THOÂNG ÑIEÄP
ECCLESIA DE EUCHARISTIA
CUÛA ÑÖÙC THAÙNH CHA GIOAN-PHAOLOÂ II
GÔÛI CHO CAÙC GIAÙM MUÏC, LINH MUÏC,
NAM NÖÕ TU SÓ VAØ CAÙC TÍN HÖÕU
VEÀ BÍ TÍCH THAÙNH THEÅ TRONG MOÁI TÖÔNG QUAN VÔÙI GIAÙO
HOÄI
DAÃN NHAÄP (soá 1 10)
1. Giaùo Hoäi soáng nhôø Thaùnh Theå (Ecclesia de Eucharistia
vivit). Chaân lyù naøy khoâng chæ dieãn taû moät kinh nghieäm haèng ngaøy cuûa
ñöùc tin, nhöng döôùi hình thöùc toång hôïp noù coøn goàm toùm caû coát
loõi cuûa maàu nhieäm Giaùo Hoäi. Trong haân hoan, Giaùo Hoäi caûm nghieäm
döôùi nhieàu hình thöùc söï theå hieän lieân tuïc lôøi höùa: "Vaø
Thaày, Thaày seõ ôû cuøng anh em moïi ngaøy cho ñeán taän theá" (Mt
28,20). Nhöng trong Bí Tích Thaùnh Theå, nhôø söï bieán ñoåi baùnh vaø
röôïu thaønh Mình vaø Maùu Chuùa, Giaùo Hoäi ñöôïc vui höôûng söï
hieän dieän naøy vôùi moät cöôøng ñoä duy nhaát. Töø ngaøy Leã Nguõ
Tuaàn, khi Giaùo Hoäi, Daân cuûa Giao Öôùc Môùi, khôûi ñaàu cuoäc löõ
haønh veà queâ höông thieân quoác, Bí Tích thaàn linh vaãn tieáp tuïc in
daáu treân nhöõng ngaøy soáng cuûa Giaùo Hoäi, laép ñaày chuùng vôùi nieàm
hy voïng tín thaùc.
Coâng ñoàng Vaticanoâ II ñaõ chính thöùc coâng boá raèng Hy
Teá Thaùnh Theå laø "nguoàn maïch vaø choùp ñænh cuûa toaøn theå ñôøi
soáng Kitoâ höõu" (1). "Thaät vaäy, Bí Tích Thaùnh Theå raát thaùnh
chöùa ñöïng taát caû cuûa caûi thieâng lieâng cuûa Giaùo Hoäi, ñoù laø
chính Chuùa Kitoâ, Ngöôøi laø maàu nhieäm Phuïc Sinh cuûa chuùng ta, Ngöôøi
laø Baùnh Haèng Soáng, ban söï soáng cho nhaân loaïi baèng chính Thòt cuûa
Ngöôøi, Thòt ñaõ ñöôïc sinh ñoäng nhôø Thaùnh Thaàn vaø laøm cho con
ngöôøi ñöôïc soáng" (2). Vì theá, Giaùo Hoäi luoân chaêm chuù
höôùng nhìn vaøo Chuùa mình, hieän dieän trong Bí Tích cuûa baøn thôø,
trong ñoù Giaùo Hoäi khaùm phaù ra tình yeâu voâ bieân cuûa Ngaøi ñöôïc
toû hieän traøn ñaày.
2. Trong ñaïi naêm thaùnh 2000, toâi ñöôïc cöû haønh leã
Taï Ôn trong nhaø Tieäc Ly ôû Gieârusalem, theo truyeàn thoáng, nôi ñoù chính
Chuùa Kitoâ ñaõ cöû haønh Hieán Teá Taï Ôn naøy. Nhaø Tieäc ly laø nôi bí
tích raát thaùnh naày ñöôïc thieát laäp. Chính nôi ñoù, Chuùa Kitoâ ñaõ
caàm baùnh trong tay, beû ra, trao cho caùc moân ñeä vaø noùi: "Taát caû
haõy caàm laáy maø aên: Naøy laø mình Thaày bò noäp vì anh em" (x. Mt
26,26; Lc 22,19; 1Cr 11,24). Roài Ngaøi caàm trong tay cheùn röôïu nho vaø noùi:
"Taát caû haõy caàm laáy maø uoáng, naøy laø cheùn Maùu Thaày, Maùu Giao
Öôùc Môùi vaø vónh cöûu, seõ ñoå ra cho anh em vaø nhieàu ngöôøi
ñöôïc tha toäi" (x. Mc 14,24; Lc 22,20; 1 Cr 11,25). Toâi taï ôn Chuùa
Gieâsu ñaõ cho toâi noùi laïi cuõng taïi nôi ñoù, vaâng theo leänh truyeàn
cuûa Ngaøi "Anh em haõy laøm vieäc naøy maø nhôù ñeán
Thaày"(Lc22,19), nhöõng lôøi maø Ngaøi ñaõ noùi caùch ñaây hai ngaøn
naêm.
Caùc Toâng Ñoà, nhöõng ngöôøi ñaõ tham döï vaøo Böõa
Tieäc Ly coù hieåu yù nghóa cuûa nhöõng lôøi töø mieäng Chuùa Kitoâ noùi
khoâng? Coù theå laø khoâng. Nhöõng lôøi aáy chæ ñöôïc saùng toû moät
caùch ñaày ñuû sau Tam Nhaät Vöôït Qua maø thoâi, nghóa laø khoaûng thôøi
gian töø chieàu Thöù Naêm ñeán saùng Chuùa Nhaät. Chính trong nhöõng ngaøy
ñoù, maàu nhieäm Vöôït Qua ñöôïc khaéc ghi (mysterium paschale); cuõng chính
trong ngaøy ñoù maø maàu nhieäm Thaùnh Theå ñöôïc khaéc ghi (mysterium
eucharisticum).
3. Giaùo Hoäi ñöôïc khai sinh töø maàu nhieäm vöôït qua.
Chính vì theá maø Thaùnh Theå, bí tích tuyeät haûo cuûa maàu nhieäm vöôït
qua, naèm ôû trung taâm ñôøi soáng Giaùo Hoäi. Ngöôøi ta nhaän thaáy roõ
ngay töø nhöõng hình aûnh ñaàu tieân cuûa Giaùo Hoäi maø saùch Coâng Vuï
Toâng Ñoà ñaõ ghi laïi cho chuùng ta: "Caùc tín höõu chuyeân caàn nghe
caùc Toâng Ñoà giaûng daïy, luoân luoân hieäp thoâng vôùi nhau, sieâng naêng
tham döï leã beû baùnh, vaø caàu nguyeän khoâng ngöøng" ( 2, 42). Bí
Tích Thaùnh Theå ñöôïc gôïi leân trong "Leã Beû Baùnh". Hai ngaøn
naêm sau, chuùng ta tieáp tuïc thöïc hieän hình aûnh nguyeân thuûy ñoù cuûa
Giaùo Hoäi. Vaø khi chuùng ta laøm nhö theá trong vieäc cöû haønh Bí Tích
Thaùnh Theå, taâm hoàn chuùng ta nhìn veà Tam Nhaät Vöôït Qua, veà nhöõng
gì xaûy ra chieàu Thöù Naêm Tuaàn Thaùnh trong böõa tieäc ly vaø sau ñoù.
Thaät vaäy, vieäc thieát laäp Bí Tích Thaùnh Theå ñaõ thöïc hieän tröôùc
döôùi hình thöùc bí tích, nhöõng bieán coá seõ ñöôïc thöïc hieän sau
ñoù ít laâu, töø khi Chuùa haáp hoái trong vöôøn Gieátseâmani. Chuùng ta
nhìn thaáy laïi Chuùa Gieâsu ra khoûi nhaø tieäc ly, ñi xuoáng vôùi caùc
moân ñeä ñeå baêng qua suoái Ceùdron vaø ñi vaøo vöôøn Caây Daàu. Trong
vöôøn naøy, ngaøy nay vaãn coøn vaøi caây OÂliu coå thuï. Coù leõ chuùng
ñaõ chöùng kieán nhöõng gì ñaõ xaûy ra döôùi boùng cuûa chuùng ñeâm
hoâm aáy khi Chuùa Kitoâ caàu nguyeän vaø moät noãi lo sôï cheát ngöôøi
ñaõ xaâm chieám Ngaøi vaø "moà hoâi cuûa Ngaøi trôû neân nhö nhöõng
gioït maùu rôi xuoáng ñaát" (Lc 22,44). Maùu maø Ngaøi vöøa ban cho Giaùo
Hoäi tröôùc ñoù moät chuùt nhö cuûa uoáng cöùu ñoä trong Bí Tích Thaùnh
Theå, ñaõ baét ñaàu ñoå ra. Vieäc ñoå maùu ñoù seõ hoaøn taát treân
ñoài Golgotha, trôû neân duïng cuï cuûa ôn cöùu ñoä chuùng ta: "Ñöùc
Kitoâ? Thöôïng Teá ñem phuùc loäc cuûa theá giôùi töông lai?, ñaõ tieán
vaøo cung thaùnh moät laàn thay cho taát caû, khoâng phaûi vôùi maùu deâ
ñöïc vaø maùu boø non nhöng vôùi chính maùu cuûa mình, vaø laõnh ñöôïc
ôn cöùu chuoäc vónh vieãn cho chuùng ta" (Dt 9,11-12).
4. Giôø cöùu chuoäc cuûa chuùng ta. Maëc duø bò thöû
thaùch naëng neà, Chuùa Gieâsu khoâng troán chaïy "giôø" cuûa Ngaøi:
"Bieát noùi gì ñaây? Laïy Cha, xin cöùu con khoûi giôø naøy. Nhöng
khoâng! Chính vì giôø naøy maø con ñaõ ñeán." (Ga 12,27). Ngaøi mong
muoán caùc moân ñeä tænh thöùc vôùi Ngaøi vaø traùi laïi, Ngaøi phaûi kinh
nghieäm söï coâ ñôn vaø bò boû rôi: "Theá ra, anh em khoâng theå thöùc
ñöôïc moät giôø vôùi Thaày sao? Haõy tónh thöùc vaø caàu nguyeän ñeå
khoûi sa chöôùc caùm doã" (Mt 26,40-41). Chæ moät mình Gioan ñöùng
döôùi chaân thaäp giaù beân caïnh Ñöùc Maria vaø nhöõng phuï nöõ ñaïo
ñöùc. Côn haáp hoái ôû vöôøn Gieátseâmani laø khôûi ñaàu cuûa côn
haáp hoái treân Thaäp Giaù Chieàu Thöù Saùu Tuaàn Thaùnh. Giôø thaùnh,
giôø cöùu ñoä cuûa theá giôùi. Khi cöû haønh Bí Tích Thaùnh Theå gaàn
moà Chuùa Gieâsu ôû Gieârusalem, ngöôøi ta trôû veà nhö sôø ñöôïc
"giôø" cuûa Ngaøi, giôø cuûa Thaäp Giaù vaø cuûa toân vinh. Baát
cöù linh muïc naøo cöû haønh thaùnh leã ñeàu trôû veà baèng taâm trí nôi
ñoù vaø giôø ñoù, ñoàng thôøi vôùi coäng ñoaøn Kitoâ höõu ñang tham
döï.
"Ngöôøi ñaõ chòu ñoùng ñinh, ñaõ cheát vaø ñaõ
ñöôïc mai taùng, ñaõ xuoáng nguïc toå toâng, ngaøy thöù ba, Ngöôøi ñaõ
soáng laïi töø trong keû cheát". Tieáp theo nhöõng lôøi tuyeân xöng
ñöùc tin naøy voïng leân nhöõng lôøi chieâm ngaém vaø coâng boá:
"Ñaây laø goã thaùnh giaù nôi treo Ñaáng Cöùu Ñoä traàn gian. Chuùng
ta haõy ñeán thôø laïy" (Ecce lignum crucis in quo salus mundi pependit. Venite
adoremus). Ñoù laø lôøi môøi goïi maø Giaùo Hoäi ngoû vôùi moïi ngöôøi
chieàu Thöù Saùu Tuaàn Thaùnh. Giaùo Hoäi seõ tieáp tuïc haùt vaø coâng boá
suoát muøa phuïc sinh: "Chuùa ñaõ troãi daäy töø ngoâi moä, Ñaáng ñaõ
chòu treo treân caây goã vì chuùng ta Alleâluia" (Surrexit Dominus de sepulcro
qui pro nobis pependit in ligno Alleùluia).
5. "Mysterium fidei Maàu nhieäm ñöùc tin!" Khi
linh muïc ñoïc hay haùt nhöõng lôøi naày, giaùo daân tung hoâ: "Chuùng
con loan truyeàn Chuùa ñaõ chòu cheát vaø tuyeân xöng Chuùa ñaõ soáng laïi
cho tôùi khi Chuùa laïi ñeán trong vinh quang".
Vôùi nhöõng lôøi ñoù hay nhöõng lôøi töông töï, Giaùo
Hoäi chæ roõ Chuùa Kitoâ trong maàu nhieäm Khoå Naïn cuûa Ngaøi, vaø cuõng
bieåu loä chính maàu nhieäm cuûa mình: Giaùo Hoäi töø Thaùnh Theå (Ecclesia
de Eucharistia). Neáu chính nhôø Chuùa Thaùnh Thaàn ñöôïc ban vaøo ngaøy Leã
Nguõ Tuaàn maø Giaùo Hoäi ñöôïc khai sinh vaø baét ñaàu cuoäc haønh trình
cuûa mình treân caùc neûo ñöôøng cuûa theá giôùi, thì chaéc chaén vieäc
thieát laäp Bí Tích Thaùnh Theå trong nhaø Tieäc Ly laø moät khoaûnh khaéc
quyeát ñònh cuûa vieäc thieát laäp Giaùo Hoäi. Neàn taûng vaø nguoàn goác
cuûa Giaùo Hoäi, chính laø taát caû Tam Nhaät Vöôït Qua (Triduum pascal),
nhöng Tam Nhaät naày nhö ñöôïc chöùa ñöïng, ñöôïc thöïc hieän
tröôùc vaø "coâ ñoïng laïi" maõi maõi trong hoàng aân Thaùnh Theå.
Trong hoàng aân naày, Chuùa Gieâsu ñaõ trao cho Giaùo Hoäi nhieäm vuï hieän
taïi hoùa khoâng ngöøng maàu nhieäm vöôït qua. Nhôø hoàng aân naày, Ngaøi
thieát laäp "tính caùch ñoàng thôøi" huyeàn nhieäm giöõa Tam Nhaät
vaø doøng thôøi gian.
Nghó ñeán ñieàu naày laøm naûy sinh trong chuùng ta nhöõng
taâm tình ngöôõng moä cao caû vaø ñaày loøng bieát ôn. Trong bieán coá
vöôït qua, vaø trong Bí Tích Thaùnh Theå hieän taïi hoùa bieán coá vöôït
qua theo doøng thôøi gian, coù moät "noäi dung" thaät lôùn lao, trong
ñoù taát caû lòch söû ñeàu hieän dieän vôùi tö caùch laø keû ñoùn
nhaän hoàng aân cöùu ñoä. Taâm tình ngöôõng moä naày phaûi luoân thaám
nhaäp Giaùo Hoäi, quy tuï ñeå cöû haønh Bí Tích Thaùnh Theå. Nhöng treân
heát, noù phaûi traøn ngaäp taâm hoàn thöøa taùc vieân Thaùnh Theå. Thaät
vaäy, chính vò ñoù thöïc hieän vieäc truyeàn pheùp nhôø naêng quyeàn ñaõ
ñöôïc ban cho trong bí tích truyeàn chöùc. Chính ngaøi ñoïc leân, vôùi
quyeàn naêng maø Chuùa Kitoâ ban cho töø nhaø Tieäc Ly, nhöõng lôøi:
"Naày laø Mình Thaày, seõ bò noäp vì anh em? Naày laø cheùn Maùu Thaày
seõ ñoå ra cho anh em?" Linh muïc ñoïc nhöõng lôøi ñoù, hay ñuùng hôn,
ngaøi ñaët mieäng löôõi vaø tieáng noùi cuûa ngaøi döôùi quyeàn söû
duïng cuûa Ñaáng ñaõ noùi nhöõng lôøi aáy trong nhaø Tieäc Ly, vaø ñaõ
muoán raèng nhöõng lôøi aáy phaûi ñöôïc laëp laïi, töø theá heä naày
sang theá heä khaùc bôûi nhöõng ai tham döï vaøo chöùc tö teá cuûa Ngaøi
trong Giaùo Hoäi.
6. Qua thoâng ñieäp naày, toâi muoán khôi laïi "taâm
tình ngöôõng moä" Thaùnh Theå, trong ñöôøng höôùng cuûa di saûn Naêm
Thaùnh maø toâi ñaõ muoán löu laïi cho Giaùo Hoäi qua Toâng thö Novo millennio
ineunte (Böôùc vaøo ngaøn naêm môùi) vaø Toâng thö Rosarium Virginis Mariae
(Kinh Maân Coâi cuûa Ñöùc Trinh Nöõ Maria), laø ñænh cao cuûa noù. Chieâm
ngaém khuoân maët cuûa Chuùa Kitoâ, chieâm ngaém vôùi Meï Maria, ñoù laø
"chöông trình" maø toâi ñaõ vaïch ra cho Giaùo Hoäi vaøo luùc bình
minh cuûa ngaøn naêm thöù ba, keâu môøi Giaùo Hoäi ra khôi treân ñaïi
döông cuûa lòch söû vôùi nhieät tình taân phuùc aâm hoùa. Chieâm ngaém
Chuùa Kitoâ ñoøi buoäc moïi ngöôøi phaûi bieát nhaän ra Ngaøi baát cöù
nôi naøo Ngaøi toû hieän, trong nhieàu caùch theá hieän dieän cuûa Ngaøi,
nhöng treân heát, trong Bí Tích soáng ñoäng cuûa Mình vaø Maùu Ngaøi. Giaùo
Hoäi soáng nhôø Chuùa Kitoâ Thaùnh Theå, nhôø Ngaøi, Giaùo Hoäi ñöôïc
nuoâi döôõng, nhôø Ngaøi, Giaùo Hoäi ñöôïc soi saùng. Bí Tích Thaùnh
Theå laø moät maàu nhieäm ñöùc tin, vaø ñoàng thôøi laø moät "maàu
nhieäm aùnh saùng" (3).
Moãi laàn Giaùo Hoäi cöû haønh bí tích naày, giaùo daân
coù theå moät caùch naøo ñoù soáng laïi kinh nghieäm cuûa hai moân ñeä
laøng Emmaus: "Maét hoï môû ra vaø hoï nhaän ra Ngöôøi" (Lc 24,31).
7. Töø khi toâi baét ñaàu nhieäm vuï cuûa ngöôøi keá vò
Thaùnh Pheâroâ, toâi luoân muoán ñem laïi cho ngaøy Thöù Naêm Tuaàn Thaùnh,
ngaøy cuûa Thaùnh Theå vaø cuûa chöùc linh muïc, moät daáu hieäu ñeå löu
taâm ñaëc bieät baèng caùch gôûi moät böùc thö cho taát caû caùc linh muïc
treân theá giôùi. Naêm nay, naêm thöù hai möôi laêm trieàu ñaïi giaùo
hoaøng cuûa toâi, toâi muoán loâi keùo moät caùch roäng raõi hôn, toaøn theå
Giaùo Hoäi vaøo vieäc suy tö Thaùnh Theå naày, vaø cuõng ñoàng thôøi taï
ôn Chuùa vì hoàng aân cuûa Thaùnh Theå vaø cuûa chöùc tö teá: "Hoàng
aân vaø maàu nhieäm" (4). Quaû vaäy, khi coâng boá naêm Maân Coâi, toâi
ñaõ muoán ñaët naêm thöù hai möôi laêm naày, döôùi daáu chæ cuûa vieäc
chieâm ngaém Chuùa Kitoâ trong tröôøng daïy cuûa Meï Maria, toâi khoâng theå
ñeå ngaøy Thöù Naêm Tuaàn Thaùnh naêm 2003 naày qua ñi maø khoâng döøng
laïi tröôùc "khuoân maët Thaùnh Theå" cuûa Chuùa Kitoâ, chæ roõ
moät caùch maïnh meõ hôn nöõa choã ñöùng trung taâm cuûa Bí Tích Thaùnh
Theå. Chính Giaùo Hoäi soáng nhôø Thaùnh Theå. Chính Giaùo Hoäi nuoâi mình
baèng "baùnh haèng soáng" naày. Laøm sao khoâng caûm thaáy nhu caàu
phaûi thuùc baùch moïi ngöôøi luoân luoân soáng bí tích naày moät caùch
môùi meû hôn?
8. Khi toâi nghó ñeán Bí Tích Thaùnh Theå, ñoàng thôøi
nhìn laïi cuoäc ñôøi linh muïc, giaùm muïc vaø ngöôøi keá vò Thaùnh
Pheâroâ cuûa toâi, töï nhieân toâi nhôù ñeán raát nhieàu luùc vaø nhieàu
nôi maø toâi ñaõ cöû haønh thaùnh leã. Toâi nhôù ñeán nhaø thôø giaùo
xöù Niegowic, nôi maø toâi ñaõ thi haønh laàn ñaàu tieân chöùc vuï muïc
töû cuûa toâi, ñeán nhaø thôø Saint-Florian ôû Cracovi, ñeán nhaø thôø
chính toøa Wawel, ñeán vöông cung thaùnh ñöôøng Thaùnh Pheâroâ, vaø nhieàu
vöông cung thaùnh ñöôøng khaùc vaø caùc nhaø thôø ôû Roâma vaø treân
khaép theá giôùi. Toâi ñaõ ñöôïc cöû haønh thaùnh leã trong nhaø nguyeän
treân trieàn nuùi, treân bôø hoà, treân baõi bieån, toâi ñaõ daâng thaùnh
leã treân baøn thôø döïng ngay trong saân vaän ñoäng, treân coâng tröôøng
caùc thaønh phoá? Nhöõng khung caûnh khaùc nhau aáy cuûa nhöõng laàn cöû
haønh Bí Tích Thaùnh Theå laøm cho toâi caûm nhaän maõnh lieät tính caùch
phoå quaùt cuûa chuùng vaø coù theå noùi laø tính caùch vuõ truï. Ñuùng
theá! Vuõ truï! Vì duø thaùnh leã ñöôïc cöû haønh treân moät baøn thôø
nhoû cuûa moät nhaø nguyeän thoân queâ ñi nöõa, Bí Tích Thaùnh Theå vaãn
ñöôïc cöû haønh theo moät nghóa naøo ñoù, treân baøn thôø cuûa theá
giôùi. Bí Tích Thaùnh Theå laø moät moái daây noái keát trôøi vaø ñaát.
Noù bao goàm vaø thaám nhaäp toaøn theå thuï taïo. Con Thieân Chuùa ñaõ laøm
ngöôøi ñeå hoaøn laïi toaøn theå thuï taïo cho Ñaáng ñaõ keùo noù ra
töø hö voâ, trong moät haønh ñoäng chuùc tuïng tuyeät vôøi. Chính vì theá
maø Ngaøi, linh muïc thöôïng phaåm ñôøi ñôøi, khi böôùc vaøo cung thaùnh
vónh cöûu nhôø maùu ñoå ra treân thaäp giaù, Ngaøi ñaõ hoaøn laïi cho
Ñaáng Taïo Thaønh vaø laø Cha toaøn theå thuï taïo ñöôïc cöùu chuoäc.
Ngaøi thöïc hieän ñieàu ñoù nhôø taùc vuï linh muïc cuûa Giaùo Hoäi, ñeå
toân vinh Chuùa Ba Ngoâi chí thaùnh. Chính thöïc ñoù môùi laø maàu nhieäm
ñöùc tin (mysterium fidei) ñöôïc thöïc hieän trong Bí Tích Thaùnh Theå:
theá gian thoaùt thai töø tay Thieân Chuùa Taïo Thaønh, trôû veà vôùi Ngaøi
sau khi ñaõ ñöôïc Chuùa Kitoâ chuoäc laïi.
9. Bí Tích Thaùnh Theå, söï hieän dieän cöùu ñoä cuûa
Chuùa Gieâsu trong coäng ñoaøn tín höõu vaø löông thöïc thieâng lieâng cho
coäng ñoaøn naày, laø nhöõng gì quí giaù nhaát maø Giaùo Hoäi coù theå
coù ñöôïc trong cuoäc löõ haønh theo doøng thôøi gian. Ñieàu ñoù giaûi
thích taïi sao Giaùo Hoäi luoân aân caàn chuù taâm ñeán Maàu Nhieäm Thaùnh
Theå, moät söï chuù taâm chính thöùc thaáy roõ trong coâng trình cuûa caùc
Coâng Ñoàng vaø cuûa caùc Ñöùc Giaùo Hoaøng. Laøm sao khoâng ngöôõng moä
giaùo thuyeát cuûa nhöõng saéc leänh veà Bí Tích Thaùnh Theå vaø veà Hy Teá
Thaùnh Leã ñöôïc Coâng Ñoàng Triñentinoâ ban boá? Traûi qua caùc theá kyû,
nhöõng trang ñoù ñaõ höôùng daãn khoa thaàn hoïc cuõng nhö khoa huaán
giaùo vaø vaãn coøn laø moät tham chieáu tín lyù cho söï canh taân lieân
tuïc vaø cho söï taêng tröôûng cuûa Daân Chuùa trong nieàm tin vaø loøng
meán ñoái vôiuø Bí Tích Thaùnh Theå. Trong thôøi gian gaàn chuùng ta hôn,
phaûi noùi ñeán ba thoâng ñieäp: Mirae caritatis cuûa Ñöùc Leâoâ XIII (
28-5-1902) (5), Mediator Dei cuûa Ñöùc Pioâ XII ( 20-11-1947) (6) vaø Mysterium
fidei cuûa Ñöùc Phaoloâ VI ( 3-9-1965) (7).
Coâng Ñoàng Vaticanoâ II khoâng coâng boá moät vaên kieän
ñaëc bieät naøo veà Maàu Nhieäm Thaùnh Theå, nhöng ñaõ neâu leân nhieàu
khía caïnh khaùc nhau cuûa maàu nhieäm naày trong toaøn boä caùc vaên kieän,
ñaëc bieät laø trong hieán cheá tín lyù veà Giaùo Hoäi Lumen gentium vaø trong
hieán cheá veà Phuïng Vuï thaùnh Sacrosanctum concilium.
Chính toâi, trong nhöõng naêm ñaàu tieân cuûa söù vuï
toâng ñoà treân Toaø Pheâroâ, nhôø Toâng Thö Dominicae cenae (baøn tieäc
cuûa Chuùa) (24-2-1980) (8), toâi ñaõ coù dòp ñeà caäp ñeán moät vaøi khía
caïnh cuûa Maàu Nhieäm Thaùnh Theå, ñeán aûnh höôûng cuûa noù treân ñôøi
soáng nhöõng thöøa taùc vieân cuûa maàu nhieäm naày. Hoâm nay toâi trôû
laïi ñeà taøi naày, vôùi moät con tim traøn ngaäp caûm kích vaø tri aân
hôn, hoøa nhòp moät caùch naøo ñoù vôùi taùc giaû thaùnh vònh: "Bieát
laáy chi ñeàn ñaùp Chuùa baây giôø vì moïi ôn laønh Ngöôøi ñaõ ban cho?
Toâi xin naâng cheùn möøng ôn cöùu ñoä vaø keâu caàu thaùnh danh Ñöùc
Chuùa." ( Tv 116 12-13).
10. Moät söï taêng tröôûng noäi taâm cuûa coäng ñoaøn
Kitoâ höõu ñaõ ñaùp laïi moái quan taâm muoán loan baùo cuûa Huaán Quyeàn.
Chaéc haún vieäc canh taân Phuïng Vuï cuûa Coâng Ñoàng ñaõ mang ñeán nhieàu
thieän ích veà phöông dieän tham döï yù thöùc hôn, tích cöïc vaø hieäu
naêng hôn cuûa caùc tín höõu vaøo Hy Teá treân baøn thôø. Ñaøng khaùc,
trong nhieàu ñòa phöông, vieäc toân thôø Thaùnh Theå coù moät choã ñöùng
quan troïng haèng ngaøy vaø trôû neân nguoàn suoái voâ taän cuûa söï thaùnh
thieän. Vieäc tham döï soát saéng cuûa tín höõu vaøo nhöõng cuoäc röôùc
kieäu Mình Thaùnh Chuùa vaøo dòp leã troïng Mình vaø Maùu Thaùnh Chuùa laø
moät hoàng aân Chuùa ban, laøm cho nhöõng ai tham döï moãi naêm ñeàu traøn
ñaày haân hoan. Ngöôøi ta coù theå neâu leân nôi ñaây nhieàu daáu hieäu
tích cöïc khaùc veà nieàm tin vaø loøng yeâu meán Thaùnh Theå.
Baát haïnh thay, beân caïnh nhöõng aùnh saùng naày, laïi
khoâng thieáu nhöõng boùng toái. Quaû vaäy, ôû nhieàu nôi, vieäc toân thôø
Thaùnh Theå gaàn nhö hoaøn toaøn bò boû rôi. Theâm vaøo ñoù, do hoaøn caûnh
naày hay hoaøn caûnh noï trong Giaùo Hoäi, nhieàu laïm duïng ñaõ laøm lu môø
ñöùc tin ngay chính vaø giaùo thuyeát coâng giaùo lieân can ñeán Bí Tích
kyø dieäu naày. Ñoâi khi cuõng naûy sinh moät caùch hieåu raát giaûn löôïc
veà Maàu Nhieäm Thaùnh Theå. Boû ñi giaù trò hy teá cuûa noù, Thaùnh Theå
chæ coù yù nghóa vaø giaù trò cuûa moät cuoäc gaëp gôõ thaân höõu trong
moät böõa tieäc thoâng thöôøng maø thoâi. Hôn nöõa, söï caàn thieát cuûa
chöùc tö teá thöøa taùc, döïa treân vieäc keá nhieäm caùc toâng ñoà,
ñoâi khi cuõng bò lu môø vaø tính chaát bí tích cuûa Thaùnh Theå ñaõ bò
giaûn löôïc duy vaøo hieäu naêng loan baùo. Töø ñoù, nôi naày hay nôi
khaùc, nhieàu saùng kieán ñaïi keát, duø raát thieän chí, ñaõ rôi vaøo
nhöõng vieäc thöïc haønh Thaùnh Theå ñi ngöôïc laïi vôùi kyû luaät trong
ñoù Giaùo Hoäi dieãn taû nieàm tin cuûa mình. Laøm sao khoâng ñau ñôùn
saâu xa tröôùc nhöõng ñieàu naày? Thaùnh Theå laø moät hoàng aân quaù
lôùn lao ñeán noãi khoâng theå chaáp nhaän söï haøm hoà vaø giaûn löôïc
naøo.
Toâi hy voïng thoâng ñieäp naày coù theå goùp phaàn ñeå
ñaùnh tan moät caùch höõu hieäu nhöõng boùng toái treân phöông dieän giaùo
thuyeát vaø nhöõng caùch thöïc haønh khoâng theå chaáp nhaän ñöôïc, haàu
Bí Tích Thaùnh Theå tieáp tuïc choùi saùng trong taát caû veû huy hoaøng cuûa
maàu nhieäm.
CHÖÔNG I: MAÀU NHIEÄM ÑÖÙC TIN
11. "Chính trong ñeâm bò noäp, Chuùa Gieâsu" (1Cr
11,23) ñaõ thieát laäp Hy Teá Thaùnh Theå laø Mình vaø Maùu Ngaøi. Nhöõng
lôøi cuûa Thaùnh Phaoloâ Toâng Ñoà ñöa daãn chuùng ta trôû laïi vôùi
nhöõng hoaøn caûnh bi thöông trong ñoù Bí Tích Thaùnh Theå ñöôïc khai
sinh, ñöôïc ñaùnh daáu khoâng theå xoùa môø bôûi bieán coá khoå naïn
vaø caùi cheát cuûa Chuùa. Bí Tích Thaùnh Theå khoâng chæ laø vieäc khôi
gôïi bieán coá ñoù, nhöng coøn laø taùi hieän mang tính bí tích cuûa bieán
coá aáy. Ñoù laø hy teá Thaäp Giaù ñöôïc tieáp tuïc trong thôøi gian (9).
Ngöôøi ta thaáy trong nghi leã latinh moät caùch dieãn taû raát thích hôïp
veà chaân lyù naày trong nhöõng lôøi tung hoâ maø daân chuùng ñaùp laïi
lôøi coâng boá "maàu nhieäm ñöùc tin" cuûa linh muïc: "Laïy
Chuùa, chuùng con loan truyeàn Chuùa ñaõ chòu cheát".
Giaùo Hoäi ñaõ ñoùn nhaän Thaùnh Theå cuûa Chuùa Kitoâ,
Chuùa cuûa mình khoâng phaûi chæ nhö moät hoàng aân, duø quí baùu ñeán
ñaâu, giöõa nhöõng hoàng aân khaùc, nhöng nhö laø moät hoàng aân tuyeät
haûo, vì hoàng aân ñoù chính laø Ngaøi, laø ngoâi vò trong nhaân tính
thaùnh thieän cuûa Ngaøi, vaø laø coâng trình cöùu chuoäc cuûa Ngaøi. Ñieàu
naøy khoâng döøng laïi trong dó vaõng, vì "taát caû nhöõng gì Chuùa
Kitoâ laø, vaø taát caû nhöõng gì Ngaøi ñaõ laøm vaø ñaõ chòu vì nhaân
loaïi ñeàu mang tính chaát vónh cöûu thaàn linh neân vöôït moïi thôøi gian
?" (10).
Khi Giaùo Hoäi cöû haønh Bí Tích Thaùnh Theå, töôûng nieäm
söï cheát vaø phuïc sinh cuûa Chuùa mình, bieán coá trung taâm naày cuûa ôn
cöùu ñoä thöïc söï trôû neân hieän taïi vaø nhö vaäy, coâng trình cöùu
ñoä chuùng ta ñöôïc thöïc hieän" (11). Hy teá naày coù tính quyeát
ñònh ñoái vôùi vieäc cöùu ñoä loaøi ngöôøi ñeán noãi Chuùa Gieâsu
Kitoâ chæ hoaøn thaønh vaø trôû veà vôùi Chuùa Cha sau khi ñaõ ñeå laïi
cho chuùng ta phöông theá tham döï vaøo, nhö theå chuùng ta ñaõ coù maët
luùc baáy giôø. Vì theá, moïi tín höõu ñeàu coù theå tham döï vaøo vaø
neám ñöôïc nhöõng hoa quaû cuûa hy teá aáy moät caùch voâ taän. Ñoù laø
ñöùc tin maø caùc theá heä Kitoâ höõu ñaõ soáng traûi qua caùc thôøi
ñaïi. Nieàm tin aáy, Huaán Quyeàn cuûa Giaùo Hoäi ñaõ khoâng ngöøng nhaéc
ñi nhaéc laïi vôùi loøng tri aân hoan hæ vì hoàng aân voâ giaù naày (12).
Moät laàn nöõa, toâi öôùc mong neâu leân laïi chaân lyù naày, baèng caùch
phuïc laïy toân thôø Maàu Nhieäm naày vôùi anh chò em, anh chò em thaân
meán, Maàu Nhieäm voâ bieân, Maàu Nhieäm cuûa loøng thöông xoùt. Chuùa
Gieâsu coù theå laøm gì hôn nöõa cho chuùng ta? Trong Bí Tích Thaùnh Theå
Ngaøi cho chuùng ta thaáy thöïc söï moät tình yeâu "cho ñeán cuøng"
(x. Ga 13,1), moät tình yeâu khoâng coøn ranh giôùi.
12. Khía caïnh naày cuûa ñöùc aùi phoå quaùt trong Bí Tích
Thaùnh Theå ñöôïc ñaët neàn taûng treân chính nhöõng lôøi cuûa Ñaáng
Cöùu Theá. Khi thieát laäp bí tích naày, Chuùa Gieâsu khoâng nhöõng chæ
noùi "Naày laø Mình Thaày", "naày laø Maùu Thaày", nhöng
Ngaøi ñaõ theâm "bò noäp vì anh em" vaø "ñoå ra vì nhieàu
ngöôøi" (Lc 22,19-20). Ngaøi khoâng chæ xaùc quyeát nhöõng gì Ngaøi ban
cho hoï aên vaø uoáng laø thòt maùu Ngaøi maø thoâi, traùi laïi Ngaøi cuõng
dieãn taû giaù trò hy teá cuûa chuùng nöõa, baèng caùch hieän taïi hoùa
moät caùch bí tích hy teá cuûa Ngaøi ñöôïc hoaøn taát treân thaäp giaù
moät vaøi giôø sau ñoù ñeå cöùu roãi moïi ngöôøi. "Thaùnh Leã vöøa
laø leã töôûng nieäm hy teá Thaäp Giaù ñeå löu truyeàn muoân ñôøi, vöøa
laø baøn tieäc thaùnh ñeå thoâng hieäp vôùi Mình vaø Maùu Chuùa, caû hai
gaén lieàn vaø khoâng theå taùch rôøi nhau" (13).
Giaùo Hoäi lieân tuïc soáng nhôø hy teá cöùu ñoä, vaø
ñaït ñeán hy teá ñoù khoâng phaûi baèng moät kyû nieäm ñôn thuaàn ñaày
nieàm tin maø thoâi, nhöng coøn baèng moät tieáp xuùc hieän taïi, vì hy teá
naày trôû neân hieän dieän, hieän dieän luoân maõi caùch bí tích, trong moïi
coäng ñoaøn hieán daâng noù, qua tay cuûa thöøa taùc vieân ñöôïc thaùnh
hieán. Baèng caùch ñoù, Thaùnh Theå laøm lan roäng ñeán con ngöôøi hoâm nay
söï giao hoøa do Chuùa Kitoâ thöïc hieän duy nhaát moät laàn cho nhaân loaïi
cuûa moïi thôøi. Thaät vaäy "hy teá cuûa Chuùa Kitoâ vaø hy teá Thaùnh
Theå laø moät hy teá duy nhaát" (14). Thaùnh Gioan Kim Khaåu ñaõ noùi moät
caùch roõ raøng: "Chuùng ta luoân hieán daâng cuõng moät con chieân ñoù
thoâi, khoâng phaûi hoâm nay moät con, ngaøy mai con khaùc, nhöng maõi maõi laø
moät con chieân maø thoâi. Vì leõ aáy, maõi maõi chæ coù moät hy teá maø
thoâi [?]. Ngay caû hoâm nay, chuùng ta daâng leân hieán vaät ñaõ ñöôïc
tieán daâng luùc baáy giôø vaø seõ khoâng bao giôø taøn luïi nöõa"
(15).
Thaùnh Leã hieän taïi hoùa hy teá thaäp giaù, khoâng theâm
bôùt gì maø cuõng khoâng nhaân leân ñöôïc (16). Nhöõng gì ñöôïc laëp
laïi, chính laø vieäc cöû haønh baèng töôûng nieäm, vieäc "trình baøy
baèng töôûng nieäm" (memorialis demonstratio) (17) cuûa hy teá, nhôø ñoù
hy teá cöùu ñoä duy nhaát vaø döùt khoaùt cuûa Chuùa Kitoâ ñöôïc hieän
dieän trong thôøi gian. Baûn chaát hy teá cuûa Maàu Nhieäm Thaùnh Theå khoâng
ñöôïc hieåu nhö moät caùi gì ñoù hieän höõu trong chính mình, khoâng
lieân heä gì vôùi Thaäp Giaù, hay chæ quy chieáu moät caùch giaùn tieáp veà
hy teá treân ñænh ñoài Canvarioâ maø thoâi.
13. Nhôø lieân heä maät thieát vôùi hy teá Golgotha, Bí Tích
Thaùnh Theå laø moät hy teá theo nghóa ñen, chöù khoâng chæ theo nghóa chung
chung, nhö theå ñaây chæ laø moät hieán daâng thoâng thöôøng maø Chuùa
Kitoâ ñaõ trao ban laøm löông thöïc thieâng lieâng cho caùc tín höõu. Quaû
thaät, söï daâng hieán trong tình yeâu vaø trong vaâng phuïc cuûa Ngaøi cho
ñeán cheát (x. Ga 10,17-18) tröôùc tieân laø söï daâng hieán cho Cha Ngaøi.
Ñoù chính laø moät hoàng aân cho chuùng ta vaø cho caû nhaân loaïi (x. Mt
26,28; Mc 24,14; Lc 22,20; Ga10,15), nhöng tröôùc heát chính laø söï daâng
hieán cho Chuùa Cha: "hy teá maø Chuùa Cha ñaõ öng nhaän, khi Ngöôøi
ñaùp laïi söï daâng hieán veïn toaøn cuûa Con Ngaøi, Ñaáng ñaõ "vaâng
phuïc cho ñeán cheát" (Pl 2,8), baèng söï ban taëng ñaày tình phuï töû,
nghóa laø ban cho Con söï soáng môùi vaø vónh cöûu trong söï phuïc
sinh"(18).
Khi ban cho Giaùo Hoäi hy teá cuûa Ngaøi, Chuùa Kitoâ ñoàng
thôøi cuõng muoán bieán hy teá thieâng lieâng cuûa Giaùo Hoäi thaønh hy teá
cuûa mình, Giaùo Hoäi ñaõ ñöôïc môøi goïi töï hieán chính mình cuøng
vôùi hy teá cuûa Chuùa Kitoâ. Ñoù laø lôøi cuûa Coâng Ñoàng Vaticanoâ II
daïy, lieân heä ñeán caùc tín höõu: "khi tham döï vaøo Hy Teá Thaùnh
Theå, nguoàn suoái vaø ñænh cao cuûa taát caû ñôøi soáng Kitoâ höõu, hoï
hieán daâng leân Thieân Chuùa teá phaåm vaø töï hieán chính mình vôùi teá
phaåm ñoù" (19).
14. Cuoäc Vöôït Qua cuûa Chuùa Kitoâ cuõng bao goàm söï
phuïc sinh cuûa Ngaøi cuøng vôùi cuoäc khoå naïn vaø caùi cheát, nhö lôøi
tung hoâ cuûa tín höõu sau khi truyeàn pheùp "chuùng con tuyeân xöng Chuùa
ñaõ soáng laïi". Thaät vaäy, Hy Teá Thaùnh Theå hieän taïi hoùa chaúng
nhöõng maàu nhieäm khoå naïn vaø caùi cheát cuûa Ñaáng Cöùu Theá nhöng
coøn caû maàu nhieäm phuïc sinh nöõa, trong ñoù hy teá ñaït ñeán söï
vieân maõn cuûa noù. Chính Chuùa Kitoâ soáng vaø phuïc sinh, môùi coù theå
trôû neân "baùnh söï soáng" (Ga 6,35.48), "baùnh haèng
soáng"(Ga 6,51) Thaùnh Ambroâsioâ ñaõ nhaéc cho caùc taân toøng ñieàu
ñoù khi aùp duïng bieán coá phuïc sinh vaøo ñôøi soáng cuûa hoï: "Neáu
Chuùa Kitoâ hoâm nay laø cuûa baïn, Ngaøi phuïc sinh cho baïn moãi
ngaøy"(20). Thaùnh Cyrilloâ thaønh Aleâxandria nhaán maïnh raèng vieäc tham
döï vaøo nhöõng Maàu Nhieäm Thaùnh "thöïc söï laø moät lôøi tuyeân
xöng vaø laø moät nhaéc nhôù raèng Chuùa ñaõ cheát vaø ñaõ soáng laïi cho
chuùng ta vaø vì lôïi ích cuûa chuùng ta" (21).
15. Trong thaùnh leã, vieäc taùi hieän coù tính bí tích hy
teá cuûa Chuùa Kitoâ ñöôïc kieän toaøn nhôø söï phuïc sinh cuûa Ngaøi bao
haøm moät söï hieän dieän hoaøn toaøn ñaëc bieät, maø theo caùch noùi
cuûa Ñöùc Phaoloâ VI ngöôøi ta goïi laø "ñích thöïc",
khoâng phaûi vôùi danh nghóa ñoäc höõu, nhö theå nhöõng caùch hieän dieän
khaùc khoâng phaûi laø "ñích thöïc", nhöng theo caùch noùi hoaùn
xöng, bôûi vì söï hieän dieän naày laø hieän dieän baûn theå vaø nhôø
noù, Chuùa Kitoâ, vöøa laø con ngöôøi vöøa laø Thieân Chuùa, hieän dieän
nguyeân veïn"(22). Nhö theá, giaùo thuyeát luoân coù giaù trò cuûa Coâng
Ñoàng Triñentinoâ ñöôïc nhaéc laïi moät laàn nöõa: "Nhôø vieäc
truyeàn pheùp baùnh vaø röôïu, vieäc thay ñoåi taát caû baûn theå cuûa
baùnh thaønh baûn theå cuûa Mình Chuùa Kitoâ, Chuùa chuùng ta vaø söï thay
ñoåi taát caû baûn theå cuûa röôïu thaønh baûn theå cuûa Maùu Ngaøi; söï
thay ñoåi naày, Giaùo Hoäi Coâng Giaùo goïi moät caùch ñuùng ñaén vaø
chính xaùc laø söï bieán baûn theå (transubstantiation)" (23). Thaùnh Theå
thöïc söï laø maàu nhieäm ñöùc tin (mysterium fidei), maàu nhieäm vöôït xa
lyù trí chuùng ta vaø chæ coù theå ñöôïc chaáp nhaän baèng ñöùc tin maø
thoâi, nhö giaùo lyù cuûa caùc giaùo phuï ñaõ thöôøng nhaéc ñeán veà Bí
Tích thaàn linh naày. Thaùnh Cyrilloâ thaønh Gieârusalem khuyeân daïy raèng:
"Baïn ñöøng nhìn trong baùnh vaø röôïu nhöõng yeáu toá thuaàn tuyù
töï nhieân, bôûi vì Chuùa ñaõ noùi roõ ñoù laø Mình vaø Maùu Ngöôøi;
ñöùc tin baûo ñaûm cho baïn, maëc duø giaùc quan baïn troâng thaáy theå
khaùc" (24).
Chuùng ta seõ tieáp tuïc haùt vôùi vò Tieán Só thieân
thaàn: "Con toân thôø Chuùa heát loøng, oâi Chuùa aån mình" (Adoro Te
devote, latens Deitas). Ñöùng tröôùc maàu nhieäm tình yeâu naày, lyù trí
nhaân loaïi caûm nhaän ñöôïc söï höõu haïn cuûa mình. Ngöôøi ta hieåu
taïi sao trong nhieàu theá kyû, chaân lyù naày ñaõ ñöôïc khoa thaàn hoïc
noå löïc thaät nhieàu ñeå tìm hieåu.
Ñoù laø nhöõng coá gaéng ñaùng khen, chuùng caøng ích
lôïi vaø caøng thaâm saâu khi chuùng keát hôïp ñöôïc tö duy coù pheâ
phaùn vôùi "ñöùc tin soáng thöïc (la foi veùcue) cuûa Giaùo Hoäi,
ñöôïc goàm toùm caùch ñaëc bieät trong "ñaëc suûng chaéc chaén veà
chaân lyù "cuûa Huaán Quyeàn vaø trong "söï hieåu bieát noäi taâm
nhöõng thöïc taïi thieâng lieâng" maø caùc thaùnh ñeàu ñaït ñeán
(25). Duø sao cuõng coøn moät ranh giôùi maø Ñöùc Phaoloâ VI ñaõ neâu roõ:
"Khi tìm hieåu phaàn naøo veà maàu nhieäm naày, ñeå ñuùng vôùi ñöùc
tin coâng giaùo, taát caû moïi giaûi thích thaàn hoïc phaûi nhaän raèng, trong
thöïc teá khoâng tuøy thuoäc vaøo lyù trí chuùng ta, baùnh vaø röôïu ñaõ
khoâng coøn nöõa sau khi truyeàn pheùp, ñeán noãi chính Mình vaø Maùu ñaùng
toân thôø cuûa Chuùa chuùng ta, luùc aáy, hieän dieän thöïc söï tröôùc
maët chuùng ta döôùi caùc hình baùnh vaø röôïu"(26).
16. Hieäu quaû cöùu ñoä cuûa hy teá ñöôïc thöïc hieän
sung maõn trong vieäc hieäp leã, khi chuùng ta röôùc Mình vaø Maùu Chuùa. Hy
Teá Thaùnh Theå töï noù höôùng tôùi vieäc hieäp nhaát thaâm saâu cuûa
chuùng ta laø nhöõng tín höõu, vôùi Chuùa Kitoâ qua vieäc röôùc leã:
chuùng ta nhaän laáy chính Ngaøi, Ñaáng ñaõ töï hieán cho chuùng ta, chuùng
ta nhaän laáy thaân mình Ngaøi, thaân mình maø Ngaøi ñaõ noäp vì chuùng ta
treân Thaäp Giaù, maùu maø Ngaøi ñaõ "ñoå ra cho nhieàu ngöôøi
ñöôïc tha toäi" (Mt 26,28). Haõy nhôù nhöõng lôøi cuûa Ngaøi:
"Nhö Chuùa Cha laø Ñaáng haèng soáng ñaõ sai toâi, vaø toâi soáng nhôø
Chuùa Cha theá naøo, thì keû aên laáy toâi cuõng seõ nhôø toâi maø ñöôïc
soáng nhö vaäy"(Ga 6,57). Chính Chuùa Gieâsu ñaõ baûo ñaûm vôùi chuùng
ta raèng: moät söï hieäp nhaát nhö theá, maø Ngaøi so saùnh töông töï nhö
hieäp nhaát trong ñôøi soáng Ba Ngoâi, thöïc söï ñöôïc theå hieän.
Thaùnh Theå ñích thöïc laø moät böõa tieäc, trong ñoù Chuùa Kitoâ töï
hieán laøm cuûa aên. Khi Chuùa Gieâsu noùi laàn ñaàu tieân veà thöùc aên
naày, caùc thính giaû cuûa Ngaøi ñeàu ngôõ ngaøng vaø boái roái, ñoøi
buoäc Ngaøi phaûi nhaán maïnh ñeán chaân lyù khaùch quan cuûa nhöõng lôøi
Ngaøi: "Thaät, toâi baûo thaät caùc oâng: neáu caùc oâng khoâng aên thòt
vaø uoáng maùu Con Ngöôøi, caùc oâng khoâng coù söï soáng nôi mình"
(Ga 6,53). Ñaây khoâng noùi ñeán moät cuûa aên theo caùch töôïng tröng:
"Thòt toâi laø cuûa aên thaät, vaø maùu toâi laø cuûa uoáng thaät"
(Ga 6,55).
17. Qua vieäc thoâng hieäp vaøo Mình vaø Maùu Ngaøi, Chuùa
Kitoâ cuõng chuyeån thoâng cho chuùng ta Thaùnh Thaàn cuûa Ngaøi. Thaùnh Ephrem
vieát: "Ngaøi goïi baùnh laø thaân theå soáng ñoäng cuûa Ngaøi, Ngaøi
ñaõ cho noù traøn ngaäp chính baûn thaân Ngaøi vaø Thaùnh Thaàn cuûa Ngaøi
[?]. Vaø ai aên laáy Ngaøi vôùi nieàm tin cuõng aên laáy Löûa vaø Thaùnh
Thaàn [?] Taát caû haõy caàm laáy, haõy aên laáy, vaø haõy aên Chuùa Thaùnh
Thaàn cuøng vôùi Ngaøi. Ñaây chính laø thaân xaùc toâi vaø ai aên laáy seõ
soáng ñôøi ñôøi" (27). Trong lôøi xin ban Thaùnh Thaàn cuûa kinh nguyeän
Thaùnh Theå, Giaùo Hoäi naøi xin Thaùnh Thaàn, nguoàn suoái cuûa moïi hoàng
aân khaùc. Ví duï ngöôøi ta ñoïc thaáy trong saùch Phuïng Vuï thaàn linh
cuûa thaùnh Gioan Kim Khaåu: "Chuùng con keâu caàu Ngaøi, chuùng con nguyeän
xin Ngaøi vaø chuùng con khaån naøi Ngaøi: xin haõy sai Thaùnh Thaàn Chuùa
xuoáng treân taát caû chuùng con vaø treân nhöõng cuûa leã naày, [?] haàu
nhöõng ai tham döï laõnh nhaän ñöôïc söï thanh taåy taâm hoàn vaø ôn tha
toäi vaø aân hueä cuûa Chuùa Thaùnh Thaàn"(28). Vaø trong Saùch Leã
Roâma, chuû teá caàu xin: " Khi chuùng con ñöôïc Mình vaø Maùu Con Cha
nuoâi döôõng vaø ñöôïc traøn ñaày Thaùnh Thaàn cuûa Ngaøi, xin cho chuùng
con ñöôïc trôû neân moät thaân theå vaø moät tinh thaàn trong Ñöùc
Kitoâ"(29). Nhö theá, nhôø hoàng aân Mình vaø Maùu Ngaøi, Chuùa Kitoâ
laøm taêng trieån trong chuùng ta, hoàng aân cuûa Thaùnh Thaàn Ngaøi, ñaõ
ñöôïc laõnh nhaän trong Bí Tích Röûa Toäi, vaø ñöôïc trao ban nhö "
aán tích" trong Bí Tích Theâm Söùc.
18. Lôøi tung hoâ cuûa daân chuùng sau khi truyeàn pheùp keát
thuùc moät caùch raát thích hôïp khi dieãn taû chieàu kích caùnh chung ñaùnh
daáu treân vieäc Cöû Haønh Thaùnh Theå (x. 1Cr11,26): "Chuùng con ñôïi
chôø Chuùa trôû laïi trong vinh quang". Bí Tích Thaùnh Theå laø höôùng
ñeán ñieåm chung keát, tieàn döï vaøo nieàm vui sung maõn maø Chuùa Kitoâ
ñaõ höùa (x. Ga 15,11). Bí Tích Thaùnh Theå, theo moät nghóa naøo ñoù, laø
söï neám tröôùc höông vò thieân ñaøng "baûo ñaûm cho vinh quang seõ
tôùi" (30). Trong Bí Tích Thaùnh Theå, taát caû ñeàu dieãn taû söï
ñôïi chôø ñaày tin töôûng naày: "Chuùng toâi mong öôùc nieàm haïnh
phuùc maø Chuùa höùa vaø söï quang laâm cuûa Chuùa Gieâsu Kitoâ, Ñaáng
Cöùu ñoä chuùng toâi" (31). Ai nuoâi mình baèng Chuùa Kitoâ trong Bí
Tích Thaùnh Theå, khoâng caàn ñôïi chôø moät theá giôùi beân kia ñeå
nhaän laõnh söï soáng ñôøi ñôøi, hoï ñaõ chieám höõu noù ngay töø
ñôøi naày, nhö hoa quaû ñaàu muøa cuûa söï sung maõn seõ tôùi, lieân heä
ñeán toaøn theå con ngöôøi. Thaät vaäy, trong Bí Tích Thaùnh Theå, chuùng ta
cuõng nhaän ñöôïc söï baûo ñaûm veà vieäc xaùc soáng laïi trong ngaøy sau
heát: "Ai aên thòt toâi vaø uoáng maùu toâi, ngöôøi aáy seõ soáng
ñôøi ñôøi, vaø toâi, toâi seõ cho hoï soáng laïi ngaøy sau heát" (Ga
6,54). Baûo ñaûm aáy veà söï phuïc sinh trong töông lai ñeán töø söï
kieän laø thòt cuûa Con Ngöôøi, ñöôïc trao ban laøm cuûa aên, laø thaân
xaùc vinh quang cuûa Ñaáng Phuïc Sinh. Coù theå noùi, vôùi Bí Tích Thaùnh
Theå, ngöôøi ta nhö naém ñöôïc "bí quyeát" cuûa söï phuïc sinh.
Vì theá, thaùnh Inhaxioâ thaønh Antioâkia ñaõ ñònh nghóa moät caùch heát
söùc chính xaùc Baùnh Thaùnh Theå nhö "lieàu thuoác tröôøng sinh,
thuoác giaûi ñoäc ñeå khoûi phaûi cheát" (32).
19. Chieàu höôùng caùnh chung ñöôïc Thaùnh Theå gôïi
leân, dieãn taû vaø cuûng coá söï hieäp thoâng vôùi Giaùo Hoäi thieân
quoác. Khoâng phaûi ngaãu nhieân maø trong caùc kinh taï ôn Ñoâng Phöông hay
trong caùc kinh nguyeän Thaùnh Theå la tinh, ngöôøi ta kính nhôù moät caùch
trang troïng Ñöùc Maria, troïn ñôøi ñoàng trinh, Meï cuûa Chuùa chuùng ta,
laø Chuùa Gieâsu Kitoâ, caùc thieân thaàn, caùc thaùnh Toâng Ñoà, caùc
thaùnh töû ñaïo hieån vinh vaø toaøn theå caùc thaùnh. Ñoù chính laø moät
khía caïnh cuûa Bí Tích Thaùnh Theå phaûi ñöôïc chuù yù: khi cöû haønh hy
teá cuûa Con Chieân, chuùng ta cuøng hôïp vôùi phuïng vuï thieân quoác,
chuùng ta lieân keát vôùi ñoaøn ngöôøi ñoâng ñaûo ñang tung hoâ:
"Chính Thieân Chuùa chuùng ta, Ñaáng ngöï treân ngai, vaø chính Con
Chieân ñaõ cöùu ñoä chuùng ta"( Kh 7,10). Bí Tích Thaùnh Theå thöïc
laø moät goùc trôøi môû ra treân traàn gian! Chính laø moät tia vinh quang
cuûa thaønh Gieârusalem thieân quoác, ñang xuyeân qua nhöõng lôùp maây cuûa
lòch söû chuùng ta vaø roïi saùng con ñöôøng chuùng ta ñi.
20. Moät heä luaän khaùc raát coù yù nghóa cuûa chieàu
höôùng caùnh chung trong Bí Tích Thaùnh Theå laø söï thuùc ñaåy böôùc
chaân löõ haønh cuûa chuùng ta trong lòch söû, laøm naûy sinh moät maàm hy
voïng soáng ñoäng cho moïi ngöôøi haèng ngaøy taän tuïy vôùi nhieäm vuï
cuûa mình. Quaû thaät, neáu nhaõn quan Kitoâ giaùo môøi goïi chuùng ta nhìn
veà "trôøi môùi", "ñaát môùi" (x. Kh 21,1), ñieàu ñoù
khoâng laøm suy yeáu, maø kích thích taâm thöùc cuûa chuùng ta veà traùch
nhieäm ñoái vôùi traùi ñaát cuûa chuùng ta (33). Toâi muoán khaúng ñònh
laïi ñieàu naøy moät caùch maïnh meõ vaøo luùc khôûi ñaàu thieân nieân
kyû thöù ba, ñeå caùc Kitoâ höõu hôn luùc naøo heát, caûm thaáy caøng
phaûi daán thaân chu toaøn nhöõng boån phaän coâng daân traàn theá cuûa
mình. Hoï coù nghóa vuï phaûi ñoùng goùp, döôùi aùnh saùng cuûa Tin
Möøng, vaøo vieäc xaây döïng moät theá giôùi xöùng vôùi con ngöôøi vaø
ñaùp öùng ñaày ñuû chöông trình cuûa Thieân Chuùa.
Nhöõng vaán ñeà laøm ñen toái chaân trôøi hieän taïi cuûa
chuùng ta raát nhieàu. Chæ caàn nghó ñeán vieäc gaáp ruùt phaûi hoaït ñoäng
cho hoøa bình, phaûi gaáp ruùt ñaët nhöõng coät moùc vöõng chaéc veà
phöông dieän coâng baèng vaø lieân ñôùi trong nhöõng moái lieân heä giöõa
caùc daân toäc, phaûi beânh vöïc söï soáng cuûa con ngöôøi, töø luùc
thuï thai, ñeán luùc cheát moät caùch töï nhieân. Vaø phaûi noùi gì ñeán
haøng ngaøn nhöõng maâu thuaãn trong moät theá giôùi "toaøn caàu
hoùa", trong ñoù, nhöõng ngöôøi yeáu keùm nhaát, nhöõng ngöôøi beù
nhoû nhaát vaø nhöõng ngöôøi ngheøo nhaát hình nhö khoâng coøn gì ñeå hy
voïng? Chính trong theá giôùi ñoù, phaûi laøm sao cho nieàm hy voïng Kitoâ
giaùo böøng saùng leân trôû laïi! Cuõng chính vì theá maø Chuùa ñaõ muoán
ôû laïi vôùi chuùng ta trong Bí Tích Thaùnh Theå, ghi khaéc vaøo söï hieän
dieän cuûa hy teá vaø böõa aên cuûa Ngaøi, lôøi höùa cho nhaân loaïi
ñöôïc ñoåi môùi nhôø tình yeâu cuûa Ngaøi. Thaät laø yù nghóa, nôi maø
caùc saùch Tin Möøng nhaát laõm chæ töôøng thuaät vieäc thieát laäp Bí
Tích Thaùnh Theå, Tin Möøng Gioan ñöa ra trình thuaät vieäc Chuùa "röûa
chaân" ñeå minh hoïa yù nghóa thaâm saâu cuûa vieäc aáy, qua ñoù Chuùa
Gieâsu laøm thaày daïy hieäp thoâng vaø phuïc vuï ( x. Ga 13,1-20). Veà phaàn
mình, Thaùnh Toâng Ñoà Phaoloâ tuyeân boá thaät laø "baát xöùng"
ñoái vôùi moät coäng ñoaøn Kitoâ höõu khi tham döï vaøo Böõa Tieäc Ly
cuûa Chuùa, trong moät baàu khoâng khí chia reõ vaø döûng döng ñoái vôùi
ngöôøi ngheøo (x. 1Cr 11,17-22.27-34) (34).
Coâng boá caùi cheát cuûa Chuùa "cho tôùi khi Ngaøi laïi
ñeán" (1Cr 11,26) ñoøi buoäc nhöõng ai tham döï vaøo Tieäc Thaùnh Theå
cöông quyeát daán thaân bieán ñoåi cuoäc soáng, ñeå moät caùch naøo ñoù
cuoäc soáng aáy hoaøn toaøn trôû thaønh "Thaùnh Theå". Chính hoa
quaû cuûa söï bieán hình cuoäc soáng vaø söï daán thaân bieán ñoåi theá
giôùi theo ñöôøng loái Tin Möøng, laøm raïng saùng chieàu kích caùnh chung
cuûa vieäc Cöû Haønh Thaùnh Theå vaø cuûa taát caû ñôøi soáng Kitoâ
giaùo: "Laïy Chuùa Gieâsu, xin haõy ñeán!" (Kh 22,20).
CHÖÔNG II: THAÙNH THEÅ XAÂY DÖÏNG GIAÙO HOÄI
21. Coâng Ñoàng Vaticanoâ II ñaõ nhaéc laïi raèng vieäc Cöû
Haønh Thaùnh Theå naèm ôû trung taâm tieán trình taêng tröôûng cuûa Giaùo
Hoäi. Quaû thaät, sau khi tuyeân boá "Giaùo Hoäi laø Vöông Quoác cuûa
Chuùa Kitoâ, ñaõ hieän dieän caùch maàu nhieäm, lôùn leân trong theá giôùi
moät caùch höõu hình nhôø quyeàn naêng Thieân Chuùa" (35), nhö muoán
traû lôøi caâu hoûi: "Giaùo Hoäi taêng trieån caùch naøo? Coâng Ñoàng
noùi theâm: "Moãi khi hy teá Thaäp Giaù ñöôïc cöû haønh treân baøn
thôø, nhôø ñoù maø "Chuùa Kitoâ, Chieân Vöôït Qua cuûa chuùng ta
ñöôïc hieán teá" (1Cr 5,7), coâng trình cöùu chuoäc chuùng ta ñöôïc
thöïc hieän. Ñoàng thôøi, nhôø Bí Tích cuûa taám baùnh Thaùnh Theå, söï
hieäp nhaát caùc tín höõu laøm thaønh moät thaân theå duy nhaát trong Chuùa
Kitoâ ñöôïc toû baøy vaø trôû neân hieän thöïc" (x. 1Cr 10,17) (36).
Ngay trong Giaùo Hoäi sô khai, aûnh höôûng cuûa Bí Tích
Thaùnh Theå thaät roõ raøng. Caùc thaùnh söû xaùc ñònh roõ raèng, chính
nhoùm Möôøi Hai, laø caùc Toâng Ñoà ñaõ tuï hoïp quanh Chuùa Gieâsu trong
Böõa Tieäc Ly (x. Mt 26,20; Mc14,17; Lc 22,14). Ñaây chính laø moät ñieåm
rieâng bieät raát quan troïng, vì caùc Toâng Ñoà laø nhöõng "maàm
gioáng cuûa daân Israel môùi vaø ñoàng thôøi laø nguoàn goác cuûa phaåuïm
traät thaùnh" (37). Khi ban cho hoï Mình vaø Maùu Ngaøi laøm cuûa aên,
Chuùa Kitoâ ñaõ hieäp nhaát hoï moät caùch huyeàn nhieäm vôùi hy teá cuûa
Ngaøi seõ ñöôïc hoaøn taát treân thaäp giaù sau ñoù khoâng laâu. Nhôø so
saùnh vôùi Giao Öôùc Sinai, ñöôïc giao keát baèng vieäc teá leã vaø baèng
vieäc raûy maùu (38), nhöõng cöû chæ vaø lôøi noùi cuûa Chuùa Gieâsu trong
Böõa Tieäc Ly ñaõ ñaët neàn taûng cho coäng ñoaøn thieân sai môùi, daân
cuûa Giao Öôùc Môùi.
Khi ñoùn nhaän trong phoøng tieäc ly lôøi môøi goïi cuûa
Chuùa Gieâsu: "Haõy caàm laáy maø aên? taát caû anh em haõy uoáng?"
(Mt 26,26-28), caùc Toâng Ñoà laàn ñaàu tieân ñaõ böôùc vaøo trong söï
hieäp thoâng bí tích vôùi Ngaøi. Töø giaây phuùt ñoù vaø cho ñeán taän
theá, Giaùo Hoäi ñöôïc xaây döïng qua söï hieäp thoâng bí tích vôùi Con
Thieân Chuùa ñöôïc hieán teá vì chuùng ta: "Anh em haõy laøm vieäc naøy
maø nhôù ñeán Thaày? Moãi laàn anh em uoáng maùu naøy, haõy laøm maø nhôù
ñeán Thaày." (1Cr 11, 24-25; x. Lc 22,19).
22. Vieäc thaùp nhaäp vaøo Chuùa Kitoâ nhôø Bí Tích Thaùnh
Taåy, ñöôïc ñoåi môùi vaø ñöôïc cuûng coá khoâng ngöøng nhôø tham
döï vaøo Hy Teá Thaùnh Theå, nhaát laø nhôø söï tham döï ñaày ñuû qua
vieäc vieäc hieäp thoâng bí tích. Chuùng ta coù theå noùi raèng khoâng
nhöõng moãi ngöôøi chuùng ta ñoùn nhaän Chuùa Kitoâ nhöng chính Chuùa
Kitoâ cuõng ñoùn nhaän moãi ngöôøi chuùng ta. Ngaøi thaét chaët tình baèng
höõu vôùi chuùng ta: "Anh em laø baïn höõu cuûa Thaày." (Ga15,14).
Phaàn chuùng ta, chuùng ta soáng nhôø Ngaøi: "Ai aên toâi seõ nhôø toâi
ñöôïc soáng" (Ga 6,57). Söï hieäp thoâng Thaùnh Theå laøm cho Chuùa
Kitoâ vaø moân ñeä cuûa Ngaøi löu laïi trong nhau moät caùch tuyeät vôøi:
"Anh em haõy löu laïi trong Thaày nhö Thaày löu laïi trong anh em" (Ga
15,4).
Khi hieäp nhaát vôùi Chuùa Kitoâ, Daân cuûa Giao Öôùc
Môùi, khoâng kheùp kín laïi nhöng trôû thaønh "bí tích" cho nhaân
loaïi, (39) thaønh daáu hieäu vaø duïng cuï cuûa ôn cöùu ñoä ñöôïc Chuùa
Kitoâ ban cho, thaønh aùnh saùng theá gian (x. Mt 5,13-16) ñeå cöùu roãi moïi
ngöôøi (40). Söù vuï cuûa Giaùo Hoäi tieáp noái söù vuï cuûa Chuùa Kitoâ:
"Nhö Chuùa Cha ñaõ sai Thaày, Thaày cuõng vaäy, Thaày sai anh em" (Ga
20,21). Vì theá, Giaùo Hoäi nhaän laáy söùc maïnh thieâng lieâng caàn thieát
ñeå hoaøn taát söù vuï cuûa mình qua vieäc duy trì lieân tuïc Hy Teá cuûa
Chuùa Kitoâ trong Bí Tích Thaùnh Theå vaø qua vieäc thoâng hieäp vôùi Mình
vaø Maùu cuûa Ngaøi. Nhö theá Bí Tích Thaùnh Theå vöøa laø nguoàn suoái,
vöøa laø ñænh cao cuûa moïi coâng cuoäc phuùc aâm hoùa, vì muïc tieâu cuûa
noù laø söï hieäp thoâng moïi ngöôøi vôùi Chuùa Kitoâ vaø trong Ngaøi
vôùi Chuùa Cha vaø Chuùa Thaùnh Thaàn (41).
23. Nhôø hieäp thoâng Thaùnh Theå, Giaùo Hoäi cuõng ñöôïc
vöõng chaéc trong söï hieäp nhaát cuûa mình nhö laø thaân theå cuûa Chuùa
Kitoâ. Thaùnh Phaoloâ noùi ñeán hieäu quaû hieäp nhaát naøy cuûa vieäc tham
döï vaøo baøn tieäc Thaùnh Theå, khi ngaøi vieát cho tín höõu Coârintoâ:
"Baùnh maø chuùng ta beû ra cho nhau khoâng phaûi laø hieäp thoâng vôùi
mình Chuùa sao? Bôûi vì chæ coù moät taám baùnh, vaø taát caû chuùng ta chia
seû cuøng moät Baùnh aáy, neân tuy nhieàu ngöôøi, chuùng ta cuõng chæ laø
moät thaân theå. (1Cr 10,16-17). Lôøi bình giaûi cuûa thaùnh Gioan Kim Khaåu
thaät chính xaùc vaø saâu xa: "Taám baùnh aáy laø gì? Chính laø thaân
mình Chuùa Kitoâ. Nhöõng ngöôøi nhaän laáy noù seõ nhö theá naøo? Thaønh
thaân theå Chuùa Kitoâ, khoâng phaûi nhieàu thaân theå maø chæ moät maø
thoâi. Thaät vaäy, nhö taám baùnh chæ laø moät, tuy noù ñöôïc hôïp thaønh
bôûi raát nhieàu haït, maëc duø khoâng ai thaáy ñöôïc, chuùng ñeàu ôû
trong taám baùnh ñeán noãi nhöõng khaùc bieät cuûa chuùng ñeàu bieán maát
vì chuùng hoøa laãn vôùi nhau moät caùch toaøn veïn, cuõng moät caùch nhö
theá, chuùng ta hieäp nhaát vôùi nhau vaø chuùng ta ñeàu hieäp nhaát trong
Chuùa Kitoâ" (42). Luaän chöùng raát sít sao: söï hieäp nhaát cuûa
chuùng ta vôùi Chuùa Kitoâ, laø quaø taëng vaø laø hoàng aân cho moãi
ngöôøi, daãn ñeán vieäc naøy laø trong Ngaøi, chuùng ta cuõng goùp phaàn
vaøo söï hieäp nhaát cuûa thaân mình Ngaøi laø Giaùo Hoäi. Thaùnh Theå
cuûng coá söï thaùp nhaäp vaøo Chuùa Kitoâ, maø Chuùa Thaùnh Thaàn thöïc
hieän trong Bí Tích Thaùnh Taåy (x.1Cr 12,13.27).
Haønh ñoäng lieân keát vaø khoâng theå taùch rôøi cuûa
Chuùa Con vaø Chuùa Thaùnh Thaàn voán coù töø buoåi sô khai cuûa Giaùo Hoäi,
thieát laäp vaø laøm cho Giaùo hoäi vöõng beàn, nay vaãn sinh ñoäng trong
Thaùnh Theå. Taùc giaû saùch Phuïng Vuï Thaùnh Giacoâbeâ ñaõ yù thöùc roõ
raøng ñieàu ñoù: trong lôøi caàu xin ban Thaùnh Thaàn cuûa kinh nguyeän
Thaùnh Theå, Giaùo Hoäi caàu xin Chuùa Cha sai Thaùnh Thaàn ñeán treân caùc
tín höõu vaø treân cuûa leã, ñeå Mình vaø Maùu Chuùa Kitoâ "neân
höõu ích cho taát caû nhöõng ai tham döï vaøo ñoù [?] ñeå hoàn xaùc
ñöôïc thaùnh hoùa"(43). Chính Ñaáng Baøu Chöõa thaàn linh cuûng coá
Giaùo Hoäi nhôø vieäc thaùnh hoùa caùc tín höõu baèng Thaùnh Theå.
24. Hoàng aân Chuùa Kitoâ vaø Thaùnh Thaàn cuûa Ngaøi maø
chuùng ta laõnh nhaän trong vieäc hieäp leã hoaøn taát caùch sung maõn tuyeät
vôøi nhöõng öôùc muoán hieäp nhaát huynh ñeä ñang ngöï trò trong taâm
hoàn con ngöôøi, ñoàng thôøi naâng cao kinh nghieäm veà tình huynh ñeä trong
vieäc tham döï chung vaøo cuøng moät baøn tieäc Thaùnh Theå ñeán moät möùc
ñoä vöôït haún kinh nghieäm ñoàng baøn ñôn thöôøng cuûa con ngöôøi.
Nhôø thoâng hieäp vaøo Mình Chuùa Kitoâ, Giaùo Hoäi yù thöùc caøng ngaøy
caøng saâu hôn caên tính cuûa mình: " Giaùo Hoäi ôû trong Chuùa Kitoâ
moät caùch naøo ñoù laø bí tích, nghóa laø daáu chæ vaø duïng cuï cuûa
söï keát hieäp maät thieát vôùi Thieân Chuùa vaø söï hieäp nhaát toaøn
theå nhaân loaïi" ( 44).
Theo kinh nghieäm haèng ngaøy, söùc maïnh hieäp nhaát cuûa
thaân mình Ñöùc Kitoâ, choáng laïi nhöõng maàm moáng tan raõ giöõa con
ngöôøi vôùi nhau ñang baùm saâu vaøo nhaân loaïi do toäi loãi. Vì leõ
ñoù, Bí Tích Thaùnh Theå, khi xaây döïng Giaùo Hoäi, cuõng kieán taïo coäng
ñoàng nhaân loaïi.
25. Vieäc toân suøng Thaùnh Theå ngoaøi thaùnh leã mang moät
giaù trò voâ song trong ñôøi soáng Giaùo Hoäi. Vieäc toân suøng ñöôïc
phoái hôïp chaët cheû vôùi vieäc cöû haønh Hy teá Thaùnh Theå. Söï hieän
dieän cuûa Chuùa Kitoâ döôùi hình baùnh röôïu ñöôïc giöõ laïi sau
thaùnh leã söï hieän dieän naày toàn taïi bao laâu hình baùnh vaø
röôïu vaãn coøn (45) phaùt xuaát töø vieäc cöû haønh hy teá vaø
höôùng veà vieäc hieäp thoâng bí tích hay thieâng lieâng (46). Caùc muïc
töû coù nhieäm vuï khuyeán khích, baèng caû chöùng taù caù nhaân, vieäc
toân suøng Thaùnh Theå, ñaëc bieät laø vieäc Chaàu Thaùnh Theå, cuõng nhö
vieäc toân thôø Chuùa Kitoâ hieän dieän trong hình baùnh röôïu (47).
Troø chuyeän thaân maät vôùi Ngaøi, vaø nghieâng mình vaøo
loøng Ngaøi nhö moân ñeä yeâu daáu (Ga 13,25), xuùc ñoäng tröôùc tình yeâu
voâ bieân cuûa traùi tim Ngaøi laø moät ñieàu thieän haûo. Quaû thaät vaøo
thôøi ñaïi chuùng ta, Kitoâ giaùo phaûi troåi vöôït nhaát laø trong "
ngheä thuaät caàu nguyeän", (48) laøm sao ta khoâng caûm thaáy laïi coù nhu
caàu môùi ñöôïc ôû laïi laâu giôø, troø chuyeän thieâng lieâng, toân
thôø im laëng, trong thaùi ñoä yeâu thöông, tröôùc maët Chuùa Kitoâ hieän
dieän trong bí tích thaùnh? Anh chò em thaân meán, nhieàu laàn toâi ñaõ coù
kinh nghieäm naày vaø toâi ñaõ muùc laáy töø ñoù söùc maïnh, an uûi vaø
söï naâng ñôõ.
Nhieàu vò thaùnh ñaõ neâu göông cho ta trong thöïc haønh
naày, ñöôïc huaán quyeàn ca ngôïi vaø khuyeán khích raát nhieàu laàn (49).
Thaùnh Anphongsoâ Ligoâri ñaõ troåi vöôït ñaëc bieät trong laõnh vöïc
naày, Ngaøi vieát: "Trong taát caû moïi vieäc toân suøng, vieäc toân
thôø Chuùa Gieâsu trong Bí Tích Thaùnh Theå laø nhaát sau caùc bí tích, raát
ñeïp loøng Chuùa vaø raát höõu ích cho chuùng ta"(50). Thaùnh Theå laø
moät kho taøng voâ giaù: cöû haønh, hay toân thôø laâu giôø ngoaøi thaùnh
leã giuùp chuùng ta muùc laáy chính nguoàn maïch cuûa aân suûng. Moät coäng
ñoaøn Kitoâ höõu naøo muoán coù khaû naêng chieâm ngaém khuoân maët Chuùa
Kitoâ nhieàu hôn, nhö toâi ñaõ ñeà nghò trong nhöõng toâng thö Novo millenio
ineunte (Böôùc vaøo ngaøn naêm môùi) vaø Rosarium Virginis Mariae (Kinh Maân
Coâi cuûa Ñöùc Trinh Nöõ Maria), khoâng theå naøo laïi khoâng phaùt trieån
ñoàng thôøi khía caïnh naày cuûa vieäc toân suøng Thaùnh Theå, vì noù keùo
daøi vaø nhaân leân nhöõng hoa traùi cuûa vieäc thoâng hieäp vaøo Mình vaø
Maùu Chuùa. "Trong ngaøy ngöôøi tín höõu khoâng neân boû vieäc Vieáng
Thaùnh Theå ñöôïc löu giöõ trong caùc nhaø thôø vôùi loøng toân kính
ñaëc bieät, ôû moät nôi cao troïng, phuø hôïp vôùi luaät phuïng vuï.
Nhöõng laàn vieáng Thaùnh Theå nhö vaäy laø daáu hieäu toû loøng bieát ôn,
laø caùch dieãn taû tình yeâu vaø nhaän ra söï hieän dieän cuûa Chuùa"
(50* ).
CHÖÔNG III: ÑAËC TÍNH TOÂNG TRUYEÀN CUÛA BÍ TÍCH
THAÙNH THEÅ VAØ GIAÙO HOÄI TÍNH TOÂNG
26. Nhö toâi ñaõ nhaéc laïi ôû treân, Bí Tích Thaùnh Theå
xaây döïng Giaùo Hoäi vaø Giaùo Hoäi laøm neân Bí Tích Thaùnh Theå, vì
theá moái lieân heä hai beân raát chaët cheõ. Ñieàu ñoù chính xaùc ñeán
noåi chuùng ta coù theå aùp duïng vaøo Maàu Nhieäm Thaùnh Theå nhöõng gì
chuùng ta noùi veà Giaùo Hoäi khi chuùng ta tuyeân xöng Giaùo Hoäi laø
"duy nhaát, thaùnh thieän, coâng giaùo vaø toâng truyeàn" trong Kinh Tin
Kính Nixeâ-Constantinoáp. Bí Tích Thaùnh Theå cuõng duy nhaát vaø coâng giaùo.
Bí Tích Thaùnh Theå cuõng thaùnh thieän, vaø hôn theá nöõa, laø Bí Tích
Raát Thaùnh. Nhöng treân heát, giôø ñaây chuùng toâi muoán chuù troïng
ñeán ñaëc tính toâng truyeàn cuûa Bí Tích Thaùnh Theå.
27. Khi giaûi thích Giaùo Hoäi laø toâng truyeàn, saùch Giaùo
Lyù Hoäi Thaùnh Coâng Giaùo phaân bieät ba yù nghóa trong caùch noùi ñoù.
Moät ñaøng, "Giaùo Hoäi ñaõ vaø ñang ñöôïc xaây döïng treân
"neàn taûng caùc toâng ñoà" (Ep 2,20) laø nhöõng chöùng nhaân ñaõ
ñöôïc chính Chuùa Kitoâ tuyeån choïn vaø sai ñi" ( 51 ). Khôûi ñaàu
cuûa Bí Tích Thaùnh Theå cuõng ñaõ coù caùc toâng ñoà, khoâng phaûi vì
theá maø bí tích naày khoâng baét nguoàn töø chính Chuùa Kitoâ, nhöng bôûi
vì Chuùa Gieâsu ñaõ trao cho caùc toâng ñoà vaø ñöôïc caùc ngaøi vaø
caùc ñaáng keá vò truyeàn laïi cho ñeán chuùng ta. Chính trong söï tieáp
noái haønh ñoäng cuûa caùc toâng ñoà, vaâng theo leänh truyeàn cuûa Chuùa
maø Giaùo Hoäi cöû haønh Bí Tích Thaùnh Theå qua doøng thôøi gian.
YÙ nghóa thöù hai cuûa tính toâng truyeàn cuûa Giaùo Hoäi
ñöôïc Saùch Giaùo Lyù neâu roõ laø "Giaùo Hoäi gìn giöõ vaø löu
truyeàn giaùo huaán, kho taøng quí giaù, nhöõng lôøi laønh maïnh ñaõ
ñöôïc nghe töø caùc toâng ñoà vôùi söï trôï giuùp cuûa Chuùa Thaùnh
Thaàn ñang ôû trong Giaùo Hoäi"(52). Cuõng theo yù nghóa naày, Bí Tích
Thaùnh Theå coù tính toâng truyeàn vì ñöôïc cöû haønh ñuùng nhö nieàm
tin cuûa caùc toâng ñoà. Theo doøng lòch söû 2000 naêm qua cuûa Daân Giao
Öôùc Môùi, Huaán Quyeàn ñaõ xaùc ñònh giaùo thuyeát veà Bí Tích Thaùnh
Theå trong nhieàu dòp khaùc nhau, ngay caû trong nhöõng ñieàu lieân heä ñeán
töø ngöõ chính xaùc, vaø ñieàu ñoù chính laø ñeå baûo veä ñöùc tin
toâng truyeàn trong Maàu Nhieäm thaät cao caû naày. Nieàm tin naày vaãn khoâng
thay ñoåi vaø ñieàu ñoù raát thieát yeáu ñoái vôùi Giaùo Hoäi.
28. Sau cuøng, Giaùo Hoäi toâng truyeàn coù nghóa laø:
"Giaùo hoäi vaãn tieáp tuïc ñöôïc caùc toâng ñoà daïy doã, thaùnh
hoùa vaø höôùng daãn cho ñeán ngaøy Chuùa Kitoâ trôû laïi nhôø nhöõng
vò keá nhieäm caùc ngaøi trong nhieäm vuï muïc töû: Giaùm muïc ñoaøn,
"vôùi söï giuùp ñôõ cuûa caùc linh muïc, hieäp thoâng vôùi Ñaáng
keá vò Thaùnh Pheâroâ laø muïc töû toái cao cuûa Giaùo Hoäi" (53). Keá
vò caùc toâng ñoà trong söù meänh muïc töû ñoøi hoûi phaûi coù bí tích
truyeàn chöùc, nghóa laø phaûi coù vieäc phong chöùc giaùm muïc lieân tuïc
vaø thaønh söï, baét ñaàu töø nhöõng nguoàn goác ñaàu tieân (54). Vieäc
keá vò naày raát thieát yeáu ñeå coù Giaùo Hoäi ñuùng nghóa vaø troøn
ñaày.
Bí Tích Thaùnh Theå cuõng dieãn taû yù nghóa cuûa tính
toâng truyeàn. Quaû thaät, nhö Coâng Ñoàng Vaticanoâ II ñaõ daïy, "caùc
tín höõu, nhôø chöùc tö teá vöông giaû cuõng goùp phaàn vaøo vieäc hieán
daâng Thaùnh Theå theo vò trí cuûa hoï" (55), nhöng chính linh muïc
ñöôïc truyeàn chöùc môùi " cöû haønh Hy teá Thaùnh Theå trong tö
caùch cuûa Chuùa Kitoâ vaø hieán daâng cho Chuùa Cha nhaân danh toaøn theå tín
höõu"(56). Vì leõ aáy maø trong Saùch Leã Roâma ñaõ quy ñònh chæ moät
mình linh muïc ñoïc kinh nguyeän Thaùnh Theå, trong khi ñoù giaùo daân thinh
laëng hieäp yù trong ñöùc tin (57).
29. Cuïm töø ñöôïc Coâng Ñoàng Vaticanoâ II söû duïng
nhieàu laàn: "nhöõng ai ñaõ nhaän chöùc tö teá thöøa taùc (?.) môùi
cöû haønh Hy Teá Thaùnh Theå trong tö caùch cuûa Chuùa Kitoâ"(58) ñaõ
ñöôïc khaéc saâu trong lôøi daïy cuûa giaùo huaán Toâng Toøa nhö toâi
ñaõ coù dòp xaùc ñònh roõ, in persona Christi, coù nghóa maïnh hôn laø
"nhaân danh" hay "thay theá" Chuùa Kitoâ. In persona: nghóa laø
trong söï ñoàng nhaát ñaëc bieät, mang tính bí tích, vôùi "vò
Thöôïng Teá cuûa Giao Öôùc vónh cöõu", Ñaáng laø taùc giaû vaø laø
chuû theå chính cuûa Hy Teá baûn thaân, trong ñoù khoâng ai thay theá
ñöôïc"(60). Trong nhieäm cuïc cöùu ñoä do Chuùa Kitoâ aán ñònh, taùc
vuï cuûa caùc linh muïc ñaõ laõnh nhaän bí tích Truyeàn Chöùc Thaùnh, cho
thaáy raèng Bí Tích Thaùnh Theå maø caùc ngaøi cöû haønh laø moät hoàng
aân troåi vöôït haún thaåm quyeàn cuûa coäng ñoaøn vaø trong moïi tröôøng
hôïp, taùc vuï aáy vaãn baát khaû thay theá ñeå noái lieàn moät caùch
thaønh söï vieäc truyeàn pheùp Thaùnh Theå vôùi Hy Teá Thaäp Giaù vaø Böõa
Tieäc Ly.
Ñeå thöïc söï laø moät coäng ñoaøn Thaùnh Theå, coäng
ñoaøn ñang tuï hoïp ñeå cöû haønh Bí Tích Thaùnh Theå buoäc phaûi coù
linh muïc ñaõ ñöôïc truyeàn chöùc chuû toïa. Ñaøng khaùc, coäng ñoaøn
khoâng theå töï cung caáp cho mình thöøa taùc vieân coù chöùc thaùnh. Vò
naày laø moät hoàng aân maø coäng ñoaøn laõnh nhaän qua trung gian cuûa giaùm
muïc, ngöôøi keá nhieäm caùc toâng ñoà. Chính giaùm muïc, nhôø bí tích
Truyeàn Chöùc Thaùnh, taïo ra moät linh muïc môùi, ban cho ngaøi quyeàn
truyeàn pheùp Thaùnh Theå. Vì theá, " khoâng ai trong coäng ñoaøn ñöôïc
cöû haønh maàu nhieäm Thaùnh Theå ngoaøi linh muïc ñaõ ñöôïc truyeàn
chöùc, nhö Coâng Ñoàng Lateâranoâ IV ñaõ coâng boá roõ raøng"(61).
30. Giaùo Lyù cuûa Hoäi Thaùnh Coâng Giaùo veà taùc vuï linh
muïc trong töông quan vôùi Bí Tích Thaùnh Theå cuõng nhö giaùo lyù veà Hy
Teá Thaùnh Theå laø ñeà taøi cho caùc cuoäc ñoái thoaïi höõu ích trong
khuoân khoå cuûa hoaït ñoäng ñaïi keát nhöõng thaäp nieân gaàn ñaây.
Chuùng ta phaûi caûm taï Chuùa Ba Ngoâi chí thaùnh, vì trong laõnh vöïc naày,
ñaõ coù nhöõng tieán trieån coù yù nghóa vaø nhöõng söï xích laïi gaàn
nhau, laøm cho chuùng ta hy voïng moät töông lai hieäp thoâng troïn veïn trong
ñöùc tin. Lôøi nhaän ñònh cuûa Coâng Ñoàng veà caùc coäng ñoaøn giaùo
hoäi khaùc nhau, ñaõ coù töø thôøi theá kyû XVI, vaø ly khai vôùi Giaùo
Hoäi Coâng Giaùo, vaãn coøn hoaøn toaøn giaù trò: "Maëc duø nhieàu coäng
ñoaøn giaùo hoäi ly khai vôùi chuùng ta, khoâng duy trì söï hieäp nhaát
toaøn veïn vôùi chuùng ta, vaø maëc duø chuùng ta tin hoï khoâng coøn giöõ
ñöôïc baûn chaát ñích thöïc vaø nguyeän veïn cuûa Maàu Nhieäm Thaùnh
Theå nhaát laø vì thieáu Bí Tích Truyeàn Chöùc, tuy nhieân, khi hoï töôûng
nieäm caùi cheát vaø söï phuïc sinh cuûa Chuùa trong Tieäc Thaùnh Theå, hoï
tuyeân xöng ñieàu ñoù coù nghóa laø söï soáng vôùi Chuùa Kitoâ vaø hoï
mong ñôïi ngaøy trôû laïi vinh quang cuûa Ngöôøi(62).
Caùc tín höõu coâng giaùo, tuy phaûi toân troïng nhöõng
xaùc tín toân giaùo cuûa caùc anh em ly khai, phaûi traùnh tham döï vaøo vieäc
röôùc leã trong nhöõng buoåi cöû haønh cuûa hoï, ñeå khoâng dung döôõng
moät söï haøm hoà naøo veà baûn chaát cuûa Thaùnh Theå vaø, do ñoù thieáu
soùt trong boån phaän laøm chöùng cho söï thaät moät caùch trong saùng.
Ñieàu naày coù theå seõ laøm chaäm laïi böôùc tieán tôùi söï hieäp
nhaát höõu hình troïn veïn. Cuõng vaäy, khoâng theå döï kieán thay theá
Thaùnh Leã Chuùa Nhaät baèng nhöõng buoåi suy toân Lôøi Chuùa ñaïi keát,
baèng nhöõng buoåi hoäi hoïp caàu nguyeän chung vôùi nhöõng Kitoâ höõu
cuûa caùc coäng ñoaøn Giaùo Hoäi ñaõ noùi ôû treân, hay baèng söï tham
döï vaøo nhöõng buoåi cöû haønh phuïng vuï cuûa hoï. Nhöõng cöû haønh
vaø gaëp gôõ nhö theá ñaùng taùn döông trong moät vaøi tröôøng hôïp
naøo ñoù, nhaèm muïc ñích chuaån bò cho söï hieäp thoâng troïn veïn töøng
mong öôùc, keå caû hieäp thoâng Thaùnh Theå, nhöng nhöõng ñieàu ñoù cuõng
khoâng thay theá thaùnh leã ñöôïc.
Quyeàn truyeàn pheùp Thaùnh Theå chæ daønh rieâng cho giaùm
muïc vaø linh muïc maø thoâi, vieäc naày khoâng laøm suy giaûm giaù trò cuûa
caùc phaàn töû khaùc trong daân Chuùa, vì moïi ngöôøi ñeàu ñöôïc
höôûng nhôø hoàng aân naày trong söï hieäp thoâng vaøo Thaân Theå duy
nhaát cuûa Chuùa Kitoâ laø Giaùo Hoäi.
31. Neáu Thaùnh Theå laø trung taâm vaø choùp ñænh cuûa
ñôøi soáng Giaùo Hoäi, noù cuõng laø nhö theá ñoái vôùi taùc vuï linh
muïc. Vì vaäy, khi taï ôn Chuùa Gieâsu Kitoâ, Chuùa chuùng ta, toâi muoán
laëp laïi raèng Thaùnh Theå laø "leõ soáng chính yeáu vaø trung taâm
cuûa bí tích truyeàn chöùc ñöôïc khai sinh thöïc söï ngay töø luùc
thieát laäp Thaùnh Theå vaø cuøng vôùi Thaùnh Theå" (63).
Nhöõng hoaït ñoäng muïc vuï cuûa linh muïc raát ña daïng.
Neáu nghó ñeán nhöõng ñieàu kieän xaõ hoäi vaø vaên hoùa cuûa theá giôùi
hoâm nay, thì deã hieåu raèng caùc linh muïc bò rình raäp bôûi nguy cô phaân
taùn trong nhieàu coâng vieäc khaùc nhau. Coâng Ñoàng Vaticanoâ II ñaõ nhaän
thaáy raèng baùc aùi muïc vuï laø moái daây lieân keát ñôøi soáng vaø
hoaït ñoäng cuûa caùc ngaøi. Coâng Ñoàng theâm: " Baùc aùi muïc vuï
phaùt xuaát tröôùc tieân töø nôi Hy Teá Thaùnh Theå, do ñoù Hy Teá Thaùnh
Theå laø trung taâm vaø goác reã cuûa toaøn theå ñôøi soáng linh
muïc"(64). Vì theá, ngöôøi ta hieåu ñöôïc taàm quan troïng cho ñôøi
soáng thieâng lieâng cuûa linh muïc, cuõng nhö cho lôïi ích cuûa Giaùo Hoäi
vaø theá giôùi, cuûa vieäc thöïc thi lôøi khuyeân cuûa Coâng Ñoàng laø
cöû haønh Bí Tích Thaùnh Theå haèng ngaøy, "duø vieäc cöû haønh khoâng
theå coù giaùo daân hieän dieän , vaãn laø haønh ñoäng cuûa Chuùa Kitoâ vaø
Giaùo Hoäi"(65). Baèng caùch theá naày, linh muïc môùi ñuû söùc thaéng
vöôït taát caû nhöõng caêng thaúng laøm cho ngaøi bò phaân taùn trong cuoäc
soáng; môùi tìm thaáy trong Hy Teá Thaùnh Theå, trung taâm ñích thöïc cuûa
ñôøi soáng vaø taùc vuï, sinh löïc thieâng lieâng caàn thieát ñeå ñöông
ñaàu vôùi nhöõng coâng vieäc muïc vuï ña daïng. Nhö theá, nhöõng ngaøy
soáng cuûa ngaøi seõ thöïc söï trôû neân Thaùnh Theå.
Bí Tích Thaùnh Theå laø trung taâm ñôøi soáng vaø taùc vuï
cuûa linh muïc, cuõng laø trung taâm muïc vuï veà ôn goïi linh muïc. Tröôùc
tieân, vì lôøi nguyeän caàu cho ôn goïi tìm thaáy nôi Bí Tích Thaùnh Theå
moâi tröôøng keát hieäp raát saâu xa vôùi lôøi caàu nguyeän cuûa Chuùa
Kitoâ, vò Thöôïng Teá vónh haèng; nhöng cuõng vì söï chuù taâm thi haønh
taùc vuï Thaùnh Theå cuûa linh muïc, coäng vôùi vieäc tham döï yù thöùc,
soáng ñoäng vaø hieäu naêng cuûa caùc tín höõu vaøo Bí Tích Thaùnh Theå,
taïo neân cho giôùi treû moät maãu göông höõu hieäu vaø moät khích leä
ñaùp traû caùch quaõng ñaïi tieáng goïi cuûa Thieân Chuùa. Chính Thieân
Chuùa thöôøng söû duïng maãu göông baùc aùi muïc vuï haêng say cuûa moät
linh muïc ñeå tuoân traøn vaø laøm taêng trieån trong taâm hoàn ngöôøi treû
haït gioáng ôn goïi linh muïc.
32. Taát caû nhöõng ñieàu ñoù cho thaáy tình traïng ñau
ñôùn vaø baát thöôøng cuûa moät coäng ñoaøn Kitoâ höõu, hoäi ñuû moïi
ñieàu kieän cuûa moät giaùo xöù veà con soá vaø söï ña daïng cuûa giaùo
daân nhöng laïi thieáu vaéng moät linh muïc ñeå höôùng daãn. Quaû vaäy,
moät giaùo xöù laø moät coäng ñoaøn nhöõng ngöôøi ñaõ ñöôïc röûa
toäi, hoï dieãn taû vaø cuûng coá caên tính cuûa mình qua vieäc cöû haønh
Bí Tích Thaùnh Theå. Nhöng vieäc aáy ñoøi phaûi coù söï hieän dieän cuûa
moät linh muïc, vì chæ ngaøi môùi coù quyeàn teá leã trong tö caùch cuûa
Chuùa Kitoâ (in persona Christi). Khi moät coäng ñoaøn naøo thieáu vaéng linh
muïc, ngöôøi ta tìm caùch giaûi quyeát moät caùch thích ñaùng vaán ñeà
ñoù, ñeå coù theå tieáp tuïc nhöõng cöû haønh phuïng vuï Ngaøy Chuùa
Nhaät, vaø trong tröôøng hôïp naày, nhöõng tu só hay giaùo daân höôùng
daãn anh chò em mình trong vieäc caàu nguyeän ñeàu thi haønh moät caùch ñaùng
khen chöùc tö teá phoå quaùt cuûa taát caû caùc tín höõu, coù neàn taûng
trong aân suûng cuûa Bí Tích Röûa Toäi. Nhöng nhöõng giaûi phaùp aáy chæ
ñöôïc xem nhö taïm thôøi trong luùc coäng ñoaøn ñang chôø coù linh muïc.
Tính chaát baát toaøn veà maët bí tích cuûa nhöõng cöû
haønh phuïng vuï aáy tröôùc heát phaûi khuyeán khích taát caû coäng ñoaøn
caàu nguyeän khaån thieát hôn ñeå Chuùa sai thôï ñeán gaët luùa cuûa
Ngaøi( x. Mt 9,38); noù cuõng thuùc ñaåy coäng ñoaøn vaän duïng taát caû
nhöõng yeáu toá caàn thieát khaùc ñeå coå voõ vieäc muïc vuï ôn goïi moät
caùch thích hôïp, nhöng khoâng chieàu theo caùm doã tìm nhöõng giaûi phaùp
haï thaáp ñoøi hoûi nhöõng ñöùc tính luaân lyù vaø moät söï ñaøo taïo
caàn thieát cho caùc öùng sinh linh muïc.
33. Khi thieáu linh muïc, vieäc tham gia vaøo coâng vieäc muïc
vuï cuûa moät giaùo xöù ñaõ ñöôïc trao phoù cho nhöõng giaùo daân khoâng
coù chöùc thaùnh, nhöõng ngöôøi naày caàn phaûi yù thöùc nhö Coâng
Ñoàng Vaticanoâ II daïy "khoâng moät coäng ñoaøn Kitoâ höõu naøo
ñöôïc thieát laäp maø khoâng laáy vieäc cöû haønh Bí Tích Thaùnh Theå
chí thaùnh laøm goác reå vaø trung taâm cuûa mình" (66). Vì theá, hoï
phaûi lo sao cho coäng ñoaøn luoân "khao khaùt" thöïc söï Bí Tích
Thaùnh Theå. Söï khao khaùt naày giuùp hoï khoâng boû qua moät dòp naøo ñeå
ñöôïc tham döï Thaùnh Leã, lôïi duïng caû söï coù maët tình côø cuûa
moät linh muïc, mieãn laø vò naày khoâng bò ngaên trôû theo giaùo luaät.
CHÖÔNG IV: THAÙNH THEÅ VAØ SÖÏ HIEÄP THOÂNG GIAÙO
HOÄI
34. Naêm 1985, phieân hoïp khoaùng ñaïi ñaëc bieät cuûa
Thöôïng Hoäi Ñoàng Giaùm Muïc ñaõ nhìn thaáy trong "giaùo hoäi hoïc
veà hieäp thoâng" yù töôûng chuû ñaïo vaø cô baûn cuûa nhöõng vaên
kieän Coâng Ñoàng Vaticanoâ II (67). Trong cuoäc löõ haønh traàn theá, Giaùo
Hoäi ñöôïc keâu môøi gìn giöõ vaø phaùt trieån söï hieäp thoâng vôùi
Thieân Chuùa Ba Ngoâi vaø giöõa caùc tín höõu vôùi nhau. Höôùng veà muïc
ñích ñoù, Giaùo Hoäi luoân coù saün Lôøi Chuùa vaø caùc Bí Tích, ñaëc
bieät laø Bí Tích Thaùnh Theå, nhôø ñoù maø Giaùo Hoäi luoân "soáng
ñoäng vaø lôùn maïnh" (68) vaø ñoàng thôøi trong ñoù Giaùo hoäi töï
dieãn taû chính mình. Khoâng phaûi ngaãu nhieân maø töø ngöõ hieäp thoâng
laïi trôû thaønh moät trong nhöõng danh töø chuyeân bieät cuûa Bí Tích Raát
cao caû naøy.
Do vaäy, Bí Tích Thaùnh Theå ñöôïc xem nhö choùp ñænh
cuûa taát caû caùc bí tích, vì Bí Tích Thaùnh Theå luoân theå hieän moät
caùch hoaøn haûo nhaát söï hieäp thoâng vôùi Thieân Chuùa Cha, nhôø söï
ñoàng hình daïng vôùi Chuùa Con duy nhaát bôûi taùc ñoäng cuûa Chuùa
Thaùnh Thaàn. Vôùi moät nieàm tin saâu saéc, moät trong nhöõng taùc giaû
thôøi danh cuûa truyeàn thoáng byzantin, ñaõ dieãn taû chaân lyù naøy khi
baøn ñeán Bí Tích Thaùnh Theå: "Nhö theá maàu nhieäm naøy thaät hoaøn
haûo, khaùc vôùi moïi nghi thöùc khaùc, vaø noù daãn thaúng ñeán choùp
ñænh cuûa moïi ôn ích, vì ñoù cuõng laø cöùu caùnh tuyeät ñænh cuûa
moïi coá gaéng con ngöôøi. Bôûi vì chuùng ta gaëp chính Thieân Chuùa trong
maàu nhieäm aáy, vaø chính Thieân Chuùa keát hôïp vôùi chuùng ta baèng moät
moái lieân keát hoaøn haûo nhaát." (69). Chính vì theá maø vun troàng
trong caùc taâm hoàn nieàm ao öôùc Bí Tích Thaùnh Theå trieàn mieân laø
ñieàu raát thích hôïp. Cuõng chính vì theá ñaõ khai sinh moät caùch thöùc
"röôùc leã thieâng lieâng", ñöôïc phoå bieán toát ñeïp töø
nhieàu theá kyû trong Giaùo Hoäi vaø raát ñöôïc caùc baäc thaày thaùnh
thieän veà ñôøi soáng thieâng lieâng khuyeán khích. Thaùnh Teâreâsa Gieâsu
ñaõ vieát: "Khi baïn khoâng theå röôùc leã trong thaùnh leã ñöôïc
thì baïn haõy röôùc leã thieâng lieâng vaäy, vì ñoù laø moät caùch thöùc
mang laïi nhieàu lôïi ích [...]; baèng caùch ñoù baïn ghi khaéc trong loøng
tình yeâu saâu xa vôùi Chuùa chuùng ta." (70).
35. Tuy nhieân cöû haønh Bí Tích Thaùnh Theå khoâng theå laø
khôûi ñieåm cho söï hieäp thoâng ñöôïc vì söï hieäp thoâng ñaõ
ñöôïc xem nhö hieän höõu roài vaø sau ñoù môùi cuûng coá vaø ñöa
leân möùc hoaøn haûo. Chính Bí Tích dieãn taû moái daây hieäp thoâng ñoù,
moät maët trong chieàu kích voâ hình cuûa noù, chieàu kích naày noái keát
chuùng ta vôùi Chuùa Cha vaø chuùng ta vôùi nhau trong Ñöùc Kitoâ qua taùc
ñoäng cuûa Chuùa Thaùnh Thaàn, maët khaùc, trong chieàu kích höõu hình ñoøi
hoûi söï hieäp thoâng trong giaùo huaán cuûa caùc Toâng Ñoà, trong caùc bí
tích vaø trong phaåm traät. Töông quan chaët cheõ giöõa yeáu toá voâ hình
vaø yeáu toá höõu hình cuûa söï hieäp thoâng Giaùo Hoäi caáu taïo neân
Giaùo Hoäi nhö Bí Tích cöùu ñoä (71). Chæ trong boái caûnh naøy môùi coù
vieäc cöû haønh Bí Tích Thaùnh Theå hôïp phaùp vaø söï tham döï ñích
thöïc vaøo bí tích naøy. Heä quaû laø coù moät ñoøi buoäc noäi taïi ñoái
vôùi Bí Tích Thaùnh Theå: phaûi ñöôïc cöû haønh trong söï hieäp thoâng
vaø, cuï theå hôn, trong söï toaøn veïn cuûa nhöõng ñieàu kieän ñoøi
hoûi.
36. Söï hieäp thoâng voâ hình, duø töï baûn chaát luoân
luoân taêng tröôûng, ñoøi hoûi ñôøi soáng aân suûng, nhôø ñoù chuùng ta
trôû thaønh "nhöõng ngöôøi ñöôïc tham döï vaøo baûn tính Thieân
Chuùa" (2 P 1,4), vaø vieäc thöïc haønh nhöõng nhaân ñöùc, tin, caäy,
meán. Quaû thaät, chæ nhö theá môùi thieát laäp ñöôïc söï hieäp thoâng
ñích thöïc vôùi Chuùa Cha, Chuùa Con vaø ChuùaThaùnh Thaàn. Ñöùc tin
khoâng theå ñuû; maø coøn phaûi beàn vöõng trong ôn thaùnh vaø trong ñöùc
aùi baèng caùch löu laïi "caû hoàn" "caû xaùc" trong loøng
Giaùo Hoäi (72); vì theá, noùi nhö Thaùnh Phaoloâ "ñöùc tin haønh ñoäng
nhôø ñöùc aùi" (Gl 5,6).
Söï toân troïng toaøn theå nhöõng moái lieân keát voâ hình
laø moät nghóa vuï ñaïo ñöùc nghieâm nhaët ñoái vôùi baát cöù ngöôùi
Kitoâ höõu naøo muoán tham döï hoaøn toaøn vaøo Bí Tích Thaùnh Theå khi
röôùc Mình vaø Maùu Ñöùc Kitoâ. Cuõng chính Toâng Ñoà Phaoloâ nhaéc
nhôû tín höõu boån phaän naøy baèng lôøi caûnh caùo: "Ai naáy phaûi
töï xeùt mình, roài haõy aên baùnh vaø uoáng cheùn naøy" (1Cr 11, 28).
Vôùi taát caû taøi huøng bieän cuûa mình, thaùnh Gioan Kim Khaåu ñaõ khuyeán
khích caùc tín höõu: "Toâi cuõng theá, toâi lôùn tieáng van naøi, toâi
xin vaø van naøi anh em, ñöøng böôùc tôùi baøn thaùnh naøy vôùi moät taàm
hoàn oâ ueá vaø hö ñoán. Moät thaùi ñoä nhö theá khoâng theå goïi laø
röôùc Chuùa, ngay nhö neáu anh em coù röôùc Chuùa haøng ngaøn laàn ñi
nöõa thì chæ chuoác laáy aùn phaït, ray röùc vaø söï gia taêng hình phaït
maø thoâi" (73).
Cuõng trong vieãn töôïng aáy, Saùch Giaùo Lyù Hoäi Thaùnh
Coâng Giaùo ñaõ xaùc ñònh laïi moät caùch ñuùng ñaén raèng "Ai bieát
mình ñang maéc toäi troïng, phaûi laõnh nhaän Bí Tích Hoaø Giaûi tröôùc khi
ñeán röôùc leã" (74). Vì theá toâi öôùc muoán noùi laïi raèng quy
luaät naày vaãn coøn vaø seõ coøn giaù trò maõi trong Giaùo Hoäi, quy luaät
maø Coâng Ñoàng Triñentinoâ ñaõ aùp duïng cuï theå lôøi khuyeán caùo
nghieâm khaéc cuûa Toâng Ñoà Phaoloâ khi khaúng ñònh raèng, ñeå coù theå
röôùc leã caùch xöùng ñaùng "neáu ai bieát mình ñang ôû trong tình
traïng toäi troïng, thì phaûi ñi xöng thuù toäi mình tröôùc ñaõ" (75).
37. Bí Tích Thaùnh Theå vaø Bí Tích Hoøa Giaûi laø hai bí
tích ñöôïc lieân keát maät thieát vôùi nhau. Neáu Thaùnh Theå hieän taïi
hoùa Hy Teá cöùu ñoä cuûa Thaäp Giaù, khoâng ngöøng löu truyeàn baèng bí
tích, thì ñieàu ñoù coù nghóa laø töø Bí Tích naøy phaùt xuaát moät
ñoøi buoäc hoaùn caûi lieân tuïc, ñaùp laïi töø chính baûn thaân lôøi
khuyeán caùo maø Thaùnh Phaoloâ ngoû vôùi tín höõu thaønh Coârintoâ:
"Nhaân danh Ñöùc Kitoâ, chuùng toâi naøi xin anh em haõy laøm hoøa vôùi
Thieân Chuùa" (2Cl 5,20). Neáu ngöôøi Kitoâ höõu mang trong taâm hoàn
gaùnh naëng cuûa moät toäi troïng thì cuoäc haønh trình hoái caûi qua Bí
Tích Hoaø Giaûi, trôû thaønh moät böôùc ñöôøng boù buoäc phaûi ñi qua
ñeå tham döï hoaøn toaøn vaøo Hy Teá Thaùnh Theå.
Leõ dó nhieân, phaùn quyeát veà tình traïng aân suûng thuoäc
quyeàn cuûa chính ñöông söï, vì ñoù laø moät phaùn quyeát cuûa löông
taâm. Tuy nhieân, trong tröôøng hôïp moät haønh vi beân ngoaøi vi phaïm
nghieâm troïng, coâng khai vaø lieân tuïc luaät luaân lyù, Giaùo Hoäi trong
söï lo laéng muïc vuï veà traät töï coäng ñoàng vaø vì loøng toân kính
Bí Tích, khoâng theå khoâng caûm thaáy lieân quan. Tình traïng maâu thuaãn
luaân lyù coâng khai naøy ñaõ ñöôïc ñeà caäp ñeán trong Giaùo Luaät veà
vieäc töø choái khoâng cho röôùc leã nhöõng ai "ngoan coá ôû trong
toäi troïng toû töôøng" (76).
38. Nhö toâi ñaõ nhaéc ñeán, söï hieäp thoâng Gíaùo Hoäi
cuõng höõu hình, vaø töï dieãn taû qua nhöõng moái lieân heä ñöôïc
chính Coâng Ñoàng neâu leân trong giaùo huaán cuûa mình: "Nhöõng
ngöôøi ñöôïc gia nhaäp hoaøn toaøn vaøo coäng ñoaøn Giaùo Hoäi laø
nhöõng ai laõnh nhaän Thaùnh Thaàn cuûa Ñöùc Kitoâ, chaáp nhaän troïn veïn
toå chöùc vaø taát caû nhöõng phöông theá cöùu roãi ñaõ ñöôïc Giaùo
Hoäi thieát laäp, vaø nhôø nhöõng moái daây lieân heä do vieäc tuyeân xöng
ñöùc tin, caùc bí tích, vieäc cai quaûn vaø söï hieäp thoâng cuûa Giaùo
Hoäi, hoï lieân keát vôùi Chuùa Kitoâ trong toå chöùc höõu hình maø
Ngöôøi ñieàu khieån nhôø Ñöùc Giaùo Hoaøng vaø caùc Giaùm Muïc"
(77).
Bí Tích Thaùnh Theå, vì laø söï theå hieän bí tích cao quí
nhaát cuûa söï hieäp thoâng trong Giaùo Hoäi, ñoøi buoäc phaûi ñöôïc cöû
haønh trong moät boái caûnh toân troïng nhöõng moái daây lieân keát beân
ngoaøi cuûa söï hieäp thoâng. Moät caùch ñaëc bieät, vì Bí Tích Thaùnh
Theå laø "söï hoaøn taát cuûa ñôøi soáng thieâng lieâng vaø laø cöùu
caùnh cuûa moïi bí tích" (78), ñoøi buoäc nhöõng moái daây hieäp thoâng
trong caùc bí tích phaûi coù thöïc, nhaát laø Bí Tích Röûa Toäi vaø
Truyeàn Chöùc Thaùnh. Khoâng theå naøo cho moät ngöôøi chöa röûa toäi hay
choái töø toaøn boä chaân lyù ñöùc tin veà Maàu Nhieäm Thaùnh Theå
ñöôïc röôùc leã. Ñöùc Kitoâ laø söï thaät vaø Ngaøi laøm chöùng cho
söï thaät (x. Ga 14,6; 18,37); Bí Tích Mình vaø Maùu Ngaøi khoâng chaáp nhaän
söï doái traù.
39. Maët khaùc, vì chính ñaëc ñieåm cuûa söï hieäp thoâng
Giaùo Hoäi vaø moái töông quan cuûa söï hieäp thoâng aáy vôùi Bí Tích
Thaùnh Theå, phaûi nhaéc laïi raèng "Hy teá Thaùnh Theå, duø luoân
ñöôïc cöû haønh trong moät coäng ñoaøn rieâng bieät, khoâng bao giôø laø
moät cöû haønh cuûa rieâng coäng ñoaøn ñoù thoâi: thaät vaäy, khi ñoùn
nhaän söï hieän dieän Thaùnh Theå cuûa Chuùa, coäng ñoaøn cuõng ñoùn nhaän
troïn veïn ôn cöùu ñoä vaø duø beà ngoaøi thöôøng xuyeân laø ñaëc thuø,
coäng ñoaøn cuõng toû loä nhö laø hình aûnh vaø laø söï hieän dieän
thöïc söï cuûa Giaùo Hoäi duy nhaát, thaùnh thieän, coâng giaùo vaø toâng
truyeàn" (79). Töø ñoù phaûi nghó raèng moät coäng ñoaøn thaät söï
laø Thaùnh Theå khoâng ñöôïc kheùp mình laïi, nhö töï ñuû cho mình,
nhöng phaûi hoøa ñoàng vôùi moïi coäng ñoaøn coâng giaùo khaùc.
Söï hieäp thoâng Giaùo Hoäi trong coäng ñoàng Thaùnh Theå
laø söï hieäp thoâng vôùi Giaùm Muïc cuûa mình vaø vôùi Ñöùc Giaùo
Hoaøng Roâma. Thaät vaäy, Giaùm muïc laø nguyeân lyù höõu hình vaø laø neàn
taûng cho söï hieäp nhaát trong Giaùo Hoäi ñòa phöông cuûa mình (80). Do
ñoù khoâng hôïp lyù chuùt naøo neáu Bí Tích tuyeät haûo cuûa söï hieäp
nhaát Giaùo Hoäi laïi ñöôïc cöû haønh maø khoâng coù moät söï hieäp
thoâng ñích thöïc vôùi Giaùm Muïc. Thaùnh Inhaxioâ thaønh Antioâkia ñaõ
vieát: "Chôù gì vieäc cöû haønh Thaùnh Theå naày chæ ñöôïc xem laø
hôïp phaùp khi ñöôïc cöû haønh döôùi söï chuû toïa cuûa Giaùm Muïc hay
cuûa vò ñöôïc ngaøi chæ ñònh" (81). Cuøng moät caùch nhö theá, vì
"Ñöùc Giaùo Hoaøng Roâma, Ñaáng keá vò Thaùnh Pheâroâ, laø nguyeân
lyù vaø laø neàn taûng höõu hình vaø vónh cöûu cuûa söï hieäp nhaát
giöõa caùc Giaùm Muïc cuõng nhö toaøn theå ñoâng ñaûo tín höõu" (82),
söï hieäp thoâng vôùi Ngaøi laø moät ñoøi buoäc noäi taïi cuûa vieäc cöû
haønh Hy Teá Thaùnh Theå. Töø ñoù xuaát phaùt moät chaân lyù saâu xa
ñöôïc phuïng vuï dieãn taû baèng nhieàu caùch: " Moïi cöû haønh
Thaùnh Theå ñöôïc thöïc hieän trong söï hieäp thoâng khoâng nhöõng vôùi
Giaùm Muïc maø coøn vôùi Ñöùc Giaùo Hoaøng, vôùi haøng Giaùm Muïc, vôùi
toaøn theå haøng giaùo só vaø giaùo daân khaép nôi. Moïi cöû haønh Thaùnh
Theå thaønh söï ñeàu dieãn taû söï hieäp thoâng toaøn caàu naøy vôùi
Thaùnh Pheâroâ vaø vôùi toaøn theå Giaùo Hoäi, hoaëc ñoøi hoûi moät caùch
khaùch quan moái hieäp thoâng naøy, nhö trong tröôøng hôïp caùc Giaùo Hoäi
Kitoâ giaùo ly khai vôùi Roâma" (83)
40. Bí Tích Thaùnh Theå taïo söï hieäp thoâng vaø giaùo
duïc söï hieäp thoâng. Thaùnh Phaoloâ ñaõ vieát cho caùc tín höõu thaønh
Coârintoâ, chæ cho hoï thaáy nhöõng chia reõ giöõa hoï bieåu loä trong coäng
ñoaøn tham döï Thaùnh Theå, ñi ngöôïc laïi vôùi ñieàu hoï cöû haønh
laø Böõa AÊn Toái cuûa Chuùa. Vì vaäy, vò Toâng Ñoà keâu môøi hoï suy
nghó veà thöïc taïi ñích thöïc cuûa Bí Tích Thaùnh Theå ñeå ñöa hoï
trôû veà vôùi tinh thaàn hieäp thoâng huynh ñeä (x. 1Cr 11,17-34). Thaùnh
Augustinoâ cuõng ñaõ ñoàng yù söï ñoøi buoäc naøy. Ngaøi nhaéc laïi lôøi
cuûa vò Toâng Ñoà: "Anh em laø thaân theå Ñöùc Kitoâ, vaø anh em laø
nhöõng chi theå cuûa thaân theå aáy"(1Cr 12,27), ngaøi löu yù: " Neáu
anh em laø Thaân Mình cuûa Ñöùc Kitoâ vaø laø caùc chi theå cuûa Ngaøi, thì
bieåu töôïng cuûa chính anh em ñöôïc ñaët treân baøn cuûa Chuùa; ôû
ñoù anh em ñoùn nhaän maàu nhieäm cuûa rieâng mình" (84). Vaø töø ñoù
ngaøi ruùt ra heä quaû naày: "Chuùa chuùng ta ñaõ thaùnh hieán treân
baøn thôø maàu nhieäm söï bình an vaø hieäp nhaát cuûa chuùng ta. Ai nhaän
laõnh maàu nhieäm hieäp nhaát maø khoâng löu laïi trong moái daây lieân heä
bình an, thì khoâng nhaän laõnh maàu nhieäm cuûa mình ñeå ñöôïc cöùu
roãi; hoï nhaän laõnh lôøi chöùng keát aùn hoï" (85).
41. Söï coå voõ ñaëc bieät höõu hieäu cho hieäp thoâng,
ñaëc ñieåm cuûa Bí Tích Thaùnh Theå, laø moät trong nhöõng lyù do cuûa
taàm quan troïng Thaùnh Leã Chuùa Nhaät. Veà phöông dieän naøy vaø veà
nhöõng lyù do ñaõ khieán cho noù trôû neân caàn thieát cho ñôøi soáng
cuûa Giaùo Hoäi vaø cuûa caùc tín höõu, toâi ñaõ baøn raát nhieàu trong
Toâng Thö Ngaøy cuûa Chuùa (Dies Domini) ( 86) veà söï thaùnh hoaù Ngaøy Chuùa
Nhaät. Toâi ñaõ nhaéc laïi raèng ñoái vôùi caùc tín höõu, tham döï
Thaùnh Leã laø moät nghóa vuï buoäc, tröø khi hoï coù moät ngaên trôû
nghieâm troïng naøo, vaø cuõng vaäy, veà phaàn mình caùc Muïc Töû coù boån
phaän töông öùng taïo ñieàu kieän thieát thöïc cho moïi ngöôøi ñeå hoï
thöïc thi huaán giôùi (87). Gaàn ñaây nhaát, trong Toâng Thö Böôùc vaøo
ngaøn naêm môùi (Novo millennio ineunte), nhaèm vaïch ra ñöôøng höôùng muïc
vuï cho Giaùo Hoäi vaøo ñaàu thieân nieân kyû thöù ba, toâi muoán laøm noåi
baät ñaëc bieät Thaùnh Leã Chuùa Nhaät, nhaán maïnh vì sao Thaùnh Leã Chuùa
nhaät raát höõu hieäu cho söï hieäp thoâng: Toâi ñaõ vieát "Bí Tích
Thaùnh Theå laø nôi ñaëc bieät ñeå söï hieäp thoâng luoân ñöôïc loan
baùo vaø ñöôïc gìn giöõ. Ñuùng theá, nhôø tham döï vaøo Bí Tích Thaùnh
Theå, ngaøy cuûa Chuùa cuõng trôû thaønh ngaøy cuûa Giaùo Hoäi, nhö theá
Giaùo Hoäi coù theå thöïc hieän moät caùch coù hieäu quaû vai troø cuûa bí
tích hieäp nhaát" (88).
42. Gìn giöõ vaø phaùt huy hieäp nhaát Giaùo Hoäi laø moät
traùch nhieäm cuûa moïi tín höõu, hoï tìm thaáy trong Bí Tích Thaùnh Theå,
bí tích hieäp nhaát cuûa Giaùo Hoäi, moät moâi tröôøng ñeå theå hieän thao
thöùc ñoù moät caùch ñaëc bieät. Cuï theå hôn, coâng vieäc naày thuoäc
traùch nhieäm ñaëc bieät cuûa caùc Muïc Töû, moãi ngöôøi tuyø theo caáp
baäc vaø nhieäm vuï cuûa mình trong Giaùo Hoäi. Vì theá, Giaùo Hoäi ñaõ ban
haønh nhöõng quy luaät nhaèm giuùp giaùo daân ñeán baøn tieäc cuûa Chuùa
thöôøng xuyeân vaø coù hieäu quaû, aán ñònh nhöõng ñieàu kieän khaùch
quan theo ñoù buoäc phaûi töø choái khoâng cho röôùc leã. Chaêm lo giuùp
ngöôøi ta giöõ luaät moät caùch trung thaønh laø caùch bieåu loä thieát
thöïc tình yeâu ñoái vôùi Thaùnh Theå vaø Giaùo Hoäi.
43. Khi nhaän thöùc Bí Tích Thaùnh Theå nhö laø bí tích
cuûa söï hieäp thoâng Giaùo Hoäi, coù moät luaän cöù khoâng theå boû qua
ñöôïc vì taàm quan troïng cuûa noù: toâi coá yù noùi ñeán töông quan
(cuûa Thaùnh Theå) vôùi noå löïc ñaïi keát. Chuùng ta haõy caûm taï Thieân
Chuùa Ba Ngoâi chí thaùnh vì trong nhöõng thaäp nieân vöøa qua, ñoâng ñaûo
tín höõu khaép nôi treân theá giôùi ñaõ khao khaùt söï hieäp nhaát giöõa
taát caû nhöõng Kitoâ höõu vôùi nhau. Coâng Ñoàng Vaticanoâ II, ngay töø
ñaàu saéc leänh veà ñaïi keát, nhìn nhaän ñoù laø moät hoàng aân ñaëc
bieät cuûa Thieân Chuùa (89). Ñieàu naøy ñaõ mang ñeán moät aân suûng thaät
hieäu quaû treân böôùc ñöôøng ñaïi keát cho chính chuùng ta, con caùi
cuûa Giaùo Hoäi coâng giaùo, cuõng nhö cho nhöõng anh em chuùng ta thuoäc caùc
Giaùo Hoäi khaùc vaø caùc Coäng Ñoaøn giaùo hoäi.
Loøng ao öôùc ñaït tôùi söï hieäp nhaát thoâi thuùc
chuùng ta höôùng nhìn veà Bí Tích Thaùnh Theå, laø Bí tích hieäp nhaát
tuyeät vôøi cuûa Daân Chuùa, vì ñoù laø caùch bieåu loä hoaøn haûo nhaát
vaø laø nguoàn suoái tuyeät ñænh cuûa hieäp nhaát (90). Trong cöû haønh Hy
Teá Thaùnh Theå, Giaùo Hoäi daâng lôøi khaån caàu leân Thieân Chuùa, laø Cha
giaøu loøng thöông xoùt, xin Ngaøi ban cho con caùi Ngaøi traøn ñaày Thaùnh
Thaàn ñeå hoï trôû neân moät thaân theå vaø moät tinh thaàn trong Ñöùc
Kitoâ" (91). Trong khi daâng lôøi caàu nguyeän naøy leân Cha cuûa aùnh
saùng, Ñaáng ban phaùt moïi ôn laønh tuyeät haûo vaø moïi quaø taëng kyø
dieäu" (Gc 1,17), Giaùo Hoäi tin vaøo söï höõu hieäu cuûa lôøi caàu, vì
Giaùo Hoäi caàu nguyeän trong söï keát hôïp vôùi Ñöùc Kitoâ laø Ñaàu
vaø laø Phu Quaân, Ñaáng bieán lôøi khaån caàu cuûa hieàn theâ thaønh cuûa
chính mình baèng caùch keát hôïp vaøo hy teá cöùu chuoäc cuûa Ngaøi.
44. Chính vì söï hieäp nhaát cuûa Giaùo Hoäi, maø Bí Tích
Thaùnh Theå thöïc hieän nhôø hy teá cuûa Ñöùc Kitoâ vaø nhôø hieäp
thoâng vaøo Mình vaø Maùu Chuùa, nhaát thieát ñoøi buoäc phaûi coù söï
hieäp thoâng toaøn veïn trong nhöõng raøng buoäc tuyeân xöng ñöùc tin, caùc
bí tích vaø vieäc cai quaûn cuûa Giaùo Hoäi. Khoâng theå naøo ñoàng teá
cuøng moät phuïng vuï Thaùnh Theå cho ñeán khi nhöõng moái lieân heä naày
ñöôïc taùi laäp hoaøn toaøn. Ñoàng teá nhö vaäy khoâng theå laø moät
phöông tieän coù giaù trò vaø coøn coù theå taïo neân moät chöôùng ngaïi
treân con ñöôøng daãn ñeán söï hieäp thoâng troïn veïn, laøm giaûm thieåu
giaù trò cuûa khoaûng caùch ñang ngaên chaën chuùng ta vôùi muïc tieâu, vaø
du nhaäp hay coâng nhaän nhöõng haøm hoà veà ñieàu naøy ñieàu noï cuûa
chaân lyù ñöùc tin. Böôùc ñöôøng ñi ñeán hieäp nhaát troïn veïn chæ
coù theå thöïc hieän trong chaân lyù maø thoâi. Veà ñieàu naøy, nhöõng
khoaûn caám cuûa Luaät Giaùo Hoäi khoâng chöøa choã cho ngôø vöïc (92),
phuø hôïp vôùi qui luaät luaân lyù maø Coâng Ñoàng Vaticanoâ II ñaõ ban
haønh (93).
Tuy nhieân, toâi cuõng muoán noùi laïi ôû ñaây nhöõng gì
toâi ñaõ theâm vaøo trong thoâng ñieäp Ut unum sint (Xin cho chuùng neân moät),
sau khi ñaõ thöøa nhaän laø khoâng theå chia seû cuøng moät Bí Tích Thaùnh
Theå: "Chuùng toâi cuõng theá, chuùng toâi ao öôùc maõnh lieät ñöôïc
ñoàng cöû haønh moät Thaùnh Theå duy nhaát cuûa Thieân Chuùa, vaø söï
öôùc ao ñoù ñaõ trôû thaønh cuøng moät lôøi ngôïi khen vaø cuøng moät
lôøi caàu khaån. Chuùng ta cuøng nhau höôùng veà Chuùa Cha vaø chuùng ta
luoân laøm nhö theá moãi ngaøy moät nhieàu hôn vôùi "moät con tim duy
nhaát" (94).
45. Khoâng coù tröôøng hôïp naøo ñöôïc ñoàng teá khi
khoâng coù söï hieäp thoâng troïn veïn, nhöng ñoái vôùi vieäc cho chòu
leã, thì laïi khaùc trong nhöõng hoaøn caûnh ñaëc bieät, cho nhöõng ngöôøi
thuoäc nhöõng Giaùo Hoäi hay nhöõng Coäng Ñoaøn giaùo hoäi khoâng cuøng
hieäp thoâng troïn veïn vôùi Giaùo Hoäi coâng giaùo. Thaät vaäy, trong
tröôøng hôïp naøy, muïc ñích laø ñeå thoûa maõn moät nhu caàu thieâng
lieâng caàn thieát cho söï cöùu roãi nhöõng ngöôøi naøy, chöù khoâng
phaûi nhaèm thöïc hieän moät lieân heä hieäp thoâng baát khaû, bao laâu
nhöõng moái daây lieân heä höõu hình cuûa hieäp thoâng Giaùo Hoäi chöa
ñöôïc thieát laäp troïn veïn.
Coâng Ñoàng Vaticanoâ II ñaõ phaùt bieåu theo ñöôøng
höôùng ñoù khi xaùc ñònh phaûi xöû trí theá naøo vôùi nhöõng ngöôøi
Ñoâng Phöông, laø nhöõng ngöôøi thieän chí nhöng ñaõ ly khai vôùi Giaùo
Hoäi coâng giaùo, khi hoï xin ñöôïc röôùc leã töø tay moät thöøa taùc
vieân coâng giaùo moät caùch thaønh thaät vaø hoï hoäi ñuû nhöõng ñieàu
kieän caàn thieát (95). Caùch laøm naøy ñaõ ñöôïc hai Boä Giaùo Luaät pheâ
chuaån vôùi nhöõng thích nghi caàn thieát, trong ñoù cuõng coù ñeà caäp
ñeán tröôøng hôïp nhöõng Kitoâ höõu, khoâng phaûi laø Ñoâng Phöông,
khoâng hieäp thoâng hoaøn toaøn vôùi Giaùo Hoäi coâng giaùo (96).
46. Trong thoâng ñieäp Ut unum sint, toâi ñaõ baøy toû laø
toâi hoaøn toaøn chaáp nhaän nhöõng qui luaät naøy nhaèm giuùp cho phaàn roãi
caùc linh hoàn vôùi söï phaân ñònh caàn thieát: "Thaät laø moät nieàm
vui khi caùc thöøa taùc vieân coâng giaùo, trong nhöõng tröôøng hôïp ñaëc
bieät ñaõ ñöôïc xaùc ñònh, coù theå ban nhöõng Bí Tích Thaùnh Theå,
Giaûi Toäi vaø Xöùc Daàu Beänh Nhaân cho nhöõng Kitoâ höõu khoâng cuøng
hieäp thoâng troïn veïn vôùi Giaùo Hoäi coâng giaùo, coù öôùc mong maõnh
lieät ñöôïc laõnh nhaän, töï nguyeän vaø cuøng chia seû nieàm tin maø
Giaùo hoäi coâng giaùo tuyeân xöng trong caùc bí tích naøy. Ngöôïc laïi,
trong nhöõng tröôøng hôïp roõ reät, vaø ñoái vôùi nhöõng hoaøn caûnh
ñaëc bieät, nhöõng ngöôøi coâng giaùo coù theå xin chòu caùc bí tích aáy
töø tay nhöõng thöøa taùc vieân cuûa nhöõng Giaùo Hoäi maø trong ñoù caùc
bí tích naøy thaønh söï" (97).
Cuõng phaûi chuù troïng kyõ löôõng ñeán nhöõng ñieàu
khoâng coù luaät tröø, duø laø nhöõng tröôøng hôïp ñaëc bieät ñaõ
ñöôïc xaùc ñònh raát kyõ, vì chæ caàn choái töø moät hay nhieàu chaân
lyù ñöùc tin veà caùc bí tích naøy, trong soá ñoù coù chaân lyù lieân quan
ñeán söï caàn thieát cuûa chöùc tö teá thöøa taùc ñeå cho caùc bí tích
ñöôïc thaønh söï, ñuû laøm cho vieäc laõnh nhaän bí tích khoâng coøn
hôïp phaùp, vì ngöôøi xin laõnh nhaän khoâng hoäi ñuû nhöõng ñieàu kieän
caàn thieát. Ngöôïc laïi, moät tín höõu coâng giaùo khoâng theå naøo
röôùc leã trong moät coäng ñoaøn khoâng coù Bí Tích Truyeàn Chöùc thaønh
söï (98).
Vieäc tuaân giöõ trung thaønh taát caû nhöõng qui luaät veà
vaán ñeà naøy (99) vöøa theå hieän vaø baûo ñaûm tình yeâu ñoái vôùi
Chuùa Gieâsu Kitoâ trong Bí Tích raát thaùnh, cuõng nhö ñoái vôùi caùc anh
em thuoäc giaùo hoäi Kitoâ khaùc maø ta caàn laøm chöùng taù cho söï thaät
vaø ñoái vôùi chính vieäc coå voõ söï hieäp nhaát
CHÖÔNG V: PHAÅM GIAÙ CUÛA VIEÄC CÖÛ HAØNH THAÙNH
THEÅ
47. Nhöõng ai ñaõ ñoïc qua trình thuaät veà vieäc thaønh
laäp Bí Tích Thaùnh Theå trong Tin Möøng Nhaát Laõm ñeàu ngôõ ngaøng vì,
vaøo buoåi chieàu Böõa Tieäc Ly, Chuùa Gieâsu ñaõ thieát laäp Bí Tích vó
ñaïi aáy vôùi veû vöøa ñôn giaûn vöøa "trang troïng". Coù moät
ñoaïn, theo moät nghóa naøo ñoù, ñöôïc xem nhö moät khuùc daïo ñaàu:
Ñoù laø vieäc xöùc daàu taïi Beâthania. Moät ngöôøi nöõ maø Thaùnh Gioan
xaùc nhaän laø Maria, chò cuûa Ladaroâ, ñaõ ñoå treân ñaàu Ñöùc Gieâsu
moät loaïi daàu thôm quyù giaù, khieán caùc moân ñeä baát bình ñaëc
bieät laø Giuña (x. Mt 26, 8; Mc 14, 4; Ga 12, 4) - nhö theå haønh vi ñoù laø
moät "söï phí phaïm" khoâng theå chòu noãi ñoái vôùi ngöôøi
ngheøo. Tuy nhieân Chuùa Gieâsu laïi nghó khaùc. Khoâng caát boû ñieàu gì
trong boån phaän baùc aùi cuûa caùc moân ñeä ñoái vôùi ngöôùi ngheøo
"Ngöôøi ngheøo thì luùc naøo anh em cuõng coù vôùi anh em" (Mt
26, 11; Mc 14, 7; x. Ga 12,8) Chuùa Gieâsu nghó ñeán bieán coá saép ñeán
laø caùi cheát vaø vieäc mai taùng Ngaøi, vaø Ngaøi nhìn thaáy trong vieäc
xöùc daàu maø ngöôøi ta vöøa laøm, cho Ngaøi höôûng tröôùc caùi danh
döï maø thaân xaùc Ngaøi vaãn xöùng ñaùng ngay caû sau khi cheát, bôûi vì
noù ñöôïc lieân keát beàn chaët vôùi maàu nhieäm cuûa baûn thaân Ngaøi.
Trong Tin Möøng Nhaát Laõm, trình thuaät tieáp tuïc vôùi
vieäc Ñöùc Gieâsu truyeàn leänh cho caùc moân ñeä chuaån bò kyû löôõng
"caên phoøng lôùn" caàn thieát cho böõa aên vöôït qua (x. Mt 14, 15;
Lc 22,12), vaø vôùi trình thuaät vieäc thieát laäp Bí Tích Thaùnh Theå. Phaûn
aùnh thoaùng qua, ít nöõa laø moät phaàn, khung caûnh nghi thöùc Do Thaùi
ñöôïc saép ñaët cho böõa aên vöôït qua cho ñeán thaùnh vònh ngôïi khen
(x. Mt 26, 30 ; Mc 14, 26), trình thuaät trình baøy moät caùch vöøa coâ ñoïng
vöøa trang troïng, ngay caû trong nhöõng dò bieät cuûa nhöõng truyeàn thoáng
khaùc nhau, nhöõng lôøi Chuùa Kitoâ noùi treân baùnh vaø röôïu, maø Ngaøi
duøng nhö nhöõng caùch dieãn taû cuï theå veà thaân xaùc Ngaøi bò trao noäp
vaø maùu Ngaøi ñoå ra. Taát caû nhöõng chi tieát naøy ñöôïc caùc Thaùnh
Söû nhaéc laïi döôùi aùnh saùng cuûa nghi thöùc "beû baùnh" baáy
giôø ñaõ ñöôïc cuûng coá trong Giaùo Hoäi tieân khôûi. Nhöng leõ dó
nhieân, töø lòch söû maø Chuùa Gieâsu ñaõ soáng, bieán coá Thöù Naêm
Tuaàn Thaùnh roõ raøng coù nhöõng neùt "nhaïy caûm" phuïng vuï ñaõ
ñöôïc nhaøo naén theo truyeàn thoáng cöïu öôùc vaø saün saøng ñeå
ñöôïc nhaøo naén laïi trong cöû haønh Kitoâ giaùo phuø hôïp vôùi noäi
dung môùi cuûa Phuïc Sinh .
48. Nhö ngöôøi nöõ xöùc daàu taïi Beâtania, Giaùo Hoäi
khoâng ngaàn ngaïi "phung phí", söû duïng nhöõng gì toát ñeïp
nhaát trong kho taøng cuûa mình ñeå noùi leân söï thaùn phuïc vaø loøng
toân thôø cuûa mình tröôùc aân hueä voâ bôø beán cuûa Bí Tích Thaùnh
Theå. Cuõng nhö caùc toâng ñoà ñaàu tieân ñöôïc uyû thaùc lo chuaån bò
"caên phoøng roäng lôùn", Giaùo Hoäi caûm thaáy ñöôïc thuùc ñaåy
cöû haønh Thaùnh Theå trong moät boái caûnh xöùng ñaùng vôùi moät Maàu
Nhieäm vó ñaïi nhö theá, qua caùc theá kyû vaø trong söï tieáp noái cuûa
caùc neàn vaên hoùa. Phuïng vuï Kitoâ giaùo ñöôïc khai sinh döïa treân
lôøi vaø haønh ñoäng cuûa Chuùa Gieâsu, phaùt trieån theâm di saûn phuïng
töï Do Thaùi giaùo. Vaø vì theá, laøm sao coù theå dieãn taû moät caùch
thích hôïp vieäc ñoùn nhaän söï töï hieán khoâng ngöøng cuûa Phu Quaân
thaàn linh cho Giaùo Hoäi - Hieàn Theâ, baèng caùch ñaët trong taàm tay nhöõng
theá heä tín höõu keá tieáp nhau, Hy Teá hieán daâng moät laàn laø ñuû
treân Thaäp Giaù vaø baèng caùch töï hieán mình laøm cuûa aên cho moïi tín
höõu? Neáu loái suy luaän veà "böõa tieäc" coù laøm khôi daäy moät
tinh thaàn gia ñình ñi nöõa, Giaùo Hoäi vaãn khoâng bao giôø nhöôïng boä
tröôùc caùm doã taàm thöôøng hoaù söï "thaân thieän gia ñình"
naøy ñoái vôùi Phu Quaân maø queân ñi Ngaøi coøn laø Chuùa cuûa mình nöõa
vaø "böõa tieäc" vaãn luoân luoân laø böõa tieäc hy teá, ñöôïc
ñaùnh daáu baèng vieäc maùu ñoå ra treân ñoài Golgotha. Böõa Tieäc Thaùnh
Theå vaãn thaät söï laø moät böõa tieäc "thaùnh", trong ñoù
nhöõng daáu chæ ñôn sô aån chöùa chieàu saâu khoân doø söï thaùnh thieän
cuûa Thieân Chuùa: "OÂi Tieäc Thaùnh, trong ñoù Chuùa Kitoâ trôû neân
löông thöïc!" (O Sacrum convivium, in quo Christus sumitur!). Taám baùnh
ñöôïc beû ra treân baøn thaùnh vaø hieán taëng cho chuùng ta trong thaân
phaän löõ haønh treân nhöõng böôùc ñöôøng traàn gian, laø "panis
angelorum", baùnh thieân thaàn, baùnh ñoù chuùng ta chæ coù theå tieáp
caän vôùi taám loøng khieâm toán cuûa vieân ñaïi ñoäi tröôûng trong Tin
Möøng: "Thöa Ngaøi, toâi chaúng ñaùng Ngaøi vaøo nhaø toâi" (Mt 8,8;
Lc 7,6).
49. Döïa vaøo yù nghóa cao sieâu aáy cuûa maàu nhieäm,
chuùng ta hieåu raèng nieàm tin cuûa Giaùo Hoäi vaøo Maàu Nhieäm Thaùnh Theå
ñöôïc dieãn taû trong lòch söû khoâng chæ baèng ñoøi hoûi moät thaùi
ñoä suøng kính noäi taâm, maø coøn baèng moät chuoåi caùch dieãn taû beân
ngoaøi, nhaèm gôïi leân vaø laøm noåi baät söï cao troïng cuûa bieán coá
ñöôïc cöû haønh. Töø ñoù naûy sinh moät tieán trình ñöa daàn ñeán
vieäc aán ñònh moät quy cheá ñaëc bieät thaønh quy luaät cho phuïng vuï
Thaùnh Theå, maø vaãn toân troïng nhöõng truyeàn thoáng giaùo hoäi khaùc nhau
ñöôïc thieát laäp hôïp phaùp. Treân neàn taûng ñoù, moät di saûn ngheä
thuaät phong phuù cuõng ñaõ ñöôïc phaùt trieån. Kieán truùc, ñieâu khaéc,
hoäi hoïa, aâm nhaïc, khi ñöôïc höôùng daãn bôûi maàu nhieäm Kitoâ
giaùo, ñaõ tìm thaáy moät nguoàn caûm höùng voâ taän, caùch tröïc tieáp
hay giaùn tieáp trong Bí Tích Thaùnh Theå.
Cuõng theá, veà phöông dieän kieán truùc chaúng haïn, khi
boái caûnh lòch söû cho pheùp, ngöôøi ta chöùng kieán nôi cöû haønh
nhöõng Nghi Thöùc Thaùnh Theå ñaàu tieân ñaõ ñöôïc chuyeån töø nhöõng
"nhaø" (domus) cuûa nhöõng gia ñình ñeán nhöõng vöông cung thaùnh
ñöôøng (basiliques) trang troïng vaøo nhöõng theá kyû ñaàu roài ñeán
nhöõng ñaïi thaùnh ñöôøng (catheùdrales) uy nghi cuûa thôøi Trung Coå vaø
cuoái cuøng ñeán nhöõng ngoâi nhaø thôø (eùglises) lôùn nhoû cöù daàn
daàn moïc leân treân nhöõng phaàn ñaát maø Kitoâ giaùo ñaõ lan ñeán. Hình
thöùc cuûa nhöõng baøn thôø vaø cuûa nhöõng nhaø taïm cuõng phaùt trieån
trong nhöõng khoâng gian phuïng vuï, khoâng chæ tuyø theo nhöõng ñaø caûm
höùng, maø coøn theo nhöõng chæ daãn do thoâng hieåu chính xaùc veà Maàu
Nhieäm. Ngöôøi ta cuõng coù theå noùi nhö theá veà thaùnh nhaïc, khi chæ
caàn nghó ñeán nguoàn caûm höùng cuûa nhöõng giai ñieäu bình ca, ñeán
ñoâng ñaûo caùc taùc giaû vaø thöôøng laø nhöõng taùc giaû thôøi danh,
ñaõ töï ño löôøng vôùi nhöõng baûn vaên phuïng vuï cuûa Thaùnh Leã.
Vaø trong laõnh vöïc vaät duïng, ñoà trang trí duøng trong cöû haønh phuïng
vuï, ai laïi khoâng thaáy moät khoái löôïng quan troïng nhöõng saûn phaåm
ngheä thuaät, ñi töø nhöõng taùc phaåm thuû coâng myõ ngheä toát ñeán
nhöõng kieät taùc ngheä thuaät ?
Ngöôøi ta coù theå noùi raèng, neáu Bí Tích Thaùnh Theå
ñaõ hun ñuùc Giaùo Hoäi vaø con ñöôøng thieâng lieâng, Bí Tích Thaùnh
Theå cuõng coù aûnh höôûng raát quan troïng treân "vaên hoaù",
ñaëc bieät trong laõnh vöïc thaåm myõ.
50. Nhöõng Kitoâ höõu Phöông Taây vaø Phöông Ñoâng ñaõ
"tranh ñua" trong noå löïc thôø phöôïng Maàu Nhieäm, döôùi khía
caïnh nghi leã vaø thaåm myõ. Laøm sao khoâng caûm taï Thieân Chuùa ñöôïc,
ñaëc bieät vì söï ñoùng goùp ñaõ ñem laïi cho neàn ngheä thuaät Kitoâ
giaùo nhöõng taùc phaåm vó ñaïi veà kieán truùc vaø hoäi hoïa cuûa truyeàn
thoáng hy-laïp-byzantin vaø cuûa caû vuøng ñòa lyù vaø vaên hoùa slave nöõa?
ÔÛ Phöông Ñoâng, ngheä thuaät thaùnh ñaõ gìn giöõ ñöôïc moät caûm
thöùc ñaëc bieät maõnh lieät veà maàu nhieäm, ñaõ thuùc ñaåy caùc ngheä
só quan nieäm raèng nhöõng coá gaéng saùng taïo caùi ñeïp khoâng chæ laø
moät söï bieåu hieän thieân taøi maø coøn laø moät phuïc vuï trung thöïc
cho ñöùc tin. Vöôït xa ngoaøi taøi kheùo leùo veà kyõ thuaät, hoï ñaõ
bieát ñoùn nhaän trong vaâng phuïc luoàng gioù cuûa Thaùnh Thaàn Thieân
Chuùa.
Veû huy hoaøng cuûa neàn kieán truùc vaø tranh mosaiques trong
giôùi Kitoâ giaùo Ñoâng vaø Taây Phöông laø moät di saûn phoå quaùt cuûa
tín höõu vaø mang trong mình moät hoaøi baõo, toâi coù theå noùi, moät baûo
chöùng cho hieäp thoâng troïn veïn haèng öôùc mong trong ñöùc tin vaø trong
vieäc cöû haønh. Ñieàu ñoù haøm yù vaø ñoøi buoäc, nhö trong böùc hoïa
thôøi danh veà Chuùa Ba Ngoâi cuûa Roublev, moät Giaùo Hoäi "Thaùnh Theå
" saâu traàm, nôi ñoù vieäc chia seû maàu nhieäm cuûa Chuùa Kitoâ trong
taám baùnh beû ra nhö ñöôïc dìm trong söï hôïp nhaát khoân taû cuûa Ba
Ngoâi Thieân Chuùa, bieán Giaùo Hoäi thaønh moät "böùc hoïa" cuûa
Thieân Chuùa Ba Ngoâi.
Trong vieãn töôïng cuûa moät ngheä thuaät muoán dieãn taû,
xuyeân qua taát caû nhöõng yeáu toá cuûa noù, yù nghóa cuûa Bí Tích Thaùnh
Theå theo giaùo huaán cuûa Giaùo Hoäi, caàn phaûi chuù taâm ñeán nhöõng quy
ñònh lieân quan ñeán vieäc xaây döïng vaø trang trí caùc thaùnh ñöôøng.
Khoâng gian saùng taïo maø Giaùo Hoäi luoân daønh cho caùc ngheä só raát
roäng, nhö lòch söû ñaõ cho thaáy, cuõng nhö toâi ñaõ nhaán maïnh trong
Böùc thö gôûi caùc ngheä só (100). Nhöng ngheä thuaät thaùnh phaûi coù
ñaëc ñieåm laø khaû naêng dieãn taû caùch phuø hôïp Maàu Nhieäm ñöôïc
ñoùn nhaän trong ñöùc tin vieân maõn cuûa Giaùo Hoäi, vaø theo nhöõng chæ
daãn muïc vuï ñuùng ñaén do Baûn Quyeàn chuyeân traùch. Ñieàu ñoù coù
giaù trò cho nhöõng ngheä thuaät töôïng hình cuõng nhö cho thaùnh nhaïc.
51. Nhöõng gì ñaõ xaûy ra trong nhöõng vuøng ñaát Kitoâ
giaùo laâu ñôøi veà moân ngheä thuaät thaùnh vaø luaät phuïng vuï thì
cuõng ñang phaùt trieån treân nhöõng luïc ñòa maø Kitoâ giaùo coøn treû
hôn. Ñoù laø höôùng ñi maø Coâng Ñoàng Vaticanoâ II ñaõ ñöa ra moät
caùch chính xaùc, lieân quan ñeán ñoøi hoûi "hoäi nhaäp vaên hoùa"
vöøa laønh maïnh vöøa caàn thieát. Trong nhieàu chuyeán ñi muïc vuï cuûa
toâi, toâi coù dòp quan saùt trong caùc vuøng treân theá giôùi, söùc soáng
ñang toû hieän trong nhöõng Cöû Haønh Thaùnh Theå khi tieáp xuùc vôùi
nhöõng hình thöùc, phong caùch vaø nhöõng nhaïy caûm cuûa caùc neàn vaên
hoùa khaùc nhau. Trong khi thích nghi vôùi nhöõng ñieàu kieän thay ñoåi cuûa
thôøi gian vaø khoâng gian, Bí Tích Thaùnh Theå khoâng chæ nuoâi döôõng
caùc con ngöôøi, maø caû caùc daân toäc nöõa, vaø naén ñuùc nhieàu neàn
vaên hoùa chòu aûnh höôûng cuûa tinh thaàn Kitoâ giaùo.
Tuy nhieân ñieàu quan troïng laø coâng vieäc thích nghi aáy
phaûi ñöôïc thöïc hieän vôùi yù thöùc lieân tuïc veà Maàu Nhieäm khoân
taû maø moãi theá heä ñöôïc môøi goïi töï ño löôøng. " Kho
taøng" quaù to taùc vaø quyù baùu ñeán noãi ngöôøi ta coù theå laøm
noù suy giaûm hay toån thöông baèng nhöõng thöû nghieäm hay thöïc haønh
khoâng do Thaåm Quyeàn chuyeân traùch cuûa Giaùo Hoäi kieåm nhaän. Ñaøng
khaùc, tính caùch trung taâm cuûa Maàu Nhieäm Thaùnh Theå quan troïng ñeán
noãi vieäc duyeät xeùt naøy phaûi lieân heä chaët cheõ vôùi Toøa Thaùnh.
Nhö toâi ñaõ vieát trong toâng huaán haäu thöôïng hoäi ñoàng Ecclesia in
Asia, (Giaùo Hoäi taïi chaâu AÙ), "moät söï coäng taùc nhö theá raát
thieát yeáu vì Phuïng Vuï thaùnh dieãn taû vaø cöû haønh moät ñöùc tin duy
nhaát maø moïi ngöôøi ñeàu tuyeân xöng, vaø vì laø di saûn cuûa toaøn
theå Giaùo Hoäi, noù khoâng theå do nhöõng Giaùo Hoäi ñòa phöông thieát
ñònh maø khoâng lieân heä vôùi Giaùo Hoäi toaøn caàu" (101).
52. Töø nhöõng gì ñaõ noùi treân, ngöôøi ta bieát traùch
nhieäm lôùn lao trong Cöû Haønh Thaùnh Theå, maø tröôùc heát caùc linh muïc
phaûi coù boån phaän, vì caùc ngaøi coù nhieäm vuï chuû toïa trong tö caùch
cuûa Chuùa Kitoâ (in persona Christi), baûo ñaûm chöùng taù vaø phuïc vuï
söï hieäp thoâng, khoâng nhöõng cho coäng ñoaøn ñang tröïc tieáp tham döï,
maø coøn cho caû Giaùo Hoäi toaøn caàu luoân coù quan heä tôùi Bí Tích
Thaùnh Theå. Baát haïnh thay, phaûi ñau ñôùn nhaän raèng, nhaát laø töø
nhöõng naêm sau cuoäc canh taân phuïng vuï haäu coâng ñoàng, vì nhaän thöùc
sai laàm veà söï saùng taïo vaø thích nghi, nhöõng laïm duïng lan traøn, vaø
trôû thaønh lyù do ñau khoå cho nhieàu ngöôøi. Moät phaûn öùng naøo ñoù
choáng laïi "duy hình thöùc" ñaõ thuùc ñaåy moät soá ngöôøi,
ñaëc bieät trong vuøng naøo ñoù, laàm töôûng raèng "nhöõng hình
thöùc" ñöôïc aán ñònh bôûi truyeàn thoáng phuïng vuï ñaùng kính
cuûa Giaùo Hoäi vaø Huaán Quyeàn laø khoâng baét buoäc, vaø ñöa vaøo
nhöõng söûa ñoåi khoâng ñöôïc pheùp vaø thöôøng khoâng phuø hôïp.
Vì theá toâi caûm thaáy coù nhieäm vuï phaûi leân tieáng
moät caùch cöông quyeát ñeå trong Cöû Haønh Thaùnh Theå, nhöõng quy luaät
phuïng vuï ñöôïc tuaân giöõ moät caùch trung thaønh. Nhöõng quy luaät ñoù
laø moät caùch dieãn taû cuï theå tính giaùo hoäi ñích thöïc cuûa Bí Tích
Thaùnh Theå; ñoù laø yù nghóa saâu xa nhaát cuûa chuùng. Phuïng vuï khoâng
bao giôø laø moät sôû höõu rieâng tö cuûa ai, keå caû chuû teá vaø coäng
ñoaøn cöû haønh caùc Maàu Nhieäm ñoù. Thaùnh Toâng Ñoà Phaoloâ phaûi leân
tieáng maïnh meõ vôùi coäng ñoaøn Coârintoâ ñeå toá caùo nhöõng loãi
phaïm nghieâm troïng ñoái vôùi vieäc Cöû Haønh Thaùnh Theå, nhöõng loãi
phaïm ñaõ ñöa ñeán nhöõng chia reõ (schismata) vaø beø phaùi (aireùseis) (x.
1Cr 11, 17-34). Vaøo thôøi ñaïi chuùng ta cuõng vaäy, vieäc tuaân giöõ luaät
phuïng vuï phaûi ñöôïc khaùm phaù laïi vaø neâu roõ nhö moät phaûn aùnh
vaø chöùng töø cuûa Giaùo Hoäi duy nhaát vaø phoå quaùt hieän dieän trong
taát caû moïi cöû haønh Bí Tích Thaùnh Theå. Linh muïc naøo trung thaønh
cöû haønh Thaùnh Leã theo nhöõng quy luaät phuïng vuï vaø coäng ñoaøn naøo
tuaân theo ñoùuø, chöùng toû tình yeâu cuûa hoï ñoái vôùi Giaùo Hoäi
moät caùch aâm thaàm nhöng roõ reät. Thaät vaäy, ñeå taêng cöôøng yù
thöùc saâu xa aáy veà luaät phuïng vuï, toâi ñaõ yeâu caàu nhöõng cô quan
chuyeân traùch trung öông Toøa Thaùnh soaïn thaûo moät vaên kieän chuyeân
moân hôn vôùi nhöõng nhaéc nhôû veà luaät, trong vaán ñeà coù taàm quan
troïng lôùn lao naøy. Khoâng ai ñöôïc pheùp ñaùnh giaù thaáp Maàu Nhieäm
ñöôïc trao trong tay chuùng ta: noù cao caû ñeán noãi khoâng ai coù theå
ñoái xöû vôùi noù theo yù mình, khoâng toân troïng tính caùch linh thaùnh
vaø chieàu kích phoå quaùt cuûa noù.
CHÖÔNG VI: NÔI TRÖÔØNG HOÏC CUÛA ÑÖÙC MARIA -
NGÖÔØI NÖÕ "THAÙNH THEÅ"
53. Neáu chuùng ta muoán khaùm phaù laïi trong taát caû söï
phong phuù cuûa Bí Tích Thaùnh Theå, moái lieân heä thaâm saâu noái keát
Giaùo Hoäi vaø Bí Tích Thaùnh Theå, chuùng ta khoâng theå naøo queân Ñöùc
Maria, laø Meï vaø maãu göông cuûa Giaùo hoäi. Trong Toâng Thö Rosarium
Virginis Mariae, khi ñaët Ñöùc Trinh Nöõ raát thaùnh laøm Thaày daïy trong
vieäc chieâm ngaém khuoân maët Chuùa Kitoâ, toâi ñaõ ghi vieäc thieát laäp
Bí Tích Thaùnh Theå vaøo soá caùc maàu nhieäm aùnh saùng (102). Thöïc vaäy,
Ñöùc Maria coù theå höôùng daãn chuùng ta ñeán Bí Tích cöïc thaùnh naày,
vì giöõa Meï vaø bí tích naøy coù moät moái lieân heä saâu xa.
Tin Möøng, thoaït nhìn qua, im laëng veà vaán ñeà naøy. Trong
trình thuaät vieäc thieát laäp (Bí Tích Thaùnh Theå), vaøo chieàu Thöù Naêm
Tuaàn Thaùnh, khoâng ai noùi ñeán Ñöùc Maria. Traùi laïi ai cuõng bieát laø
Meï ñaõ coù maët vôùi caùc Toâng Ñoà, hieäp nhaát "cuøng moät loøng
trong lôøi caàu nguyeän" (x. Cv 114) trong coäng ñoaøn tieân khôûi
ñöôïc qui tuï sau khi Chuùa leân trôøi, trong khi chôø ñôïi Chuùa Thaùnh
Thaàn hieän xuoáng. Chaéc chaén, khoâng theå thieáu vaéng söï hieän dieän
cuûa Meï trong nhöõng cöû haønh Thaùnh Theå giöõa caùc tín höõu cuûa theá
heä ñaàu tieân raát chuyeân caàn "trong nghi leã beû baùnh" (Cv 2,
42).
Nhöng khi vöôït xa hôn vieäc Meï tham döï vaøo böõa tieäc
Thaùnh Theå, ngöôøi ta coù theå phoûng ñoaùn caùch giaùn tieáp moái lieân
heä giöõa Ñöùc Maria vaø Bí Tích Thaùnh Theå caên cöù vaøo thaùi ñoä
noäi taâm cuûa Meï. Trong taát caû cuoäc soáng cuûa Meï, Ñöùc Maria laø
moät phuï nöõ "Thaùnh Theå". Khi nhìn Ñöùc Maria laø maãu göông
cuûa mình, Giaùo hoäi cuõng ñöôïc môøi goïi theo göông Meï trong moái
lieân heä cuûa mình vôùi Maàu Nhieäm raát thaùnh naøy.
54. Mysterium Fidei! Neáu Bí Tích Thaùnh Theå laø moät maàu
nhieäm ñöùc tin vöôït xa lyù trí chuùng ta ñeán noãi chuùng ta chæ coøn
phoù thaùc hoaøn toaøn cho Lôøi Chuùa maø thoâi, thì khoâng moät ai ngoaøi
Ñöùc Maria coù theå naâng ñôõ vaø höôùng daãn chuùng ta trong tieán trình
naøy. Khi chuùng ta laäp laïi haønh ñoäng cuûa Chuùa Kitoâ trong Böõa Tieäc
Ly. Khi vaâng theo leänh truyeàn cuûa Ngaøi: "haõy laøm vieäc naøy maø
nhôù ñeán Thaày" (Lc 22, 19), chuùng ta ñoùn nhaän cuøng moät luùc lôøi
Ñöùc Maria môøi goïi vaâng phuïc Chuùa khoâng do döï: "Haõy laøm
nhöõng gì Ngaøi baûo" (Ga 2,5). Vôùi söï aân caàn töø maãu maø Meï
ñaõ toû ra ôû tieäc cöôùi Cana, Ñöùc Maria hình nhö muoán noùi vôùi
chuùng ta: "Ñöøng do döï, haõy tin vaøo nhöõng lôøi cuûa Con Meï,
Ngaøi coù theå bieán nöôùc thaønh röôïu ngon, Ngaøi cuõng coù theå bieán
baùnh vaø röôïu trôû neân Thòt vaø Maùu Ngaøi, thoâng truyeàn cho caùc tín
höõu, trong maàu nhieäm naøy, vieäc töôûng nhôù soáng ñoäng cuoäc Vöôït
Qua cuûa Ngaøi ñeå trôû neân "baùnh söï soáng".
55. Theo moät nghóa naøo ñoù, Ñöùc Maria ñaõ söû duïng
ñöùc tin Thaùnh Theå cuûa mình ngay tröôùc khi Bí Tích Thaùnh Theå ñöôïc
thieát laäp, bôûi vì Meï ñaõ hieán daâng cung loøng trinh veïn cuûa Meï
ñeå Ngoâi Lôøi cuûa Thieân Chuùa nhaäp theå. Trong khi Bí Tích Thaùnh Theå
ñöa veà cuoäc khoå naïn vaø phuïc sinh, thì Ñöùc Maria cuøng luùc vaãn
tieáp noái vôùi vieäc Nhaäp Theå. Luùc truyeàn tin, Ñöùc Maria ñaõ thuï
thai Con Thieân Chuùa trong chính thöïc taïi theå lyù thaân xaùc vaø maùu
huyeát, thöïc hieän tröôùc trong Meï, nhöõng gì ñöôïc thöïc hieän moät
caùch bí tích, trong moät möùc ñoä naøo ñoù, nôi moïi tín höõu ñöôïc
laõnh nhaän döôùi hình baùnh röôïu, Mình vaø Maùu Chuùa.
Nhö theá coù moät töông quan raát thaâm saâu giöõa tieáng
fiat (Xin Vaâng) cuûa Ñöùc Maria ñaùp laïi lôøi thieân thaàn vôùi tieáng
Amen cuûa ngöôøi tín höõu khi laõnh nhaän Mình Thaùnh Chuùa. Chuùa ñaõ
ñoøi hoûi Ñöùc Maria phaûi tin raèng Ñaáng maø Meï thuï thai "nhôø
hoaït ñoäng cuûa Thaùnh Thaàn" laø "Con Thieân Chuùa" (x. Lc 1,
30-35). Tieáp noái ñöùc tin cuûa Ñöùc Maria, Chuùa cuõng ñoøi hoûi chuùng
ta tin raèng, trong Maàu Nhieäm Thaùnh Theå, cuõng Chuùa Gieâsu ñoù, Con Thieân
Chuùa vaø Con cuûa Ñöùc Maria, hieän dieän caùch troïn veïn goàm caû nhaân
tính laãn thaàn tính cuûa Ngaøi döôùi hình baùnh vaø röôïu.
"Phuùc thay keû ñaõ tin" (Lc 1,45): trong maàu nhieäm
Nhaäp Theå, Ñöùc Maria cuõng ñaõ ñi tröôùc ñöùc tin Thaùnh Theå cuûa
Giaùo Hoäi. Luùc ñi vieáng (baø Isave), Meï ñaõ mang trong cung loøng Ngoâi
Lôøi laøm ngöôøi, Meï trôû neân moät "nhaø taïm" moät caùch naøo
ñoù "nhaø taïm" ñaàu tieân trong lòch söû - trong ñoù Con
Thieân Chuùa, chöa thaáy ñöôïc vôùi maét loaøi ngöôøi, ñöôïc baø Isave
toân thôø, nhö theå "chieáu toûa" aùnh saùng cuûa Ngaøi qua aùnh
maét vaø tieáng noùi cuûa Ñöùc Maria. Vaø caùi nhìn say ñaém cuûa Ñöùc
Maria, chieâm ngaém khuoân maët Chuùa Kitoâ vöøa môùi sinh ra vaø boàng aüm
Ngaøi trong voøng tay, phaûi chaêng laø maãu göông tình yeâu khoân saùnh
gôïi höùng cho ta moãi laàn ta röôùc Chuùa?
56. Trong suoát cuoäc ñôøi cuûa Meï beân caïnh Chuùa Kitoâ,
vaø khoâng chæ treân ñoài Canvarioâ, Ñöùc Maria ñaõ laáy chieàu kích hy
teá cuûa Bí Tích Thaùnh Theå laøm cuûa mình. Khi Meï ñem treû Gieâsu vaøo
ñeàn thôø Gieârusalem ñeå "tieán daâng cho Thieân Chuùa" (x. Lc
2,34-35), Meï ñaõ nghe cuï giaø Simeâon loan baùo cho Meï raèng Treû naøy seõ
laø moät "daáu hieäu chia reõ" vaø raèng moät "löôõi
göôm" seõ ñaâm thaâu traùi tim cuûa meï em (x. Lc 2, 34-35). Nhö theá bi
kòch cuûa Ngöôøi Con chòu ñoùng ñinh ñaõ ñöôïc tieân baùo, vaø trong
caùch theá naøo ñoù, caûnh "Stabat Mater" (Meï ñöùng ñoù) cuûa
Ñöùc Trinh Nöõ döôùi chaân Thaùnh Giaù, ñaõ ñöôïc hình dung tröôùc.
Töøng ngaøy, chuaån bò leân ñænh ñoài Canvarioâ, Ñöùc Maria ñaõ soáng
moät thöù "Thaùnh Theå ñaõ coù tröôùc" naøo ñoù, ñoù laø moät
caùch "hieäp leã thieâng lieâng" baèng öôùc muoán vaø hieán daâng.
"Thaùnh Theå ñaõ coù tröôùc" naøy seõ ñöôïc hoaøn taát baèng
söï hieäp nhaát vôùi Con Ngaøi trong cuoäc khoå naïn. Ñieàu ñoù seõ
ñöôïc dieãn ñaït, sau Phuïc Sinh, qua söïæ tham döï cuûa Meï vaøo vieäc
cöû haønh Thaùnh Theå maø caùc toâng ñoà chuû söï ñeå töôûng nieäm
cuoäc Khoå Naïn cuûa Chuùa.
Laøm sao töôûng töôïng ñöôïc nhöõng taâm tình cuûa
Ñöùc Maria khi ngaøi nghe töø mieäng cuûa Thaùnh Pheâroâ, Gioan, Giacoâbeâ
vaø cuûa caùc Toâng Ñoà khaùc, nhöõng lôøi trong Böõa Tieäc Ly: "Naøy
laø mình Thaày seõ bò noäp vì caùc con" (Lc 22,19)? Thaân mình ñöôïc
daâng leân laøm leã teá, vaø ñöôïc bieåu thò baèng daáu chæ bí tích,
cuõng laø thaân mình cuûa Ñaáng maø Meï ñaõ cöu mang trong cung loøng. Nhaän
laáy Bí Tích Thaùnh Theå ñoái vôùi Ñöùc Maria, nhö laø ñoùn nhaän moät
laàn nöõa trong cung loøng Meï quaû tim ñaõ ñoàng nhòp vôùi quaû tim cuûa
Meï vaø nhö soáng laïi nhöõng gì Meï ñaõ ñích thaân caûm nghieäm döôùi
chaân Thaäp Giaù.
57. "Haõy laøm vieäc naøy maø nhôù ñeán Thaày" (Lc
22,19). Taát caû nhöõng gì Chuùa Kitoâ ñaõ thöïc hieän trong cuoäc khoå
naïn vaø caùi cheát cuûa Ngaøi ñeàu hieän dieän trong vieäc "töôûng
nieäm" ñoài Canvarioâ. Vì theá, nhöõng gì Chuùa Kitoâ ñaõ hoaøn taát
ñoái vôùi Meï Ngaøi, Ngaøi cuõng hoaøn taát cho chuùng ta. Quaû vaäy, Ngaøi
ñaõ trao phoù cho Meï Ngaøi ngöôøi moân ñeä yeâu daáu, vaø trong ngöôøi
moân ñeä aáy, Ngaøi cuõng trao phoù cho Meï moãi ngöôøi chuùng ta:
"Naøy laø con baø!". Cuõng theá, Ngaøi noùi vôùi moãi ngöôøi
chuùng ta: "Naøy laø meï con !" (x. Ga19,26-27).
Soáng vieäc töôûng nieäm caùi cheát cuûa Chuùa Kitoâ trong
Bí Tích Thaùnh Theå, cuõng ñoøi hoûi laõnh nhaän lieân tuïc hoàng aân naøy.
Ñieàu ñoù coù nghóa laø ñöa veà nhaø chuùng ta theo göông cuûa
Thaùnh Gioan Ñaáng maø moãi ngaøy chuùng ta laõnh nhaän nhö Meï chuùng
ta. Ñieàu ñoù ñoàng thôøi cuõng coù nghóa laø chuùng ta phaûi daán thaân
trôû neân ñoàng hình ñoàng daïng vôùi Chuùa Kitoâ, baèng caùch hoïc vôùi
Meï Ngaøi vaø ñeå cho Meï Ngaøi höôùng daãn chuùng ta. Ñöùc Maria hieän
dieän vôùi Giaùo Hoäi vaø laø Meï cuûa Giaùo Hoäi, trong moãi cöû haønh Bí
Tích Thaùnh Theå cuûa chuùng ta. Neáu Giaùo Hoäi vaø Bí Tích Thaùnh Theå
laøm thaønh moät caëp song ñoâi khoâng theå taùch rôøi, thì giöõa Ñöùc
Maria vaø Bí Tích Thaùnh Theå cuõng vaäy. Chính vì theá vieäc kính nhôù
Ñöùc Maria trong cöû haønh Bí Tích Thaùnh Theå ñöôïc thi haønh ñoàng
loaït, töø thôøi xa xöa trong caùc Giaùo Hoäi Ñoâng Phöông vaø Taây
Phöông.
58. Trong Bí Tích Thaùnh Theå, Giaùo Hoäi, laáy tinh thaàn
Ñöùc Maria laøm cuûa mình, keát hieäp hoaøn toaøn vôùi Chuùa Kitoâ vaø
vôùi hy teá cuûa Ngaøi,. Ñoù laø moät chaân lyù maø ngöôøi ta coù theå
ñaøo saâu khi ñoïc laïi kinh Magnificat (linh hoàn toâi ngôïi khen) trong vieãn
töôïng Thaùnh Theå. Quaû thaät, nhö baøi ca cuûa Ñöùc Maria, Bí Tích
Thaùnh Theå tröôùc heát laø moät lôøi ngôïi khen vaø laø moät lôøi taï
ôn. Khi Ñöùc Maria thoát leân : " Linh hoàn toâi ngôïi khen Ñöùc Chuùa
vaø loøng trí toâi nhaûy möøng trong Thieân Chuùa, Ñaáng Cöùu Ñoä
toâi", Chuùa Gieâsu ñang ôû trong cung loøng cuûa Meï. Meï ngôïi khen
Chuùa Cha "thay cho" Chuùa Gieâsu, nhöng Meï cuõng ngôïi khen Chuùa Cha
"trong" Chuùa Gieâsu vaø "cuøng vôùi" Chuùa Gieâsu. Ñoù
chính laø "thaùi ñoä Thaùnh Theå" ñích thöïc.
Cuøng moät luùc, Ñöùc Maria nhaéc ñeán nhöõng kyø coâng
Thieân Chuùa ñaõ thöïc hieän trong lòch söû cöùu ñoä theo nhö lôøi höùa
vôùi cha oâng chuùng ta (x. Lc 1,55), vaø Meï loan baùo vieäc kyø dieäu vöôït
leân treân moïi kyø coâng, vieäc Nhaäp Theå cöùu chuoäc. Sau cuøng trong kinh
Magnificat, cuõng coù caû vieäc höôùng ñeán quang laâm cuûa Bí Tích Thaùnh
Theå. Moãi khi Con Thieân Chuùa xuaát hieän cho chuùng ta trong söï "ngheøo
naøn" cuûa nhöõng daáu chæ bí tích, baùnh vaø röôïu, haït gioáng cuûa
lòch söû môùi, trong ñoù nhöõng keû quyeàn theá bò "laät ñoå khoûi
ngai vaøng" vaø nhöõng ngöôøi heøn moïn ñöôïc "naâng cao" (x.
Lc 1,52) ñaõ ñöôïc gieo trong theá gian. Ñöùc Maria haùt leân "trôøi
môùi" vaø "ñaát môùi", chuùng ñöôïc thöïc hieän tröôùc
trong Bí Tích Thaùnh Theå, vaø theo moät nghóa naøo ñoù, " döï ñònh
veà chuùng" ñaõ ñöôïc saép ñaët. Neáu baøi Magnificat dieãn taû
"ñöôøng loái thieâng lieâng" cuûa Ñöùc Maria thì khoâng coù gì
giuùp chuùng ta soáng maàu nhieäm Thaùnh Theå baèng linh ñaïo naøy. Bí Tích
Thaùnh Theå ñaõ ñöôïc trao taëng cho chuùng ta, ñeå toaøn boä cuoäc soáng
chuùng ta nhö cuoäc soáng cuûa Ñöùc Maria, trôû neân moät baøi ca Magnificat.
KEÁT LUAÄN
59. "Ave verum corpus natum de Maria Virgine !". Caùch
ñaây vaøi naêm, toâi ñaõ cöû haønh leã Kim Khaùnh Linh Muïc cuûa toâi.
Hoâm nay toâi caûm thaáy nhö moät hoàng aân söï kieän toâi hieán daâng cho
Giaùo Hoäi thoâng ñieäp naøy veà Bí Tích Thaùnh Theå vaøo ngaøy Thöù Naêm
Tuaàn Thaùnh, truøng hôïp vôùi naêm thöù hai möôi laêm toâi laõnh nhaän
nhieäm vuï keá vò Thaùnh Pheâroâ. Ñieàu naøy laøm cho loøng toâi daâng
traøo nieàm bieát ôn. Moãi ngaøy, töø hôn nöûa theá kyû nay, töø ngaøy 2
thaùng 11 naêm 1946, naêm maø toâi cöû haønh thaùnh leã ñaàu tieân trong
haàm moä Thaùnh Leâoânañoâ trong ñaïi thaùnh ñöôøng Wawel ôû Cracovi,
aùnh maét toâi chaêm nhìn mình thaùnh vaø cheùn thaùnh, trong ñoù thôøi gian
vaø khoâng gian döôøng nhö "coâ ñoïng laïi" vaø trong ñoù thaûm
kòch ñoài Golgotha laïi taùi hieän moät caùch maõnh lieät, toû loä tính
caùch "ñoàng thôøi" huyeàn nhieäm cuûa noù. Moãi ngaøy, ñöùc tin
cuûa toâi ñaõ cho toâi nhìn bieát trong baùnh vaø röôïu ñöôïc hieán
thaùnh, vò Löõ Haønh thaàn linh, moät ngaøy kia, ñaõ cuøng ñi ñöôøng
vôùi hai moân ñeä laøng Emmau, ñeå cho maét hoï nhaän ra aùnh saùng vaø tim
hoï chöùa chan hy voïng (x. Lc 24,13-35).
Anh chò em raát thaân meán !
Xin haõy cho pheùp toâi, trong moät nieàm vui thaân tình maõnh
lieät, hieäp nhaát vôùi nieàm tin cuûa anh chò em vaø ñeå cuûng coá noù,
toâi ñöa ra chöùng töø ñöùc tin caù nhaân cuûa toâi vaøo Bí Tích Thaùnh
Theå raát thaùnh. " Kính chaøo thaân xaùc thaät sinh ra töø cung loøng
Trinh Nöõ Maria, thöïc söï ñaõ chòu ñau khoå, ñöôïc hieán teá treân
thaäp giaù vì loaøi ngöôøi!". (Ave verum corpus natum de Maria Virgine/ vere
passum, immolatum, in cruce pro homine!). Ñaây laø kho taøng cuûa Giaùo Hoäi, quaû
tim cuûa theá giôùi, baûo chöùng cuûa ngaøy cuoái cuøng maø moïi ngöôøi
ñeàu mong moûi, duø khoâng yù thöùc. Vó ñaïi thay maàu nhieäm naøy. Chaéc
chaén noù vöôït xa chuùng ta vaø noù thöû thaùch cam go nhöõng khaû naêng
cuûa trí oùc chuùng ta ñoøi buoäc phaûi ñi xa hôn nhöõng daùng veû beân
ngoaøi. Nôi ñaây, giaùc quan cuûa chuùng ta baát löïc " thò giaùc,
xuùc giaùc, vò giaùc ñeàu phaûi luïn baïi" (visus, tactus, gustus, in te
fallitur), thaùnh thi Adoro Te devote ñaõ noùi nhö theá, nhöng chæ caàn ñöùc
tin cuûa chuùng ta ñaâm reã saâu vaøo Lôøi Chuùa Kitoâ ñöôïc caùc Toâng
Ñoà truyeàn laïi, ñuû cho chuùng ta. Xin cho pheùp toâi laëp laïi vôùi Chuùa
Kitoâ, nhaân danh taát caû Giaùo Hoäi, nhaân danh moãi ngöôøi trong anh chò
em, nhö Thaùnh Pheâroâ vaøo cuoái dieãn töø veà Bí Tích Thaùnh Theå trong
Tin Möøng thaùnh Gioan: "Laïy Chuùa, boû Chuùa chuùng con ñi vôùi ai?
Chuùa coù nhöõng lôøi ñem laïi söï soáng ñôøi ñôøi" (Ga 6,68).
60. Vaøo buoåi bình minh cuûa thieân nieân kyû thöù ba naøy,
taát caû chuùng ta, con caùi cuûa Giaùo Hoäi, chuùng ta ñöôïc môøi goïi
phaûi tieán leân vôùi moät söùc naêng ñoäng môùi trong ñôøi soáng Kitoâ
höõu. Nhö toâi ñaõ vieát trong Toâng Thö Novo millennio ineunte, khoâng caàn
phaûi vaïch theâm moät "chöông trình môùi", chöông trình ñaõ coù
saün roài: chính laø chöông trình cuûa moïi ngaøy, ñöôïc ruùt ra töø Tin
Möøng vaø Thaùnh Truyeàn soáng ñoäng. Roát cuøng vì noù ñöôïc qui vaøo
moät trung taâm laø chính Chuùa Kitoâ maø chuùng ta phaûi hieåu bieát, yeâu
meán, noi göông, ñeå soáng söï soáng Ba Ngoâi trong Ngaøi vaø cuøng vôùi
Ngaøi bieán ñoåi lòch söû cho ñeán khi hoaøn taát trong thaønh Gieârusalem
thieân quoác"(103 ). Vieäc thöïc hieän chöông trình cuûa ñaø tieán
ñoåi môùi naøy trong ñôøi soáng Kitoâ höõu phaûi xuyeân qua Bí Tích
Thaùnh Theå.
Moïi daán thaân vaøo söï thaùnh thieän, moïi hoaït ñoäng
nhaèm hoaøn thaønh söù maïng cuûa Giaùo Hoäi, moïi noã löïc thöïc hieän
caùc chöông trình muïc vuï, phaûi muùc laáy nôi maàu nhieäm Thaùnh Theå,
söùc maïnh caàn thieát vaø phaûi höôùng veà ñoù nhö choùp ñænh. Trong Bí
Tích Thaùnh Theå, chuùng ta coù Chuùa Gieâsu, chuùng ta coù hy teá cöùu
chuoäc cuûa Ngaøi, chuùng ta coù söï phuïc sinh cuûa Ngaøi, chuùng ta coù
hoàng aân Thaùnh Thaàn, chuùng ta coù vieäc toân thôø, söï vaâng phuïc vaø
tình yeâu ñoái vôùi Chuùa Cha treân trôøi. Neáu chuùng ta coi thöôøng Bí
Tích Thaùnh Theå, laøm sao coù theå chöõa trò söï ngheøo naøn khoán khoå
cuûa chuùng ta?
61. Maàu nhieäm Thaùnh Theå, - hy teá, hieän dieän, böõa
tieäc khoâng chaáp nhaän söï giaûm thieåu cuõng nhö söï thao tuùng
naøo; noù phaûi ñöôïc soáng toaøn veïn, duø trong vieäc cöû haønh hay trong
vieäc troø chuyeän thaân maät vôùi Chuùa Gieâsu maø ngöôøi ta vöøa ñoùn
nhaän khi röôùc leã, hay hôn theá nöõa, trong thôøi gian caàu nguyeän vaø
toân thôø Thaùnh Theå ngoaøi thaùnh leã. Luùc aáy Giaùo Hoäi ñöôïc xaây
döïng moät caùch vöõng chaéc vaø yeáu tính cuûa Giaùo Hoäi thöïc söï
ñöôïc dieãn taû: duy nhaát, thaùnh thieän, coâng giaùo vaø toâng truyeàn;
laø daân, laø ñeàn thôø vaø laø gia ñình cuûa Thieân Chuùa; laø thaân
theå vaø laø Hieàn Theâ cuûa Chuùa Kitoâ, ñöôïc sinh ñoäng bôûi Thaùnh
Thaàn; laø bí tích phoå quaùt cuûa ôn cöùu ñoä vaø laø söï hieäp thoâng
ñöôïc cô caáu hoùa theo phaåm traät.
Con ñöôøng maø Giaùo Hoäi ñang ñi vaøo nhöõng naêm ñaàu
tieân naày cuûa thieân nieân kyû thöù ba cuõng laø con ñöôøng daán thaân
ñaïi keát môùi. Nhöõng thaäp nieân cuoái cuøng cuûa thieân nieân kyû thöù
hai, ñaït ñöôïc choùp ñænh trong Ñaïi Naêm Thaùnh, ñaõ thuùc ñaåy
chuùng ta vaøo höôùng ñoù, khuyeán khích taát caû nhöõng ngöôøi ñaõ
laõnh nhaän Bí Tích Thaùnh Taåy phaûi ñaùp laïi lôøi caàu cuûa Chuùa
Gieâsu "ut unum sint" (Ga 17,11) (xin cho chuùng neân moät). Moät con
ñöôøng nhö theá thì raát daøi vaø ñaày chöôùng ngaïi vöôït haún söùc
con ngöôøi; nhöng chuùng ta coù Bí Tích Thaùnh Theå, vaø tröôùc söï hieän
dieän cuûa Ngaøi, chuùng ta coù theå nghe töø ñaùy loøng chuùng ta, nhö theå
ngoõ vôùi chuùng ta, nhöõng lôøi noùi maø tieân tri EÂlia ñaõ nghe :
"Haõy daäy maø aên, khoâng thì ñöôøng seõ coøn daøi ñoái vôùi
ngöôi (1V 19,7). Kho taøng Bí Tích Thaùnh Theå maø Chuùa ñaõ ñaët döôùi
quyeàn söû duïng cuûa chuùng ta thuùc ñaåy chuùng ta ñi ñeán muïc tieâu
laø chia seû toaøn veïn kho taøng aáy vôùi taát caû anh em ñaõ ñöôïc
lieân keát vôùi chuùng ta trong cuøng moät Bí Tích Thaùnh Taåy. Tuy nhieân,
ñeå ñöøng laõng phí kho taøng quí baùu nhö theá, phaûi toân troïng nhöõng
ñoøi buoäc gaén lieàn vôùi söï kieän ñoù laø bí tích cuûa söï hieäp
thoâng trong ñöùc tin vaø trong söï keá nhieäm caùc toâng ñoà.
Khi trao laïi cho Bí Tích Thaùnh Theå taát caû taàm quan
troïng xöùng ñaùng vaø chuù taâm ñaëc bieät, khoâng ñeå suy giaûm moät
chieàu kích naøo hay moät ñoøi buoäc naøo, chuùng ta chöùng toû raèng chuùng
ta thöïc taâm yù thöùc söï cao caû cuûa hoàng aân naøy. Chuùng ta cuõng
ñöôïc môøi goïi laøm nhö theá bôûi moät truyeàn thoáng lieân tuïc, ngay
töø nhöõng theá kyû ñaàu tieân, ñaõ muïc kích coäng ñoaøn Kitoâ höõu
aân caàn gìn giöõ "kho taøng" naøy. Nhôø tình yeâu thuùc ñaåy,
Giaùo Hoäi chaêm lo thoâng truyeàn cho nhöõng theá heä Kitoâ höõu seõ ñeán,
khoâng boû maát moät yeáu toá naøo, ñöùc tin vaø giaùo thuyeát veà maàu
nhieäm Thaùnh Theå. Chuù taâm vaøo Maàu Nhieäm naøy, khoâng bao giôø sôï
thaùi quaù, vì "taát caû maàu nhieäm cöùu ñoä cuûa chuùng ta ñöôïc
goàm toùm trong Bí Tích naøy" (104).
62. Anh chò em thaân meán, haõy hoïc cuøng caùc thaùnh,
nhöõng ngöôøi dieãn giaûi löøng danh vieäc toân suøng Bí Tích Thaùnh Theå
ñích thöïc. Nôi caùc ngaøi, khoa thaàn hoïc veà Bí Tích Thaùnh Theå ñaït
ñöôïc taát caû veõ ñeïp cuûa caùi ñaõ soáng thöïc, "thaám
nhaäp" vaøo chuùng ta hay noùi caùch khaùc, "söôûi aám" chuùng
ta. Hôn heát haõy laéng nghe Ñöùc Trinh Nöõ Maria raát thaùnh, nôi Meï, hôn
ai heát, Maàu Nhieäm Thaùnh Theå toûa saùng nhö moät maàu nhieäm söï saùng.
Khi quay höôùng veà Meï, chuùng ta bieát ñöôïc söùc maïnh laøm bieán
ñoåi cuûa Bí Tích Thaùnh Theå. Trong Meï chuùng ta nhìn thaáy theá giôùi
ñöôïc canh taân trong tình yeâu. Khi chieâm ngaém Meï, Ñaáng hoàn xaùc Leân
Trôøi, chuùng ta khaùm phaù ra caùi gì ñoù cuûa "trôøi môùi, ñaát
môùi", seõ môû ra tröôùc maét chuùng ta khi Chuùa Kitoâ quang laâm. Bí
Tích Thaùnh Theå laø baûo chöùng ngay töø traàn gian naøy vaø moät caùch
naøo ñoù laø neám tröôùc söï quang laâm ñoù: "Laïy Chuùa Gieâsu, xin
haõy ñeán!" (Kh 22,20).
Döôùi hình baùnh röôïu khieâm toán, ñöôïc bieán baûn
theå, thaønh Mình vaø Maùu Ngaøi, Chuùa Kitoâ ñoàng haønh vôùi chuùng ta,
Ngaøi laø söùc maïnh vaø cuûa aên ñaøng cho chuùng ta, vaø Ngaøi bieán
chuùng ta thaønh nhöõng chöùng nhaân hy voïng cho taát caû anh em chuùng ta.
Neáu ñöùng tröôùc maàu nhieäm naøy, lyù trí cuûa chuùng ta caûm nhaän
giôùi haïn cuûa mình, thì con tim ñöôïc chieáu saùng nhôø ôn Thaùnh
Thaàn, hieåu roõ phaûi coù thaùi ñoä naøo, khi chìm saâu trong toân thôø
vaø trong moät tình yeâu khoâng haïn giôùi.
Chuùng ta haõy möôïn nhöõng taâm tình cuûa Thaùnh Toâma
Aquinoâ, nhaø thaàn hoïc löøng danh vaø ñoàng thôøi laø thi nhaân say ñaém
cuûa Chuùa Kitoâ trong Bí Tích Thaùnh Theå cuûa Ngaøi vaø haõy ñeå cho taâm
hoàn chuùng ta cuõng môû roäng ra ñeå chieâm ngöôõng muïc tieâu ñaõ
höùa, muïc tieâu maø con tim chuùng ta ñang höôùng tôùi, khao khaùt nieàm
vui vaø an bình:
Bone pastor, panis vere
Jesu, nostri miserere !
Laïy muïc töû nhaân laønh, baùnh ñích thöïc,
Xin thöông xoùt chuùng con.
Xin nuoâi döôõng chuùng con, che chôû chuùng con,
Xin cho chuùng con nhìn thaáy thieän haûo tuyeät vôøi
Trong coõi ñaát daønh cho keû soáng.
Chuùa bieát vaø coù theå laøm moïi söï,
Chuùa laø löông thöïc cuûa chuùng con treân traàn gian naøy,
Xin ñem chuùng con leân coõi cao xanh ñeå laø thöïc khaùch vaø thöøa keá
muoân ñôøi trong gia ñình caùc thaùnh.
Ban haønh taïi Roma,
caïnh Ñeàn Thôø Thaùnh Pheâroâ,
ngaøy 17 thaùng 04 naêm 2003, Thöù Naêm Tuaàn Thaùnh,
trong naêm thöù 25 trieàu Giaùo Hoaøng cuûa toâi vaø trong naêm Maân Coâi.
GIOAN-PHAOLOÂ
Tham Chieáu
(1) Cñ Vat. II, Hieán cheá tín lyù Lumen gentium soá 11.
(2) Cñ Vat. II, Saéc leänh chöùc vuï vaø ñôøi soáng linh muïc Presbyterorum
ordinis soá 5.
(3) x. Gioan-Phaoloâ II, toâng thö Rosarium Virginis Mariae (16/10/2002) soá 21. AAS
95 (2002) trang 19; La Domumentation catholique 99 (2002) trang 959-960.
(4) Ñoù laø töïa maø toâi ñaõ muoán ñeà cho moät chöùng töø töï thuaät
vaøo dòp leã Kim Khaùnh linh muïc cuûa toâi.
(5) Leâo XIII, PM Acta XXII ( 1903) trang 115-116.
(6) AAS 39 (1947) trang 521-595; La Documentation catholique 45 (1948) coät 195-251.
(7) AAS 57 (1965) trang 753-774; La Documentation catholique 62 (1965) coät 1633-1651.
(8) AAS 72 (1980) trang 113-114. La Documentation catholique 77 (1980) trang 301-312.
(9) x. Cñ. Vat. II, Hieán cheá Phuïng vuï thaùnh soá 47: Salvator noster
Ñaáng Cöùu Chuoäc chuùng ta ñaõ thieát laäp Hy Teá Thaùnh Theå baèng Mình
Maùu Ngaøi, ñeå nhôø ñoù, Hy Teá Thaäp Giaù keùo daøi qua caùc thôøi
ñaïi cho tôùi khi Ngaøi laïi ñeán
".
(10) Saùch Giaùo Lyù Hoäi Thaùnh Coâng Giaùo soá 1085.
(11) Cñ. Vat. II, Hieán cheá tín lyù Lumen Gentium soá 3,
12) x. Phaoloâ VI , Tuyeân xöng ñöùc tin (30/06/1968) soá 24: AAS 60 (1968) trang
442; La Documentation catholique 65 (1968) coät 1256-1257; Gioan-Phaoloâ II, Toâng thö
Dominicae cenae ( 24/02/1980) soá 9, AAS 72 (1980) trang 142-146; La Documentation
catholique 77 (1980) trang 305-306.
(13) Saùch Giaùo Lyù Hoäi Thaùnh Coâng Giaùo soá 1382.
(14) Saùch Giaùo Lyù Hoäi Thaùnh Coâng Giaùo soá 1367.
(15) Baøi giaûng leã veà thö Do Thaùi 17, 3: PG 63, 131.
(16) x. Cñ. Triñentinoâ, Khoùa XXII, Giaùo thuyeát veà Hy Teá Thaùnh cuûa
Thaùnh Leã, chöông 2, La Documentation catholique 1743, la Foi catholique, soá 768:
"Ñoù cuõng laø moät hieán vaät, ñoù chính laø Ñaáng daâng hieán ngay
baây giôø nhôø taùc vuï cuûa caùc linh muïc, Ñaáng töï hieán luùc aáy
ngay treân Thaäp Giaù, chæ coù theå caùch daâng laø khaùc maø thoâi."
(17) Pioâ XII, Thoâng ñieäp Mediator Dei (20/11/1947) AAS 39 (1947) trang 548, La
Documentation catholique 45 (1948) coät 216.
(18) Gioan-Phaoloâ II, Thoâng ñieäp Redemptoris hominis (15/03/1979) soá 20; AAS 71
(1979) trang 310, La Documentation Catholique 76 (1979) trang 317.
(19) Hieán cheá tín lyù Lumen Gentium soá 11.
(20) De sacramentis, V, 4,26; CSEL 73, 70; SCh 25 bis trang 135.
(21) In Joannis Evangelium, XII, 20; PG 74, 726.
(22) Thoâng ñieäp Mysterium fidei (3/09/1965): AAS 75 (1965) trang 764, La
Documentation catholique 62 (1965) coät 1643.
(23) Khoùa XIII, saéc leänh veà Pheùp Thaùnh Theå raát thaùnh, chöông 4: DS
1462; la foi catholique soá739.
(24) Cateùcheøses mystagogiques, IV, 6: SCh 126, trang 138.
(25) Cñ. Vat. II, hieán cheá Dei Verbum soá 8.
(26) Tuyeân xöng ñöùc tin (30/06/1968), soá 25: aas 60 (1968) trang 442-443; La
Documentation catholique 65 (1968) coät 1256.
(27) Baøi giaûng leã IV tuaàn thaùnh; CSCO 413/Syr. 182, 55.
(28) Kinh nguyeän.
(29) Kinh nguyeän Thaùnh Theå III.
(30) Leã troïæng Mình Maùu Thaùnh Chuùa Kitoâ- Kinh Chieàu II, Thaùnh ca
Magnificat.
(31) Saùch Leã Roâma, kinh nguyeän phuï theâm sau Kinh Laïy Cha.
(32) Thö cho giaùo ñoaøn EÂpheâsoâ, 20: PG 5, 661; SCh 10 bis trang 77.
(33) Cñ. Vat. II, Hieán cheá Gaudium et Spes soá 39.
(34) Baïn muoán toân kính Thaân Theå Ñöùc Kitoâ? Ñöøng khinh deã noù khi
noù traàn truoàng. Ñöøng toân kính noù ôû ñaây, trong nhaø thôø, baèng
vaûi luïa ñang khi baïn ñeå noù ngoaøi trôøi ñau ñôùn vì laïnh vaø vì
thieáu quaàn aùo. Vì Ñaáng ñaõ noùi: Naày laø Mình Thaày, vaø ñaõ thöïc
hieän ñieàu ñoù khi noùi nhö theá, chính Ngaøi ñaõ noùi: Baïn ñaõ thaát
Ta ñoùi vaø khoâng cho Ta aên, vaø cuõng theá: Moãi laàn baïn khoâng laøm cho
moät trong nhöõng keû beù moïn naày, laø khoâng laøm cho chính Ta (
) Ích
lôïi gì khi baøn tieäc cuûa Chuùa Kitoâ ñaây nhöõng bình baèng vaøng, trong
khi chính Ngaøi laïi cheát ñoùi. Haõy baét ñaàu laøm cho keû ñoùi ñöôïc
no ñaõ, vaø caùi gì coøn laïi haõy ñem trang hoaøng baøn thôø cuûa
ngöôi". Thaùnh Gioan Kim Khaåu, Baøi giaûng leã veà Tin Möøng Thaùnh
Mattheâu 50, 3-4: PG 58, 508-509; xem Gioan-Phaoloâ II: Sollicitudo rei socialis
(30/12/1987) soá 31; AAS 80 (1988) trang 553-556; La Documentation catholique 85 (1988)
trang 246.
(35) Hieán cheá tín lyù Lumen gentium, soá 3.
(36) nt.
(37) Cñ. Vat II, Saéc leänh veà hoaït ñoäng truyeàn giaùo cuûa Giaùo Hoäi Ad
gentes, soá 5.
(38) Moâseâ laáy maùu, raûy treân daân, vaø noùi: "Ñaây laø maùu Giao
Öôùc Döùc Chuùa ñaõ laäp vôùi anh em, döïa treân nhöõng lôøi naày"
(Xh 24,8).
(39) x. Cñ. Vat II, Hieán cheá tín lyù Lumen gentium, soá 1.
(40) nt, soá 9.
(41) x. Cñ. Vat II, Saéc leänh chöùc vuï vaø ñôøi soáng linh muïc,
Presbyterorum ordinis, soá 5. Saéc leänh ñoù cuõng noùi ôû soá 6: "Khoâng
moät coäng ñoaøn Kitoâ naøo thieát laäp maø khoâng ñaët neàn taûng vaø
troïng taâm vaøi vieäc cöû haønh Bí Tích Thaùnh Theå raát thaùnh".
(42) Baøi giaûng leã veà thö thöù nhaát cho giaùo ñoaøn Coârintoâ, 24,2:PG
61,200; cf Didacheø,IX,4; Funk,1,22; SCh 248,traùng77; Thaùnh Xiprianoâ, thö
LXIII,13: PL4,384; Correspondance II, Les Belles Lettres, Paris (1925), traùng-202.
(43) PO 6,206.
(44) Cñ. Vat II, Hieán cheá tín lyù Lumen gentium, soá 1.
(45) x. Cñ. Tridentinoâ, khoùa XIII, Saéc leänh veà pheùp Thaùnh Theå raát
thaùnh, khoaûn 4: DS 1654; la foi catholique, soá 748.
(46) x. Rituale Romanum: De sacra communione et de cultu mysterii eucharistici extra
missam, trang 36 (soá 80); Saùch nghi thöùc cuûa Thaùnh Theå ngoaøi Thaùnh Leã,
taùi baûn, AELF1996, trang67 (soá 80).
(47) x. nt, trang 38-39 (soá 86-90); trang 69-70 ( soá 86-90).
(48) Gioan-Phaoloâ II, Toâng thö Novo millennio ineunte, soá 32: AAS 93(2001), trang
88; La Documentation catholique 98 (2001), trang 79.
(49) Chôù gì trong ngaøy, caùc tín höõu ñöøng queân vieáng Thaùnh Theå,
phaûi ñöôïc giöõ vaøo nôi thaät xöùng ñaùng cuûa caùc nhaø thôø, vôùi
söï trang troïng coù theå, nhö luaät phuïng vuï ñaõ daïy. Vì thaêm vieáng
nhö theá laø moät daáu hieäu bieát ôn, moät cöû chæ yeâu thöông vaø moät
boån phaän bieát ôn ñoái vôiuø Chuùa Kitoâ, Chuùa chuùng ta hieän dieän nôi
ñoù": Phaoloâ VI, Thoâng ñieäp Mysterium fidei (3-9-1965): AAS57 (1965), trang
771; La Documentation catholique 62 (1965), coät 1647-1648.
(50) Visite al S.S. Sacramento ed a Maria Santissima, Introductio: Opere ascetiche,
Avellino ( 2000), trang 295.
(50*) Phaoloâ VI, Thoâng ñieäp Mysterium fidei (3/9/1965): AAS 57 (1965) trang 771.
(51) Saùch Giaùo Lyù Hoäi Thaùnh Coâng Giaùo soá .857.
(52) nt.
(53) nt.
(54) x. Thaùnh Boä veà Giaùo lyù ñöùc tin, Thö Sacerdotium ministeriale
(6-8-1983), III,2:AAS 75 (1983), trang 05; La Documentation catholique 80 (1983), trang
886.
(55) Cñ. Vat II, Hieán cheá tín lyù Lumen gentium soá 10.
(56) nt.
(57) Cf.Institutio generalis:Editio typica tertia, soá 147.
(58) Cf. Cñ. Vat II, Hieán cheá tín lyù Lumen gentium caùc soá 10.28; Saéc leänh
Presbyterorum ordinis, soá 2.
(59) "Chuû teá treân baøn thôø ñaïi dieän cho Chuùa Kitoâ vôù tö caùch
laø ñaàu hieán daâng nhaân danh taát caû chi theå": Pioâ XII, Thoâng
ñieäp Mediator Dei (20-11-1947): AAS 39 (1947), trang 556; La Documentation catholique
45 (1948), coät 221; x. Pioâ X, Huaán thò toâng toøa Hoerent animo (4-8-1908): piiX
Acta, IV,16;Pioâ XI, Thoâng ñieäp Ad catholici sacerdotii ( 20-12-1935): AAS 28 (
1936, trang 20; La Documentation catholique 35 (1936/1), coät 141.
(60) Toâng thö Dominicae Cenoe (24-2-1980), soá 8: AAS 72 (1980), trang 128-129; La
Documentation catholique 77 (1980), trang 304.
(61)Thaùnh Boä Giaùo lyù ñöùc tin, Thö Sacerdotium ministeriale (6-8-1983),III,4:
AAS 75(1983), trang 06; La Documentation catholique 80 (1983), trang 887; x.Coâng Ñoàng
Lateâranoâ IV, ch. 1, Hieán cheá veà ñöùc tin coâng giaùo Firmiter credimus: DS
802; La foi catholique, soá 31.
(62) Cñ. Vat II, Saéc leänh veà hieäp nhaát, Unitatis redintegratio, soá 2.
(63) Toâng thö Dominicae Cenae (24-2-1980), soá 2:AAS 72 (1982),trang 115; La
Documentation catholique 77 (1980) , trang 301.
(64) Cñ. Vat II, Saéc leänh Saéc leänh chöùc vuï vaø ñôøi soáng linh muïc,
Presbyterorum ordinis soá 14.
(65) nt. soá 13; x. Giaùo luaät, khoaûn 904; giaùo luaät cuûa caùc Giaùo Hoäi
Ñoâng Phöông, khoaûn 378.
(66) Saéc leänh Saéc leänh chöùc vuï vaø ñôøi soáng linh muïc, Presbyterorum
ordinis, soá 6.
(67) Cf. Baùo caùo cuoái cuøng, II,C,1:LOsservatorum Romano. 10-12 1985, trang
7; La Documentation Catholique 83, (1986), trang 39.
(68) Cñ. Vat II, Hieán cheá tín lyù Lumen gentium, soá 26.
(69) Nicoâlaoâ Cabasilas, Cuoäc soáng trong Chuùa Kitoâ, IV, soá 10: SCh. 335,
trang 271.
(70) Thaùnh Teâreâxa Gieâsu, Con ñöôøng troïn laønh, chöông 37: Oeuvres
compleøtes, Paris (1948), trang 766.
(71) Cf. Thaùnh Boä Giaùo lyù ñöùc tin, Communionis notio (28-5-1992), soá 4: AAS
85 (1993), trang 839-840; La Documentation catholique 89 (1992), trang 730.
(72) Cf. Cñ. Vat II, Hieán cheá tín lyù Lumen gentium soá 14.
(73) Baøi giaûng veà Isaia, 6,3: PG 56,139.
(74) Soá 1385; x Giaùo luaät, khoaûn 916; giaùo luaät caùc Giaùo Hoäi Ñoâng
Phöông khoaûn 711.
(75) Dieãn töø cho nhöõng thaønh phaàn cuûa Nhaø giam toâng toøa vaø cho
nhöõng Cha giaûi toäi caùc Ñaïi Thaùnh Ñöôøng thaønh Roâma (30-1-1982).
(76) Khoaûn 915; x. Giaùo luaät caùc Giaùo Hoäi Ñoâng phöông, khoaûn 712.
(77) Cñ. Vat II, Hieán cheá tín lyù Lumen gentium soá 14.
(78) Thaùnh Toâma Aquinoâaâ, Toång luaän thaàn hoïc, III,q.73,a.3.
(79) Thaùnh Boä Giaùo lyù ñöùc tin, Thö Communionis notio (28-5-1992, soá 11 La
Documentation catholique 89 (1992), trang 731.
(80) Cf Cñ. Vat II, Hieán cheá tín lyù Lumen gentium, soá 23.
(81) Thö göûi giaùo ñoaøn Smyrne, VIII, PG 5, 713; SCh soá 10, trang 139.
(82) Cñ. Vat II, Hieán cheá tín lyù Lumen gentium, soá 23.
(83) Thaùnh Boä Giaùo lyù ñöùc tin, thö Communionis notio (28-5-1992), soá 14:
AAS 85 (1993).
(84) nt. 1248.
(85) Baøi giaûng 272: PL 38,1247.
(86) x. nn. 31-51: AAS 90 (1998), trang 73746; La Documentation catholique 95 (1998) trang
666-672.
(87) x. nt., nn.48-49: AAS 90 (1998), trang 744; La Documentation catholique 95(1998)
trang 671.
(88) N. 36: AAS 93 (2001), trang 291-292; La Documentation catholique 98 (2001), trang 81.
(89) x. Saéc leänh veà hieäp nhaát, Unitatis redintegratio, soá 1.
(90) x. Hieán cheá tín lyù Lumen gentium, soá 11.
(91) "Chuùng ta laø nhöõng ngöôøi tham döï vaøo moät taám baùnh duy
nhaát vaø moät cheùn duy nhaát, xin cho chuùng con ñöôïc hieäp nhaát vôùi
nhau trong söï hieäp thoâng cuøng moät Thaùnh Thaàn". Kinh nguyeän cuûa
Phuïng vuï thaùnh Basilioâ.
(92) x.GL khoaûn 908; GL caùc Giaùo Hoäi Ñoâng Phöông, khoaûn 702; Hoäi ñoàng
giaùo hoaøng veà vieäc
. cho hieäp nhaát caùc kitoâ höõu, Chæ nam
ñaïi keát (25-3-1993), caùc soá 122-125,129-131; Thaùnh Boä Giaùo lyù ñöùc
tin, Thö Ad exsequendam,(18-5-2001).
(93)" Luaät Chuùa caám tham döï vaøo söï thaùnh phöông haïi ñeán vieäc
hieäp nhaát Giaùo Hoäi, hoaëc ñöa ñeán sai laàm thöïc söï hay nguy cô laïc
höôùng veà ñöùc tin, sinh ra göông muø göông xaáu vaø taïo neân thaùi
ñoä laõnh ñaïm" Orientalium Ecclesiarum, soá 26.
(94) N.45: AAS 87(1995) trang 948; La Documentation catholique 92 (1995), trang 579.
(95) x. Saéc leänh veà caùc Giaùo Hoäi Coâng Giaùo Ñoâng Phöông, Orientalium
Ecclesiarum, soá 27.
(96) x. GL, khoaûn 844, tieát 3-4; GL caùc Giaùo Hoäi Ñoâng Phöông, khoaûn 671,
tieát 3-4.
(97) N. 46: AAS 87(1995), trang 948; La Documentation catholique 92 (1995), trang 580.
(98) x. Saéc leänh veà hieäp nhaát Unitatis redintegratio, soá 22.
(99) x. GL khoaûn 844; GL caùc Giaùo Hoäi Ñoâng Phöông, soá 671.
(100) x. AAS 91(1999), trang155-1172: La Documentation catholique 96 (1999), trang
451-458.
(101) N.22: AAS 92(2000), trang 485; La Documentation catholique 96(1999), trang 991
(102) x. soá 21: AAS 95 (2003), trang 20; La Documentation catholique 99 (2002), trang
959-960.
(103) N. 29: AAS 93 (2001) trang 285; La Documentation catholique 98 (2001), trang 78.
(104) Thaùnh Toâma Aquinoâ, Toång luaän thaàn hoïc III, q.83,a.4c