ÑOÂI TAÙM ÑOÂI MÖÔI CAÙNH CÖÛA HUY HOAØNG ROÄNG MÔÛ

noäi dung
TUOÅI KHOÂN THÖÙ HAI
    Aùi moä trí thöùc
    Nhöõng yù kieán rieâng tö
    Nhöõng toång hôïp ñaàu tieân
    Tìm ñeán voâ bieân
NHÖÕNG KEÛ TÖÏ PHUÏ TRÍ THÖÙC
    Nhaät thöïc cuûa tuoåi traêng troøn
    AÙi moä hình thöùc beà ngoaøi vaø lôøi vaên boùng baåy
    Thích ñoäc ñaùo hay laø yeâu söï thaät
    Khoâng thaáy loãi laàm
    Tinh thaàn phaûn khaùng
    YÙ höôøng höôûng thuï
    Nöõ Thaàn Lyù Trí
    Nhaén ngöôøi trí thöùc treû tuoåi

Toâi ñaây chuùng ta böôùc leân moät baäc cao hôn: baäc trí thöùc.
Ñang khi con tim vaø caùc giaùc quan cuûa ta chín chaén laàn laàn ñeå coù theâ kieän toaøn caùc söù meänh ñang chôø ñoùn ta, thì trí oùc cuûa ta cuõng bieán ñoåi theo, moãi ngaøy theâm saùng suoát vaø phong phuù hôn.
Ñaây laø moät cô naêng cao quyù nhaát cuûa con ngöôøi, laø ngoïn ñeøn soi saùng trong côn gioâng toá cuûa caùc yù töôûng, caùc yù thöùc heä, caùc quan nieäm khaùc nhau trong moïi laõnh vöïc.
Trí naêng coù vai troø giuùp ta thu thaäp nhöõng kieán thöùc phaùn ñoaùn, phaân bieät thöïc hö, toát xaáu, cho ta thaáy ñöôøng loái ñeå thöïc hieän vaän meänh cuûa mình.

Vì ñoù trí naêng phaûi bieán hoùa vaø taêng tröôûng theo tuoåi lôùn, chöù khoâng theå naøo ôû maõi trong tình traïng aáu tró ñöôïc nöõa.
Nhöng trình ñoä phaùt trieån cuûa trí naêng khoâng ñoàng ñeàu ôû moïi ngöôøi, noù theo caù nhaân khaùc bieät, trí suaát vaø khieáu naêng, nhanh nôi ngöôøi naøy, chaäm nôi ngöôøi noï, ngöôøi gioûi toaùn, keû gioûi vaên chöông, keû gioûi ngheä thuaät v..v.
Caùnh cöûa trí thöùc seõ môû roäng vaøo tuoåi 16, 17 laø bình minh cuûa tinh thaàn vaø laø thí tröôûng haêng say cuûa caùc thaùm hieåm tinh thaàn, nhö chuùng ta seõ phaân taùch sau ñaây.

Hoài em leân 10, 12 tuoåi, em chaúng heà quan taâm ñeán nhöõng yù töôûng toång quaùt. Ai hoûi em vaên hoïc, trieát lyù thì em chaúng theøm ñeå yù ñeán, em thích chôi bi vaø ñaù boùng hôn, em chuù yù ñeán söï vaät cuï theå, nhöõng ngöôøi soáng ñoäng, nhö ba, maù, anh chò em trong nhaø, caùc baïn hoïc ôû tröôøng, hoaëc nhöõng taùc ñoäng roõ reät nhö ñi hoïc, laøm baøi, aên, nguû, chôi.

Nhöng baây giôø khaùc haún. Em ñaõ lôùn leân. Em hoïc ñeán baäc trung hoïc, roài ñaïi hoïc. Hoâm tröôùc thaày giaùo giaûng veà caùc tieâu chuaån thaåm myõ cuûa ngheä thuaät. Thaày phaân tích veû ñeïp cuûa vuõ truï vaø cuûa ngheä thuaät. Em khoâng hieåu ñöôïc heát, nhöng vaãn thaáy thích thuù laém. Trong giôø nghó vaø treân ñöôøng veà nhaø, em hay tieáp tuïc baøn taùn vôùi caùc baïn hoïc.
Em suy nghó theâm, vaø coøn thöông haïi nhöõng ai khoâng hieåu vaán ñeà naøy em cho laø cao thöôïng vaø haáp daãn.
Em ñaõ khôûi haønh vaøo khu röøng raäm cuûa caùc yù töôûng toång quaùt, haêng say vôùi caùc rung caûm trí thöùc vöøa chôùm nôû.

<noäi dung>;

Nhöõng yù kieán rieâng tö

Em coù taâm töôûng raèng nhöõng yù kieán em môùi khaùm phaù ñöôïc laø cuûa rieâng mình vaø khoâng ai hieåu roõ baèng mình. Chuùng gioáng nhö nhöõng ñöùa con ñeû cuûa mình, maëc daàu chuùng coøn dôû dang, vuïng veà.
Ngaøy xöa, em khoâng coù yù kieán rieâng. Em theo yù cuûa cha meï vaø thaày coâ. Vaø ñeå töï bieän hoä cho mình, em hay noùi "ba em noùi vaäy, coâ giaùo em daïy theá".
Ngaøy nay thì khaùc. Em ñaõ coù yù kieán rieângg, laém khi nghòch laïi caû yù kieán cuûa cha meï vaø thaày coâ nöõa. Vaø em coi ñoù laø quyeàn lôïi vaø laø kho taøng thieâng lieâng quyù giaù nhaát cuûa em.

Baèng chöùng laø khi em hung haêng caõi laïi ñeå beânh vöïc yù kieán rieâng cuûa mình. Nhaát laø trong böõa côm vôùi gia ñình, em coù yù rieâng veà moïi söï: tình hình chính trò hoaëc vaên hoùa, caùc loaïi xe hôi vaø taøu bay, caùc loaïi suùng oáng, ngheä thuaät nuoâi gaø v..v...
Khoå taâm nhaát laø khi em ba em la naéng: "Maøy nhaõi con, bieát gì? ". Hoaëc bò maù em la raày: "Im ñi, maøy khoâng bieát gì heát".

Maø taïi sao em thích baùm chaët laáy caùc yù kieán rieâng tö cuûa em nhö vaäy?
Khoâng phaûi vì chuùng môùi meû, ñoäc ñaùo, laï thöôøng nhöng taïi vì chuùng ñaõ laøm em yù thöùc laáy trí naêng cuûa mình, cuõng nhö moái tình ñaàu cuûa con tim em vaäy taïi vì chuùng ñaõ maïc khaûi mình cho chính mình, vaø vì chuùng cho em cô hoäi ñeå khaúng ñònh nhaân caùch cuûa mình. Caùi baûn ngaõ cuûa em ñaõ lôùn roài ñaáy.

Muoán ñöôïc vaäy, em phaûi moø maãm vaø vaáp ngaõ nhieàu laém nhöng nhöõng ai chöùng kieán söï coá gaéng aáy ñeàu vui möøng thaáy em töï laä; hôn, vaø bieát neám thuù vui cao thöôïng cuûa trí thöùc, khaùc haún vôùi nhöõng thieáu nieân thieáu nöõ chæ bieát chaïy theo thuù vui vaät chaát, taàm thöôøng, deã daõi.

Chuùc em choùng trôû thaønh moät ngöôøi coù vaên hoùa roäng coù kieán thöùc cao, bieát phaùn ñoaùn ngay thaúng, vaø gaây aûnh höôûng xung quanh mình, "nhö ngoïn ñeøn trong nhaø, boù ñuoác trong thaønh phoá, nhö haûi ñaêng treân nuùi vaø ngoâi sao treân trôøi".

<noäi dung>;

Nhöõng toång hôïp ñaàu tieân

Moät khaùm phaù môùi nöõa cuûa ngöôøi treû laø söï töông hoã giöõa caùc yù töôûng vôùi nhau.
Hoài coøn ôû lôùp 6, moãi khi laøm baøi luaän em phaûi ngoài caén buùt maø tìm yù kieán, vaø toaøn laø nhöõng yù kieán rôøi raïc, khoâng bieát noái sao cho lieân quan chuùng laïi vôùi nhau. Em thaáy baát löïc vaø böïc töùc laém.
Baây giôø deã hôn. Em ñaõ bieát taäp caùc yù kieán laïi quanh moät chuû ñeà, nhö ngöôøi thôï goùp caùc vieân ñaù laïi ñeå xaây leân moät ñeàn thôø nguy nga. Em ñaõ coù tinh thaàn toång hôïp.

Platon ñaõ dieãn taû thuù vui cao thöôïng aáy nhö sau:
"Hoï phaán khôûi ñeán toät baäc vì hoï ñaõ tìm thaáy moät kho taøng khoân ngoan. Gaëp vaán ñeà gì hoï cuõng coù theå phaân taùch roài toång hôïp deã daøng nhö chôi".

Coâ Nga cuõng thí nghieäm nhö theá: " Em sung söôùng thaáy caùc kieán thöùc cuûa em ñöôïc heä thoáng hoùa laàn laàn. Em nhaûy möøng vui söôùng moãi khi tìm ra ñöôïc moät nguyeân lyù toång hôïp môùi". (Nhaät kyù cuûa Nga, 21 tuoåi).

Ñaây laø cuoäc gaëp gôõ ñeïp nhaát cuûa tuoåi xuaân. Coù nhöõng ngöôøi luùc treû phaûi ñi trong boùng toái, khoâng thaáy gì heát, tröø ra tính kieâu haõnh cuûa khoái oùc vaø söï soâi suïc cuûa caùc ñam meâ.
Nhöng cuõng coù luùc hoï gaêp ñöôc voâ bieân ñang chôùm nôû vaø cuoäc gaëp gôõ aáy laøm hoï traøn ngaäp aùnh saùng vaø nieàm vui. Xaõ hoäi ñoái vôùi hoï khoâng coøn laø moät yù töôûng tröøu töôïng nöõa, nhöng laø moät soáng ñoäng, laø moät baïn ñöôøng trung kieân, soáng cheát coù nhau.

Coù nhöõng coâ caäu nhö anh Luaân môùi böôùc vaøo tuoåi xuaân thì: Gia ñình caäu toát laønh, nhöng caäu ñaõ khoâng ñöôïc giaùo duïc chu ñaùo vì aûnh höôûng tai haïi cuûa nhöõng ngöôøi baïn xaáu, maõi cho ñeán lôùp 12 môùi xaûy ra bieán coá maø caäu cho laø lôùn nhaát trong ñôøi. Caäu vieát:
" Moät buoåi chieàu thu, ñi hoïc veà, toâi ngoài meù giöôøng vaø baét ñaàu nghó ñeán töông lai, töông lai cuûa toâi: Naêm tôùi ñaây ta seõ ñaäu vaøo ñaïi hoïc, roài vaøo tröôøng y ñeå trôû thaøny baùc só. Cha meï hoï haøng seõ haõnh dieän vì ta. Ta seõ laáy vôï – vôï ñeïp, vaø sinh con – con ngoan ..
Toâi thaáy ñôøi soáng cuûa toâi troâi qua trong haïnh phuùc eâm ñeàm. Heát thaûy haïnh phuùc treân ñôøi naøy ñeàu qui tuï vaøo toâi caû..
Nhöng boãng nhieân ñoåi caûnh. Ngaøy thaùng naêm qua.. Ba toâi maát, roài maù toâi, roài vôï toâi, moãi söï ñen toái laïi vaø toâi nhaän thöùc ngaøy kia toâi cuõng phaûi cheát.
Trí töôûng töôïng laøm toâi caûm thaáy söï cheát, cuõng nhö noù ñaõ cho toâi caûm thaáy söï soáng.
Heát roài, toâi töï nhuû, heát cha, heát meï, heát baïn beø vaø chính ngöôøi yeâu cuûa toâi cuõng khoâng coøn nöõa.. Heát caû moïi söï. Toâi im laëng trong kinh hoaøng roài toâi suy nghó:
Vaäy ta ñaây chæ soáng nhö kieáp moät caùnh böôùm tung taêng muùa nhaûy döôùi aùnh naéng hay sao? Phuø vaân quaù! Quaù phuø vaân."

Theá roài caäu Luaân ñaõ tìm ñöôïc giaûi phaùp. Caäu ñaõ coáng hieán söùc löïc xung phong laøm caùc coâng taùc töø thieän, xaõ hoäi, coáng hieán suoát ñôøi cho vieäc taùc taïo taâm hoàn, giaùo duïc giôùi treû cho thaønh ngöôøi vaø soáng moät ñôøi thaät laø ñaùng soáng. Caäu ñaõ tìm ñöôïc voâ bieân.

<noäi dung>;

NHÖÕNG KEÛ TÖÏ PHUÏ TRÍ THÖÙC

Toâi coøn nhôù maáy naêm hoïc trung hoïc cöù moãi cuoái nieân khoùa, chuùng toâi coù thoùi quen leân chaøo vò hieäu tröôûng tröôùc khi ra veà nghó heø.
Vaø moãi laàn, oâng giöõ chuùng toâi laïi 5, 10 phuùt ñeå khuyeân nhuû veà ñöùc haïnh.
Nhöng khi hoïc heát lôùp 11 toâi leân chaøo vò hieäu tröôûng tröôøng cuûa toâi thì oâng khuyeân baûo nhö tröôùc, oâng chæ noùi moät caâu ngaén laø: " Nieân hoïc tôùi em leân lôùp 12, phaûi coi chöøng ñöøng coù töï phuï, nghe chöa em? "
Ra ñöôøng veà nhaø, toâi hoûi caùc baïn hoïc xem oâng hieäu tröôûng ñaõ nhaén hoï gì; heát thaûy ñeàu traû lôøi: " OÂng hieäu tröôûng baûo tao ñöøng coù töï phuï töï kieâu".

Hoài ñoù chuùng toâi ngaïc nhieân vaø töùc böïc oâng hieäu tröôûng, nhöng baây giôø chuùng toâi ñaõ hieåu roõ hôn. OÂng noùi coù lyù laém, vaø coù kinh nghieäm nöõa.
Töø 13 ñeán 18 tuoåi, nhöõng khaùm phaù tieân khôûi cuûa trí thöùc coù men say laøm cho chuùng ta ñieân ñieân khuøng. Vaø tính ñieân khuøng aáy ñaõ laáy nhieàu hình thöùc, ngöôøi ta goïi chuùng laø "töï phuï trí thöùc" laøm boä, laøm phaùch. "laáy le", laøm boä "nhaø trí thöùc", ra veû ta ñaây thoâng minh laém, gioûi hôn caû cha meï, thaày coâ vaø khoân hôn heát caû moïi ngöôøi.

ÔÛ ñaây chuùng ta seõ thaät thaø vôùi nhau em nheù. Coù leõ lôøi toâi noùi seõ laøm em buoàn, nhöng chuùng ta cuõng neân bieát raèng caùc nguy hieåm cuûa trí naêng thì teá nhò hôn vaø khoù ñöôïc nhaän bieát hôn laø caùc nguy hieåm cuûa caûm naêng vaø cuûa giaùc quan maø chuùng ta môùi phaân taùch xong. Muoán thaáy roõ, caàn phaûi chuù yù nhìn vaø phaûi coù kinh nghieäm soáng.

<noäi dung>;

Ñaây laø tuoåi hay töï phuï. Nhaát laø tuoåi hay noùi ñeå khoaùc laùc ñeå toû veû ta ñaây bieát heát moïi söï, tuoåi hay khoe khoang, thích noùi laùi cho thieân haï cöôøi vaø cho mình laø "malin". Thaáy caâu vieát treân baûng ñen thì xoùa ñi chöõ naøy boâi ñi daáu noï ñeå ñoåi nghóa pha troø cöôøi chôi. Hoï hay ñaët nhöõng bieät danh kyø quaëc cho thaày cho baïn hoaëc nhaùi theo tieáng noùi cuûa thaày coâ ñeå nhaïo cöôøi chôi hoaëc baét chöôùc caùc cöû ñoäng vaø caùc ñieäu boä cuûa thaày coâ khaùc nöõa moät chuù heà trong gaùnh xieäc. Caùi gì cuõng coù theå bò hoï caûi trang, xuyeân taïc ñeå pha troø vaø nhaïo cöôøi chôi. Ngöôøi Phaùp goïi ñoù laø " L’aâge beâte" laø caùi tuoåi ngu xuaån cuõng vì theá.

Nhöng ñoù chæ laø boùng toái taïm thôøi cuûa nhaät thöïc. Nhaät thöïc cuûa tuoåi 15. Roài mai ñaây trôøi laïi saùng. Quaù trình tuoåi naøy thì tính khoân ngoan seõ trôû laïi. Ta chôû neân bi ñaùt hoùa vaán ñeà. tuoåi traêng troøn vaãn laø thôøi ñeïp nhaát ôû ñôøi ñoù.

<noäi dung>;

Tuoåi naøy öa thích nhöõng caâu vaên chaûi chuoát, nhöõng nhaø thô boùng baåy vaø nhöõng dieãn taû huøng bieän.
Ñieàu aáy raát toát, nhöng cuõng khoâng ñöôïc pheùp boû queân loaùt haáp daãn maø tinh thaàn laïi troáng roãng.
Ta haõy nghe vôùi trí khoân hôn laø vôùi loã tai. Ngöôøi Anh coù moät caâu phöông ngoân raát ñuùng: "Nhöõng ai thuøng laøm oàn nhieàu nhaág ñeàu laø nhöõng thuøng roãng".

<noäi dung>;

Neáu ta hoûi taïi sao em laïi thích theo chuû nghóa naøy vaø traøo löu noï thì em seõ traû lôøi:
Vì noù môùi laï, treû trung, ñoäc ñaùo vaø hôïp thôøi trang.
Nhöng hoûi chuû nghóa ñoù coù ñuùng vôùi söï thaät hay khoâng, thì em seõ nhuùn vai traû lôøi:
Ñuùng hay khoâng, quan heä vaø khoâng thaønh vaán ñeà.

Ñoù em thaáy chöa? Nhöõng tö töôûng hay quyeán ruõ em nhaát, ôû tuoåi naøy khoâng phaûi vì  phaåm tính chính laø söï thaät, maø laø vì söï môùi meû, kyø laï, ñoäc ñaùo vaø caáp tieán cuûa chuùng.
Tieâu chuaån phaùn ñoaùn vaø choïn löïa cuûa em sai roài ñoù. Em hay töø boû caùc chaân lyù caên baûn tröôøng cöûu ñeå ñi theo caù haøo nhoaùng loøe loeït cuûa thôøi trang. Tuoåi em deã bò meâ hoaëc laém, em hay ñi töø thaùi cöïc naøy ñeán quaù khích noï moät caùch quaù deã daøng. Söï thaät, em aï, chæ coù söï thaät môùi ñaùng cho ta thôø phöôïng thoâi, vaø chæ coù söï thaät môùi giaûi phoùng ta ñöôïc. Xin em ñöøng queân.

<noäi dung>;

Coù nhöõng thanh nieân thieáu nöõ cho mình laø baát khaû loãi laàm. Moãi khi hoï môû mieäng noùi laø "chaéc chaén laø tuyeät ñoái", laø " roõ nhö ban ngaøy" laø "dó nhieân nhö 2 vôùi 2 laø 4" caû.
Ai maø caõi laïi laø seõ bò hoï cho laø khôø khaïo, ngaây ngoâ, ñieân khuøng, crazy.
Nguy hieåm cuûa tuoåi em ñoù: tinh thaàn tuyeät ñoái, thieáu meàm deûo, thieáu khoan dung. Em hay phaùt bieåu yù kieán moät caùch giaùo ñieàu, töï cao töï phuï, khinh khi dö luaän cuûa keû khaùc. Em giaûi quyeát caùc vaán ñeà teá nhò vaø khoù khaên nhaát moät caùch döùt khoaùt, vónh vieãn vaø tuyeät ñoái.
Phaûi chaêng ñoù laø nguyeân do cuûa caùc xung khaéc vôùi caùc gia ñình em, vôùi cha meï maø em cho laø "queâ", laø "xöa", "coå loã", laø "Fossilles, Gaâteux, Croulants, Son-et-lumiere vaø P.P.H? "
Em khoâng bieát raèng soáng ôû trong xaõ hoäi laém khi phaûi meàm deûo vaø khoan dung laém môùi soáng ñöôïc, laém khi neân pha moät chuùt nöôùc vaøo ly röôïu ta uoáng. Trong caùc lôøi tuyeân ngoân cuûa caàn phaûi duøng nhöõng tieáng " coù leõ", "neáu toâi khoâng laàm", "theo thieån yù cuûa toâi thì", " toâi coù theå sai laàm" v..v Nghóa laaø ta phaûi khieâm toán trong lôøi noùi cuõng nhö trong yù töôûng cuûa mình.

Caùc phaùn ñoaùn cuûa em cuõng vaäy, caàn phaûi ñaén ño kyõ löôõng trong moïi heä thoáng ñeàu coù caùi toát vaø caùi xaáu, ñöøng coù leân aùn taát caû, ñöøng xoâ ngöôøi xuoáng ñòa nguïc heát thaûy, toäi nghieäp. Ñöøng coù xeùt ai, nhö Thaùnh Kinh ñaõ daïy: " Ñöøng phaùn xeùt ai thì mình seõ khoûi bò phaùn xeùt" (Matt 7:1)
ÔÛ tuoåi em thì caùi gì cuõng khoai heát. Ngöôøi naøo cuõng laø " Number ten caû. Chæ coù ta ñaây môùi coù lyù.. Vaø em töôûng vaäy laø em khoân ñaáy.
Laàm to roài. Em chæ laøm troø cöôøi cho thieân haï veà tính no daïi vaø thieáu tröôûng thaønh cuûa em maø thoâi.

<noäi dung>;

Neáu ngöôøi treû luoân luoân giöõ vöõng laäp tröôøng thì cuõng ñöôïc ñi, nhöng hoï hay ñoåi höôùng nhö chong choùng. Hoâm nay quaû quyeát ñen, ngaøy mai laïi caõi laø traéng. Caùi ñöôïc hoï thôø phöôïng buoåi saùng laïi ñöôïc hoï ñoát ñi buoåi chieàu. ÔÛ nhaø vôùi anh chò em thì hoï laø moät "laõnh tuï caáp tieán", ra leänh aøo aøo. Nhöng ñeán tröôøng vôùi baïn beø vaø giaùo sö thì hoï laïi laø moät quaùn quaân thuø cöïu, caâm nhö heán, nhaùt nhö daùn ngaøy.
Taïi sao hoï laïi hay ñoåi maøu da nhö con caéc keø vaäy nhæ? Taïi vì caùc aûnh höôûng hoï chòu moät caùch voâ thöùc. Ñeán ñaây xin ñeå toâi nhaéc laïi moät chuùt taâm lyù cuûa tuoåi traêng troøn nheù.

Ñang khi hoï töôûng mình ñaõ ñöôïc hoaøn toaøn töï laäp thì tö töôûng cuûa hoï ñaõ bò chi phoái vaø ñieàu kieän hoùa bôûi caùc saùch baùo truyeàn thanh, truyeàn hình, baïn hoïc, thaày coâ vaø muoân vaøn aûnh höôûng vaên hoùa xaõ hoäi khaùc maø hoï khoâng bieát. Em töôûng mình ñoäc laäp tö töôûng, nhöng thaät söï em chæ laëp laïi moät caùch voâ thöùc caùc dö luaän ñöôïc phaùt trieån chung quanh em moãi ngaøy.

Coù leõ vì taâm lyù cuûa em chöa vöõng chaéc, vaø nhaân caùch cuûa em coøn moâng lung. Em coøn ñang thí nghieäm vaø thöû söùc lyù trí cuûa mình. Cho neân thieáu söï kieân xaùc vaø söï toång hôïp trong tö töôûng vaø yù muoán cuûa em. Em khoâng ñoàng yù vôùi chính mình em kia maø. Söùc maáy maø ñoàng yù vôùi keû khaùc ñöôïc? Hoâm nay em töø choái caùi gì em môùi quaû quyeát hoâm qua. Vì em coøn ôû trong tuoåi moø maã, thöû söùc vaø tìm kieám chính mình.

Tuoåi naøy thích phaûn ñoái. Ñoái vôùi mình thì caùi gì cuõng "nhaát ñònh, döùt khoaùt, tuyeät ñoái". Nhöng ñoái vôùi keû khaùc thì laïi khoâng chòu dung thöù moät tí giaùo ñieàu naøo caû. Cha meï, thaày giaùo noùi gì cuõng bò baùc heát. Moät tí laø phaûi khieáu naïi raèng ñoäc taøi chuyeân cheá. Vaäy xin phaân taùch theá naøy: Em laøm nhö vaäy coát ñeå khaúng ñònh caùi nhaân caùch môùi thaønh hình cuûa em. Em phaûn ñoái ñeå chöùng toû laø coù ta ñaây. Em phuï nhaän vaø töø choái ñeå ñöôïc vöõng daï hôn vaø ñeå tìm moät choã ñöùng ôõ giöõa xaõ hoäi ngöôøi lôùn, chöù khoâng phaûi bôûi vì em xaáu hay laø moân choïc töùc ngöôøi lôùn ñaâu. Xin caùc vò ngöôøi lôùn thoâng caûm cho caùc em.

Naøy em coù leõ em neân töï khaúng ñònh baèng nhöõng caùch khaùc ñi, chöù ñöøng duøng nhöõng caùch tieâu cöïc phaûn ñoái naøy kyø laém, laïi chaúng ñi ñeán ñaâu.
Nhöng chuùng ta bieát roài noù seõ qua, lôùn leân vaøi naêm nöõa em seõ coù moät thaùi ñoä khaùc haún. Seõ ñeán moät luùc em seõ ñoàng yù vôùi moïi ngöôøi, ñeàn noãi coøm maéc "beänh ba phaûi" nöõa kia. Em coøn nhôø chuyeän "oâng ba phaûi" chöù?

Taâm lyù löùa tuoåi cuûa em noù theá. Cho neân em caàn phaûi coá gaéng töï bieát mình hôn ñeå maø chinh phuïc mình vaø töï chuû laáy mình, em nheù.

<noäi dung>;

Caùi nguy hieåm nhaát cuûa tuoåi nay laø khoâng coù laäp tröôøng nhaát ñònh, khoâng tin vaøo ñaâu heát, laø nghi hoaëc moïi söï, mæa mai moïi söï. Ñoù laø tinh thaàn taøi töû cuûa nhöõng tay chôi, nhaát laø trong giôùi trí thöùc – trí thöùc nöûa muøa vaø trí thöùc "Salon" aáy maø!
Ñoù laø toâi cuûa caùc nhaø trí thöùc taøi töû khoâng chòu thöïc duïng trí naêng vaø hoïc thöùc cuûa mình vaøo vieäc phuïc vuï ñoàng baøo. Hoï chæ tìm taän höôûng nhöõng gì vui thuù vaø ñoäc ñaùo cuûa trí thöùc maø thoâi. Trí oùc hoï chôi giôõn vôùi caùc yù töôûng nhö luaân lyù, ton giaùo, gia ñình, toå quoác maø khoâng chòu daán thaân soáng ñoäng caùc thöïc taïi aáy trong cuoäc ñôøi hoï. Hoï cho vaên hoùa vaø ngheät thaäu laø cöùu caùnh chöù khoâng phaûi laø höông tieän. Hoï cöù ngoài maø phaân taùch ñònh nghóa cuûa löûa, ñang khi ñaùm chaùy ñang lan traøn vaø huûy dieät taát caû theá giôùi chung quanh hoï.

Muoán traùnh naïn naøy, chuùng ta phaûi môû to maét nhìn vaøo thöïc taïi, vaøo cuoäc soáng ñang aøo aït chung quanh ta. Ñoäi khi phaûi boû saùch vôû ra moät beân, ñi vaøo cac khu bình daân, ñeå thaáy ñôøi soáng vaát vaû laàm than cuûa daân ngheøo theá naøo, hoaëc ñeán caùc xöôûng kyõ ngheä ñeå caûm thoâng vôùi noãi khoå nhuïc cuûa thôï thuyeàn, hoaëc vaøo caùc beänh vieännhö Chôï Raãy, Töø duõ, ñeå neám muøi hoâi vaø noãi cay ñaéng cuûa beänh hoaïn taät nguyeàn, ñeå bieát noäi dung cuûa theá giôùi loaøi ngöôøi nhu theá naøo. Ta neân nhôù raèng ôû ñôøi naøycaàn laøm nhieàu hôn "noùi"vaø hoïc thöùc khoâng phaûi ñeå höôûng thuï maø laø ñeå phuïng söï vaø giaûi phoùng con ngöôøi. Naøy xin em haõy ñoïc laïi ñoaïn naøy moät laàn nöõa xem coù ñuùng khoâng, vaø coù thöïc teá khoâng.

<noäi dung>;

Giôùi treû thöôøng phaûi traûi qua moät giai ñoaïn duy lyù, toân thôø lyù trí vaø khoa hoïc, vì nguyeân do taâm lyù nhö sau:
Vì say söa bôûi nhöõng khaùm phaù môùi laï, vaø vì kieâu haõnh vôùi lyù trí môùi chôùm nôû nôi hoï, cho neân hoï haêng say ñeå maø lyù luaän. Hoï thích chôi giôõn vôùi nhöõng tham ñoaïn luaät heát söùc kyø quaùi vaø taùo baïo, vaø hoï nguïy bieän raát khoân kheùo, nhöng khoâng phaûi ñeå tìm bieát söï thaät ñaâu. Hoï chæ caàn moät ñieàu laø bieåu dieãn taøi huøng bieän cuûa hoï cho moïi ngöôøi bieát raèng caùc tö töôûng cuûa hoï laø ñuùng caû.
Ñoù laø moät beänh taät cuûa tuoåi naøy, laø beänh töï aùi Narcissisme, töï khen ngôïi mình, töï caûm phuïc khaû naêng lyù luaän cuûa mình vaø khinh reû moïi keû khaùc. Xin em haõy nhôù laïi chuyeän chaøng Narcissus tröôùc ñaây.

Haäu quaû laø moät taâm hoàn khoâ khan noâng caïn. Con ngöôøi hoï ñaõ trôû thaønh moät ñònh lyù löu ñoäng, laïnh leõo, khoâng coøn gì goïi laø aám cuùng nöõa. Hoï laø tinh thaàn toaùn hoïc hieän thaân, laøm hoï chai ñaù ñoái vôùi ngheä thuaät, thaåm myõ, thi ca, maàu nhieäm vaø söï soáng. Hoï chæ coøn bieát nhöõng gì coù theå ñeám ñöôïc vaø caân ñöôïc maø thoâi. Hoï chæ coøn ôû khoa hoïc, lyù hoùa, vaïn vaät hoïc maø thoâi.

Teä nhaát laø tính kieâu caêng vaø phaûn nghòch laø taát caû nhöõng gì vöôït quaù trí khoâng cuûa hoï. Nhaø trieát hoïc Pascal ñaõ quan nieäm raèng: "Lyù trí coù taùc duïng chung qui laø bieát chaáp nhaän moïi giôùi haïn cuûa mình, raèng coù nhöõng ñieåm vöôït quaù khaû naêng hieåu bieát cuûa mình".

<noäi dung>;

Nhaén ngöôøi trí thöùc treû tuoåi

Con ñöôøng trí thöùc noù daøi daêng daúng, ñi maõi khoâng heát. Caøng hoïc laïi caøng thaáy mình caøng doát. Chæ coù nhöõng keû ngu xuaån môùi töï phuï cho mình laø thoâng gioûi bieát heát moïi söï.
Ta chôù ngaõ loøng. Laàm loãi khoâng sao, chæ coù tính coá chaáp, baùm víu laáy loãi laàm cuûa mình môùi laø tai haïi vaø nguy hieåm.

Sau ñaây laø vaøi ñieàu taâm nieäm cuûa nhaø trí thöùc treû tuoåi:
Haõy haêng say traàm tö maëc töôûng, tu döôõng trí thöùc, tìm dòp phaùt trieån trí naêng. Haõy kieân taäp cho mình moät neàn vaên hoùa toång quaùt saâu roäng vaø khai phoùng, ñeå roài chuyeân bieät sau. Haõy meâ nghieân cöùu vaø saùng taïo.
Haõy ñoäc laäp trong tö töôûng. Laøm vieäc theo phöông phaùp giaûi quyeát vaán ñeà, theo tinh thaàn khoa hoïc, khaùch quan. Neáu khoâng bieát gì thì cöù noùi khoâng bieát, roài chòu khoù ñi hoïc hoûi theâm, ñöøng phoùng ñoaùn hoaëc noùi böøa moät caùch chuû quan.
Haõy mang söï thaät. Chôù ñeå söï thaät bò maïng hoaïn, hoaëc bò löu môø bôûi caùc tö lôïi, baûn naêng, tham voïng vaø tính kieâu haõnh cuûata. Chôù khi naøo phaûn boäi söï thaät. Ñam meâ söï thaät vì chính söï thaät seõ giaûi phoùng chuùng ta, nhö lôøi Kinh Thaùnh daïy (John 8:32)
Haõy vöôït quaù lyù trí. Lyù trí, trí naêng khoâng phaûi laø moät giaù trò cuøng toät, nhöng laø moät phöông tieän daãn tôùi ñôøi soáng, ñôøi soáng ñaïo ñöùc, ñôøi soáng noäi taâm vaø ñôøi soáng vò tha trong coäng ñoàng xaõ hoäi.

Lyù trí coù vai troø giuùp con ngöôøi gaëp ñöôïc söï thaät vaø nhaát laø "laøm söï thaät" nghóa laø soáng ñoäng söï thaät trong ñôøi mình.

<noäi dung>;