ : Satan, haõy lui laïi ñaèng sau Thaày. Anh caûn loái Thaày, vì tö töôûng cuûa anh khoâng phaûi laø tö töôûng cuûa Theân Chuùa, maø laø cuûa loaøi ngöôøi" (Mt 16,22-23).

Duø vaäy, Pheâroâ vaãn nghó oâng ñaõ laøm ñuùng !...

Tình yeâu nôi moät soá tính khí coù moät aâm höôûng maïnh ôû bình dieän caûm xuùc. Chuùng ta ai cuõng traøn ñaày tình thöông gaén boù vôùi ngöôøi khaùc ñeán ñoãi tìm caùch thu huùt, höôùng ñeán "keát hôïp". Ñieàu ñoù gaây neân moät söï toái taêm noäi taâm vaø nhöõng tình caûm ngaên trôû lyù luaän moät caùch ung dung. Moät khi höng phaán leân vaø bò kích thích laø laøm moài ngon cho moät söï naùo ñoäng noäi taâm...

Phöông döôïc laø haõy ôû yeân laëng. Estelle Faguette, ngöôøi ñöôïc Ñöùc Trinh Nöõ Maria hieän ra möôøi laêm laàn trong naêm 1876 ôû Pellevoisin, cho bieát ñaõ bò khieån traùch nhieàu laàn vì thieáu söï ôû yeân laëng. Chaúng haïn baø vieát :

"Toâi ñaõ laïi nhìn thaáy Ñöùc Meï ñeâm nay (3/7)... Meï chæ ôû laïi vaøi phuùt. Meï dòu daøng khieån traùch toâi : 'Meï mong con coøn phaûi ôû yeân laëng hôn nöõa. Meï khoâng xaùc ñònh roõ cho con giôø Meï seõ trôû laïi, ngaøy cuõng khoâng".

Ngaøy 9/9, Meï Maria noùi vôùi baø :

"Con khoâng ñöôïc Meï vieáng thaêm ngaøy 15/8, con ñaõ khoâng ôû yeân laëng ñuû. Con raát coù tính khí cuûa ngöôøi Phaùp : muoán bieát heát moïi söï tröôùc khi hoïc, vaø hieåu heát moïi söï tröôùc khi bieát. Ngaøy hoâm qua nöõa, Meï ñaõ ñeán, maø con ñaõ khoâng ñöôïc gaëp. Meï chôø ñôïi ôû con haønh vi tuøng phuïc vaø vaâng lôøi".

Ngaøy 15/9 :

"Meï seõ löu yù nhöõng noå löïc con ñaõ thöïc hieän ñeå ôû yeân laëng. Meï ñoøi hoûi ñieàu ñoù khoâng chæ cho con, maø coøn caû cho Giaùo Hoäi vaø nöôùc Phaùp. Trong Giaùo Hoäi, khoâng coù söï tónh laëng maø Meï mong öôùc".

Coù neân theâm raèng söï ñieàm tónh, dòu daøng maø thaùnh Phaoloâ môøi goïi laø gaàn guõi vôùi loøng thöông xoùt ? Quaû thaät, chuùng ta raát noân noùng nhìn thaáy tha nhaân hoaùn caûi ! Vaø ñaây Chuùa muoán chuùng ta thoâng hieäp tình thöông nhaãn naïi vaø thöông xoùt cuûa Ngaøi ñoái vôùi caùc toäi nhaân :

"Thöa anh em, neáu coù ai vöôùng maéc toäi naøo, thì anh em, nhöõng ngöôøi ñöôïc Thaùnh Thaàn thuùc ñaåy, haõy laáy tinh thaàn hieàn hoøa maø söûa daïy ngöôøi aáy, phaûi töï ñeà phoøng keûo chính mình cuõng bò caùm doã" (Gal 6,1).

Ta cuõng coù theå ñoïc thaáy lôøi naày : "Chuùng toâi nghe noùi trong anh em coù moät soá ngöôøi soáng voâ kyõ luaät, chaúng laøm vieäc gì, maø vieäc gì cuõng xen vaøo. Nhaân Danh Chuùa Gieâsu Kitoâ, chuùng toâi truyeàn daïy vaø khuyeân nhuû nhöõng ngöôøi aáy haõy ôû yeân maø laøm vieäc ñeå coù cuûa nuoâi thaân. Phaàn anh em, haõy laøm vieäc thieän, ñöøng sôøn loøng naûn chí !" (II Tx 3,10-13).

1. Tình yeâu khoâng noåi giaän. "Ai khoâng vaùc thaäp giaù mình maø theo Thaày thì khoâng theå laøm moân ñeä Thaày ñöôïc" (Lc 14,27). Laïy Chuùa, xin ban cho chuùng con ôn coù theå ñoùn nhaän moät khoaûnh khaéc, moãi bieán coá, moãi con ngöôøi trong suoát ñôøi soáng chuùng con nhö laø moät aân ban cuûa tình yeâu Chuùa. Chuùng ta haõy caàu nguyeän cho nhöõng ai ñang soáng ñau khoå vì maát quyeàn laøm chuû chính mình.

2. Tình yeâu khoâng noåi giaän. "Matta, Matta, con baên khoaên lo laéng nhieàu chuyeän quaù ! Chæ coù moät chuyeän caàn thieát maø thoâi. Maria ñaõ choïn phaàn toát nhaát vaø seõ khoâng bò laáy ñi" (Lc 10,42). Chuùa Gieâsu xin chuùng ta tröôùc heát laéng nghe Ngaøi, nhö Maria ñaõ laøm. Chính Chuùa seõ chæ cho chuùng ta laøm gì. Chuùng ta haõy caàu xin söï khoân ngoan naày cho taát caû nhöõng ngöôøi coù traùch nhieäm trong Giaùo Hoäi.

3. Tình yeâu khoâng noåi giaän. Sau laàn loan baùo ñaàu tieân veà Cuoäc Khoå Naïn, Pheâroâ chaéc chaén bò "soác maïnh", nghó raèng Chuùa Gieâsu ñaõ laàm neân coá aùp ñaët cho Ngaøi quan ñieåm cuûa oâng : "Pheâroâ lieàn keùo rieâng Ngöôøi ra vaø baét ñaàu traùch Ngöôøi : 'Xin Thieân Chuùa thöông ñöøng ñeå Thaày gaëp phaûi chuyeän aáy. Nhöng Ñöùc Gieâsu quay laïi baûo Pheâroâ : Satan, haõy lui laïi ñaèng sau Thaày. Anh caûn loái Thaày, vì tö töôûng cuûa anh khoâng phaûi laø tö töôûng cuûa Theân Chuùa, maø laø cuûa loaøi ngöôøi" (Mt 16, 22-23). Chuùng ta haõy caån thaän ñeå khoâng aùp ñaët leân keû khaùc moät tình thöông "o beá, che chôû thaùi quaù", cuøng caùc quan ñieåm cuûa mình maø chuùng ta khoâng ñeå yù thaáy... Chuùng ta haõy caàu nguyeän cho taát caû nhöõng ai coù nhieäm vuï ñaøo taïo ñeå hoï trôû neân nhöõng ngöôøi thöùc tænh töï do nôi keû khaùc.

4. Tình yeâu khoâng noåi giaän. "Thöa anh em, neáu coù ai vöôùng maéc toäi naøo, thì anh em, nhöõng ngöôøi ñöôïc Thaùnh thaàn thuùc ñaåy, haõy laáy tinh thaàn hieàn hoøa maø söûa daïy ngöôøi aáy, phaûi töï ñeà phoøng keûo chính mình cuõng bò caùm doã" (Gal 6,1). Söï dòu daøng maø thaùnh Phaoloâ môøi goïi chuùng ta ñaây chính laø loøng thöông xoùt. Chuùng ta haõy xin ôn yeâu quí söï dòu daøng vaø loøng thöông xoùt ñoái vôùi moïi toäi nhaân...

5. Tình yeâu khoâng noåi giaän. Sau khi caùc baïn loan baùo veà söï phuïc sinh cuûa Chuùa Gieâsu, oâng Thomas ñoøi kieåm chöùng vaø yeâu saùch Chuùa Gieâsu phaûi hieän ra ñeå chính oâng coù theå nhìn thaáy söï thaät... Vaø Chuùa Gieâsu ñaõ ñieàu chænh caùch tin ñoù cuûa oâng ñuùng taàm möùc cuûa noù : "Vì anh ñaõ troâng thaáy Thaày neân anh tin.Phuùc cho nhöõng ai ñaõ khoâng thaáy maø tin" (Jn 20,29). Chuùng ta haõy xin ôn khieâm nhöôøng vaø ôû yeân laëng.

muïc luïc

Söï töø taâm maø thaùnh Phaoloâ lieät keâ trong Gal 5,22 laø moät hoa quaû toát ñeïp cuûa Thaùnh Thaàn :

"Coøn hoa quaû cuûa Thaùnh Thaàn laø baùc aùi, hoan laïc, bình an, nhaãn nhuïc, nhaân haäu, töø taâm, trung tín, hieàn hoøa, tieát ñoä. Khoâng coù luaät naøo choáng laïi nhöõng ñieàu nhö theá" (Gal 5,22).

Taát caû chuùng ta ñeàu coù luùc gaëp ñöôïc nhöõng con ngöôøi maø taám loøng thöïc söï laø töø taâm, khoan dung. Hoï luoân luoân tìm thaáy nôi oâng naày baø noï maø chuùng ta thaáy caùch thieân leäch nhöõng ñöùc tính tieàm aån vuït khoûi chuùng ta. Hoï nhìn thaáy ñieàu toát ... vaø chæ noå löïc ñeå nhaán maïnh hôn raèng chuùng ta ñaõ muoán thaáy ñieàu xaáu tröôùc heát.

Tình yeâu cuûa Thieân Chuùa laø töø taâm. Ngay töø ñaàu thö gôûi Tín höõu EÂpheâsoâ, thaùnh Phaoloâ ñaõ :

"Chuùc tuïng Thieân Chuùa laø Thaân phuï Ñöùc Gieâsu Kitoâ Chuùa chuùng ta. Ngöôøi ñaõ thi aân giaùng phuùc cho chuùng ta höôûng muoân vaøn ôn phuùc cuûa Chuùa Thaùnh Thaàn... Ngöôøi cho ta ñöôïc bieát thieân yù nhieäm maàu : thieân yù naày laø keá hoaïch yeâu thöông Ngöôøi ñaõ ñònh töø tröôùc trong Ñöùc Kitoâ. Ñoù laø ñöa thôøi gian tôùi hoài vieân maõn laø qui tuï muoân loaøi trong trôøi ñaát döôùi quyeàn moät thuû laõnh laø Ñöùc Kitoâ" (Ep 1,3.9-10).

Nieàm vui cuûa chuùng ta laø ñeå mình bò tình yeâu töø taâm naày baét laáy, ñöa vaøo trong nhöõng keá hoaïch khoan dung cuûa Thieân Chuùa vaø coäng taùc vaøo ñoù vôùi taát caû söï daán thaân töï do cuûa chuùng ta. Thaùnh Phaoloâ vieát cho tín höõu Philippheâ :

"AÁy vaäy, laø nhöõng ngöôøi luoân vaâng phuïc, khi toâi coù maët cuõng nhö nay vaéng maët, anh em haõy bieát run sôï maø gaéng söùc lo sao cho mình ñöôïc cöùu ñoä. Vì chính Thieân Chuùa taùc ñoäng ñeán yù chí cuõng nhö haønh ñoäng cuûa anh em do loøng yeâu thöông cuûa Ngöôøi. Anh em haõy laøm moïi vieäc maø ñöøng keâu ca hay phaûn khaùng" (Phil 2,12-14).

Vaäy chuùng ta khoâng ngaïc nhieân thaáy thaùnh Phaoloâ ñaët söï töø taâm vaøo ñuùng choã nhöõng hoa traùi cuûa Thaùnh Thaàn maø caùc moân ñeä Chuùa Kitoâ phaûi bieåu loä ra. Chính vì theá Ngaøi vieát cho Titoâ, ngöôøi ñaïi dieän trung tín cuûa Ngaøi :

"Anh haõy nhaéc nhôû cho ai naáy phaûi phuïc tuøng vaø tuaân leänh caùc nhaø chöùc traùch, caùc ngöôøi caàm quyeàn, phaûi saün saøng laøm moïi vieäc toát vaø ñöøng chöûi bôùi ai, ñöøng hieáu chieán, nhöng phaûi hieàn hoøa, luoân luoân toû loøng nhaân töø vôùi moïi ngöôøi. Thaät vaäy, caû chuùng ta nöõa, xöa kia chuùng ta cuõng ngu xuaån, khoâng vaâng lôøi, laàm laïc, laøm noâ leä cho ñuû thöù ñam meâ vaø khoaùi laïc, soáng trong gian aùc vaø ghen tò, ñaùng gheùt vaø ghen gheùt laãn nhau" (Tt 3,1-3).

"Anh em laø nhöõng ngöôøi ñöôïc Thieân Chuùa tuyeån löïa, hieán thaùnh vaø yeâu thöông. Vì theá, anh em haõy coù loøng thöông caûm, nhaân haäu, khieâm nhu, hieàn hoøa vaø nhaãn naïi" (Col 3,12).

"Loøng töø taâm laø moät thöù khôûi ñaàu thuaän lôïi trong töông quan vôùi nhöõng ai chuùng ta gaëp gôõ, trong moïi hoaøn caûnh chuùng ta soáng. Do ñoù chuùng ta phaûi hoïc bieát "ñoùn nhaän nhöõng lôøi noùi vaø haønh ñoäng cuûa tha nhaân ñuùng nhö chuùng ñang dieãn ra, khoâng tìm caét nghóa khaùc ñi, nhöng vôùi moät thöù thoâng ñaït ngaây thô loaïi boû nghi ngôø, song phuïc hoài ñöôïc loøng tín nhieäm trong saùng"

Chuùa Gieâsu ñoøi hoûi caùch roõ raøng ñöøng xeùt ñoaùn :

"Anh em ñöøng xeùt ñoaùn ñeå khoûi bò Thieân Chuùa xeùt ñoaùn, vì anh em xeùt ñoaùn theá naøo thì anh em cuõng seõ bò Thieân Chuùa xeùt ñoaùn nhö vaäy; vaø anh em ñong baèng ñaáu naøo thì Thieân Chuùa cuõng seõ ñong baèng ñaáu aáy cho anh em. Sao anh em thaáy caùi raùc trong maét cuûa ngöôøi anh em maø caùi xaø trong maét mình thì laïi khoâng ñeå yù tôùi ?... Hôõi keû ñaïo ñöùc giaû, haõy laáy caùi xaø khoûi maét mình tröôùc ñaõ, roài anh seõ thaáy roõ, ñeå laáy caùi raùc ra khoûi maét cuûa ngöôøi anh em" (Mt 7,1-5).

Chính Chuùa Gieâsu ñaõ khoâng keát aùn ai caû (x. Jn 8, 2-12 noùi veà ngöôøi ñaøn baø ngoaïi tình). Ngaøi baùo tröôùc cho chuùng ta :

"Anh em haõy coù loøng nhaân töø nhö Cha anh em laø Ñaáng nhaân töø. Anh em ñöøng xeùt ñoaùn thì anh em seõ khoâng bò Thieân Chuùa xeùt ñoaùn. Anh em ñöøng leân aùn thì seõ khoâng bò Thieân Chuùa leân aùn. Anh em haõy tha thöù thì seõ ñöôïc Thieân Chuùa thöù tha. Anh em haõy cho thì seõ ñöôïc Thieân Chuùa cho laïi. Ngöôøi seõ ñong cho anh em ñaáu ñuû löôïng, ñaõ daèn ñaõ laéc vaø ñaày traøn maø ñoå vaøo vaït aùo anh em, vì anh em ñong baèng ñaáu naøo thì Thieân Chuùa seõ ñong laïi cho anh rm baèng ñaáu aáy" (Lc 6, 36-38).

Thaùnh Phaoloâ nhaán maïnh yeâu saùch naày moät caùch cuõng raát cöông quyeát :

"Duø baïn laø ai ñi nöõa maø baïm xeùt ñoaùn thì baïn cuõng khoâng theå töï baøo chöõa ñöôïc. Vì khi baïn xeùt ñoaùn ngöôøi khaùc maø baïn cuõng laøm nhö hoï thì baïn töï keát aùn chính mình" (Rm 2, 1).

Nhöõng lôøi noùi xaáu maø chuùng ta coù theå tung ra laãn cho nhau ñoái vôùi Chuùa Gieâsu cuõng nghieâm troïng nhö laø gieát cheát laãn nhau vaäy : thöù baïo löïc naày ñoøi hoûi phaûi ñöôïc hoøa giaûi tröôùc khi tieán laïi gaàn Chuùa :

"Anh em ñaõ nghe Luaät daïy ngöôøi xöa raèng 'chôù gieát ngöôøi', ai gieát ngöôøi thì ñaùng bò ñöa ra toøa. Coøn Thaày, Thaày baûo cho anh em bieát : Ai giaän anh em mình thì ñaùng bò ñöa ra toøa. Ai maéng anh em mình laø ñoà ngoác thì ñaùng bò ñöa ra tröôùc Thöôïng Hoäi Ñoàng. Coøn ai chöûi anh em laø quaân phaûn ñaïo thì ñaùng bò löûa hoûa nguïc thieâu ñoát. Vaäy neáu khi anh saép daâng leã vaät tröôùc baøn thôø, maø söïc nhôù coù ngöôøi anh em ñang coù chuyeän baát bình vôùi anh, thì haõy ñeå cuûa leã laïi ñoù tröôùc baøn thôø, ñi laøm hoøa vôùi ngöôøi anh em aáy ñaõ, roài trôû laïi daâng leã vaät cuûa mình" (Mt 5, 21-24).

Thaùnh Giacoâbeâ trong thö cuûa ngaøi ñaõ noùi toaïc ra veà caùi löôõi ñaày noïc ñoäc cheát ngöôøi : "Anh em ñöøng noùi xaáu nhau. Ai noùi xaáu hoaëc xeùt ñoaùn anh em mình laø noùi xaáu vaø xeùt ñoaùn Leà Luaät. Neáu anh xeùt ñoaùn Leà Luaät thì anh khoâng coøn laø keû vaâng giöõ maø laø keû xeùt ñoaùn Leà Luaät. Chæ coù moät Ñaáng ra Leà Luaät vaø xeùt xöû, ñoù laø Ñaáng coù quyeàn cöùu thoaùt vaø tieâu dieät. Coøn anh laø ai maø daùm xeùt ñoaùn ngöôøi thaân caän ?" (Jc 4,11-12).

Chuùng ta thaáy ñöôïc con ñöôøng coøn phaûi traûi qua... Ngay töø caûm töôûng töùc thôøi maø ñaõ ruùt ra lôøi phaùn quyeát chung cuïc laø moät loãi naëng. Vieäc ñoù giam chaët tha nhaân trong moät thaùi ñoä khoâng coù gì laø beàn vöõng. Chuùng ta caàn phaûi töø choái "daùn nhaõn hieäu" cho ngöôøi khaùc vaø phaûi luoân canh chöøng ñeå cho töông lai ñöôïc luoân roäng môû... Khoâng nhöõng tình yeâu khoâng giaûi thích veà phía xaáu, maø coøn phaûi luoân luoân giaûi thích veà phí tích cöïc nhaát.

Chò Ceùline cuûa Thaùnh nöõ Teâreâsa Haøi Ñoàng Gieâsu thuaät laïi raèng :

"Teâreâsa thöôøng noùi vôùi toâi raèng chuùng ta phaûi luoân luoân phaùn ñoaùn tha nhaân vôùi loøng baùc aùi, bôûi vì raát thöôøng xaûy ra laø caùi gì xem ra caåu thaû nôi maét chuùng ta thì laïi laø anh huøng nôi maét Chuùa. Moät ngöôøi ñang meät moûi, bò nhöùc ñaàu hay phaûi khoå ñau trong taâm hoàn, chæ hoaøn thaønh ñöôïc moät nöûa coâng vieäc laïi laøm nhieàu hôn moät ngöôøi khaùc, ñang ñöôïc traùng kieän theå xaùc vaø tinh thaàn minh maãn, laøm troïn veïn caû coâng vieäc. Vaäy trong moïi tröôøng hôïp, xeùt ñoaùn cuûa chuùng ta phaûi thuaän lôïi cho tha nhaân. Phaûi luoân luoân nghó tôùi ñieàu toát, phaûi luoân luoân bieän giaûi cho ngöôøi" (CSG, 107).

3. Tình yeâu tha thöù :

Baûn dòch ñoäng töø thaùnh Phaoloâ duøng cho ta coù hai höôùng suy nghó :

Thöù nhaát : Tình yeâu khoâng nghó ñeán ñieàu xaáu, khoâng giaûi thích veà phía xaáu.

Thöù hai : Tình yeâu khoâng ñeå yù ñeán ñieàu xaáu, khoâng duy trì moái hieàm thuø, khoâng döøng laïi ôû ñieàu xaáu, khoâng ñeå yù ñeán ñieàu xaáu ñaõ phaûi chòu ñöïng.

Thaùi ñoä ñoäc ñaùo cuûa tình yeâu laø thaùi ñoä ñaõ trao ban ngay töø ñaàu baøi ca baùc aùi : loøng haøo hieäp. Tình yeâu coù con tim cao thöôïng : noù khoâng heà tính ñeám nhöõng xuùc phaïm ngöôøi ta ñaõ laøm cho noù. Chuùa Gieâsu ñaõ coù lôøi daïy raát roõ raøng veà ñeà taøi naày :

"Neáu ngöôøi anh em cuûa anh xuùc phaïm ñeán anh thì anh haõy khieån traùch noù, neáu noù hoái haän thì haõy tha cho noù. Duø noù xuùc phaïm ñeán anh moät ngaøy ñeán baûy laàn, roài baûy laàn noù trôû laïi noùi vôùi anh : 'Toâi hoái haän' thì anh cuõng phaûi tha cho noù" (Lc 17, 3-4).

Cuõng chính yeâu saùch naày ñaõ ñöôïc ñaët ra cho Pheâroâ khi oâng hoûi Chuùa Gieâsu :

"Thöa Thaày, neáu anh em con cöù xuùc phaïm ñeán con thì con phaûi tha ñeán maáy laàn ? Coù phaûi ñeán baûy laàn khoâng ? Chuùa Gieâsu ñaùp : 'Thaày khoâng baûo laø ñeán baûy laàn, nhöng laø ñeán baûy möôi laàn baûy'" (Mt 18,21-22).

Giöõ maõi trong kyù öùc ñieàu xaáu ñaõ phaûi gaùnh chòu, caûm nhaän noù duø mình khoâng muoán, khoâng ngöøng traùch moùc cuøng nhöõng chuyeän aáy bôûi vaøi lôøi chaâm choïc coá yù... ñoù laø moät thaùi ñoä coù theå xuaát phaùt töø moät veát thöông noäi taâm, nhöng cuõng coù theå do moät söï thieáu tha thöù, hay noùi moät caùch khaùc laø bôûi moät moái hieàm khích dai daúng, duø khoâng muoán thuù nhaän ra nhö theá.

"Coäng ñoaøn laø nôi cuûa tha thöù. Baát chaáp taát caû söï tín nhieäm ngöôøi ta coù theå coù ñoái vôùi nhau, vaãn luoân luoân coù nhöõng lôøi noùi gaây thöông toån, nhöõng thaùi ñoä keû caû, nhöõng hoaøn caûnh ñaùng ngôø vöïc. Chính vì theá, vieäc soáng chung bao haøm moät thöù thaùnh giaù naøo ñoù, moät söï coá gaéng lieân ló vaø moät söï chaáp nhaän tha thöù cho nhau moãi ngaøy. Thaùnh Phaoloâ ñaõ noùi : 'Anh em laø nhöõng ngöôøi ñöôïc Thieân Chuùa tuyeån löïa, hieán thaùnh vaø yeâu thöông. Vì theá, anh em haõy coù loøng thöông caûm, nhaân haäu, khieâm nhu, hieàn hoøa vaø nhaãn naïi. Haõy chòu ñöïng vaø tha thöù cho nhau, neáu trong anh em ngöôøi naày coù ñieàu gì phaûi traùch moùc ngöôøi kia. Chuùa ñaõ tha thöù cho anh em thì anh em cuõng vaäy, anh em phaûi tha thöù cho nhau'" (Col 3, 12-13).

"Moät trong nhöõng toäi lôùn nhaát trong moät coäng ñoaøn coù leõ laø moät hình thöùc cuûa buoàn phieàn vaø uû eâ. Ngöôøi ta deã daøng ñoùng khung trong maáy ngöôøi baïn ñeå chæ trích keû khaùc, noùi raèng 'chaùn ngaáy roài', 'moïi thöù ñeàu toài teä', 'khoâng coøn nhö tröôùc nöõa'. Traïng thaùi tinh thaàn naày laø moät thöù ung nhoït thöïc söï coù theå laây lan ra toaøn cô theå"

Chính vì theá, taát caû nhöõng khuyeán caùo cuûa thaùnh Phaoloâ ñeàu höõu ích cho söï hoaùn caûi caùc thaùi ñoä xaõ hoäi cuûa chuùng ta. Ngaøi noùi vôùi chuùng ta nhö theá naày :

"Anh em phaûi ñoái xöû toát vôùi nhau, phaûi coù loøng thöông xoùt vaø bieát tha thöù cho nhau, nhö Thieân Chuùa ñaõ tha thöù cho anh em trong Ñöùc Kitoâ" (Ep 4,32).

Coù ngöôøi seõ baûo "toâi khoâng nhaän thaáy mình coù keû thuø...". Nhöng roõ raøng khi Chuùa Gieâsu truyeàn leänh yeâu thöông keû thuø thì Ngaøi muoán noùi ñeán nhöõng ngöôøi chung quanh chuùng ta maø chuùng ta bieán thaønh keû thuø vì ñaõ döûng döng vôùi hoï...

Moät ñoaïn Phuùc AÂm minh hoïa tính öa quyeàn löïc vaø thoáng trò naày coù maët beân trong öôùc muoán traû thuø naày. Caùc moân ñeä Chuùa Gieâsu vaøo moät laøng Samaria, ôû ñoù caùc oâng muoán chuaãn bò traïm nghæ ñeâm cho Chuùa Gieâsu ñang ñi sau :

"Nhöng daân laøng khoâng tieáp ñoùn Ngöôøi, vì Ngöôøi ñang ñi veà höôùng Gieârusalem. Thaáy theá, hai moân ñeä Ngöôøi laø oâng Giacoâbeâ vaø oâng Gioan noùi raèng : 'Thöa Thaày, Thaày coù muoán chuùng con khieán löûa töø trôøi xuoáng thieâu huûy chuùng noù khoâng ?' Nhöng Ñöùc Gieâsu quay laïi quôû maéng caùc oâng : "Caùc con khoâng bieát mình thuoäc veà tinh thaàn naøo". Roài Thaày troø ñi sang laøng khaùc" (Lc 9, 53-56).

Tình yeâu Phuùc AÂm ñoøi hoûi phaûi giao laïi cho Thieân Chuùa nhöõng tình huoáng trong ñoù ngöôøi ta muoán töï mình ñem laïi coâng baèng cho mình vaø uoán naén laïi nhöõng ñieàu loãi ngöôøi khaùc laøm cho mình. Söï bình an taâm hoàn vaø chöùng taù ñeàu phaûi traû baèng caùi giaù aáy :

"Khi chuùng ta khoâng ñöôïc hieåu vaø bò xeùt ñoaùn moät caùch baát lôïi, thì lieäu coù ích gì ñeå töï beânh vöïc, ñeå töï giaûi thích khoâng ? Chuùng ta haõy ñeå nhöõng thöù ñoù rôi xuoáng ñi, ñöøng noùi gì heát. Thaät laø khoûe khoaén khi chaúng noùi gì, khi ñeå maëc cho ngöôøi ta muoán pheâ phaùn gì thì pheâ phaùn !... OÂi söï thinh laëng dieãm phuùc ñaõ mang laïi bình an bieát bao cho taâm hoàn"

1. Tình yeâu khoâng nghó ñeán ñieàu xaáu. "Anh haõy nhaéc nhôû cho ai naáy phaûi phuïc tuøng vaø tuaân leänh caùc nhaø chöùc traùch, caùc ngöôøi caàm quyeàn, phaûi saün saøng laøm moïi vieäc toát, vaø ñöøng chöûi bôùi ai, ñöøng hieáu chieán, nhöng phaûi hieàn hoøa, luoân luoân coù loøng nhaân töø vôùi moïi ngöôøi. Thaät vaäy, caû chuùng ta nöõa, xöa kia chuùng ta cuõng ngu xuaån, khoâng vaâng lôøi, laàm laïc, laøm noâ leä cho ñuû thöù ñam meâ vaø khoaùi laïc, soáng trong gian aùc vaø ghen tò, ñaùng gheùt vaø ghen gheùt laãn nhau" (Tt 3,1-3). Laïy Chuùa, xin ban cho chuùng con moät quaû tim nhaân haäu.

2. Tình yeâu khoâng nghó ñeán ñieàu xaáu. "Anh em laø nhöõng ngöôøi ñöôïc Thieân Chuùa tuyeån löïa, hieán thaùnh vaø yeâu thöông. Vì theá anh em haõy coù loøng thöông caûm, nhaân haäu, khieâm nhu, hieàn hoøa vaø nhaãn naïi. Haõy chòu ñöïng vaø tha thöù cho nhau, neáu trong anh em ngöôøi naày coù ñieàu gì phieàn traùch ngöôøi kia. Chuùa ñaõ tha thöù cho anh em thì anh em cuõng vaäy, anh em phaûi tha thöù cho nhau" (Col 3, 12-13). Laïy Chuùa, xin ban cho chuùng con tinh thaàn nhaân haäu, haèng toû ra thuaän lôïi cho tha nhaân trong moïi hoaøn caûnh.

3. Tình yeâu khoâng nghó ñeán ñieàu xaáu. "Anh em ñöøng xeùt ñoaùn ñeå khoûi bò Thieân Chuùa xeùt ñoaùn...Hôõi keû ñaïo ñöùc giaû ! Haõy laáy caùi xaø ra khoûi maét anh tröôùc ñaõ, roài anh seõ thaáy roõ, ñeå laáy caùi raùc ra khoûi maét ngöôøi anh em" (Mt 5, 1. 5). "Anh em ñöøng noùi xaáu nhau. Ai noùi xaáu hoaëc xeùt ñoaùn anh em mình laø noùi xaáu vaø xeùt ñoaùn leà luaät... Vaäy anh laø ai maø daùm xeùt ñoaùn ngöôøi thaân caän ?" (Jc 4, 11-12). Laïy Chuùa, xin giaûi thoaùt chuùng con khoûi yù muoán quyeàn löïc thöôøng toû loä ra qua tinh thaàn xeùt ñoaùn naày.

4. Tình yeâu khoâng nghó ñeán ñieàu xaáu. "Thöa Thaày, neáu anh em con cöù xuùc phaïm ñeán con thì con phaûi tha ñeán maáy laàn ? Coù phaûi ñeán baûy laàn khoâng ? Chuùa Gieâsu ñaùp : Thaày khoâng baûo laø ñeán baûy laàn, nhöng laø ñeán baûy möôi laàn baûy" (Mt 18, 21-22). "Anh em phaûi ñoái xöû toát vôùi nhau, phaûi coù loøng thöông xoùt vaø bieát tha thöù cho nhau, nhö Thieân Chuùa ñaõ tha thöù cho anh em trong Ñöùc Kitoâ" (Ep 4, 32). Laïy Chuùa Thaùnh Thaàn, xin gôïi leân trong chuùng con tinh thaàn tha thöù khoâng ngöøng.

5. Tình yeâu khoâng nghó ñeán ñieàu xaáu. "Haõy yeâu thöông keû thuø vaø laøm ôn cho keû gheùt anh em, haõy chuùc laønh cho keû nguyeàn ruûa anh em vaø caàu nguyeän cho keû vu khoáng anh em. Ai vaû anh maù beân naày thì haõy giô caû maù beân kia nöõa" (Lc 6, 27-29). Laïy Chuùa Gieâsu, Chuùa ñaõ tha thöù cho caùc lyù hình, xin ban cho chuùng con ôn tha thöù cho keû thuø cuûa chuùng con vaø töø choái moïi thöù traû thuø.

muïc luïc

Khoâng theå ñöôïc ! Baïn seõ noùi nhö vaäy... Laøm sao nghó raèng toâi coù theå vui thích veà ñieàu xaáu ñöôïc ? Tuy nhieân... Loøng chuùng ta ñoâi khi ñaõ chaúng caûm nhaän moät nieàm vui xaáu xa khi keû khaùc kieåm nhaän ñieàu xaáu maø chuùng ta ñaõ nghó veà hoï, khi hoï bieän minh cho chuùng ta laø ñaõ pheâ phaùn sai veà hoï caùch naøo ñoù... Trong tröôøng hôïp aáy, ñöøng bao giôø vui thuù vì ñaõ coù lyù... Khi coù moät phaàn maø chuùng ta phaûi ngöôïng nghòu, thì ñoù laø moät daáu hieäu raèng chuùng ta ñaõ coù tieán boä trong tình huynh ñeä.

"Khi quaân thuø guïc ngaõ, con ñöøng laáy laøm vui. Luùc noù bò laûo ñaûo, loøng con chôù reo möøng" (Cn 24, 17).

Chuùng ta ñöøng ñeå bò gaäm nhaám töø beân trong bôûi noãi cay ñaéng naày maø keát cuïc laø laáy laøm maõn nguyeän veà söï thaát baïi cuûa keû khaùc ("Chính toâi môùi laø ngöôøi toát nhaát"); hoaëc ñöa ñeán choã keû naày laáy laøm vui khi ngöôøi ta laøm haïi ñeán keû kia ("Ñieàu ñoù seõ daïy cho noù baøi hoïc").

"Baây giôø toâi hieåu raèng ñöùc aùi hoaøn haûo heä taïi vieäc chòu ñöïng caùc khuyeát ñieåm cuûa tha nhaân, khoâng ngaïc nhieân tröôùc nhöõng yeáu ñuoái cuûa hoï, ñöôïc xaây döïng nhôø nhöõng haønh vi nhaân ñöùc nhoû nhaët nhaát maø hoï ñaõ thöïc hieän"

2. Moái lieân heä toøng phaïm :

Cha Schaeffer dòch caâu naày cuûa baøi ca ñöùc aùi laø tình yeâu khoâng vui thích tröôùc ñieàu laàm laïc. Chuùng ta coù theå hieåu laø tình yeâu khoâng vaøo huøa vôùi ñieàu xaáu ñeán ñoä ñoàng loõa vôùi noù.

Neáu chuùng ta ñöôïc ñaày traøn Thaùnh Thaàn, leõ naøo chuùng ta coù theå dung tuùng nhöõng thoûa hieäp caù nhaân hay taäp theå ñeå gaây thieät haïi cho tha nhaân, döôùi hình thöùc nhöõng baát coâng thöïc söï, chaúng haïn cöù tieáp tuïc nhöõng troäâm cöôùp traù hình, hoaëc duy trì nhöõng chæ trích noùi xaáu... ? Chuùng ta seõ nhaän chòu maø khoâng noùi gì nhöõng tình huoáng khoâng roõ raøng trong möùc ñoä cuï theå chuùng ta lôïi duïng ñöôïc caùc tình huoáng aáy sao ? Bôûi vì, tuy khoâng vui möøng vì ñieàu xaáu, ngöôøi ta thöôøng lôïi duïng ñöôïc ñieàu ñoù maø khoâng noùi gì vaø nhö vaäy laø coù moät moái lieân heä toøng phaïm.

Söï laàm laïc, doái traù, voâ luaân vaø ñieàu xaáu "giam haõm chaân lyù trong söï baát chính", nhö thaùnh Phaoloâ noùi trong Rm 1, 18 :

"Töø trôøi, Thieân Chuùa maïc khaûi côn thònh noä cuûa Ngöôøi choáng laïi moïi thöù voâ luaân vaø baát chính cuûa nhöõng ngöôøi laáy söï baát chính maø giam haõm chaân lyù".

Traùi laïi, loøng yeâu meán chaân lyù thanh luyeän caùc caùch öùng xöû, caùc haønh ñoäng cuûa chuùng ta, cuøng nhöõng ñoàng loûa thöôøng ngaøy vôùi söï bòp bôïm.

Trong moät suy tö keùo daøi veà Bí tích Röûa Toäi, thaùnh Phaoloâ khuyeân giuïc chuùng ta ruùt ra nhöõng hieäu quaû cuûa aân suûng bí tích naày :

" Anh em haõy coi mình nhö ñaõ cheát ñoái vôùi toäi loãi, nhöng nay laïi soáng cho Thieân Chuùa trong Ñöùc Kitoâ Gieâsu. Vaäy toäi loãi ñöøng coù thoáng trò thaân xaùc phaûi cheát cuûa anh em nöõa, khieán anh em phaûi nghe theo nhöõng duïc voïng cuûa thaân xaùc. Anh em ñöøng duøng chi theå cuûa anh em nhö khí cuï ñeå laøm ñieàu baát chính, phuïc vuï cho toäi loãi nöõa. Traùi laïi, anh em laø nhöõng ngöôøi soáng ñaõ töø coõi cheát trôû veà, anh em haõy hieán toaøn thaân cho Thieân Chuùa, vaø duøng chi theå cuûa anh em nhö khí cuï ñeå laøm ñieàu coâng chính, phuïc vuï Thieân Chuùa" (Rm 6, 11-13).

3. Tính hai loøng :

Chuùng ta coù theå aùp duïng cho mình nhöõng lôøi thaùnh Pheâroâ noùi vôùi Simon trong moät boái caûnh khaùc ôû Toâng ñoà Coâng vuï 8, 21-23 :

"Loøng anh khoâng ngay thaúng tröôùc maët Thieân Chuùa. Vaäy anh haõy saùm hoái veà vieäc xaáu aáy cuûa anh, vaø caàu xin Chuùa, may ra Ngöôøi seõ tha cho anh toäi ñaõ nghó nhö theá trong loøng. Thaät vaäy, toâi thaáy anh ñang öù ñaày maät ñaéng vaø ñang bò toäi aùc troùi buoäc" (Act 8, 21-23).

Söï saùm hoái vaø lo laéng tröø boû moïi lieân heä ñoàng loûa vôùi söï döõ coù theå laøm cho chuùng ta chaïy ñeán vôùi loøng nhaân haäu cuûa Thieân Chuùa trong bí tích Hoøa giaûi. Loøng thöông xoùt Chuùa chöõa laønh chuùng ta vaø phuïc hoài laïi trong chuùng ta nhieät tình vaâng theo Lôøi Chuùa. Ngöôïc laïi, neáu chuùng ta ñeå bò löôøi bieáng loâi keùo, chaáp nhaän thoûa hieäp vaø söï thieáu ngay thaúng do ñoù maø ra, thì chuùng ta chìm saâu trong moät tình traïng hai loøng.

Vieäc thöôøng xuyeân nhaän laõnh bí tích giaûi toäi laø chìa khoùa caên baûn khai môû chuùng ta vôùi söï thaùnh thieän maø Thieân Chuùa döï ñònh cho chuùng ta.

"Neáu chuùng ta xöng thuù toäi loãi cuûa chuùng ta thì Ngaøi voán trung thaønh vaø coâng chính seõ tha thöù toäi loãi chuùng ta vaø thanh taåy chuùng ta khoûi moïi baát chính" (I Jn 1, 9).

Chuùa Gieâsu tuyeân boá : "Phuùc cho nhöõng taâm hoàn trong saïch (nghóa laø ngay thaúng, troïn veïn thuoäc veà chæ moät mình Thieân Chuùa), hoï seõ ñöôïc nhìn thaáy Thieân Chuùa" (Mt 5, 8).

Neáu Chuùa Thaùnh Thaàn ñoå ñaày söï hieän dieän cuûa Ngaøi nôi chuùng ta, thì khoâng nhöõng chuùng ta coù theå tìm giaûi thoaùt taâm hoàn vaø cuoäc soáng chuùng ta khoûi moïi thöù ñoàng loûa vôùi caùi xaáu, maø chuùng ta coøn saàu khoå vì söï baát chính bao quanh chuùng ta vaø vì söï xuùc phaïm ñeán Thieân Chuùa. Ngaøy nay khoù maø hình dung nieàm ñau khoå ñoù, tröø phi laø moät döûng döng thöïc söï veà maët thieâng lieâng. Thaùnh Kinh cho chuùng ta maãu göông cuûa Lot vaø Ezeùchiel :

Lot, chaùu cuûa Abraham, cö nguï ôû Soñoma (Stk 13,12), laø moät ngöôøi coâng chính. Cuoäc soáng truïy laïc cuûa nhöõng ngöôøi phaïm phaùp ôû Soñoâma laøm buoàn loøng oâng Lot...

"OÂng Lot, ngöôøi coâng chính, ñang phaûi öu phieàn vì neáp soáng daâm ñaõng cuûa nhöõng ngöôøi phaïm phaùp. Quaû vaäy, ngöôøi coâng chính ñoù soáng ôû giöõa hoï, maét thaáy tai nghe nhöõng haønh vi phi phaùp ngaøy ngaøy xaâu xeù taâm hoàn coâng chính cuûa oâng" (II Pet 2, 7-8).

Tieân tri Ezeùchiel (theá kyû 6 tröôùc Chuùa Gieâsu) coù nhieäm vuï caûnh baùo ngöôøi gian aùc phaûi boû ñöôøng loái mình, loan baùo söï suïp ñoå cuûa Gieârusalem ; oâng thò kieán thaáy toäi loãi cuûa Gieârusalem vaø hình phaït ñòng giaùng xuoáng treân thaønh naày. Nhöõng ngöôøi coâng chính ôû trong thaønh phaûi buoàn khoå seõ ñöôïc baûo veä. Yaveâ truyeàn leänh cho moät thieân thaàn :

"Haõy raûo khaép thaønh, khaép Gieârusalem. Haõy ghi daáu chöõ thaäp treân traùn nhöõng ngöôøi ñang reân sieát khoùc than veà moïi ñieàu gheâ tôûm ñang xaûy ra trong khaép thaønh" (Ez 9, 4).

Noãi buoàn maø Chuùa Gieâsu vaïch ra nhö moät coâng trình cuûa Chuùa Thaùnh Thaàn "Phuùc thay nhöõng ai buoàn phieàn vì hoï seõ ñöôïc an uûi" (Mt 5, 5) cuõng chính laø söï thoâng hieäp vôùi taâm hoàn Chuùa Gieâsu tröôùc toäi loãi cuûa theá gian. Vaán ñeà ñoái vôùi chuùng ta khoâng phaûi laø trôû neân nhöõng kitoâ höõu hay caøu nhaøu than vaõn, cho baèng ñeå Chuùa Thaùnh Thaàn khaéc ghi trong chuùng ta giaù trò ñuùng cuûa caùc söï vaät :

"Trong khi yeâu meán Thaày, ngöôøi ta caøng bieát ñöôïc Chaân Lyù cuûa Thaày hôn, vaø caøng hieåu bieát Chaân lyù cuûa Thaày, ngöôøi ta caøng caûm nhaän côn buoàn phieàn vaø noãi ñau ñôùn khoâng theå chaáp nhaän ñöôïc khi thaáy Thaày bò xuùc phaïm"

"Khoâng vaøo moät thôøi ñieåm hay giai ñoaïn naøo cuûa lòch söû - nhaát laø vaøo moät thôøi ñaïi nguy kòch nhö thôøi ñaïi cuûa chuùng ta -, Giaùo Hoäi khoâng theå queân laõng lôøi caàu nguyeän voán laø moät lôøi keâu cöùu ñeán loøng nhaân haäu cuûa Thieân Chuùa, khi phaûi ñoái maët vôùi voâ vaøn hình thöùc cuûa söï döõ ñang ñeø naëng xuoáng nhaân loaïi vaø ñang ñe doïa noù... Giaùo Hoäi coù quyeàn vaø coù boån phaän "lôùn tieáng" keâu leân Thieân Chuùa Nhaân Haäu. Nhöõng tieáng keâu lôùn naày phaûi ñaëc tröng cho Giaùo Hoäi cuûa thôøi ñaïi chuùng ta ñang soáng. Chuùng phaûi ñöôïc ñaïo ñaït leân Thieân Chuùa ñeå van xin loøng nhaân haäu cuûa Ngaøi... theå theo nhöõng nhu caàu khaån thieát cuûa con ngöôøi trong theá giôùi ñöông thôøi. ... Bôûi moät tieáng keâu nhö theá, nhö caùc taùc giaû Thaùnh Kinh, chuùng ta keâu leân Thieân Chuùa laø Ñaáng khoâng heà khinh mieät thöù gì trong nhöõng caùi Ngaøi ñaõ taïo neân, laø Ñaáng trung tín vôùi chính mình, vôùi tình cha vaø vôùi tình yeâu cuûa Ngaøi ! Nhö caùc tieân tri, chuùng ta keâu ñeán khía caïnh maãu töû cuûa tình yeâu naày, vì noù haèng doõi böôùc, nhö moät ngöôøi meï, theo moãi moät ñöùa con, moãi chieân laïc cuûa mình. Vaø Ngaøi vaãn nhö theá cho duø coù haèng trieäu con chieân laïc, cho duø trong theá giôùi naày söï baát chính thaéng theá hôn söï ngay thaúng, cho duø nhaân loaïi vì toäi loãi cuûa mình maø ñaùng phaûi chòu moät côn "ñaïi hoàng thuûy" môùi, nhö ngaøy xöa theá heä Noâeâ ñaõ ñaùng phaûi chòu...

Vaø neáu ngöôøi naày keû noï trong nhöõng ngöôøi ñöông thôøi cuûa chuùng ta khoâng chia seû nieàm tin vaø hy voïng ñang daãn ñöa toâi, vôùi tö caùch laø toâi tôù cuûa Chuùa Kitoâ vaø thöøa taùc vieân caùc maàu nhieäm cuûa Thieân Chuùa, trong giôø phuùt naày cuûa lòch söû, van naøi loøng nhaân haäu cuûa Thieân Chuùa cho nhaân loaïi, thì ít ra chôù gì hoï cuõng tìm hieåu lyù do cuûa söï voàn vaõ aân caàn naày. Söï khaån tröông naày ñöôïc tình yeâu ñoïc leân cho con ngöôøi, cho taát caû nhöõng gì laø nhaân baûn, ñang bò ñe doïa bôûi moät hieåm hoïa meâng moâng, theo nhö tröïc giaùc cuûa moät phaàn lôùn con ngöôøi cuûa thôøi ñaïi naày"

1. Tình yeâu khoâng vui möøng vì ñieàu baát coâng. Vôùi Chuùa Gieâsu trong chieàu Thöù Naêm Thaùnh, chuùng ta haõy caàu xin cho ñöôïc tình yeâu ñích thöïc voán yeâu thöông tha nhaân cho ñeán caû thaäp giaù : "Nhö Thaày ñaõ yeâu thöông anh em, anh em haõy yeâu thöông nhau" (Jn 13, 34). Laïy Chuùa Gieâsu, nhôø lôøi caàu nguyeän cuûa Meï Maria, xin Chuùa ban cho chuùng con tình yeâu ñoái vôùi taát caû nhöõng ai maø chuùng con chöa yeâu thöông ñöôïc :

"Haõy yeâu thöông keû thuø vaø laøm ôn cho keû gheùt anh em, haõy chuùc laønh cho keû nguyeàn ruûa anh em vaø caàu nguyeän cho keû vu khoáng anh em... Anh em muoán ngöôøi ta laøm gì cho mình thì haõy laøm cho ngöôøi ta nhö vaäy. Neáu anh em yeâu thöông keû yeâu thöông mình thì coù gì laø aân vôùi nghóa? Ngay caû ngöôøi toäi loãi cuõng yeâu thöông keû yeâu thöông hoï" (Lc 6, 27-28. 31-32).

2. Tình yeâu khoâng vui möøng vì ñieàu baát coâng. Vôùi Chuùa Gieâsu ôû tröôùc maët Philatoâ, chuùng ta xin cho ñöôïc ôn tìm kieám vaø khaúng ñònh chaân lyù trong moïi hoaøn caûnh. "Moät trong nhoùm thuoäc haï vaû vaøo maët Chuùa Gieâsu... Chuùa Gieâsu traû lôøi : Neáu toâi noùi sai, anh haõy chöùng minh xem sai ôû choã naøo ; coøn neáu toâi noùi phaûi, sao anh laïi ñaùnh toâi ?" (Lc 18, 22-23). Chôù gì Chuùa Gieâsu ban cho chuùng ta söùc maïnh ñeå tröø boû moïi söï ñoàng loûa vôùi söï döõ.

3. Tình yeâu khoâng vui möøng vì ñieàu baát coâng. Vôùi Chuùa Gieâsu treân Nuùi Baùt Phuùc, chuùng ta xin ôn trong saïch, ñôn sô vaø söï ngay thaúng taâm hoàn. "Phuùc cho nhöõng ai coù taâm hoàn trong saïch, vì hoï seõ ñöôïc nhìn thaáy Thieân Chuùa" (Mt 5, 8). Laïy Chuùa Gieâsu, xin giaûi thoùat chuùng con khoûi "nhöõng moái lieân heä baát chính" vaø khoûi moïi tính hai loøng ba daï.

4. Tình yeâu khoâng vui möøng vì ñieàu baát coâng. Vôùi Chuùa Gieâsu ôû soâng Gio-ñan, ñeán ñaët mình vaøo haøng caùc toäi nhaân ñeå nhaän laõnh pheùp röûa cuûa Gioan Taåy Giaû, chuùng ta xin ôn yeâu meán caùc anh chò em coù toäi vaø ôn cho cuoäc trôû laïi cuûa chính mình. "Baây giôø cöù ñeå laøm theá ñaõ, vì chuùng ta neân laøm nhö vaäy ñeå giöõ troïn ñöùc coâng chính" (Mt 3, 15). Nhôø lôøi caàu nguyeän cuûa Ñöùc Meï ñöùng döôùi chaân thaäp giaù, chuùng ta xin ôn khoâng quay ñi khoûi gaùnh naëng toäi loãi chung quanh chuùng ta.

5. Tình yeâu khoâng vui möøng vì ñieàu baát coâng. Vôùi Chuùa Gieâsu treân thaäp giaù, chuùng ta van xin Chuùa Cha toû loøng nhaân haäu : "Xin Cha tha cho hoï, vì hoï khoâng bieát vieäc hoï laøm" (Lc 23, 24). "Giaùo Hoäi coù quyeàn vaø coù boån phaän "lôùn tieáng" keâu leân Thieân Chuùa Nhaân Haäu. Nhöõng tieáng keâu lôùn naày phaûi ñaëc tröng cho Giaùo Hoäi cuûa thôøi ñaïi chuùng ta ñang soáng. Chuùng phaûi ñöôïc ñaïo ñaït leân Thieân Chuùa ñeå van xin loøng nhaân haäu cuûa Ngaøi... theå theo nhöõng nhu caàu khaån thieát cuûa con ngöôøi trong theá giôùi ñöông thôøi" (Jean-Paul II).

muïc luïc

Baøi ca ñöùc aùi ñaët ñoái nghòch baát coâng (söï döõ) vôùi chaân lyù. Tình yeâu khoâng theå vui möøng vì söï döõ maø khoâng phuû nhaän chính mình. Traùi laïi, chính baûn chaát töï nhieân cuûa tình yeâu laø vui möøng vì chaân lyù vaø chia seû nieàm vui aáy. Theo nghóa Kinh Thaùnh, chaân lyù chính laø söï trung tín cuûa Thieân Chuùa vôùi nhöõng gì Ngaøi ñaõ höùa. Nhöng ôû ñaây, khi ñöôïc ñaët ñoái nghòch vôùi baát coâng, töø ngöõ naày coù leõ coù nghóa laø moät söï thaät luaân lyù, laø söï ngay thaúng trong cuoäc soáng.

Tình yeâu vui möøng veà taát caû nhöõng gì noù tìm thaáy laø ngay thaúng, laø ñeïp ñeû, laø toát laønh chung quanh noù. Chuùng ta coù theå noùi raèng vaán ñeà quan troïng laø coù moät caùi nhìn tích cöïc veà taát caû nhöõng gì ôû quanh chuùng ta.

Thöïc ra coøn hôn theá nöõa : Ñoù chính laø ñöôïc nuoâi döôõng caùch saâu xa bôûi taát caû nhöõng haït gioáng cuûa Thaùnh Thaàn maø chuùng ta coù theå nhaän laõnh khoâng ngöøng treân suoát nhöõng ngaøy soáng cuûa chuùng ta. Ñoù laø ñieàu maø Thaùnh Phaoloâ ñaõ noùi :

"Thöa anh em, nhöõng gì laø chaân thaät cao quí, nhöõng gì laø chính tröïc tinh tuyeàn, nhöõng gì laø ñaùng meán vaø ñem laïi danh thôm tieáng toát, nhöõng gì laø ñöùc haïnh ñaùng khen, thì xin anh em haõy ñeå yù" (Ph 4, 8).

Chung quanh chuùng ta dieãn ra laãn loän söï döõ vaø söï laønh, baát coâng vaø chaân lyù. Tình yeâu ôû vôùi chuùng ta canh taân chuùng ta töø beân trong. Tình yeâu aáy loâi keùo chuùng ta ñeán ñieàu thieän, ñeán coâng baèng haàu laøm cho chuùng ta tìm ñöôïc nieàm vui.

"Vì theá, anh em phaûi côûi boû con ngöôøi cuõ vôùi neáp soáng xöa, laø con ngöôøi phaûi hö naùt vì bò nhöõng ham muoán löøa doái. Anh em phaûi ñeå Thaùnh Thaàn ñoåi môùi anh em vaø phaûi maëc laáy con ngöôøi môùi, laø con ngöôøi ñaõ ñöôïc saùng taïo theo hình aûnh Thieân Chuùa, ñeå thaät söï soáng coâng chính vaø thaùnh thieän" (Ep 4, 22-24).

"Xöa anh em laø boùng toái, nhöng baây giôø trong Chuùa, anh em laïi laø aùnh saùng. Vaäy anh em haõy aên ôû nhö con caùi aùnh saùng, maø aùnh saùng ñem laïi taát caû nhöõng gì laø löông thieän, coâng chính vaø chaân thaät" (Ep 5, 8-9).

"Vaäy haõy ñöùng vöõng : löng thaét ñai laø chaân lyù, mình maëc aùo giaùp laø söï coâng chính, chaân ñi giaøy laø loøng haêng say loan baùo tin möøng bình an" (Ep 6, 14-15).

Chuùng ta coù ít nhaát moät ñieåm qui chieáu, ñoù laø caùch maø caùc phöông tieän truyeàn thoâng, baùo chí, truyeàn thanh, truyeàn hình quan taâm tröôùc heát ñeán nhöõng gì khoâng xuoâi, ñeán caùi xaáu hieän taïi trong theá giôùi... Moãi ngöôøi coù theå hôi hôi gioáng nhö theá : bi quan veà nhöõng caùi beân leà, vaø vaïch laù tìm saâu... Thöïc ra, thaùi ñoä cuûa ngöôøi tín höõu ñöôïc Chuùa Thaùnh Thaàn canh taân laø hoaøn toaøn ngöôïc laïi : moät ñaøng khaùm phaù ra vaø laøm noåi baät giaù trò cuûa nhöõng gì laø thieän, laø myõ trong nhöõng caùi ôû chung quanh chuùng ta, vui möøng thaáy Thieân Chuùa ñang haønh ñoäng, ngay caû ôû nôi chuùng ta khoâng chôø ñôïi... vaø ñaøng khaùc laïi gieo raéc ñieàu thieän :

"Khi laøm ñieàu thieän, chuùng ta ñöøng naûn chí, vì ñeán muøa chuùng ta seõ ñöôïc gaët, neáu khoâng sôøn loøng. Vaäy bao laâu coøn thôøi giôø, chuùng ta haõy laøm ñieàu thieän cho moïi ngöôøi, nhaát laø cho nhöõng anh em trong cuøng ñaïi gia ñình ñöùc tin" (Gal 6, 9-10).

2. Thaùnh Thaàn giuùp tìm ra con ñöôøng chaân lyù :

Coù leõ baïn nghó raèng ñieàu vöøa vieát coù theå laø lyù töôûng ñaáy, nhöng thöïc söï khoâng phaûi laø caùi baïn thaáy ! Baïn coù lyù, bôûi vì chuùng ta luoân ôû beân naày caùi maø Chuùa ñang chôø ñôïi nôi chuùng ta. Chính vì theá maø chuùng ta caàn phaûi phoù mình cho Chuùa Thaùnh Thaàn ñang ngöï trong chuùng ta :

"Khi naøo Thaùnh Thaàn Chaân lyù ñeán, Ngöôøi seõ daãn anh em ñeán söï thaät toaøn veïn. Ngöôøi seõ khoâng töï mình noùi ñieàu gì, nhöng taát caû nhöõng gì Ngöôøi nghe, Ngöôøi seõ noùi laïi vaø loan baùo cho anh em bieát nhöõng ñieàu seõ xaûy ñeán" (Jn 6, 13).

Chuùng ta phaûi khoâng ngöøng caàu xin Chuùa Thaùnh Thaàn : Laïy Chuùa Thaùnh Thaàn, xin soi saùng cho con, xin höôùng daãn con, xin laøm cho con khaùm phaù ra vaø yeâu meán söï hieän dieän cuûa Chuùa laø Tình Yeâu, Chuùa laø Ñaáng luoân hieän dieän trong loøng theá giôùi naày ...

"Chuùng ta caøng keâu xin Chuùa Thaùnh Thaàn soi saùng cho chuùng ta veà Chaân Lyù, Ngaøi caøng daãn daét chuùng ta khaùm phaù ñöôïc caùi beân kia cuûa caùc bieåu dieän beân ngoaøi. Trí khoân ñöôïc Chuùa Thaùnh Thaàn Tình Yeâu soi daãn seõ bieän phaân ñöôïc söï thaät aån chöùa saâu xa trong caùc con ngöôøi, caùc tình huoáng, caùc söï vaät vaø seõ ñöôïc haân hoan vì noù. Trí khoân seõ höôûng neám söï khoân ngoan aån daáu cuûa Thieân Chuùa, voán haèng toû mình ra. Trí khoân con ngöôøi töø boû chính mình khi khoâng tìm kieám chaân lyù, cuõng nhö noù töø boû chính mình khi töï maõn veà yù ngay laønh, söï chaân thaät cuûa mình vaø khi khoâng ñoùn nhaän nhöõng gì Chuùa ñaõ noùi qua maïc khaûi, cuõng nhö caùc con ngöôøi vaø caùc bieán coá"

Chuùa Gieâsu ñaõ giaùo duïc caùc moân ñeä caùi nhìn bieát thaáy xa hôn nhöõng bieåu dieän beân ngoaøi, duø xem ra toát laønh. Chæ coù caùi nhìn naày cho ta ñoùn nhaän ñöôïc nieàm vui chaân thaät voán laø moät hoa quaû cuûa Chuùa Thaùnh Thaàn. Chaúng haïn ñoaïn Tin Möøng noùi veà vieäc 72 moân ñeä ñöôïc sai ñi truyeàn giaùo töøng hai ngöôøi moät, luùc trôû veà vui möøng khaúng ñònh:

"Thöa Thaày, nghe ñeán Danh Thaày, caû ma quyû cuõng phaûi khuaát phuïc chuùng con. Chuùa Gieâsu baûo caùc oâng : Thaày ñaõ thaáy Xa-tan nhö moät tia chôùp töø trôøi sa xuoáng. Ñaây, Thaày ban cho anh em quyeàn naêng ñeå ñaïp leân raén reát, boï caïp vaø moïi theá löïc Keû Thuø, maø chaúng coù gì laøm haïi ñöôïc anh em. Tuy nhieân, anh em chôù möøng vì quyû thaàn phaûi khuaát phuïc anh em, nhöng haõy möøng vì teân anh em ñaõ ñöôïc ghi treân trôøi" (Lc 10, 17-20).

Coù leõ caùc moân ñeä hôi bò ngaây ngaát vì ñaõ kinh nghieäm ñöôïc quyeàn naêng nhieäm maàu cuûa Chuùa Thaùnh Thaàn trong khi hoï thi haønh nhieäm vuï. Chuùa Gieâsu keùo hoï veà vôùi nhöõng thöïc taïi saâu xa hôn : ngöôøi moân ñeä khoâng xaùc ñònh mình bôûi haønh ñoäng phuïc vuï Thaày, duø haønh ñoäng ñoù maïnh meõ ñeán ñaâu, nhöng laø bôûi aân suûng ñöôïc döï phaàn nhaän laõnh vinh quang beân caïnh Chuùa Cha... Ñoù môùi thaät laø Chaân lyù, ñoù môùi thaät laø nieàm vui ñích thöïc...

Vaø chính Chuùa Gieâsu cuõng caûm kích tröôùc veû ñeïp cuûa söï khoân ngoan cuûa Thieân Chuùa maø kinh ngaïc :

"Ngay giôø aáy, ñöôïc Chuùa Thaùnh Thaàn taùc ñoäng, Chuùa Gieâsu vui möøng hôùn hôû noùi : Laïy Cha laø chuùa teå trôøi ñaát, con xin ngôïi khen Cha, vì Cha ñaõ giaáu kín khoâng cho baäc khoân ngoan thoâng thaùi bieát nhöõng ñieàu naày, nhöng laïi maëc khaûi cho nhöõng ngöôøi beù moïn. Vaâng, laïy Cha, vì ñoù laø ñieàu ñeïp yù Cha" (Lc 10, 21).

Neáu chuùng ta ñaët laïi lôøi caàu nguyeän naày trong loøng tình huoáng cuûa Chuùa Gieâsu luùc baáy giôø, chuùng ta thaáy ñöôïc raèng söù ñieäp cuûa Chuùa Gieâsu khoâng ñöôïc caùc thaønh phoá quanh bieån hoà Tibeâria ñoùn nhaän, chæ coù nhöõng ngöôøi ngheøo heøn vaø beù nhoû môû loøng ra vôùi nhöõng phong phuù maø Ngaøi ñaõ laõnh nhaän töø Chuùa Cha ñeå trao ban cho moïi ngöôøi... Tuy nhieân, söï khoân ngoan cuûa Tình Yeâu Thieân Chuùa ñöôïc toû loä ra trong loøng söï thaát baïi naày : Tình Yeâu bò ñoùng ñinh cuûa Chuùa Cha vaø Chuùa Con chæ ñöôïc ñoùn nhaän bôûi moät taâm hoàn khieâm toán vaø töôùc boû heát moïi töï phuï cao ngaïo...

Thaùnh Phaoloâ cuõng nhaán maïnh töông töï trong thö gôûi tín höõu Roâma, khi noùi veà söï ñau khoå cuûa ngaøi vì caùc anh em Dothaùi töø choái Ñöùc Gieâsu nhö laø Ñaáng Thieân Sai :

"Söï giaøu coù, khoân ngoan vaø thoâng suoát cuûa Thieân Chuùa saâu thaúm döôøng naøo ! Quyeát ñònh cuûa Ngöôøi ai doø cho thaáu ! Ñöôøng loái cuûa Ngöôøi ai theo doõi ñöôïc ! Thaät vaäy, ai ñaõ bieát tö töôûng cuûa Chuùa ? Ai ñaõ laøm coá vaán cho Ngöôøi ? Ai ñaõ cho Ngöôøi tröôùc ñeå Ngöôøi phaûi traû laïi sau ? Vì muoân vaät ñeàu do Ngöôøi maø coù, nhôø Ngöôøi maø toàn taïi vaø qui höôùng veà Ngöôøi. Xin toân vinh Thieân Chuùa ñeán muoân ñôøi. Amen" (Rm 11, 33-36).

Nhö Chuùa Gieâsu vaø thaùnh Phaoloâ, chuùng ta cuõng coù theå nhaûy leân vui möøng khi ñeå Chuùa Thaùnh Thaàn cho chuùng ta bieän phaân ñöôïc söï coù maët cuûa Chaân Lyù cuûa Thieân Chuùa... Vôùi Meï Maria, Ñaáng maø taâm trí "nhaûy möøng trong Thieân Chuùa cöùu ñoä" (Lc 1, 47), chuùng ta seõ soáng lôøi caàu nguyeän taï ôn.

"Taát caû moïi ngöôøi ñeàu lo tìm kieám chaân lyù, nhaát laø trong nhöõng gì lieân quan ñeán Thieân Chuùa vaø Giaùo Hoäi cuûa Ngöôøi. Vaø moät khi ñaõ nhaän bieát chaân lyù thì hoï oâm chaët chaân lyù vaø luoân trung thaønh vôùi chaân lyù. Boån phaän aáy xuaát phaùt töï "chính baûn chaát cuûa con ngöôøi". Boån phaän naày khoâng noùi nghòch laïi "söï toân troïng chaân thaønh" ñoái vôùi caùc toân giaùo khaùc nhau "thöôøng mang laïi moät tia saùng chaân lyù chieáu soi cho moïi ngöôøi", cuõng chaúng nghòch laïi yeâu saùch baùc aùi voán thuùc ñaåy caùc kitoâ höõu "haønh ñoäng vôùi tình yeâu thöông, caån troïng, nhaãn naïi ñoái vôùi nhöõng ai ñang ôû trong laàm laïc hoaëc trong söï voâ tri ñoái vôùi ñöùc tin".

"Chính vì theá moãi ngöôøi chuùng ta, nhôø bí tích Röûa toäi vaø Theâm söùc, ñöôïc thieát laäp laøm chöùng nhaân chaân lyù. Chuùa Gieâsu noùi veà Gioan Taåy Giaû : "OÂng ñaõ laøm chöùng cho Chaân Lyù" (Jn 5,33). Vaø Chuùa Gieâsu khaúng ñònh veà chính Ngöôøi tröôùc maët Philatoâ : Toâi ñaõ sinh ra vaø ñeán theá gian nhaèm muïc ñích naày laø laøm chöùng cho söï thaät. Ai ñöùng veà phía söï thaät thì nghe tieáng toâi" (Jn 18, 37). "Ngöôøi tín höõu khoâng ñöôïc hoå theïn laøm chöùng cho Chuùa" (cf 2 Tim 1,8). Trong nhöõng tình huoáng ñoøi hoûi xaùc nhaän ñöùc tin, ngöôøi tín höõu phaûi döùt khoaùt tuyeân xöng ñöùc tin chöù khoâng laäp lôø, theo göông thaùnh Phaoloâ tröôùc caùc quan toøa. Ngöôøi tín höõu phaûi giöõ "moät löông taâm khoâng coù gì khieån traùch ñöôïc tröôùc maët Thieân Chuùa laãn ngöôøi ñôøi"(Ac 24, 16)".

Vieäc laøm chöùng cho Chuùa Gieâsu ñaõ luoân khoù khaên. Ngay töø nhöõng buoãi ñaàu Phuùc AÂm, caùc kitoâ höõu ñaõ phaûi ñöông ñaàu vôùi thöïc taïi töû ñaïo, laø hình thöùc cao nhaát cuûa vieäc laøm chöùng taù. Chuùng ta caàn nhôù laïi ñieàu ñoù khi chuùng ta bieåu loä nhöõng do döï ñeå tuyeân boá thuoäc veà Chuùa trong nhöõng tình huoáng cuï theå. Vì theá, chuùng ta caàn môû roäng loøng chuùng ta ra vôùi söùc maïnh cuûa Chuùa Thaùnh Thaàn, trong thôøi gian caàu nguyeän haèng ngaøy, ñeàu ñaën vaø beàn vöõng, ñeå trôû neân nhöõng chöùng nhaân baïo daïn cho Chaân Lyù.

"Thieân Chuùa ñaõ chaúng ban cho chuùng ta moät thaàn trí laøm cho chuùng ta trôû neân nhuùt nhaùt, nhöng laø moät Thaùnh Thaàn mang ñeán chuùng ta ñöôïc ñaày söùc maïnh, tình thöông vaø bieát töï chuû" (2 Tim 1, 7).

"Ñieàu ngöôøi ta chôø ñôïi nôi moïi ngöôøi rao giaûng Phuùc AÂm laø hoï coù loøng toân kính chaân lyù, caøng hôn theá vì chaân lyù maø hoï ñaøo saâu vaø truyeàn thoâng khoâng laø gì khaùc hôn laø chaân lyù ñaõ ñöôïc maïc khaûi vaø do ñoù, hôn heát taát caû, maø chaân lyù ñeä nhaát laø chính Thieân Chuùa. Vaäy ngöôøi rao giaûng Phuùc AÂm seõ laø ngöôøi luoân luoân tìm kieám chaân lyù maø mình phaûi chuyeån ñaït laïi cho keû khaùc, duø coù phaûi traû giaù baèng söï töø boû baûn thaân vaø ñau khoå. Ngöôøi rao giaûng Phuùc AÂm khoâng bao giôø phaûn boäi laïi hay che giaáu chaân lyù vì noãi lo muoán laøm vui loøng con ngöôøi, sôï laøm ngaïc nhieân hay va chaïm, maø cuõng chaúng vì tính ñoäc ñaùo hay öôùc muoán xuaát hieän noåi hôn ngöôøi. Ngöôøi khoâng töø choái chaân lyù. Ngöôøi khoâng laøm chaân lyù maïc khaûi ra toái taêm, vì löôøi bieáng tìm kieám chaân lyù, vì tieän nghi, vì sôï seät. Ngöôøi khoâng queân laõng vieäc hoïc hoûi chaân lyù. Ngöôøi quaûng ñaïi phuïc vuï chaân lyù, chöù khoâng noâ leä hoùa chaân lyù"

"Neáu chuùng ta soáng nieàm vui noäi taâm laøm cho cuoäc ñôøi chuùng ta phuø hôïp vôùi chaân lyù, chuùng ta cuõng seõ bieát chuyeån ñaït nieàm vui aáy cho keû khaùc."Chôù gì moïi ngöôøi cuûa thôøi ñaïi chuùng ta ñang tìm kieám, khi thì trong lo aâu, luùc laïi trong hy voïng, coù theå laõnh nhaän ñöôïc Tin Möøng, khoâng phaûi bôûi nhöõng ngöôøi rao giaûng Phuùc AÂm buoàn phieàn vaø chaùn naõn, thieáu nhaãn naïi vaø lo aâu, nhöng laø töø nhöõng thöøa taùc vieân cuûa Phuùc AÂm maø ñôøi soáng toûa raïng loøng nhieät thaønh, hoï laø nhöõng ngöôøi ñaàu tieân nhaän laõnh trong mình nieàm vui cuûa Chuùa Kitoâ vaø chaáp nhaän coáng hieán cuoäc ñôøi mình ñeå Nöôùc Trôøi ñöôïc loan baùo vaø Giaùo Hoäi ñöôïc beùn reã vaøo loøng theá giôùi"

4. Tình yeâu töø choái söï doái traù :

Trong baøi suy nieäm veà caùch thöùc maø Tình Yeâu chia seû nieàm vui cuûa chaân lyù naày, ta khoâng theå naøo ñöôïc queân noùi veà söï doái traù. Chuùa Gieâsu ñaõ daïy cho caùc moân ñeä tình yeâu voâ ñieàu kieän ñoái vôùi chaân lyù : "Lôøi caùc con phaûi coù thì noùi coù, khoâng thì noùi khoâng" (Mt 5, 37). Saùch Giaùo Lyù Coâng Giaùo daønh caû moät chöông chuù giaûi ñieàu raên thöù taùm nhaán maïnh taàm quan troïng cuûa chaân lyù trong töông quan vôùi tha nhaân (soá 2464-2513). Moät ñoaïn lieân quan ñeán noùi doái vaø neâu leân caùc trích daãn laø ñieàu toát, bôûi vì chuùng ta caàn naém roõ taùc ñoäng cuûa vieäc noùi doái treân cuoäc soáng xaõ hoäi cuûa chuùng ta :

"Khi noùi doái, ngöôøi ta tröïc tieáp xuùc phaïm ñeán chaân lyù. Noùi doái laø noùi hay haønh ñoäng nghòch vôùi chaân lyù ñeå löøa gaït. Noùi doái laøm haïi ñeán töông quan giöõa con ngöôøi vôùi chaân lyù vaø con ngöôøi vôùi nhau, neân keû noùi doái xuùc phaïm ñeán töông quan nguyeân thuûy giöõa con ngöôøi vaø lôøi noùi cuûa con ngöôøi vôùi Thieân Chuùa" (Giaùo Lyù Coâng Giaùo soá 2483).

"Noùi doái, (vì xuùc phaïm ñeán ñöùc tính chaân thaät), thöïc söï laø moät haønh vi thoâ baïo ñoái vôùi keû khaùc, xaâm phaïm ñeán khaû naêng nhaän thöùc laø ñieàu kieän ñeå hoï phaùn ñoaùn vaø quyeát ñònh. Noùi doái gaây chia reõ giöõa ngöôøi vôùi ngöôøi, vaø moïi teä haïi do chia reõ maø ra. Noùi doái laø tai hoïa cho moïi xaõ hoäi, laøm cho ngöôøi ta khoâng coøn tin töôûng nhau, vaø phaù hoaïi nhöõng moái töông giao trong xaõ hoäi" (soá 2486).

"Ai loãi phaïm ñeán coâng bình vaø chaân lyù ñeàu phaûi ñeàn buø, duø ñaõ ñöôïc thöù tha. Khi khoâng theå ñeàn buø caùch coâng khai thì phaûi laøm kín ñaùo ; neáu khoâng theå ñeàn buø caùch tröïc tieáp cho ngöôøi bò haïi thì phaûi ñeàn buø veà tinh thaàn vaø ñöùc aùi. Ai loãi phaïm ñeán thanh danh keû khaùc cuõng phaûi ñeàn buø nhö theá. Phaûi ñeàn buø tinh thaàn vaø ñoâi khi veà maët vaät chaát töông xöùng vôùi thieät haïi ñaõ gaây ra. Ñaây laø nghóa vuï löông taâm" (soá 2487).

Phaûi keát thuùc roài chaêng ? - Khoâng, vì chuû ñeà naày caàn phaûi ñöôïc khai trieån theâm nhieàu. Nhöng trong khi keát thuùc baøi suy nieäm naày, cuøng vôùi thaùnh Catarina ñeä Sieâna, chuùng ta caàu mong Lôøi Chuùa ñaùnh thöùc chuùng ta :

"Thieân Chuùa khoâng muoán vaø khoâng tìm kieám caùi gì khaùc ngoaøi söï thaùnh hoùa chuùng ta. Chính vì ñieàu ñoù maø Ngaøi ñaõ taïo döïng chuùng ta theo hình aûnh vaø neân gioáng Ngaøi, vaø Ngoâi Lôøi dòu daøng ñaõ muoán trao ban maïng soáng Ngaøi vôùi bieát bao yeâu thöông, vaø nhö theá Ngaøi ñaõ toû chaân lyù cuûa Ngaøi cho chuùng ta. Linh hoàn nhìn ngaém chaân lyù caùch roõ raøng thì khoâng coøn meâ nguû nöõa, nhöng seõ tænh daäy vaø haêm hôû tìm kieám caùch thöùc, con ñöôøng vaø thôøi giôø ñeå kieän toaøn chaân lyù. Linh hoàn khoâng ñeå vieäc aáy qua ngaøy mai, vì noù khoâng chaéc coù ñöôïc chaân lyù"

1. Tình yeâu vui möøng vì söï thaät. "Thöa anh em, nhöõng gì laø chaân thaät, cao quí, nhöõng gì laø chính tröïc tinh tuyeàn, nhöõng gì laø ñaùng meán vaø ñem laïi danh thôm tieáng toát, nhöõng gì laø ñöùc haïnh, ñaùng khen, thì anh em haõy ñeå yù" (Phil 4,8). Ngöôøi tín höõu ñöôïc Chuùa Thaùnh Thaàn ñoåi môùi khaùm phaù ra ñöôïc vaø coi troïng taát caû nhöõng gì laø thieän laø myõ ôû chung quanh mình, ngöôøi haân hoan nhaän thaáy Chuùa laøm vieäc ôû caû nhöõng nôi maø ngöôøi chaúng heà chôø ñôïi. Chuùng ta haõy caàu xin ôn naày cho chuùng ta ñeå gieo vaûi nieàm vui trong gia ñình chuùng ta.

2. Tình yeâu vui möøng vì söï thaät. Tröôùc maët baø Isave, Meï Maria vui möøng caùch saâu xa vì ôn ñaõ laøm cho Meï trôû thaønh Meï Thieân Chuùa : "Linh hoàn toâi ngôïi khen Thieân Chuùa, thaàn trí toâi hôùn hôû vui möøng vì Thieân Chuùa, Ñaáng cöùu ñoä toâi" (Lc 1,46-47). Meï Maria ñoùn nhaän Chaân lyù söù meänh mình, vaø Meï ñaõ khoâng sôï toû loä nieàm vui vì noù moät caùch coâng khai. Chuùng ta haõy xin ôn ca tuïng trong khieâm toán, vì khieâm nhöôøng chính laø chaân lyù.

3. Tình yeâu vui möøng vì söï thaät. Chuùa Gieâsu ñaõ noùi : "Thaày laø Ñöôøng, laø Söï Thaät vaø laø Söï Soáng" (Jn 14,6). Ngaøi cuõng noùi : "Ai thuoäc veà Chaân Lyù thì nghe toâi" (Jn 18,37). Chuùng ta haõy caàu nguyeän cho moïi ngöôøi nam cuõng nhö nöõ ñang tìm kieám Chaân Lyù. Chuùng ta haõy caàu xin Chuùa Thaùnh Thaàn ñaùnh ñoäng loøng hoï nhôø ôn soi saùng cuûa Ngaøi.

4. Tình yeâu vui möøng vì söï thaät. Tröôùc maët Philatoâ, Chuùa Gieâsu khaúng ñònh : "Toâi sinh ra vaø ñeán trong theá gian naày chæ ñeå laøm chöùng cho Chaân Lyù" (Jn 18,37). Chuùng ta haõy caàu nguyeän ñeå chuùng ta laø nhöõng chöùng nhaân ñích thöïc cho Chaân Lyù laø Chuùa Gieâsu vaø ñang ñöôïc Giaùo Hoäi truyeàn ñaït.

5. Tình yeâu vui möøng vì söï thaät. Chuùa Gieâsu ñaõ daïy tình yeâu voâ ñieàu kieän ñoái vôùi chaân lyù cho caùc moân ñeä cuûa Ngöôøi : "Lôøi cuûa caùc con phaûi coù thì noùi coù, khoâng thì noùi khoâng" (Mt 5,37). Chuùng ta haõy caàu nguyeän cho nhöõng ngöôøi chuùng ta quen bieát ñöôïc tình yeâu chaân lyù naày, haàu noù laøm cho hoï bieát töø choái doái traù. Chuùng ta cuõng haõy caàu nguyeän ñeå troåi leân nhöõng ngoân söù giöõa nhöõng ngöôøi coù traùch nhieäm chính trò haàu hoï mang laïi aùnh saùng chaân lyù.

muïc luïc

Baây giôø chuùng ta ñaõ tôùi cuoái baøi ca Ñöùc AÙi maø thaùnh Phaoloâ keát luaän baèng boán khaúng ñònh : tình yeâu tha thöù taát caû, tình yeâu tin töôûng taát caû, tình yeâu hy voïng taát caû, tình yeâu chòu ñöïng taát caû. Chuùng ta nhaän thaáy caùc khaúng ñònh naày lieân keát vôùi nhau bôûi cuøng moät chöõ taát caû, maø chuùng ta coù theå hieåu trong nghóa traïng töø laø trong taát caû moïi caûnh ngoä, laø luoân luoân...

Vaø trong boán khaúng ñònh naày, thaùnh Phaoloâ nhaán maïnh raèng tình yeâu ñeán laøm soáng ñoäng töø beân trong ñöùc tin vaø nieàm hy voïng. Vaäy chuùng ta coù theå goäp caùc khaúng ñònh naày thaønh töøng ñoâi :

- Tình yeâu tha thöù taát caû vaø luoân luoân tin töôûng,

- Tình yeâu luoân hy voïng vaø chòu ñöïng taát caû.

Söï giaûi thoaùt do ñöùc aùi thöïc hieän cho pheùp ñöa ñöùc tin vaø nieàm hy voïng vaøo hoïat ñoäng. Ñöùc tin vaøo Thieân Chuùa vaø loøng tin töôûng vaøo tha nhaân, Hy voïng nôi Thieân Chuùa vaø tha nhaân laø nhöõng coâng trình chính yeáu cuûa ñöùc aùi. Tình yeâu phaùt sinh "tha thöù vaø trung tín" trong caùc haønh ñoäng höôùng veà tha nhaân : tha thöù vaø vaãn trung thaønh duø vieäc gì xaûy ñeán ñi nöõa.

Tröôùc tieân, chuùng ta haõy ñeà caäp ñeán söï tha thöù, ñöôïc phaùt sinh töø loøng tin töôûng vaø nuoâi döôõng loøng tin töôûng.

Trong Phuùc AÂm theo thaùnh Luca, khi Chuùa Gieâsu coâng khai toû mình ra laø Ñaáng Thieân Sai, Ngaøi baét ñaàu töø Nazareth. Chính laø trong moät buoåi phuïng töï ôû hoäi ñöôøng, luùc Chuùa Gieâsu ñoïc moät ñoaïn saùch tieân tri Isaia :

"Thaùnh Thaàn ngöï xuoáng treân toâi, vì Chuùa ñaõ xöùc daàu taán phong toâi, sai toâi ñi loan baùo Tin Möøng cho keû ngheøo heøn. Ngöôøi ñaõ sai toâi ñi coâng boá cho keû bò giam caàm bieát hoï ñöôïc tha, cho ngöôøi muø bieát hoï ñöôïc saùng maét, traû töï do cho ngöôøi bò aùp böùc, coâng boá moät naêm hoàng aân cuûa Chuùa... Moïi ngöôøi ñeàu taùn thaønh vaø thaùn phuïc nhöõng lôøi hay yù ñeïp thoát ra töø mieäng Ngöôøi" (Lc 4,16-22).

Chuùa Gieâsu ñeán loan baùo tình yeâu, söï töø taâm, loøng toát, loøng nhaân haäu, aân suûng cuûa Thieân Chuùa... nhö thaùnh Gioan ñaõ vieát trong lôøi töïa Phuùc AÂm cuûa ngaøi :

"Töø nguoàn sung maõn cuûa Ngöôøi, taát caû chuùng ta ñaõ laõnh nhaän heát ôn naày ñeán ôn khaùc" (Jn 1,16).

Vôùi caùi cheát cuûa Chuùa Gieâsu treân thaäp giaù, chuùng ta ñöôïc aân hueä tha thöù cuûa Thieân Chuùa :

"Ngaøi ñaõ xoùa boû vaên töï nôï cuûa chuùng ta. Ngaøi ñaõ xoùa boû noù baèng caùch ñoùng ñinh noù vaøo thaäp giaù"

Ôn tha thöù naày ñeàu nhö nhau cho taát caû moïi ngöôøi, vì taát caû chuùng ta ñeàu laø ngöôøi coù toäi. Chuùng ta coøn phaûi ñoùn nhaän ôn tha thöù naày vôùi loøng bieát ôn, yù thöùc raèng chuùng ta caàn ñeán ôn tha thöù ñoù. Ñoù laø ñieàu ñaõ khieán Chuùa Gieâsu noùi vôùi oâng bieät phaùi Simon, vì oâng ñaõ nhìn quaøng xieân ngöôøi ñaøn baø coù toäi coâng khai ñeán toû loøng bieát ôn ñoái vôùi Chuùa Gieâsu :

"Moät chuû nôï kia coù hai con nôï, moät ngöôøi nôï naêm traêm quan tieàn, moät ngöôøi nôï naêm chuïc. Vì hoï khoâng coù gì ñeå traû, neân chuû nôï ñaõ thöông tình tha cho caû hai. Vaäy ai trong hai ngöôøi ñoù meáân chuû nôï hôn ? OÂng Simon ñaùp : toâi thieát töôûng laø ngöôøi ñaõ ñöôïc tha nhieàu hôn. Chuùa Gieâsu baûo : OÂng xeùt ñuùng laém" (Lc 7, 41-43).

Chuùng ta bò maéc nôï khoâng theå cöùu chöõa ñoái vôùi tình yeâu cuûa Thieân Chuùa, chuùng ta luoân luoân ôû beân naày nhöõng gì maø Ngaøi chôø ñôïi ôû chuùng ta, neân ít nhieàu chi chuùng ta ñeàu caàn ñöôïc tha thöù...

Chuùa Gieâsu ban ôn naày cho nhöõng ai môû loøng ra. Ngaøi cuõng loan baùo aân hueä aáy xuyeân qua caùc duï ngoân laøm hoang mang caû nhöõng haøo phoùng phong phuù nhaát cuûa chuùng ta. Chuùng ta haõy nhôù laïi duï ngoân hai ngöôøi con vaø söï ñoùn tieáp ngöôøi cha daønh cho ñöùa con trôû veà nhaø sau khi ñaõ phung phí heát phaàn gia taøi cuûa noù trong moät cuoäc soáng truïy laïc :

"Luùc anh ta coøn ôû ñaøng xa, ngöôøi cha ñaõ troâng thaáy. OÂng chaïnh loøng thöông chaïy ra oâm laáy vaø aâu yeám hoân anh ta. Baáy giôø ngöôøi con môùi noùi raèng : Thöa cha, con ñaõ ñaéc toäi vôùi Trôøi vaø vôùi cha, con chaúng ñaùng ñöôïc goïi laø con cha nöõa... Nhöng ngöôøi cha lieàn baûo caùc ñaày tôù : Mau mang aùo ñeïp nhaát ra ñaây maø maëc cho caäu, xoû nhaãn vaøo ngoùn tay caäu, xoû deùp vaøo chaân caäu, roài ñi baét con beâ ñaõ voã beùo laøm thòt ñeå chuùng ta môû tieäc aên möøng, vì con ta ñaây ñaõ cheát maø nay soáng laïi, ñaõ maát maø nay laïi tìm thaáy" (Lc 15, 20-24).

"Tình yeâu ban taëng taát caû vaø thoå loä taâm tình. Nhöng chuùng ta thöôøng chæ cho ñi sau khi ñöôïc giaûi thoaùt, chuùng ta do döï hy sinh nhöõng lôïi ích taïm thôøi cuõng nhö thieâng lieâng. Ñoù khoâng phaûi laø tình yeâu. Tình yeâu laø muø quaùng, laø moät doøng suoái chaúng ñeå laïi gì treân ñöôøng noù ñi qua !"

2. Tình yeâu phuû laáp moïi laàm loãi.

Ñoäng töø "phuû laáp" maø thaùnh Phaoloâ duøng trong baøi ca ñöùc aùi naày coù nghóa laø tình yeâu ñaët moät maùi che treân toäi loãi, caû ñeán nhö nhoát toäi loãi trong moät naám moà... Ñoù laø lyù do khieán moät soá ngöôøi dòch laø tình yeâu phuû laáp moïi söï hoaëc tình yeâu che giaáu moïi söï... Ñeå traùnh moïi haøm nghóa khieán ngöôøi ta nghó raèng baùc aùi ñoøi phaûi laøm cho mình neân ñoàng loõa vôùi söï döõ, toâi thích loái dòch naày hôn : tình yeâu tha thöù taát caû.

Chuùa Gieâsu vaïch roõ cho chuùng ta taám loøng cuûa Chuùa Cha : aân suûng vaø loøng nhaân haäu vöôït quaù moïi möùc ñoä... Vì vaäy chuùng ta khoâng ñöôïc töï bieán thaønh nhöõng phaùn quan toân giaùo phaùp ñình ñoái vôùi nhöõng ngöôøi chung quanh, baèng caùch duy trì moät chuùt ngôø vöïc ... ("Ñieàu ñoù chaúng laøm toâi ngaïc nhieân veà noù..."). Tình yeâu laø kín ñaùo, thaùnh Phaoloâ vieát nhö vaäy trong baøi ca ñöùc aùi. Vaø ñieàu ñoù cuõng coù giaù trò ñoái vôùi toäi loãi, nhöõng sai soùt, nhöõng baát coâng, nhöõng loãi laàm cuûa tha nhaân ñoái vôùi chuùng ta. Chuùng ta haõy tìm laáy Tình Yeâu maø che laáp chuùng ñi.

Thaùnh Pheâroâ vieát : "Anh em haõy heát tình yeâu thöông nhau, vì loøng yeâu thöông che phuû muoân vaøn toäi loãi" ( I Pet 4,8), khi trích daãn saùch Chaâm ngoân : "Ghen gheùt sinh caõi vaõ, tình yeâu khoûa laáp moïi loãi laàm" (Cn 10, 12). Söï khoan dung naày cuûa tình yeâu goùp phaàn vaøo caùi nhìn taùi taïo maø Thieân Chuùa mang laïi cho moãi ngöôøi chuùng ta. Thieân Chuùa laø Cha vaø coi chuùng ta laø con caùi cuûa Ngaøi. Chuùa khoâng nhìn thaáy tröôùc heát caùc loãi laàm cuûa chuùng ta ñoái vôùi Ngaøi. Söï khoan dung cuûa tình yeâu cuõng laø moät ñoøi hoûi thanh taåy : caùi maø chuùng ta phaûi baän taâm vaø laøm neân ñoái töôïng nhöõng chia seû cuûa chuùng ta, chính laø ñieàu thieän chöù khoâng phaûi laø ñieàu döõ. Chuùng ta ñöøng laøm cho mình trôû thaønh nhöõng phaùt ngoân vieân cuûa söï döõ... Chuùng ta ñöøng ñeán nhaø ngöôøi khaùc ñeå vaïch traàn ra nhöõng laàm loãi maø chuùng ta laø naïn nhaân. Chuùng ta haõy che laáp chuùng ñi. Dó nhieân tìm cho mình ñöôïc xoùt thöông laø caùi raát laø con ngöôøi. Nhöng sau ñoù, chính chuùng ta seõ lieàu mình bò roái raém vì ñaõ toû loä chuùng ra.

"Khi nhôù raèng "baùc aùi che laáp muoân vaøn toäi loãi", toâi kín muùc nôi kho phong phuù naày maø Chuùa Gieâsu môû ra tröôùc maët toâi".

"Yeâu saùch naày cuûa ñöùc aùi lieân quan ñeán caû vieäc nhôù ñeán ñieàu döõ maø chuùng ta lieàu mình baûo löu vaø nhaéc ñi nhaéc laïi maõi. Thaùnh François de Paule, aån só ngöôøi YÙ, saùng laäp Doøng Heøn Moïn, cheát naêm 1507 ôû Plessis-les-Tours, ñaõ vieát : "Anh em haõy tha thöù laãn cho nhau ñeå sau ñoù khoâng coøn nhôù ñeán loãi laàm cuûa anh em nöõa. Giöõ laïi kyù öùc veà ñieàu xaáu chính laø moät laàm loãi, chính laø kieät taùc cuûa giaän döõ, laø duy trì ñieàu toäi, laø thuø haän coâng chính... Ñoù laø moät muõi teân ró seùt, laø ñoäc döôïc cuûa taâm hoàn, laø söï baêng hoaïi nhaân ñöùc, laø con saâu gaäm nhaám tinh thaàn, laø xaùo troän vieäc caàu nguyeän, laø söï huûy boû nhöõng lôøi keâu xin daâng leân Thieân Chuùa, laø söï ñaùnh maát ñöùc aùi, laø söï baát chính luoân tænh thöùc, laø toäi loãi luoân coù maët vaø laø caùi cheát rình raäp moãi ngaøy"

"Neáu caùc baïn bieát ñöôïc nhöõng gì toâi caûm nhaän ! Toâi cuõng khoâng bao giôø hieåu ñöôïc vôùi tình yeâu döôøng bao maø Chuùa Gieâsu ñaõ ñoùn nhaän chuùng ta khi chuùng ta xin loãi Ngaøi sau moät laàm loãi ! Neáu toâi, voán laø moät taïo vaät nhoû beù ngheøo heøn cuûa Ngaøi, maø ñaõ caûm nhaän bao nhieâu dòu daøng ñoái vôùi caùc baïn luùc caùc baïn ñeán vôùi toâi, thì caùi gì phaûi xaûy ra trong traùi tim cuûa Thieân Chuùa nhaân laønh khi chuùng ta trôû veà vôùi Ngaøi ! Vaâng, chaéc chaén Ngaøi haønh ñoäng coøn nhanh hôn nöõa ñieàu toâi vöøa laøm : Ngaøi seõ queân ñi taát caû moïi ñieàu baát chính cuûa chuùng ta ñeå khoâng bao giôø coøn nhôù ñeán chuùng nöõa... Ngaøi seõ laøm hôn theá nöõa : Ngaøi seõ yeâu thöông chuùng ta coøn hôn caû tröôùc khi chuùng ta phaïm loãi !"

3. Tình yeâu môû ra moät töông lai :

Tröïc giaùc cuûa thaùnh nöõ Teâreâsa thaät tuyeät vôøi :

"Chuùa seõ laøm hôn theá nöõa : Ngaøi seõ yeâu thöông chuùng ta coøn hôn caû tröôùc khi chuùng ta phaïm loãi!"

Tình yeâu khoâng ngöøng taùi taïo laïi caùi maø Söï Döõ loâi keùo veà phía hö voâ... Chæ coù tình yeâu keùo söï laønh ra töø söï döõ... Do ñoù, tình yeâu khoâng bao giôø ñoùng laïi, nhöng ngöôïc laïi, tình yeâu môû ra moät töông lai. Chæ caàn nhìn ngaém Chuùa Gieâsu, voán laø Tình yeâu laøm ngöôøi, ñeå naém baét ñöôïc caùch saâu xa tính naêng ñoäng cuûa Thaùnh Thaàn haèng linh hoïat caùi nhìn cuûa chuùng ta veà tha nhaân.

Ñaây laø ba trong soá nhieàu thí duï khaùc :

* Sau vieäc hoùa baùnh ra nhieàu, laø "daáu hieäu" huøng hoàn chæ roõ Ñaáng Thieân Sai cho nhöõng ai coù taâm hoàn roäng môû, Chuùa Gieâsu ñoåi höôùng tình hình. Thaùnh Gioan vieát : "Chuùa Gieâsu bieát daân chuùng saép ñeán baét mình ñem ñi maø toân laøm vua, Ngöôøi lieàn laùnh maët ñi leân nuùi moät mình" (Jn 6,15). Vaø Mattheâu thì vieát : "Chuùa Gieâsu baét caùc moân ñeä xuoáng thuyeàn qua bôø beân kia tröôùc, trong luùc Ngöôøi giaûi taùn daân chuùng" (Mt 14,22). Coù leõ caùc moân ñeä thaát voïng döôøng naøo tröôùc söï quyeát ñònh ñoù cuûa Thaày mình : moät cô hoäi toát nhö theá bò boû qua ! Vaø giôø ñaây hoï ôû treân bieån hoà choáng choïi vôùi gioù ngöôïc... Khoâng gì tieán xa hôn ñöôïc... Ngoõ cuït... Vaø chính giöõa loøng söï thanh taåy ñöùc tin naày, cuõng nhö Ngaøi seõ laøm cho caùc moân ñeä treân ñöôøng EÂ-mau, Chuùa Gieâsu ñi treân maët nöôùc ñeán vôùi caùc oâng : "Haõy vöõng loøng, chính Thaày ñaây, ñöøng sôï". Chuùng ta bieát roõ nhöõng gì tieáp theo : Pheâroâ böôùc ñi treân nöôùc... bieån laëng... Ñieàu maø Chuùa Gieâsu chôø ñôïi, chính laø phoù thaùc troïn veïn cho tình yeâu Ngaøi, moät ñöùc tin maõnh lieät (maø Pheâroâ ñaõ thieáu) ñeán ñoãi Ngaøi coù theå môû ra moät töông lai ñöôïc YÙ Cha chieáu saùng vaø khoâng bò toái taêm bôûi nhöõng aûo aûnh cuûa nhöõng khaùt voïng nhaân theá.

* Khi bò ñaët tröôùc ngöôøi ñaøn baø ngoaïi tình, Chuùa Gieâsu ñaõ thaùo côûi noãi kìm keïp maø nhöõng keû toá caùo ñaõ coät buoäc baø : khai tröø khoûi coäng ñoàng vì toäi coâng khai. "Khoâng ai keát aùn chò caû ö ?... Thaày cuõng khoâng, Thaày khoâng keát aùn chò. Chò haõy ñi vaø töø nay ñöøng phaïm toäi nöõa" (Jn 8,10-11). Tình yeâu traû laïi töï do, khoâng phaûi ñeå trôû laïi vôùi toäi loãi, nhöng ñeå thoaùt khoûi aùch noâ leä cuûa toäi loãi... Töông lai cuûa ngöôøi ñaøn baø naày ñöôïc trao phoù cho söï töï do hoaøn toaøn môùi meû cuûa baø...

* Trong buoåi chieàu Thöù Naêm Thaùnh, Chuùa Gieâsu loan baùo cho caùc moân ñeä cuûa Ngaøi raèng Ngaøi saép bò moät ngöôøi trong hoï phaûn boäi vaø trao noäp. Ngaøi kín ñaùo traû lôøi cho Gioan hoûi Ngaøi : "Chính laø keû Thaày saép chaám mieáng baùnh vaø trao cho" (Jn 13,26). Theo taäp tuïc cuûa ngöôøi Ñoâng phöông, gaép thöùc aên cho moät khaùch môøi laø moät daáu aân caàn. Moät cöû chæ tuyeät vôøi ! Ñoù khoâng phaûi laø ñeå nhaéc nhôû cho Giuña laàn cuoái cuøng raèng y luoân luoân ñöôïc thöông yeâu vaø y caàn phaûi môû loøng mình ra vôùi tình yeâu ñoù haàu coù theå töø boû döï tính cuûa y chaêng ? Thaûm haïi thay Giuña ñoùng loøng mình laïi cho tình yeâu, y khoâng laáy tình yeâu ñaùp traû tình yeâu, khoâng laáy loøng tín nhieäm ñaùp traû laïi loøng tín nhieäm, vaø söï khöôùc töø naày döùt khoaùt phoù noäp y cho Quyû Döõ : "Nhaän mieáng baùnh xong, Xa-tan lieàn nhaäp vaøo y" (Jn 13,27)...

"Cho duø toâi coù theå phaïm moïi thöù toäi aùc, toâi vaãn luoân tin töôûng. Toâi nghó raèng caû ñoáng voâ soá xuùc phaïm ñoù cuõng chæ nhö moät gioït nöôùc neùm vaøo moät loø löûa chaùy böøng"

Teâreâsa daãn chuùng ta ñeán loøng Chuùa. Thieân Chuùa luoân luoân tín nhieäm chuùng ta vaø Ngaøi tieáp tuïc yeâu thöông chuùng ta. Chæ coù söï thieáu tín nhieäm veà phía chuùng ta coù theå giôùi haïn haäu quaû cuûa tình yeâu Ngaøi trong cuoäc ñôøi chuùng ta :

"Caùi xuùc phaïm Chuùa Gieâsu, caùi laøm cho loøng Ngaøi bò thöông toån, chính laø söï thieáu tín nhieäm"

Nguyeän xin Chuùa Thaùnh Thaàn giaûi thoaùt chuùng ta khoûi moïi sôï haõi ñoái vôùi Chuùa ngoõ haàu chuùng ta ñöôïc soáng troïn veïn trong tình phuï töû cuûa Ngaøi :

"Trong tình yeâu khoâng coù sôï haõi; traùi laïi, tình yeâu troïn haûo san baèng sôï haõi, vì sôï haõi bao haøm moät aùn phaït, vaø keû sôï haõi khoâng ñeán ñöôïc vôùi söï troïn haûo cuûa tình yeâu" (1 Jn 4,18).

Khi döøng laïi vì nhöõng tieáng keâu cuûa ngöôøi muø Bartimeâ aên xin ôû cöûa thaønh Gieâricoâ, Chuùa Gieâsu xin : "Haõy goïi anh ta". Ngöôøi ta goïi ngöôøi muø vaø baûo anh ta : "Haõy tin töôûng, ñöùng daäy ñi, Ngaøi goïi anh" (Mc 10,48-49). Tình yeâu leân tieáng goïi. Tình yeâu aên xin loøng tín nhieäm ñeå môû ra tính naêng ñoäng giaûi phoùng maõnh lieät : anh haõy ñöùng daäy ñi.

"Baïn haõy giöõ vöõng loøng tín nhieäm cuûa baïn. Thieân Chuùa nhaân laønh khoâng theå naøo khoâng ñaùp laïi, bôûi vì Ngaøi luoân luoân ño löôøng caùc aân hueä cuûa Ngaøi theo loøng tín nhieäm cuûa chuùng ta"

Neáu chuùng ta caàu xin Chuùa Thaùnh Thaàn ôn ñöôïc nhìn thaáy söï bao la cuûa tình yeâu vaø loøng tín nhieäm cuûa Thieân Chuùa ñoái vôùi moãi con caùi Ngaøi, thì ñeán löôït mình, chuùng ta coù theå thoâng truyeàn chuùng cho nhöõng ngöôøi chung quanh baèng caùc haønh ñoäng cuûa chuùng ta. Quaû ñoù laø yù nghóa nhöõng lôøi cuûa Chuùa Gieâsu noùi ôû treân Nuùi :

"Coøn Thaày, Thaày baûo anh em : haõy yeâu keû thuø vaø caàu nguyeän cho nhöõng keû ngöôïc ñaõi anh em. Nhö vaäy anh em môùi ñöôïc trôû neân con caùi cuûa Cha anh em, Ñaáng ngöï treân trôøi, vì Ngöôøi cho maët trôøi cuûa Ngöôøi moïc leân soi saùng keû xaáu cuõng nhö ngöôøi toát, vaø cho möa xuoáng treân ngöôøi coâng chính cuõng nhö keû baát chính. Vì neáu anh em yeâu thöông keû yeâu thöông mình thì anh em naøo coù coâng chi ñaùng thöôûng ?" (Mt 5,44-46).

Tình yeâu tha thöù taát caû, tình yeâu luoân luoân tín nhieäm...

1. Tình yeâu tha thöù taát caû vaø luoân luoân tin töôûng. "Ngoâi Lôøi ñaõ trôû neân ngöôøi phaøm vaø cö nguï giöõa chuùng ta. Chuùng toâi ñaõ ñöôïc nhìn thaáy vinh quang cuûa Ngöôøi, vinh quang maø Chuùa Cha ñaõ ban cho Ngöôøi, laø Con Moät ñaày aân suûng vaø söï thaät... Vaâng, töø nguoàn aân suûng cuûa Ngöôøi, taát caû chuùng ta ñaõ laõnh nhaän heát ôn naày ñeán ôn khaùc" (Jn 1,14.16). Chuùng ta haõy caàu nguyeän cho moïi coõi loøng bieát môû ra vôùi aân suûng, vôùi tình yeâu ngoït ngaøo cuûa Thieân Chuùa haèng ñeán vôùi chuùng ta, maø neáu khoâng coù tình yeâu ñoù thì chaúng ai ñöôïc cöùu roãi. Chuùng ta haõy caàu nguyeän caùch rieâng cho oâng ... naày, baø ... kia.

2. Tình yeâu tha thöù taát caû vaø luoân luoân tin töôûng. "Anh em haõy heát tình yeâu thöông nhau, vì loøng yeâu thöông che phuû muoân vaøn toäi loãi" (1 Pet 4,8). Chuùng ta haõy caàu xin loøng baùc aùi khoâng keát aùn, nhöng tha thöù vaø che laáp heát moïi loãi laàm naày... Noù laø coäi reõ caên nguyeân cuûa bình an. Chuùng ta haõy caàu xin loøng baùc aùi naày cho gia ñình chuùng ta, cho coäng ñoøan chuùng ta, cho nhoùm laøm vieäc cuûa chuùng ta...

3. Tình yeâu tha thöù taát caû vaø luoân luoân tin töôûng. "Khoâng ai keát aùn chò caû ö ?... Thaày cuõng khoâng, Thaày khoâng keát aùn chò ñaâu. Chò haõy ra ñi vaø töø nay ñöøng phaïm toäi nöõa" (Jn 8,10-11). Chuùa Gieâsu töï do vaø mang laïi töï do... Ñoù laø moät hoa traùi cuûa Thaùnh Thaàn. Tình yeâu môû ra moät töông lai... Chuùng ta haõy caàu xin ôn tha thöù cho nhöõng xeùt ñoaùn giam nhoát cuûa chuùng ta. Chuùng ta haõy xin ôn laøm cho nhöõng ngöôøi chung quanh chuùng ta ñöôïc töï do, nhôø tình thöông maø chuùng ta chöùng toû ra cho hoï.

4. Tình yeâu tha thöù taát caû vaø luoân luoân tin töôûng. "Moät ngöôøi trong caùc con seõ noäp Thaày... Thöa Thaày, ai vaäy ? Ñoù laø keû maø Thaày saép chaám mieáng baùnh trao cho" (Jn 13,21-26). Trong taäp tuïc cuûa ngöôøi Ñoâng phöông, trao moät mieáng thöùc aên cho khaùch môøi laø moät daáu chöùng toû loøng aân caàn... Neáu Chuùa Gieâsu ñaõ chöùng toû loøng aân caàn cuûa Ngaøi vôùi Giuña cho ñeán cuøng, thì chôù gì ñöøng bao giôø chuùng ta laøm cho ngöôøi khaùc phaûi tuyeät voïng, nhaát laø nhöõng ai gaàn guõi vôùi chuùng ta. Chuùng ta haõy caàu xin ôn coù moät tình yeâu bieát cho ñi ñeán taän cuøng.

5. Tình yeâu tha thöù taát caû vaø luoân luoân tin töôûng. "Anh haõy tin töôûng, ñöùng daäy ñi, Ngaøi ñang goïi anh" (Mc 10,48-49). Tình yeâu leân tieáng goïi. Tình yeâu aên xin loøng tín nhieäm ñeå giaûi toûa tính naêng ñoäng giaûi phoùng maõnh lieät cuûa mình : anh haõy ñöùng daäy. Laïy Chuùa, xin ban cho chuùng con moät thaùi ñoä taâm hoàn luoân luoân laø moät lôøi môøi goïi tin töôûng ñoái vôùi tha nhaân, ngoõ haàu hoï coù theå lôùn leân trong ñôøi soáng laøm ngöôøi vaø laøm tín höõu cuûa hoï.

muïc luïc

Tình yeâu laøm phaùt sinh söï tha thöù vaø loøng trung thaønh ñoái vôùi keû khaùc : Tình yeâu tha thöù vaø vaãn trung thaønh, duø vieäc gì xaûy ra ñi nöõa. Chöông naày nhaán maïnh loøng trung thaønh, ñaëc bieät laø tính khoâng thay ñoåi... Thaùnh Phaoloâ vieát : "Tình yeâu chòu ñöïng taát caû". Ñoäng töø chòu ñöïng dieãn taû söï vöõng chaéc, saün saøng truï ñöôïc vôùi va chaïm, chaáp nhaän keùo daøi... Ñoù laø moät tình yeâu beàn bæ, toàn taïi trong thôøi gian vaø khoù khaên gian khoå, nghóa laø luoân hy voïng.

Thaùnh Phaoloâ luoân lieân keát nieàm hy voïng vaø tính kieân trì khoâng thay ñoåi vôùi nhau. Trong thö gôûi tín höõu Thessalonica, ngaøi nhaán maïnh raèng hy voïng ñöôïc bieåu loä qua söï kieân trì : "Tröôùc maët Thieân Chuùa laø Cha chuùng ta, chuùng toâi khoâng ngöøng nhôù ñeán nhöõng vieäc anh em laøm vì loøng tin, nhöõng vieäc khoù nhoïc anh em gaùnh vaùc vì loøng meán, vaø nhöõng gì anh em kieân nhaãn chòu ñöïng vì troâng ñôïi Chuùa chuùng ta laø Ñöùc Gieâsu Kitoâ" (1 Th 1,3). Trong thö gôûi tín höõu Roâma, thanh Phaoloâ cho hy voïng ñònh nghóa ñeïp ñeû naày : "Hy voïng ñieàu chuùng ta khoâng thaáy, chính laø chuùng ta beàn chí ñôïi chôø" (Rm 8,25).

Chuùng ta haàu nhö tìm thaáy moät söï töông ñöông giöõa hy voïng vaø tính kieân trì trong caùc thö cuûa thaùnh Phaoloâ. Ngaøi ñaõ vieát nhö theá naày cho Timoâteâ : "Phaàn anh, hôõi ngöôøi cuûa Thieân Chuùa, ... haõy gaéng trôû neân ngöôøi coâng chính, ñaïo ñöùc, giaøu loøng tin vaø loøng meán, haõy gaéng soáng nhaãn naïi vaø hieàn hoøa" (1 Tm 6,11). "Anh ñaõ theo saùt ñaïo lyù, caùch soáng vaø döï ñònh cuûa toâi; anh ñaõ thaáy loøng tin, söï nhaãn naïi, loøng yeâu meán vaø söï kieân trì cuûa toâi; anh ñaõ bieát nhöõng côn baét bôù, nhöõng söï ñau khoå toâi ñaõ gaëp..., ñaõ bieát toâi chòu baét bôù nhö theá naøo. Nhöng Chuùa ñaõ giaûi thoaùt toâi khoûi taát caû" (2 Tm 3,10-11). Thaùnh Phaoloâ cuõng vieát cho Titoâ : "Haõy khuyeân caùc cuï oâng phaûi tieát ñoä, ñaøng hoaøng, chöøng möïc, vöõng maïnh trong ñöùc tin, ñöùc meán vaø ñöùc nhaãn naïi" (Tt 2,2).

Vaäy chuùng ta coù theå noùi raèng hy voïng vaø kieân nhaãn laø moät, söï beàn bó laø daáu hieäu cuûa hy voïng. Duø gì xaûy ñeán ñi nöõa, chuùng ta muoán tieáp tuïc hy voïng vaøo Thieân Chuùa vaø vaøo tha nhaân. YÙ chí muoán hy voïng veà taát caû vaø ngöôïc laïi taát caû, ñöôïc ngaàm hieåu laø nhôø tình yeâu, chính laø söï kieân trì beàn bæ.

Chuùng ta ñeàu bieát nhöõng ngöôøi luoân nhìn khía caïnh toát cuûa cuoäc ñôøi, baèng caùch giaûm thieåu nhöõng ñieàu ñaùng buoàn xaûy ra... "Coøn soáng, coøn hy voïng". Nhöõng tính khí laïc quan töï thuyeát phuïc mình veà ñieàu ñoù caùch deã daøng hôn nhöõng keû khaùc.

Khaùc vôùi tính laïc quan, hy voïng khoâng phaûi laø moät neùt cuûa tính khí vaø khoâng caém reã trong moät tö theá töï nhieân. Hy voïng phaùt xuaát bôûi Thaùnh Thaàn, ñuùng nhö ñieàu thaùnh Phaoloâ ñaõ vieát :

"Troâng caäy nhö theá, chuùng ta seõ khoâng phaûi thaát voïng, vì Thieân Chuùa ñaõ ñoå tình yeâu cuûa Ngöôøi vaøo loøng chuùng ta, nhôø Thaùnh Thaàn maø Ngöôøi ban cho chuùng ta" (Rm 5,5).

Tính laïc quan döïa treân chính mình, ñeán ñoãi coù theå trôû thaønh töï maõn vaø ñeå mình bò kieâu ngaïo loâi keùo. Hy voïng khieâm toán vaø kín ñaùo hôn, nhöng laïi maïnh meõ hôn, bôûi vì noù döïa vaøo Lôøi Chuùa, chöù khoâng döïa treân moät ñaëc tính haïnh phuùc, hoaëc nhöõng hoaøn caûnh thuaän lôïi.

Nhöõng giôø phuùt ñen toái vaø nhöõng thôøi khaéc thöû thaùch thöôøng khoâng khôûi ñaàu ñöôïc moät nieàm hy voïng ñích thöïc, cuõng coøn khoâng phaûi laø nhöõng bieán coá haïnh phuùc coù theå naâng ñôõ cho nieàm hy voïng. Nhö ñöùc tin, hy voïng laø moät nhaân ñöùc ñoái thaàn coù ñaëc tính sieâu nhieân. Hy voïng töïa vaøo Chuùa Kitoâ, chöùng nhaân cho loøng trung thaønh cuûa Thieân Chuùa. Trong saùch Khaûi Huyeàn, thaùnh Gioan ñaõ khoâng goïi Chuùa Gieâsu laø "chöùng nhaân trung thaønh" sao (1,5 ; 3,14 ; 19,11) ?

Ñöùc troâng caäy caém reã saâu trong nieàm tin vaøo Lôøi Chuùa. Chính khôûi ñi töø moät lôøi höùa cuûa Thieân Chuùa maø Abraham ñaõ leân ñöôøng. Tin töôûng vaøo lôøi höùa naày, oâng ñaõ döùt khoaùt rôøi boû queâ höông, khoâng coù baûo ñaûm naøo khaùc ngoaøi lôøi ñoù.

Chæ coù ngöôøi naøo bieát lôøi môøi goïi cuûa Thieân Chuùa vaø taùn thaønh môùi coù theå ñaùp laïi lôøi môøi goïi ñoù cuûa Ngaøi. Roõ raøng chính ñöùc tin maïc khaûi cho chuùng ta thaùnh yù Chuùa treân chuùng ta. Nhöng bieát roõ muïc ñích maø khoâng coù loøng ao öôùc thì khoâng ñaït tôùi muïc ñích ñoù ñöôïc. Chính vì theá maø hy voïng theâm vaøo moät caùi gì ñoù cho ñöùc tin. Tính naêng ñoäng cuûa hy voïng chính laø hoïat ñoäng cuûa moät ñöùc tin kieân beàn. Trong khi nhôø ñöùc tin maø nhaän laõnh lôøi môøi goïi cuûa Thieân Chuùa, chuùng ta tin töôûng nôi Ngaøi vaø kieân beàn traû lôøi Ngaøi. Hy voïng chính laø moät nhaân ñöùc cuûa nhöõng quyeát ñònh khoâng ngöøng ñoåi môùi vaø beàn bæ.

Tình yeâu ñích thöïc, nhö thaùnh Phaoloâ moâ taû trong baøi ca ñöùc aùi, luoân luoân tieáp tuïc hy voïng, dó nhieân hy voïng vaøo Thieân Chuùa, nhöng cuõng hy voïng vaøo tha nhaân nöõa. Duø hoøan caûnh coù theá naøo ñi nöõa, hy voïng luoân luoân môû ra moät töông lai :

* ÔÛ ñaâu thöû thaùch khaéc nghieät bieán thaønh trôû ngaïi thì hy voïng laøm cho noù neân baøn ñaïp vaø giuùp kieân vöõng trong ñöùc tin vaøo Chuùa Gieâsu Phuïc sinh.

* ÔÛ ñaâu söï xeùt ñoùan veà ngöôøi khaùc trôû thaønh loaïi tröø hoï thì hy voïng nhìn thaáy vöôït xa hôn vaø mang laïi khaû dó tieáp ñoùn tha nhaân trong söï khoán cuøng cuûa hoï.

"Ñöùc tin chæ nhìn thaáy caùi ôû trong thôøi gian vaø trong vónh cöûu. Coøn hy voïng nhìn thaáy caùi seõ xaûy ñeán trong thôøi gian vaø höôùng veà vónh cöûu. Ñöùc aùi yeâu thích caùi coù ôû trong thôøi gian vaø trong vónh cöûu...Nhöng hy voïng yeâu thích caùi seõ xaûy ñeán trong thôøi gian vaø cho vónh cöûu. Hy voïng nhìn thaáy caùi chöa coù vaø seõ coù, trong töông lai cuûa thôøi gian vaø cuûa vónh cöûu. Hy voïng yeâu thích caùi chöa coù vaø seõ coù"

Chính vì vaäy chuùng ta phaûi caàu xin Chuùa Thaùnh Thaàn phaùt trieån trong chuùng ta nieàm hy voïng "khoâng thaát voïng" naày, voán ñöôïc aên reã saâu trong "tình yeâu cuûa Thieân Chuùa ñöôïc Thaùnh Thaàn traûi roäng trong loøng chuùng ta".

Tính beàn bæ trong tình yeâu, söï khoâng thay ñoåi vaø loøng trung thaønh ñöôïc xaây döïng trong caùch thöùc chuùng ta tích cöïc ñoùn nhaän nhöõng khoù khaên, nhöõng noãi gian truaân, nhöõng thöû thaùch lôùn nhoû gieo raéc treân ñöôøng cuoäc soáng haèng ngaøy cuûa chuùng ta.

"Chuùng ta coøn töï haøo khi gaëp gian truaân, vì bieát raèng ai gaëp gian truaân thì quen chòu ñöïng, ai quen chòu ñöïng thì ñöôïc keå laø ngöôøi trung kieân, ai ñöôïc coâng nhaän laø trung kieân thì ñöôïc quyeàn hy voïng" (Rm 5,3-4).

"Anh em haõy töï cho mình laø ñöôïc chan chöùa nieàm vui khi gaëp thöû thaùch traêm chieàu. Vì nhö anh em bieát ñöùc tin coù vöôït qua thöû thaùch môùi sinh ra loøng kieân nhaãn" (Jc 1,2-3).

Cuoäc ñôøi chuùng ta chaúng khaùc moät côn thöû thaùch ñaày khoù khaên gian khoå maø chuùng ta phaûi vöôït thaéng. Trong saùch Khaûi Huyeàn, thaùnh Gioan ñöôïc chieâm ngöôõng ñoaøn ngöôøi tín höõu ñöôïc ñoùng aán treân maët ñaát, maëc aùo daøi traéng trong vinh quang :

"Hoï laø nhöõng ngöôøi ñaõ ñeán sau khi traûi qua côn thöû thaùch lôùn lao. Hoï ñaõ giaët saïch vaø taåy traéng aùo mình trong maùu Con Chieân. Vì theá hoï ñöôïc chaàu tröôùc ngai Thieân Chuùa" (Kh 7, 14-15).

Ñoù laø thöïc taïi saâu xa cuûa cuoäc ñôøi traàn theá cuûa chuùng ta : moät thöû thaùch lôùn lao ñeå soáng thoâng hieäp vôùi cuoäc Khoå Naïn cuûa Chuùa Gieâsu, haàu ñöôïc döï phaàn Phuïc sinh vôùi Ngaøi.

Khi thaùnh Phaoloâ vieát "Tình yeâu luoân luoân hy voïng, tình yeâu chòu ñöïng taát caû", coù leõ ngaøi nghó ñeán söï beàn vöõng maø ngöôøi tín höõu bieát yeâu Thieân Chuùa vaø yeâu caùc anh em cuûa mình ñaõ ñaéc thuû ñöôïc. Söï beàn vöõng cuûa tình yeâu naày, Thaùnh Thaàn laøm cho noù trieån nôû nôi ngöôøi aáy xuyeân qua :

* Söï töø boû:

Thaùnh giaù laø neàn taûng cuûa moät ñôøi soáng phong phuù :

"Treân maët ñaát naày moïi söï ñeàu thay ñoåi, chæ coù moät vaät vöõng beàn, ñoù chính laø caùch cö xöû cuûa Vua Trôøi ñoái vôùi caùc baïn höõu cuûa Ngöôøi. Töø khi Ngaøi ñaõ phaát cao côø hieäu thaäp giaù, taát caû moïi ngöôøi phaûi chieán ñaáu döôùi boùng noù vaø phaûi mang laïi chieán thaéng"

* Daït daøo hieán daâng :

Daït daøo hieán daâng, nhö lôøi Chuùa Gieâsu trong Phuùc AÂm Luca ñaõ trích daãn treân kia nhaéc laïi cho chuùng ta. Luoân cho nhieàu hôn caùi ngöôøi ta xin, coù leõ ñoù laø daáu hieäu phaân bieät ngöôøi tín höõu :

"Taám loøng yeâu thöông laøm vieäc vôùi tình yeâu, nghóa laø vôùi nhieät huyeát : taâm hoàn ñoù chaïy ngöôïc chaïy xuoâi, bay ñi bay laïi, chaúng coù gì laø khoâng theå vaø khoâng coù gì caûn böôùc noù ñöôïc"

Nhöng ñoù cuõng chính laø söï beàn taâm maø chuùng ta phaûi vun troàng haàu saûn sinh ra hoa traùi cuûa moät tình yeâu chòu ñöïng taát caû. Trong duï ngoân ngöôøi gieo gioáng, khi noùi veà nhöõng choã soûi ñaù maø haït gioáng rôi xuoáng, Chuùa Gieâsu phaùn:

"Coøn nhöõng keû ôû treân ñaù laø nhöõng keû khi nghe thì vui veû tieáp nhaän Lôøi, nhöng hoï khoâng coù reã. Hoï tin nhaát thôøi, vaø khi gaëp thöû thaùch, hoï boû cuoäc..." Ngöôïc laïi, ñaát toát maø haït gioáng ñöôïc gieo xuoáng, "laø nhöõng keû nghe Lôøi vôùi taám loøng cao thöôïng vaø quaûng ñaïi, roài naém giöõ vaø nhôø kieân trì maø sinh hoa keát traùi" (Lc 8, 13-15)

"Trong moïi coâng vieäc cuûa nhaân ñöùc, caàn phaûi coù söï kieân trì ; khoâng coù kieân trì, ta khoâng ñi ñeán cuøng ñöôïc mong öôùc cuûa mình, khoâng ñaït tôùi hoaøn thaønh coâng vieäc maø mình ñaõ baét ñaàu haønh ñoäng. Khoâng, khoâng coù kieân trì, ta seõ khoâng bao giôø ñaït ñöôïc muïc ñích tìm kieám ; khoâng coù kieân trì, ta seõ khoâng bao giôø thöïc hieän ñöôïc ñoái töôïng mình mô öôùc"

Tình yeâu luoân hy voïng vaø chòu ñöïng taát caû laø moät tình yeâu trung thaønh. Chuùng ta chaùn naõn saâu xa veà moät ngöôøi chuùng ta ñaõ tin caäy chaêng ? Thay vì loaïi tröø ngöôøi ñoù, toát hôn chuùng ta neân ñeå Thaùnh Thaàn thanh taåy taâm hoàn chuùng ta khoûi moïi tình caûm cay ñaéng hay loaïi tröø, ngoõ haàu Ngaøi coù theå chöõa laønh noäi taâm chuùng ta khoûi thöông toån ngöôøi ñoù ñaõ gaây ra cho chuùng ta. Moät caùi nhìn môùi ñaày loøng nhaân haäu coù theå coù ñöôïc, vaø moät con ñöôøng ñaõ ñöôïc hy voïng môû ra. Moät tình yeâu vaãn trung thaønh vöôït qua doøng thôøi gian, moät tình yeâu bieát vöôït quaù nhöõng thöû thaùch lôùn nhoû, caû nhöõng cuù ñaùnh ñaõ nhaän chòu, ñoù chính laø moät ñaïi chöùng taù.

"Tình yeâu luoân hy voïng, chòu ñöïng taát caû". Luoân luoân hy voïng, chính laø tin raèng tình yeâu seõ luoân luoân coù lôøi noùi cuoái cuøng. Neáu coù moät côn caùm doã ñeø naëng treân xaõ hoäi vaät chaát cuûa chuùng ta, thì ñoù chính laø söï thaát voïng. Vaäy chuùng ta haõy coâng boá cuøng vôùi thaùnh Phaoloâ :

"Toâi tin chaéc raèng cho daàu söï cheát hay söï soáng, thieân thaàn hay ma vöông quyû löïc, hieän taïi hay töông lai, hoaëc baát cöù söùc maïnh naøo, trôøi cao hay vöïc thaúm, hay baát cöù moät loaøi thoï taïo naøo khaùc, khoâng coù gì taùch bieät ñöôïc chuùng ta ra khoûi tình yeâu cuûa Thieân Chuùa, ñöôïc theå hieän nôi Ñöùc Kitoâ Gieâsu, Chuùa chuùng ta" (Rm 8,38-39)

muïc luïc