Tröôøng La San Baù Ninh

Ngaøy 30 thaùng baûy naêm 1954, coäng ñoaøn La San Baù Ninh chính thöùc ñeán cö nguï taïi khu nhaø môùi (vaø ñeïp so vôùi nhaø cöûa thôøi chieán tranh phaù hoaïi vöøa taïm chaám döùt) vöøa ñöôïc hoaøn thaønh trong giai ñoaïn moät vaø hai do caùc nhaø thaàu Voõ Syõ vaø Huy laõnh nhaän xaây vaø ñöôïc kieán truùc sö J. Masson veõ kieåu. Coäng ñoaøn goàm tieân khôûi goàm Sö huynh Henry Hoøa, hieäu tröôûng, sh Ameùdeùe Minh, Georges Gaãm, Joachin Hoä, vaø Louis Löïu.

Vieäc quyeát ñònh khôûi coâng xaây döïng giai ñoaïn ba vì chöa ñöôïc quyeát ñònh neân gia ñình nhaø thaàu Voõ Syõ vaãn tieáp tuïc nguï laïi trong voøng raøo tröôøng cho ñeán cuoái thaùng 10 naêm 1954.

10/08/54 : thaêm vieáng tröôøng do moät uûy ban kieåm tra vôùi 6 thaønh vieân ñöôïc chính thöùc chæ ñònh goàm sö huynh giaùm tænh Cyprien, caùc beà treân EÙmilien, Mathias, Jeùroâme, vaø Cyrille (vò thöù sau coù leõ laø Henry Hoøa ?). Moïi ngöôøi toû veû haøi loøng.

Thaùng taùm : Trong dö luaän raâm rang, coù tin nguy cô laø tröôøng seõ bò tröng thu. May thay moät soá beø baïn coù theá löïc ñaõ giuùp traùnh ñöôïc tai naïn treân.

01/09/54 : Khai giaûng nieân khoùa môùi. Só soá hoïc sinh laø 85 em ñöôïc chia ra thaønh 3 lôùp nhö sau : Döï bò lôùp 6eø, lôùp 6eø vaø lôùp 5eø. Caùc hoïc sinh ñöôïc daïy theo chöông trình Phaùp, caáp II. Trình ñoä Phaùp ngöõ cuûa nhieàu hoïc sinh chöa ñaït chuaån neân sau moät thôøi gian ngaén theo hoïc caùc em aáy ñaønh ruùt lui.

15/10/54 : sh Georges (phaûi chaêng laø Georges treû ? caàn kieåm tra trong hoà sô thuyeân chuyeån) ñeán thay theá sh Joachin Hoä. Trong chuyeán ñi thaêm ñoài La San Nha Trang, sö huynh toång phuï quyeàn cuõng coù ñeán thaêm Baù Ninh vaø coå vuõ chuùng toâi.

18/12/54 : Sö huynh giaùm tænh vieáng thaêm coäng ñoaøn theo luaät doøng. Vôùi söï “cho pheùp” cuûa sö huynh giaùm tænh, chuùng toâi chuaån bò phoøng oác cho caùc sö huynh vaø caùc hoïc sinh töø xa ñeán ñeå nghó heø. Nhôø theá chuùng toâi soáng ñôû chaät choäi.

Tröôùc ñaây vì phaûi thi haønh nghóa vuï quaân söï neân sö huynh Apolinaire Dinh ñaõ ñeán nguï taïi Villa Sablon cuûa coäng ñoaøn. Sau naøy coù sö huynh Alexandre AÙnh cuõng laø lính nghóa vuï vaø cuõng ñeán nguï chung nhaø aáy. Chöa ñöôïc bao laâu thì “sh Apolo” phaûi dôøi ñi leân Ban Meâ Thuoät vaø theá vaøo laø sh Guillaume (lieutenant). Phaûi coâng nhaän raèng ngoaøi giôø coâng taùc trong quaân nguõ 2 anh lính baát ñaéc dó tham döï troïn veïn caùc giôø kinh nguyeän cuûa coäng ñoaøn tu só vôùi moät söï ñôn sô deã thöông.

Ñeå taïo thuaän lôïi cho caùc sö huynh vaø hoïc sinh cuûa caùc vò aáy töø mieàn nam ra nghæ leã Giaùng Sinh Teát döông lòch vaø Teát nguyeân ñaùn, ban giaùm hieäu tröôøng Baù Ninh ñaõ ñaëc caùch cho hoïc sinh cuûa tröôøng cuõng ñöôïc nghæ leã töø 24/12 ñeán 1/02/1955.

(Haï baùn nieân 1957

Thaùng saùu : Ñaây laø laàn ñaàu tieân caùc hoïc sinh tröôøng chuùng toâi phaûi ñoài maët vôùi kyø thi laáy baèng BEPC (Brevet d’eùtude du premier Cycle, töùc töông ñöông vôùi baèng Thaønh Chung thuôû xöa hay baèng toát nghieäp trung hoïc ñeä nhaát caáp). Treân 20 thí sinh döï thi cuûa tröôøng, 16 truùng tuyeån, trong ñoù coù 1 thuû khoa cuûa trung taâm thi Nha Trang, ñoù laø em Nguyeãn Thieäu Huy.

Vaøo nhöõng ngaøy ñaàu cuûa thaùng naøy, beänh cuùm goïi laø “AÙ Chaâu” ñaõ gieo raéc kinh haõi khaép Nhaät Baûn, Phi Luaät Taân, Taân Gia Ba (Sin-ga-po) … nay laïi taán coâng thaønh phoá bieån ñeïp naøy. Phaàn ñoâng hoïc sinh cuûa tröôøng ñeàu bò laây beänh. Vaøi phuï huynh cuûa caùc hoïc sinh chuùng toâi ñang soáng trong vuøng naèm giöõa Phan Thieát vaø Saøi Goøn ñöôïc baùo caùo laø bò töû vong. Cuõng vì lyù do naøy maø caùc lôùp hoïc chuùng toâi bò xaùo troän vaø kyø nghó heø döï ñònh vaøo cuoái thaùng saùu ñaõ ñöôïc tieán haønh trong thöïc teá sôùm hôn 10 ngaøy !

Thaùng baûy - thaùng taùm : Sau khi hoïc sinh nghæ baõi tröôøng, moät soá caùc sö huynh trong coäng ñoaøn keùo nhau leân Ñaø Laït ñeå höôûng chuùt khí haäu maùt dòu cuûa vuøng cao trong laønh. Anh em coøn ôû laïi nhaø, thöøa dòp raûnh roãi vieäc tröôøng, laïi ra söùc söûa sang saân tröôøng vaø thieát laäp ñöôïc moät saân chôi boùng roã vaø 9 saân boùng chuyeàn. Cuõng nhaèm chuaån bò cho ngaøy nhaäp hoïc, tröôøng cuõng ñaët laøm 30 baøn hoïc loaïi hai choã vaø 60 gheá baèng goã vaø oáng saét uoán. Sö huynh hieäu tröôûng phaûi chi tieâu cho vuï vieäc heát 30 000 $, ñöôïc trích ra töø quyõ tieát kieäm trong naêm vöøa qua.

Sau kyø tónh taâm naêm, sö huynh Emmanuel Trieäu ñöôïc ñoåi coâng taùc, veà Taberd Saøi Goøn ñeå lo hieäu saùch AJS cuûa tröôøng. Sö huynh Nicolas thì di chuyeån veà nhaø höu cuûa tænh doøng ñeå nghæ döôõng sau nhöõng naêm thaùng (gaàn 40 naêm !) mieät maøi vôùi ñaùm treû. Nhöõng tinh hoa treû trung hôn ñeán ñeå tieáp noái coâng taùc cuûa lôùp ñaøn anh coøn dang dôû. Hai sö huynh Justinien Thònh vaø Denis Ñeä ñeán töø Hoïc Vieän. Sö huynh Wenceslas Ngoï ñeán töø ñoài La San, beân kia soâng Caùi. Tröôøng mieãn phí “Giu-se Nghóa Thuïc” ñöôïc taùch rôøi khoûi “Ñoài La San”, vaø hai sö huynh laøm vieäc taïi tröôøng naøy töø nay tröïc thuoäc coäng ñoaøn Baù Ninh vaø cuõng laø thaønh vieân cuûa coäng ñoaøn.

Cuõng trong kyø heø naøy, La San Baù Ninh cuõng ñöôïc vinh haïnh ñoùn tieáp khoaûng hai möôi “khaùch nghæ heø” ñeán töø caùc coäng ñoaøn mieàn Nam nhö Saøi Goøn, Myõ Tho hay mieàn cao nhö Ñaø Laït.

Ngaøy töïu tröôøng dieãn tieán toát ñeïp. Trong soá ñoâng nhöõng hoïc sinh ghi danh muoán xin vaøo hoïc caùc lôùp, chuùng toâi chæ coù theå nhaän ñöôïc khoaûng 40 em vì söùc chöùa cuûa caùc lôùp bò giôùi haïn. Só soá hoïc sinh cuûa toaøn tröôøng naêm nay ñöôïc 245 em ñöôïc chia ra thaønh 5 lôùp vaø moät khoùa ñaëc bieät ñeå chuaån bò thi baèng Brevet (töông ñöông vôùi lôùp Troisieøme Phaùp), goàm :

Chuùng toâi coù chuû taâm khi thöïc hieän moät choïn löïa thaät khaét khe ñoái vôùi nhöõng hoïc sinh muoán vaøo hoïc lôùp ñeä töù vì naêm tôùi ñaây, lôùp naøy seõ laø lôùp ñaïi dieän cho tröôøng laàn ñaàu tieân döï öùng thí baèng Toát nghieäp trung hoïc cô sôû (BEPC Vieät Nam).

Veà tröôøng Giu-se Nghóa Thuïc, soá hoïc sinh laø 270 em, soá lôùp caáp I laø 5. Sö huynh Leùonard Löïu ñieàu haønh tröôøng theá cho sh Bertin ñöôïc ñieàu veà Ñoài La San laøm beà treân chung vaø sh Cosme theá choã cho sh Timotheù.

Thöøa muøa möa ñang aäp veà, chuùng toâi ñaõ cho troàng ñaïi traø treân saân tröôøng caû traêm caây Ra (faux acajous) vaø caây Phi-lao. Caùc loaïi caäy naøy sôû dó ñöôïc troàng laø do lôøi khuyeân cuûa giaùm ñoác sôû thuûy laâm tænh Khaùnh Hoøa.

06/10 : hoâm tröôùc ngaøy leã kính Ñöùc Meï Maân Coâi, ñöùc cha Piquet, giaùm muïc ñòa phaän Nha Trang ñaõ vui loøng ñeán lhaùm pheùp ngoâi nhaø nguyeän môùi vaø caùc lôùp hoïc môùi cuûa chuùng toâi. Vaøi ngaøy sau, cha Lagrange ñöôïc chæ ñònh laøm ñaïi dieän cho ñöùc cha, ñaõ gôûi cho coäng ñoaøn pheùp ñöôïc chính thöùc thieát laäp ñöôøng Thaùnh giaù trong nhaø nguyeän.

Leã phuï huynh hoïc sinh naêm nay ñöôïc caû coäng ñoaøn Baù Ninh vaø Giu-se Nghóa thuïc nhaát trí toå chöùc taïi saân tröôøng Giu-se vaøo luùc 10g00 saùng. Thôøi tieát ñöôïc Chuùa quan phoøng ban cho thaät laø lyù töôûng : Trôøi quang maùt, coù maây che toát ñeïp. Ñöùc cha ñòa phaän chuû toïa vôùi söï tham döï cuûa nhieàu quan khaùch : ngoaøi caùc beà treân treân ñoài La San, coøn coù caùc nhaân vaät ñaïo ñôøi, coù caû oâng phoù tænh tröôûng Nha Trang vaø ñaïi taù giaùm ñoác bieät ñoäng quaân …

Sau nghi thöùc chaøo côø vaø baøi haùt quoác ca ñöôïc taát caû caùc hoïc sinh cuøng haùt (4 beø, hôïp thaønh daøn ñoàng ca, do sh Ameùdeùe nhaïc só taäp döôït), moät hoïc sinh Baù Ninh nhaân danh caùc baïn ñoàng moân, ñöùng leân ñoïc moät baøi dieãn vaên ngaén, ñaïi yù chaøo möøng Phuï huynh vaø caùc quan khaùch, nhaán maïnh ñeán neàn giaùo duïc coù chaát löôïng cao maø caùc hoïc sinh cuûa caû hai tröôøng ñaõ nhaän ñöôïc vaø keát thuùc baèng nhöõng lôøi chuùc teát kính gôûi ñeán caùc baäc tröôûng thöôïng.

Sau ñoù, theo tieáng keøn cuûa ñoäi quaân nhaïc thaønh phoá, caùc hoïc sinh hieân ngang nhòp böôùc dieãn haønh qua tröôùc maët caùc phuï huynh vaø quan khaùch, trong boä ñoàng phuïc traéng tinh vaø vôùi côø xí maøu saéc röïc rôõ cuûa lôùp hay cuûa ñoaøn theå. Sau ñoù laø moät loaït nhöõng cuoäc bieåu dieãn theå thao : theå duïc ñoàng dieãn, muùa gaäy ñöôïc caùc hoïc sinh nhoû cuûa Giu-se trình dieãn thaät nhuaàn nhuyeãn, xeáp hình kim töï thaùp ña daïng do 5 nhoùm hoïc sinh Baù Ninh thöïc hieän, dieãu haønh baèng xe ñaïp ñöôïc trang trí ñuû loaïi maøu saéc cuõng do 50 hoïc sinh Baù Ninh caàm tay laùi ñieàu khieån … Cuoái cuøng laø maøn trình dieãn voõ nhu ñaïo vaø nhaûy ngöïa do moät toáp lính bieät ñoäng : boïn nhoùc bò meâ hoaëc, coù theå noùi nhö laø bò “hôùp hoàn”.

Moät khaùm phaù khoâng keùm baát ngôø vaø keùo theo nhöõng traøng phaùo tay khoâng döùt : cuoäc trình dieãn cuûa daøn nhaïc vó caàm do caùc hoïc sinh tí hon cuûa sh Ameùdeùe thöïc hieän vaø ñöôïc tieáp söùc bôûi caùc tay vó caàm treû cuûa chuaån vieän La San ñoài.

Thaùng ba (1958) : Naêm nay, boä giaùo duïc ñaõ toå chöùc cho taát caû caùc tröôøng trung hoïc treân toaøn quoác caùc giaûi voâ ñòch hoïc ñöôøng veà nhieàu boä moân theå thao. Baù Ninh ñaït ñöôïc thöù haïng cao vaø ñaït ñöôïc cuùp voâ ñòch (xuaát xöù töø Auteuil, Phaùp. Raát ñaùng tieác laø khoâng noùi voâ ñòch veà moân naøo !). Do vaäy, phong traøo theå duïc theå thao taïi tröôøng ñöôïc caùc hoïc sinh nhieät thaønh tham gia …

Thaùng naêm : Leã thaùnh toå phuï Gio-an La San ñöôïc caùc nhaø La San taïi Nha Trang toå chöùc troïng theå vôùi söï tham gia cuûa caùc tröôøng coâng giaùo khaùc trong thaønh phoá. Chieàu hoâm tröôùc leã (14/05) moät cuoäc röôùc kieäu ñoâng vaø daøi dieãn ra, phaùt xuaát töø tröôøng Baù Ninh sang tröôøng Giu-se Nghóa Thuïc. Taïi ñaáy, ñöùc cha ñòa phaän Piquet cöû haønh leã chaàu Thaùnh Theå. Suoát cuoäc haønh trình cuûa ñöôøng kieäu : röøng ngöôøi treû, lôøi ca, tieáng haùt, daøn nhaïc, ñeøn chaùy saùng moät goùc trôøi vaø xe hoa trang hoaøng röïc rôõ …

Qua hoâm sau töùc chính laø ngaøy leã, cuõng taïi tröôøng Giu-se, ñöùc cha Piquet tieáp tuïc cöõ haønh thaùnh leã troïng theå tröôùc ñaùm ñoâng ñang thaønh kính caàu nguyeän vò quan thaày caùc nhaø giaùo Ki-toâ laø Gio-an La San cho neàn giaùo duïc taïi Vieät Nam vaø ñeå Thieân Chuùa ban cho coù nhieàu ôn goïi tu só - nhaø giaùo duïc (religieux-eùducateurs).

Thaùng saùu (1958) : muøa thi laïi ñeán. Naêm nay Baù Ninh gôûi ñi öùng thí hai ñoaøn hoïc sinh : 12 em döï kyø thi BEPC (Phaùp) vaø 13 em döï thi baèng töông ñöông trong chöông trình Vieät (toát nghieäp trung hoïc ñeä nhaát caáp). Keát quaû laø 10 ñaäu baèng BEPC vaø 9 ñaäu baèng toát nghieäp Vieät Nam. So vôùi thôøi buoåi naøy taïi Nha Trang, ñaây laø moät thaønh quaû tuyeät vôøi vaø ñöôïc nhaéc ñeán laâu daøi.

Thaùng baûy : tröø ra 3 sö huynh ôû laïi troâng chöøng tröôøng sôû, caùc anh em khaùc trong coäng ñoaøn ñöôïc môøi vaøo Thuû Ñöùc (tröôøng La San Mossard) ñeå tham döï tænh taâm naêm. Khi leân ñöôøng, coù moät soá mang luoân caû ñoà ñaïc caù nhaân theo : ai bieát ñöôïc laø theo lôøi khaán laø ñi baát cöù ñaâu “… ôû nôi naøo con ñöôïc sai ñeán …”. Maø thaät vaäy, sau kyø caám phoøng, 6 treân 10 sö huynh trong coäng ñoaøn nhaän ñöôïc söï vuï leänh thuyeân chuyeån. Sö huynh Roger Trieäu, sau ba naêm laøm vieäc caät löïc vaø khoân ngoan, vôùi bieät taøi toå chöùc xuaát saéc, taøi “xoay sôû thaàn kyø” ñeå ñöa Baù Ninh ra khoûi boùng toái, sö huynh ñöôïc ñaët laøm thuû laõnh ñeä töû vieän Thuû Ñöùc. Vò ñeán theá choã sö huynh laø phoù beà treân chuaån vieän Ñoài La San, sö huynh Raymond Trieäu. Caùc sö huynh Agilbert, Cosme, Denis, Justinien ñöôïc gôûi ñi Ñaø Laït, Taberd, Myõ Tho vaø Thuû Ñöùc.

(Nieân khoaù 1958-59)

Sau ñaây laø danh saùch cuûa coäng ñoaøn Baù Ninh cho nieân khoùa môùi :

Sh Richard de Sainte-Anne, ñeán töø François Xavier (La San) Soùc Traêng.

Hai sö huynh cuoái ñöôïc giao ñaëc traùch lo tröôøng Giu-se Nghóa thuïc, Xoùm môùi.

Thaùng taùm : Baù Ninh ñöôïc meänh danh laø “Hoâtel Beau Rivage[1]” cuûa La San, ñaõ môû roäng cöûa ñoùn tieáp khoaûng hai möôi sö huynh thuoäc caùc coäng ñoaøn khaùc nhau nhöng coù chung sôû thích bôi loäi vaø hít thôû gioù bieån mieàn caùt traéng. Ngöôøi ta rôøi Baù Ninh maø khoâng bao giôø queân noùi lôøi “heïn ngaøy taùi ngoä” !

Thaùng chín vaø möôøi : Gioáng nhö caùc neàn Coäng Hoøa cuûa chuùng ta, vieäc thay ñoåi coâng taùc vaø vò trí cuûa caùc sö huynh ñöông nhieân keùo theo nhöõng söûa chöõa môùi phoøng oác, hoaëc ñôn giaûn saép xeáp laïi vò trí hay chöùc naêng cuûa baøn gheá ñoà ñaïc vv… ñeå taïo neân caûm töôûng coù gì ñoù môùi laï. Theá neân coäng ñoaøn ñeán truù nguï taïi Villa aux Sablons vaø caùc phoøng phuï caän vaø ñeå laïi khu “caâu laïc boä bôi loäi[2]” cho moät vaøi vò baûo veä ñaày khoân ngoan maø thoâi !

… (maát moät ñoaïn …) … tieán saâu xuoáng mieäng nuùi löûa maø côn giaän coøn chöa nguoâi, baèng chöùng laø muøi dieâm sinh coøn noàng naëc … Thaêm vieáng, khaùm phaù maïo hieåm, caùc nhaø “hieáu kyø” khoâng thieáu gì … nhöng caùc nhaø ñòa lyø thì khoaùi söu taàm nhöõng chi tieát haáp daãn cho nhöõng baøi hoïc trong nay mai hôn. Nhaän xeùt do quan saùt, hoï tuyeân boá laø nöôùc noùng ñeán 78 · vaø moät quaû tröùng coù theå chín (lôùp troøng traéng dính vaøo voû tröùng, tröùng gaø “la coùt” - aø la coque -) sau khi boû vaøo nöôùc aáy naáu 3 phuùt. Hai km xa hôn laø moät con suoái ñeïp vôùi nöôùc maùt laïnh baøy ra tröôùc maét chuùng toâi moät quang caûnh thô moäng vaø ñaùnh tan yù töôûng veà moät nôi hoang sô, khoâ caèn !

20/02/58. Giaõ töø nhöõng ngaøy heø ñaày kyû nieäm vaø ñoái maët vôùi nieân hoïc môùi. Theâm boán ngaøy nöõa laø leã chaân phöôùc Baù Ninh (Beùnilde). Leã ñöôïc cöû haønh trong voøng thaân maät vaø soát saéng. Caùc sö huynh ñöôïc hít thôû moät chuùt tuy nhieân coù moät ñaùm maây nhoû bay qua : sau 5 thaùng cuøng anh em phuïc vuï taïi Baù Ninh, sö huynh Fideøle Thöôïng ñöôïc goïi trôû veà Hoïc vieän. Sö huynh treû naøy ñöôïc tieáng laø moät sö huynh deã thöông vaø laø moät nhaø giaùo xuaát saéc.

Thaùng ba : Theo lôøi xin cuûa anh chuû tòch hoäi sinh vieân Saøi Goøn, chuùng toâi ñaõ ñeå daønh rieâng cho caùc sinh vieân moät phaàn khu nhaø cuûa chuùng toâi ñeå hoï toå chöùc traïi huaán luyeän. Anh chæ huy traïi cuõng nhö ña soá caùc tham döï vieân laø nhöõng cöïu hoïc sinh caùc tröôøng cuûa La San … OÂng tænh tröôûng ñaõ leân keá hoaïch theo söï gôïi yù cuûa hoï moät chöông trình ñöôïc nghieân cöùu kyõ veà nhöõng cuoäc daõ ngoaïi hay thaêm vieáng nhöõng danh lam thaéng caûnh cuûa tænh Khaùnh Hoøa.

Thaùng tö. 26/04. Theo nhö thoâng leä, vaøo thöù naêm cuoái cuøng moãi thaùng ñeàu dieãn ra leã tuyeân boá keát quaû cuûa kyø thi thaùng. Caùc hoïc sinh hoïp nhau taïi phoøng nghi leã cuûa tröôøng, tröôùc choàng phieáu ñieåm ñaët treân chieác baøn ñöôïc naâng cao. Sö huynh hieäu tröôûng böôùc vaøo. Im laëng ñöôïc taùi laäp. Ñaây laø giaây phuùt quan troïng ñònh ñoaït lôøi coå vuõ, khuyeán khích hay nhöõng traùch quôû traùch raên daïy. Vieäc goïi ñieåm ñöôïc khôûi ñaàu baèng lôùp ñeä thaát vaø keát thuùc baèng lôùp ñeä nguõ. Caùc hoïc sinh voã tay hoan hoâ 3 teân ñaàu cuûa moãi lôùp ñöôïc xöôùng danh, vaø sau ñoù laàn löôït caùc hoïc sinh coøn laïi theo thöù töï teân ñöôïc goïi leân saép haøng tröôùc maët baïn beø caû tröôøng, nhöng vaãn giöõ khoaûng caùch – coù theå nhaän thaáy ñöôïc – giöõa nhoùm coù trung bình vaø nhoùm döôùi trung bình. Moät hình thöùc phaân bieät ñoái xöû tuy nheï nhaøng nhöng cuõng ñau cho caùc hoïc sinh xem troïng vieäc hoïc !

Thaùng naêm. Leã thaùnh toå phuï Gio-an La San ñöôïc caùc nhaø taïi Nha Trang möøng kính chung nhau. Thaùnh leã chieàu ñöôïc cöû haønh taïi tröôøng Giu-se Nghóa thuïc vaø chöông trình vaên ngheä ñöôïc bieåu dieãn treân Ñoài La San. Phaàn mình, Baù Ninh ñoùng goùp vaøo buoåi leã qua daøn nhaïc vó caàm goàm nhöõng “nhaïc vieân” tí hon.

Thaùng saùu : Thaùng cuûa nhöõng kyø thi chính thöùc … Naêm nay cuõng vaäy, duø khoâng ñaëc bieät xuaát saéc, caùc keát quaû ñaït ñöôïc taïi caùc kyø thi naøy ñeàu troãi vöôït cao hôn keát quaû taïi caùc tröôøng khaùc trong thaønh phoá, keå caû luoân tröôøng coâng. Tæ leä cuûa Baù Ninh laø 55% trong khi tæ leä cuûa trung taâm Nha Trang laø 15%. Vì theá oâng tænh tröôûng coù thô ñaëc bieät khen ngôïi thaønh quaû cuûa tröôøng, cuûa giaùo sö vaø hoïc sinh.

Vaøo nhöõng ngaøy ñaàu cuûa kyø nghæ heø, chuùng toâi ñöôïc dòp vui möøng ñoùn tieáp sö huynh toång phuï quyeàn môùi LawrenceO’Toole, moät cuoäc ñoùn tieáp thaân maät, vaø caû thôøi gian sö huynh löu laïi trong coäng ñoaøn quaû laø moät nieàm vui “khoân taû”. Sau cuoäc hoäi ngoä taâm tình (ñoàng haønh, reddition), chuùng toâi laïi coøn nghe ngaøi tieáp tuïc noùi chuyeän theâm taïi caùc kyø tænh taâm ôû Hueá hay ôû Thuû Ñöùc, vaø laïi ñöôïc dòp thöôûng thöùc moät linh ñaïo nghieâm tuùc nhöng chan hoøa vì caùch pha troø raát … ñaëc saéc.

Ñeán cuøng vôùi muøa heø laø”muøa taùi caáu truùc coäng ñoaøn” : raát caàn thieát vì nhöõng thay ñoåi nhaân söï do trung öông tænh doøng ñaõ hoaïch ñònh. Ñaàu tieân laø hai sö huynh Ameùdeùe vaø Wenceslas. Vò ñaàu tieân ñöôïc thuyeân chuyeån vaøo Saøi Goøn, vò kia laïi trôû ra Hueá. Vôùi vò ñaàu tieân rôøi ñi khoûi Baù Ninh thì “thaønh vieân saùng laäp” coäng ñoaøn Baù Ninh cuoái cuøng cuõng maát huùt theo, ñoàng thôøi “nhaø saùng laäp” daøn nhaïc vó caàm cuûa tröôøng Baù Ninh cuõng tan bieán theo maây khoùi. Hy voïng laø sö huynh seõ coâng taùc toát hôn nöõa nôi moâi tröôøng môùi.

Thaùng baûy. Trong suoát hai tuaàn leã, Baù Ninh bieán thaønh traïi huaán luyeän cho giôùi treû ñoâ thaønh, nhoùm Coâng giaùo Tieán haønh cuûa nhaø thôø chaùnh toaø Saøi Goøn do caùc cha doøng Chuùa Cöùu Theá höôùng daãn. Quaù hoà hôûi bôûi khung caûnh cuûa Baù Ninh, caùc thaønh vieân cuûa nhoùm töï hoûi mình coù ñöôïc dieãm phuùc trôû laïi choán cuõ vaøo naêm sau hay khoâng …

Thaùng taùm : sau kyø caám phoøng treân ñoài La San Nha Trang, nhöõng saép xeáp nhaân söï cuûa tænh doøng laïi khoâng ngöøng xaûy ra. Nhöõng chuyeán ñi vaø ñeán keùo daøi maõi ñeán sau ngaøy nhaäp hoïc cuûa nieân khoùa môùi (ñöôïc aán ñònh vaøo ñaàu thaùng taùm). Sau ñaây laø danh saùch nhaân söï cuûa coäng ñoaøn Baù Ninh cho nieân khoaù 1959-1960 :

Nhö vaäy coäng ñoaøn 10 sö huynh naøy seõ ñaûm traùch hoaït ñoäng toát cuûa moät ngoâi tröôøng caáp hai vaø moät tröôøng nghóa thuïc, caáp moät vaø tuy laø chi nhaùnh nhöng raát ñoâng hoïc sinh. Ngay vaøo ngaøy nhaäp hoïc, hoïc sinh keùo ñeán ghi danh raát nhieàu. Taïi Baù Ninh phaûi môû ba lôùp ñeä thaát. Ñaøng khaùc, ban giaùm hieäu cuõng quyeát ñònh môû theâm lôùp ñeä tam (lôùp 10), töùc lôùp ñaàu tieân cuûa caáp III.

Nhö vaäy, vaøo ñaàu thaùng taùm, só soá hoïc sinh cuûa Baù Ninh vöôït quaù 400 em. Keát quaû kyø thi toát nghieäp caáp II cuûa nieân khoùa vöøa qua roõ raøng ñaõ laø nguyeân nhaân cuûa söï gia taêng só soá hoïc sinh. Vaø töø khi thaønh laäp tröôøng ñeán luùc naøy, ñaây cuõng laø khôûi ñieåm cho vieäc môøi caùc giaùo sö daân söï, (2 giaùo sö taát caû) khoâng laø tu só La San, vaøo coäng taùc vôùi caùc sö huynh ñeå giaûng daïy caùc hoïc sinh.

Thaùng chín : Phoøng chung coù theâm hai tuû lôùn ñeå saùch vaø moãi phoøng caùc sh coù theâm vaøi baøn gheá.

Thaùng möôøi : Trong nhöõng ngaøy nghæ leã quoác khaùnh, nhieàu sö huynh vaø hoïc sinh cuûa caùc vò aáy töø nhieàu coäng ñoaøn khaùc ñeán truù chaân taïi Baù Ninh ñeå töø ñaây coù theå leân ñoài döï leã maëc aùo cuûa caù thænh sinh. Ñoäi boùng roã cuûa tröôøng ñaõ thöøa dòp may hieám coù ñeå tieáp ñaõi vaø so taøi caùch höõu nghò vôùi caùc ñoäi boùng baïn ñeán töø Myõ Tho vaø Taberd. Caùc vaän ñoäng vieân boùng roã cuûa chuùng ta thaät ra ñaõ töøng ñoaït cuùp voâ ñòch do sôû theå duïc theå thao cuûa tænh nhaø toå chöùc nhaân dòp leã quoác Khaùnh vöøa roài.

Thaùng möôøi moät : Ñaây laø thaùng khoâng may cho tröôøng vì caùc giaùo sö thay nhau beänh : cuùm, caûm, soát, ngöôøi khoù ôû … Sö huynh Barnabeù cuûa chuùng ta ñöôïc baùc só cho nhaäp vieän hôn moät tuaàn leã. Nhöng roài cuoái cuøng, moïi söï ñeàu oån caû, tai qua naïn khoûi.

Thaùng chaïp : di chuyeån nhaø nguyeän. Nhaø nguyeän tröôùc ñaây naèm ôû vò trí thieáu thuaän lôïi, moät phaàn vì trung taâm coäng ñoaøn dôøi qua beân Villa Aux Sablons, hôn nöõa noù vöøa quaù thöøa choã ñoái vôùi coäng ñoaøn vöøa phaûi, laïi vöøa thieáu choã cho caùc hoïc sinh tröôøng. Trong khi chôø ñôïi xaây caát ngoâi thaùnh ñöôøng ñuùng theo döï aùn cuûa kieán truùc sö, beà treân cho tieán haønh söûa chöõa moät trong caùc phoøng naèm doïc theo ñöôøng Traàn Höng Ñaïo, thaønh moät nguyeän ñöôøng thuaän tieän, xinh xaén tuy coù theå chöùa ñöôïc khoaûng 50 ngöôøi trong muøa nghæ heø khi coù caùc sö huynh khaùch vaø hoïc sinh ñeán nghæ. Trong tröôøng hôïp dieãn ra caùc nghi leã phuïng vuï cho toaøn tröôøng, thì caùc nghi leã aáy tieáp tuïc ñöôïc tieán haønh treân saân tröôøng, giöøa trôøi, nhö trong quaù khöù, hay trong moät phoøng khaùnh tieát ñöôïc nhanh choùng trang trí caùch nghieâm tuùc. Keát quaû cuûa söï thay ñoåi vò trí nhaø nguyeän vaø chænh trang ñöôïc coi laø toát ñeïp vaø laøm moïi ngöôøi haøi loøng. Nhaø nguyeän cuõ ñöôïc bieán thaønh phoøng ñeå laøm phoøng hoïp ña naêng : goïi ñieåm, taäp haùt, bieåu dieãn vaên ngheä vv…, trong khi chôø ñôïi phöông tieän taøi chaùnh ñeå bieán thaønh lôùp hoïc cho nieân khoùa tôùi. Chính taïi ñaây maø chuùng toâi cöû haønh leã Giaùng Sinh theo nghi thöùc truyeàn thoáng : canh thöùc, thaùnh leã nöõa ñeâm, tieáp theo laø tieäc toái (reùveillon) vaø caây Giaùng Sinh cho moãi lôùp. Ñoái vôùi hoïc sinh cuûa tröôøng maø 2/3 laø ngöôøi beân löông, thì ñaáy laø moät ñeâm cuûa nieàm vui laønh maïnh vaø ñaày kyû nieäm khoù phai nhoøa … nhöng ñoái vôùi caùc sö huynh thì ñaáy laø moät ñeâm quaù nhoän nhòp vì phaàn ñoâng phaûi thöùc quaù khuya …

Naêm 1962

Naêm môùi ñöôïc môû maøn baèng vieäc chuaån bò buoåi trình dieãn vaên ngheä maø coäng ñoaøn caùc sö huynh muoán noù truøng vôùi leã thaùnh Gio-an La San, quan thaày cuûa taát caû caùc nhaø giaùo. Nhöõng lo laéng vaø nhöõng khoù nhoïc cuûa caùc sö huynh ñöôïc ñeàn buø baèng moät thaønh quaû myõ maõn : phoøng trình dieãn khaù roäng laïi chaät ních khaùn giaû trong ba ngaøy 24, 26 vaø 27/01. Tieáng voã tay noàng nhieät vaø lieân hoài. Baàu khí “chaát löôïng cao”.

Chieàu ngaøy 31/01, laø buoåi lieân hoan cho caû tröôøng tröôùc khi veà nghæ Teát. Möøng tuoåi sh hieäu tröôûng vaø caùc giaùo sö, “tieäc traø” cho tröôøng, vaø ñeå keát thuùc buoåi leã chieàu ñoù, coù “chieáu phim[3]” cho moïi ngöôøi, moät phim ñaày söùv soáng, söùc treû vaø vui nhoän.

Chuyeán “vieãn du” Saøi goøn cuûa nhöõng vaän ñoäng vieân Baù Ninh. Ngaøy 18/02, ñaùp lôøi môøi cuûa Taberd, ñoäi boùng roã tröôøng Baù Ninh di chuyeån vaøo Saøi Goøn ñeå tranh cuùp “La San” - vaø ai coù theå ngôø ñöôïc ? – ñoäi tænh leû ñaõ “aüm cuùp” tröôùc ñoäi thuû ñoâ, töøng noåi tieáng laø voâ ñòch ! Moät ñeà taøi cho dö luaän theå thao trong moät thôøi gian.

Chuyeán vieáng thaêm cuûa sö huynh toång quyeàn. Ñoái vôùi gia ñình La San, bieán coá quan troïng nhaát trong naêm laø chuyeán vieáng thaêm cuûa sö huynh toång quyeàn, vaø sh toång phuï quyeàn doøng La San. Sau nhöõng cuoäc tieáp ñoùn töng böøng taïi Saøi Goøn, Ñaø Laït vaø Hueá, Nha Trang, thaønh phoá bieån vaøo baäc nhaát cuûa mieàn Trung Vieät Nam Coäng Hoøa (vaø taát nhieân cuûa toaøn Vieät Nam), ñöông nhieân phaûi laøm ñieàu gì ñoù cho xöùng danh. Baùo khaån caáp cho caùc cöïu hoïc sinh cuûa caû caùc tröôøng chuùng ta ñang sinh soáng taïi Nha Trang ñeå laäp moät uûy ban ñaëc traùch toå chöùc vaø phoái hôïp caùc hoaït ñoäng ñoùn tieáp. Caùc “cöïu” aáy bao goàm nhieàu baùc só, tröôûng cô quan vaø só quan caáp cao … nhieät thaønh vaø taän taâm thöïc hieän toát coâng taùc, coù theå noùi laø “thieáu ñieàu hoï tranh nhau laäp coâng”. Vaø ngaøy 27/04 ñaõ ñeán : luùc 16g00, caû Nha Trang veà phaàn ñaïo ñôøi, löông giaùo, daân söï quaân söï … ñeàu coù maët ñoâng ñuû taïi saân bay haøng khoâng Nha Trang, vôùi phoøng khaùnh tieát, VIP, môû roäng cöûa. Ñöùc cha Marcel Piquet, “hoäi vieân-affilieù” ñaëc bieät cuûa doøng La San, ñaõ coù maët ngay töø 3g00 chieàu, coù phaåm phuïc ñaïi traøo (Capa magna) khoaùc treân mình, maø theo ngaøi noùi, chì ñem ra söû duïng trong nhöõng dòp hieám hoi maø thoâi. Duø laø ngaøy nghæ leã nhöng moät soá löôïng lôùn hoïc sinh caùc tröôøng La San trong tænh cuõng coù maët taïi buoåi ñoùn tieáp, loøng luoân xoân xao mong ngoùng ñeå chieâm ngaém, ñeå voã tay hoan hoâ oâng “ñöùc giaùo hoaøng” cuûa caùc sö huynh.

Cuoái cuøng roài chuyeán chuyeân cô chôû sh toång quyeàn Joseph Nicet ñeán thaêm haï caùnh xuoáng phi tröôøng. Cöûa phi cô môû ra, sh toång quyeàn xuaát hieän vaø raát ñoåi kinh ngaïc vì söï tieáp ñoùn quaù noàng haäu vaø ñoâng ñaûo ñeán theá. Ñaïi taù tænh tröôûng, cöïu hoc sinh tröôøng La San Bình Linh Hueá, giôùi thieäu vaø chuùc möøng vò khaùch quí … Ñaùp lôøi, vò tu só La San chæ bieát roái rít caùm ôn veà cuoäc ñoùn tieáp khaù baát ngôø… vì quaù long troïng. Sau ñoù, vò tu só ñaùng kính aáy ñöôïc ñöa veà ñoài La San - trung taâm cuûa tænh doøng Vieät Nam vaø laø nôi ñaøo taïo caùc tu só giaùo vieân - bôûi moät ñoaøn hoä toáng daøi goàm toaøn nhöõng baïn beø thaân höõu tuy coù ñòa vò cao nhöng thaân thieän vaø ñöôïc môû ñöôøng baèng ñoäi moâ toâ caûnh saùt !

Ngaøy hoâm sau, chieâu ñaõi taïi Baù Ninh do caùc cöïu hoïc sinh. Caû Nha Trang moät laàn nöõa laïi coù maët . Thöôøng ngaøy “caû Nha Trang” naøy laø ngöôøi cuûa coâng quyeàn, cuûa caùc taàng lôùp daân söï vaø quaân söï, cuûa caû löông giaùo, nhöng hoâm nay hoï coù chung ñaëc tính laø La San. Chính La San tính noái keát hoï vaø taïo ra baàu khí raát gia ñình, raát thaân tình … Dieãn vaên, ñieäu nhaûy muùa truyeàn thoáng do caùc hoïc sinh tröôøng bieåu dieãn, quaø kyû nieäm do cöïu hoïc sinh vaø tænh tröôûng taëng … taát caû ñeàu mau choùng troâi qua. Vaø moïi ngöôøi chia tay maø loøng haân hoan vì nhöõng giaây phuùt haõn höõu, hieám coù naøy.

Chuùa nhaät 29/04 : coäng ñoaøn Baù Ninh ñöôïc may maén “sôû höõu” troïn veïn beà treân toång quyeàn trong buoåi côm gia ñình. Caùc sö huynh trong nhaø höôûng ñöôïc nhöõng khoaûnh thôøi gian tuy ngaén nguûi song thaân aùi vaø hieäp thoâng saâu ñaäm.

Leã baùch chu nieân ngaøy chaân phöôùc[4] Baù Ninh qua ñôøi. Bieán coá naøy phaûi ñöôïc tröôøng cöû haønh troïng theå vì tröôøng ñöôïc mang teân vò chaân phöôùc naøy. Nhöng ñeå nhieàu ngöôøi coù theå tham döï neân ngaøy möøng leã ñöôïc aán ñònh vaøo ngaøy 11 thaùng 10. Ñöùc cha ñòa phaän ñeán cöû haønh thaùnh leã vaø khai maïc phoøng trieån laõm La San. Qua ngaøy hoâm sau, ñeán löôït caùc phuï huynh hoïc sinh hoïp ñaïi hoäi vaø sau ñoù ñeán vieáng phoøng trieån laõm. Ngaøy 13, ngaøy cuûa giôùi treû, ñöôïc ñaùnh daáu baèng nhöõng cuoäc thi ñaáu theå thao giöõa caùc lôùp, vaø buoåi chieàu, baèng moät buoåi chieáu phim, moät ñaëc aân raát thích thuù ñoái vôùi boïn treû vaø luoân caû vôùi ngöôøi lôùn !

Keát quaû nhöõng kyø thi chaùnh thöùc : Gioáng nhö moïi naêm, keát quaû naêm nay khaù toát.

Baèng toát nghieäp Trung hoïc ñeä nhaát caáp (BEPC) : 31thí sinh ñaäu treân 42 öùng thí.

Khai giaûng nieân hoïc 1962-63

Naêm nay, nhaø tröôøng môû theâm moät lôùp ñeä thaát (lôùp thöù tö) vôùi Anh vaên laø sinh ngöõ chính vaø moät lôùp ñeä nguõ (lôùp thöù hai). Só soá hoïc sinh vaøo ngaøy töïu tröôøng laø 630 em.

Sö huynh Augustin, ñeán töø Taberd ñeå thay theá cho sö huynh Rodriguez ngaõ beänh, ñöôïc leänh ñoåi leân tröôøng Adran Ñaø Laït. Sö huynh ñeå laïi cho coäng ñoaøn hình aûnh cuûa moät ngöôøi anh em deã meán, moät giaùo sö taän tuïy vaø moät ngöôøi thaày thaønh thaïo sieâu haïng.

Sö huynh Majelle, giaùm hoïc cuûa chuùng toâi, cuõng leân ñöôøng sang Phaùp ñeå giaûi phaåu tim vaø ñoàng thôøi tieáp tuïc ñi ñaïi hoïc. Naêng ñoäng, nhieàu saùng kieán, ñoù laø nhöõng neùt coøn ñöôïc giöõ laïi khi nhaéc ñeán teân sö huynh.

Cuoái cuøng laø sö huynh nieân tröôûng cuûa chuùng toâi, sö huynh Barnabeù, ñöôïc môøi giöõ chöùc huynh tröôûng chung treân ñoài La San, beân kia bôø soâng Caùi.

Ñeå thay theá nhöõng sö huynh ñaõ laõnh nhieäm vuï môùi, caùc sö huynh khaùc ñöôïc môøi ñeán laø :

Sh Philibert, trôû laïi vôùi coäng ñoaøn sau hai naêm “löu laïc” ra tröôøng Bình Linh Hueá.

Vaø cuoái cuøng, ñeå taêng cöôøng löïc löôïng cho tröôøng chi nhaùnh Giu-se Nghóa Thuïc, sö huynh Roland (lôùp cuûa caùc sh Leùon, Seùverin …) ñöôïc chi vieän theâm töø hoïc vieän Ñaø Laït.

Naêm 1963

Nhö nhöõng naêm qua, naêm 1963 cuûa Baù Ninh hoâm nay cuõng ñöôïc ñaùnh daáu baèng nhöõng buoåi trình dieãn vaên ngheä raát “aán töôïng”. Nhöõng buoåi bieåu dieãn naøy ñaõ bieán thaønh moät “bieán coá thoâng leä” maø thaønh phoá ñeàu chôø ñôïi, nhöng naêm nay, chuùng quaû laø tuyeät vôøi. Nhöõng baûn hôïp xöôùng, nhöõng vuõ ñieäu, nhöõng vôû kòch ngaén hay daøi ñeàu ñöôïc nhieät lieät hoan hoâ. Ba buoåi dieãn, ngaøy 17,19 vaø 20 thaùng gieâng raát thaønh coâng. Ñöùc giaùm muïc, oâng tænh tröôûng cuøng raát nhieàu nhaân vaät quan troïng trong thaønh phoá khoâng tieác lôøi khen ngôïi. Ngay caû trong tuaàn leã sau ñoù, moät nhaät baùo taïi Saøi Goøn ñaõ daønh hai coät baùo daøi trong trang ngheä thuaät haøng tuaàn ñeå noùi veà nhöõng buoåi dieãn taøi töû cuûa caùc chuù nhoùc Baù Ninh ! … Haõy xem ñoù môùi thaáy ñöôïc phaàn naøo nieàm haõnh dieän cuûa hoïc sinh Baù Ninh.

Hai ngaøy sau, hoäi chôï baùc aùi cuûa tröôøng nöõ caùc “ma sô” môû cöûa : boïn con trai Baù Ninh ñöôïc dòp coáng hieán söùc treû - ñöôïc caùc nöõ tu ñaùnh giaù cao - ñeå baûo veä caùc gian haøng cho an toaøn.

Nhöõng ngaøy cuoái thaùng bò maây muø che phuû moät phaàn vì beänh tình cuûa sö huynh Romuald. Coäng ñoaøn phaûi ñeå cho sö huynh ñi nghæ döôõng beänh taïi queâ nhaø cuûa sö huynh haàu giuùp traû laïi cho sö huynh söï bình an tinh thaàn tröôùc nhöõng noãi lo aâu beänh hoaïn.

Thaùng hai. Ngaøy 21 thaùng hai laø leã thaùnh Baù Ninh, quan thaày cuûa tröôøng. Hoïc sinh vaø giaùo vieân möøng leã trong voøng thaân aùi

Thaùng ba. Trong thaùng naøy, hoäi phuï huynh hoïc sinh cuûa tröôøng ñeà nghò toå chöùc “ngoaøi phoá” hai buoåi chieáu phim, coù phaàn khai maïc laø nhöõng maøn trình dieãn vaên ngheä boû tuùi. Caùc taøi töû töông lai cuûa chuùng ta nhö theá laïi coù dòp ñoái maët vôùi daõy ñeøn saân khaáu vaø cuõng khoâng laøm caùc khaùn giaû thaát voïng. Tieàn lôøi thu ñöôïc seõ ñöôïc hoäi chi duïng töùc cuõng qui veà chính caùc hoïc sinh, vì phaàn lôùn laø duøng ñeå laøm phaàn thöôûng cuoái naêm cho caùc hoïc sinh chaêm ngoan.

Leã phaùt thöôûng vaøo cuoái nieân hoïc, naêm nay ñöôïc toå chöùc vaøo ngaøy 06/04. Ñöùc cha Piquet vui möøng ñeán chuû toïa vaø raát ñoâng phuï huynh cuõng ñeán tham döï ñeå chieâm ngaém, traàm troà, caùc phaàn thöôûng raát coù giaù trò vaø coå vuõ cho caùc con caùi öu tuù cuûa mình. Buoåi chieàu ñöôïc keát thuùc baèng moät buoåi chieáu phim vaø moïi ngöôøi ra veà, ai cuõng coù phaàn, haøi loøng ñeå khôûi ñaàu nhöõng ngaøy nghæ heø vui töôi.

Tuy nhieân cuõng khoâng phaûi taát caû, vì chieàu hoâm sau, daøn hoïp xöôùng coøn phaûi trình dieãn theâm ñeå giuùp taêng cöôøng cho buoåi leã cuûa taäp theå caùc coâng nhaân vieân chöùc trong thaønh phoá. Theo nhieàu ngöôøi raâm rang chuyeàn mieäng nhau, tieát muïc cuûa chuùng ta ñaõ cöùu vaõn buoåi leã khoûi rôi vaøo söï ñôn ñieäu buoàn chaùn …

Kyø nghæ heø. Trong khi caùc sö huynh phaûi baän leân Ñaø Laït ñeå tónh taâm, tham döï caùc khoùa tu nghieäp vaø “taùi taïo söùc khoeû”, caùc hoïc sinh trong caùc lôùp döï thi phaûi söûa soaïn chu ñaùo ñeå coù theå bình tænh “ñöông ñaàu coù keát quaû tích cöïc” vôùi caùc hoäi ñoàng thi chính thöùc. Ñaây cuõng laø luùc ñoái dieän vôùi 2 aån soá vì raèng, ñoái vôùi tuù taøi I, ñaây cuõng laø laàn ñaàu tieân ngöôøi ta aùp duïng nhöõng luaät leä môùi. Tuy nhieân keát quaû raát toát vaø xöùng ñaùng vôùi quaù khöù :

Toát nghieäp trung hoïc ñeä nhaát caáp : 29/42 vôùi 2 bình vaø 7 thöù.

Nhaäp hoïc. Ñeå ñoùn chaøo nieân hoïc 63-64, tröôøng ñöôïc môû roäng theâm vôùi moät phoøng hoïc môùi, moät phoøng khaùc cho giaùo vieân ñôøi vaø moät nhaø chôi coù maùi che coù theå ñeå ñöôïc 3 baøn banh “baby foot”. Só soá hoïc sinh caáp I luoân luoân raát ñoâng, nhöng caáp II & III thì taøm taïm chaáp nhaän ñöôïc. Söï vieäc naøy ñöôïc lyù giaûi laø do tröôøng trung hoïc coâng laäp môû theâm nhieàu lôùp môùi vaø ñöông nhieân laø mieãm phí … Moãi naêm tröôøng chuùng ta maát raát nhieàu hoïc sinh thuoäc haøng nhaân taøi, tuy nhöõng maàm non naøy vaãn luoân luoân tieác nuoái chaát löôïng giaûng daïy, taùc phong kyû luaät vaø tinh thaàn LaSan chuùng ta. Cuoäc tranh ñua quaû thaät khoâng caân söùc.

Tuy vaäy ñaàu naêm nay, soá hoïc sinh cuõng vöôït qua con soá 600. Hôn nöõa, naêm nay khoâng coù nhieàu thay ñoåi : chæ coù moät sö huynh ñöôïc ñoåi ñi, sh Romuald, vaø moät sö huynh môùi ñoù laø sö huynh Töø Thieän, ñeán töø Myõ Tho.

Nieân hoïc môùi loan ñi nhöõng tín hieäu laïc quan nhö thöôøng leä tuy nhieân côn gioâng toá chính trò laïi xuaát hieän ôû phí chaân trôøi. Côn “khuûng hoaûng Phaät giaùo” ñöôïc chaâm ngoøi hoâm 08 thaùng naêm taïi Hueá vaø lan ra caùc thaønh phoá lôùn ôû mieàn Nam. Bieåu tình, tuyeät thöïc, keâu goïi coâng luaän noåi daäy vaø cuoái cuøng töï thieâu. Gioïng ñieäu trôû neân cöôøng ñieäu, vaø cuoàng tín cuõng theá. Ngoaïi bang chen vaøo, nhöõng ñaûng phaùi chính trò cuõng khoâng ñeå lôõ dòp. Moät maët traän thoâng tin baùo chí thaønh hình nhaèm cung caáp nhöõng baøi bình luaän, nhöõng tin töùc laï luøng, bieán daïng, giöït gaân … nhaèm laøm theá giôùi phöông xa cuõng nhö trong nöôùc phaûi xuùc ñoäng. Trong nöôùc, ngöôøi ta muoán gaây aûnh höôûng treân quaân ñoäi vaø thanh nieân.

Nha Trang laø vuøng ñaát toát cho nhöõng möu toan nhö vaäy vì taïi ñaáy “P.G. caûi caùch” coù tröôøng ñaøo taïo tu só P.G. nhieàu chuøa chieàn lôùn nhoû, tröôøng B.Ñ. (caáp II&III) vaø nhieàu tröôøng tieåu hoïc, moät hoäi P.hoïc daønh cho tu só vaø cö só. Cuõng vì theá, nghe noùi coù moät ni coâ ñaõ töï thieâu caùch thaønh phoá khoaûng 30 km veà phía baéc (Ninh Hoaø ?). Vaø vò goïi laø ñöôïc cuùng döôøng ñaàu tieân taïi Saøi Goøn cuõng ñeán töø thaønh phoá Nha Trang… Ngöôøi ta bieát roõ lyù lòch cuûa vò aáy …

Trong baàu khí quaù caêng thaúng vaø ngheït thôû nhö vaäy, vaø trong khi caùc cô sôû giaùo duïc coâng laäp ñöôïc quaân ñoäi baûo veä, caùc hoïc sinh cuûa caùc nôi aáy ñöôïc thaûo luaän oàn aøo, thì caùc hoïc sinh Baù Ninh vaãn tieáp tuïc thoaûi maùi hoïc haønh vaø hoaø hoaõn. Khoâng maát phí moät giôø hoïc naøo. Khoâng moät vaéng maët thieáu lyù do xaùc ñaùng. Khoâng moät xoâ xaùt naøo duø bò khieâu khích. Caùc em chöùng toû ñöôïc moät tinh thaàn toát tröôùc, trong vaø sau bieán coá 01/11/63. Neàn giaùo duïc La San theâm moät laàn nöõa chieám ñöôïc caûm tình vaø söï kính troïng cuûa daân chuùng thaønh phoá bieån

“Thaùng moät”. Ngaøy 07/11 cuøng vôùi söï hôïp taùc cuûa hoäi phuï huynh hoïc sinh, nhaø tröôøng coù toå chöùc taïi nhaø thôø nuùi (nhaø thôø chaùnh toøa) leã caàu hoàn cho caùc sö huynh vaø cöïu hoïc sinh ñaõ qua ñôøi, duø raèng tình traïng thieát quaân luaät vaãn chöa ñöôïc baõi boû. Caùc hoïc sinh hieän nay cuûa hai tröôøng chính vaø chi nhaùnh nghóa thuïc ñeàu coù maët taïi thaùnh leã. Nhöõng ngöôøi thieáu thieän caûm vôùi giôùi Coâng giaùo cho chuyeàn mieäng nhöõng lôøi ñoàn ñaïi meùo moù vaø coù aùc yù. Ngöôøi ta phao tin khaép nôi trong thaønh phoá raèng – vaø ñieàu naøy laïi khoâng laøm phaät yù La San – tröôøng Baù Ninh hoïp nhau ñeán nhaø thôø ñeå caàu nguyeän cho oâng T.T. Dieäm.

Duø xaûy ra nhöõng bieán coá quan troïng baäc nhaát nhì cho ñaát nöôùc, ñaàu thaùng naøy, nhaø tröôøng vaãn cho tieáp tuïc khai maïc phoøng trieån laõm veà coâng ñoàng Vatican II ñaõ ñöôïc chuaån bò töø nhieàu thaùng nay. Ñaây laø moät söï kieän ñaëc bieät quan troïng trong lòch söû vaø ñôøi soáng Giaùo Hoäi toaøn caàu – vaø giaùn tieáp, aûnh höôûng ñeán theá giôùi noùi chung. Noù seõ giuùp giôùi treû La San soáng hieäp thoâng vôùi bieán coá troïng ñaïi cuûa theá kyû.

Thaùng chaïp. Leã Ñöùc Meï voâ nhieãm nguyeân toäi naêm nay rôi vaøo ngaøy Chuùa nhaät. Chuùng toâi khoâng theå toå chöùc thaùnh leã cho caùc hoïc sinh cuûa boån tröôøng. Tuy nhieân chieàu hoâm tröôùc, ngaøy 07, chuùng toâi cuõng ñaõ coù moät buoåi canh thöùc caàu nguyeän daønh cho caùc hoïc sinh Coâng giaùo vaø nhöõng caûm tình vieân. Hôn hai traêm hoïc sinh ñeán tham döï. Ñeâm canh thöùc ñaïo ñöùc, soát saéng vaø coù tính caùch giaùo duïc.

Sau ñoù laø ñeán leã Giaùng Sinh vôùi thaùnh leã nöõa ñeâm vaø nhöõng troø vui nhoän theo truyeàn thoáng dieãn ra trong moãi lôùp. Duø xaûy ra nhöõng bieán coá naëng neà veà chính trò vaø cho ñaát nöôùc song chuùng toâi coá giöõ veû bình tænh vaø soá hoïc sinh tham gia vaãn khaù ñoâng. Caùc hoïc sinh khoâng-Coâng-giaùo cuûa chuùng toâi chaéc chaén seõ giöõ ñöôïc nhöõng kyû nieäm saâu xa veà ngaøy leã naøy vaø coù theå, ñoái vôùi chuùng, seõ toàn taïi döôùi daïng keát tinh cuûa nhöõng gì chuùng ñaõ ñoùn nhaän trong thôøi gian chuùng coù dòp soáng qua döôùi maùi tröôøng naøy, trong khi chôø ñôïi hoàng aân Chuùa bieán thaønh haït gioáng ñöùc tin cho cuoäc ñôøi mai haäu.

Ñeå keát thuùc naêm 63 ñaày soùng gioù naøy hay chính xaùc hôn – vì leã naøy dieãn ra chieàu hoâm tröôùc leã Hieån Linh 64 … nhöng trong tinh thaàn vaãn thuoäc muøa Giaùng Sinh 63 - ñeå môû ra moät naêm môùi, tröôøng Baù Ninh coù ñöôïc nieàm vui laø ñoùn nhaän vaøo gia ñình con caùi Chuùa, hai Ki-toâ höõu môùi, vaø caû hai laø hoïc sinh cuûa lôùp tuù taøi I (ñeä nhò hay lôùp 11). Chaøng trai thöù nhaát theo hoïc tröôøng caùc sö huynh töø caùc lôùp nhoû taïi tröôøng Giu-se nghóa thuïc vaø töø 6 naêm qua, khoâng bao giôø vaéng maët taïi thaùnh leã ngaøy Chuùa Nhaät. Chaøng trai kia thì xin theo ñaïo töø 4 naêm nay vaø vaãn giöõ ñöôïc söï kieân ñònh duø gaëp choáng ñoái nôi gia ñình. Nhö theá quyeát ñònh cuûa caùc chaøng trai laø nghieâm tuùc vaø ñöôïc hình thaønh vaøo moät thôøi ñieåm maø chaéc chaén khoâng theå lieät vaøo haøng “xu thôøi” ! Xin Thieân Chuùa giuùp chuùng thaønh nhöõng chöùng nhaân nhieät thaønh cuûa Ñöùc Ki-toâ.

Nhôø vieäc cho möôùn bieät thöï Aux Sablons, nhaø tröôøng coù theâm taøi chaùnh ñuû ñeå xaây döïng theâm hai (2) lôùp baèng caùch keùo daøi theâm nhaø nguyeän maø sö huynh Thomas Hyacinthe daõ xaây caát. Neàn moùng cuûa hai lôùp hoïc naøy ñöôïc xaây ñeå trong töông lai ñuû khaû naêng chòu ñöïng theâm hai taàng nöõa neáu nhaø tröôøng coù yù ñònh côi theâm laàu. Nhaø xe naèm keá beân nhaø beáp ñöôïc söû chöõa vaø keùo daøi ra theâm 5m. Nhôø ñoù phoøng nguû môùi cuûa sö huynh hieäu tröôûng seõ ñöôïc nôùi roäng vaø khang trang hôn. Moät caên nhaø gaùc nhoû ñöôïc xaây döïng phía coång quay ra ñöôøng Nguyeãn Tri Phöông. Caùc phoøng hoïc caïnh phoøng thí nghieäm vaø phoøng caùc sö huynh theâm saùng suûa nhôø ñöôïc caûi thieän toát hôn. Caùc coâng taùc tu boå, söûa chöõa naøy ñöôïc thöïc hieän trong caùc thaùng nghæ heø, thaùng baûy vaø taùm, vaø chi phí cho coâng taùc leân ñeán 850 000 $.

Thaùng taùm : ngaøy khai giaûng dieãn ra toát ñeïp nhö moïi naêm tröôùc. Só soá hoïc sinh taêng leân saáp xæ moät ngaøn. Lôùp ñeä luïc thöù tö ñöôïc môû theâm nhaèm ñaùp öùng nhu caàu cuûa lôùp ñeä thaát naêm roài

La San Baù Ninh mong muoán möøng leã ñeä nhaát baùch chu nieân veà söï hieän dieän cuûa caùc sö huynh La San taïi Vieät Nam caøng troïng theå caøng toát. Ngaøy 03/12 sau khi thöïc hieän phaàn ñaàu chöông trình thì möa to neân sau ñoù phaàn hai ñöôïc dôøi sang ngaøy 18/12/66. Trong dòp naøy, caùc tröôøng Coâng giaùo taïi thaønh phoá Nha Trang – caùc tröôøng La San, tröôøng cuûa doøng Giu-se, tröôøng cuûa caùc nöõ tu Baùc AÙi, cuûa caùc nöõ tu doøng Ñöùc Baø Truyeàn giaùo … - ñaõ neâu cao tinh thaàn coäng taùc thaân thieän vaø raát nhieàu höùa heïn tích cöïc cho töông lai. Thaønh coâng thaät myõ maõn. Tuy nhieân chuùng toâi hôi tieác raèng sö huynh toång phuï taù khoâng theå hieän dieän taïi buoåi leã ñöôïc vì baän thaêm vieáng caùc nôi khaùc. Duø sao, hoâm 17, 18/11, chuùng toâi cuõng ñaõ thöïc hieän ñöôïc moät leã tieáp ñoùn long troïng beà treân toång phuï quyeàn, xöùng vôùi vò theá laø ñaïi dieän ñaëc bieät cuûa beà treân toång quyeàn doøng La San. Chaéc chaén ngaøi coøn giöõ moät kyû nieäm khoù queân veà söï kieän naøy.

Thaùng saùu : ngaøy 24/06/67, Ñöùc cha Phan-xi-coâ Xa-vi-eâ Nguyeãn vaên Thuaän ñöôïc thuï phong giaùm muïc (giaùo phaän Nha Trang). Ñöùc cha coù nhieàu caûm tình vôùi La San. Moät trong nhöõng lyù do cuûa caûm tình naøy chaéc phaùt xuaát töø söï kieän ngaøi laø cöïu hoïc sinh cuûa tröôøng Bình Linh, laø chaùu cuûa ñöùc toång giaùm muïc Ngoâ Ñình Thuïc (keâu baèng caäu ruoät).

Ngaøy 10/07 : ñöùc cha Thuaän ñöôïc chính thöùc ñaêng quang giaùm muïc giaùo phaän Nha Trang. Qua ngaøy hoâm sau, cuøng vôùi ñöùc giaùm muïc söù thaàn Toøa Thaùnh Vatican, Angelo Palmas, ngaøi coù chuyeán thaêm vieáng ñoài La San Nha Trang.

Thaùng taùm. Kyø töïu tröôøng vaøo thaùng taùm naêm 1967 naøy, Baù Ninh coù taát caû laø 18 lôùp vôùi 1170 hoïc sinh. So vôùi nieân hoïc tröôùc, soá lôùp gia taêng laø 01 vaø soá hoïc sinh cuõng nhieàu hôn laø 100. Tuy vaäy soá caùc sö huynh giaûm coøn 8 sh thay vì 09 nhö naêm qua. Chuyeän naøy cuõng phaûi thoâi vì taát caû caùc coäng ñoaøn maø soá thaønh vieân nhieàu hôn taùm thì ñeàu chaáp nhaän “hy sinh” 01 thaønh vieân ñeå tænh doøng coù theå gôûi hoï ñi hoïc theâm hay ñi tu nghieäp …

Caùc sö huynh Pierre Hieáu vaø Ninh Nguyeân ñeán töø Adran seõ thay theá cho caùc sö huynh Alphonse, Eliseùe vaø Prosper Baù ñöôïc di chuyeån sang coäng ñoaøn khaùc.

Vaøo cuoái thaùng taùm, chuùng toâi khôûi coâng xaây döïng giai ñoaïn moät moät daõy nhaø 2 taàng, ñoái dieän vôùi bieån, theo baûn veû cuûa kieán truùc sö Tröông Ñöùc Nguyeân. Trong giai ñoaïn naøy, chuùng ta seõ xaây taàng treät goàm 3 lôùp hoïc vôùi kích thöôùc 8m x 8m, moãi beân coù haøng lang roäng 2m. Vaøo cuoái thaùng moät (11), caùc thôï ñoå xong phaàn moùng coät vaø saøn taàng moät. Laïi moät laàn pheùp nöõa ñeå tieáp tuïc xaây döïng giai ñoaøn hai. Hoäi ñoàng coá vaán tænh doøng chaáp thuaän deã daøng. Giai ñoaïn hai naøy seõ tieán haønh xaây theâm 2 taàng nöõa töùc laø seõ theâm ñöôïc 6 lôùp hoïc. Nhöõng lôùp hoïc môùi seõ thay theá cho caùc lôùp cuõ vöøa toái taêm vöøa baát tieän veà nhieàu phöông dieän.

Vaøo thaùng baûy, coù moät hoïc sinh ñeä töù (lôùp 9) xin vaøo ñeä töû vieän Nha Trang. Khoaûng möôi em em khaùc xin vaøo tieåu chuûng vieän hay caùc doøng tu khaùc.

Tin vui : vieäc möøng leã toân phong hieån thaùnh cho chaân phöôùc Baù Ninh, quan thaày cuûa tröôøng ñöôïc aán ñònh vaøo ngaøy 13 vaø 14 thaùng gieâng 1968. Chöông trình döï ñònh seõ coù moät thaùnh leã do ñöùc giaùm muïc Nha Trang laø ñöùc cha Phan-xi-coâ Nguyeãn vaên Thuaän (moät cöï hoïc sinh tröôøng Bình Linh Hueá) laøm chuû teá vaø moät buoåi trình dieãn vaên ngheä vôùi söï tham gia cuûa taát caû caùc tröôøng trung hoïc Coâng giaùo trong tænh nhaø.

Naêm naøy troâi qua caùch yeân laønh ñoái vôùi tröôøng La San Baù Ninh. Bieán coá “teát Maäu Thaân” vaøo thaùng hai, khi noå ra cuoäc toång taán coâng baát ngôø cuûa Mieàn Baéc vaøo caùc thaønh phoá mieàn Nam, chæ laøm ruùng ñoäng Nha Trang trong vaøi ngaøy. Baù Ninh cuõng nhö caùc nhaø khaùc cuûa doøng trong thaønh phoá naøy khoâng bò thieät haïi gì nhö taïi phaàn lôùn nhöõng coäng ñoaøn La San ôû caùc nôi khaùc – 02 sh bò gieát daõ man taïi tröôøng nghóa thuïc Phuù Vang Hueá, nhaø tröôøng bò thieâu huûy hay bò hö haïi naëng nhö taïi Myõ tho, Ban Meâ Thuoät … Tuy vaäy chính quyeàn vaãn ra leänh cho caùc tröôøng hoïc ôû Nha Trang phaûi taïm ñoùng cöûa trong voøng moät thaùng. Ngay ngaøy 01/03, tröôøng laïi môû cöûa vaø hoïc sinh ñeán lôùp nhö thöôøng leä.

Kyø töï tröôøng vaøo thaùng taùm naêm nay, chuùng toâi tieán haønh vieäc tuyeån löïa hoïc sinh khaù nghieâm tuùc nhö ñaõ laøm trong maáy naêm tröôùc vì chuùng toâi muoán traùnh tình traïng só soá hoïc sinh taêng moät caùch quaù trôùn, khoâng kieåm soaùt ñöôïc, duø raèng tröôøng ñaõ coù theâm 9 lôùp môùi naèm trong daõy nhaø laàu 2 taàng quay maët ra bieån. Caùc lôùp hoïc roäng raõi, thoaùng maùt vaø saùng suûa. Caùc lôùp môùi chæ nhaèm thay theá caùc lôùp cuõ thieáu khoâng khí vaø thieáu aùnh saùng. Caùch naøo ñoù, caùc lôùp naøy trình ra boä maët khaû aùi, xöùng ñaùng vôùi danh tieáng maø nhaø tröôøng, ban giaûng huaán vaø chính caùc hoïc sinh cuûa tröôøng ñaõ sôû ñaéc ñöôïc vì nhöõng noå löïc vöôït böïc cuûa giôùi mình.

Cuoái nieân khoùa 88-69, nhaø tröôøng haân haïnh tieán daãn moät ôn goïi ñi ñeä töû vieän Thuû Ñuùc, moät ôn goïi ñi vaøo Taäp vieän Ñoài La San Nha Trang vaø hôn 10 ôn goiï vaøo tieåu chuûng vieän hay caùc doøng tu khaùc.

Nhaân söï cuûa coäng ñoaøn cuõng giaûm ñi moät (thay vì 8 sh nay chæ coøn 7 sh) vìì chieán löôïc cuûa tænh doøng laø taêng theâm sö huynh ñi hoïc hay tu nghieäp.

Nhaèm thöïc hieän tinh thaàn boå trôï, taát caû caùc sö huynh cuûa coäng ñoaøn ñoàng gaùnh traùch nhieäm veà kyû luaät vaø giaûng daïy, moãi sö huynh moät khoái lôùp. Nhôø vaäy caùc hoïc sinh ñöôïc theo giuùp kyõ hôn vaø söï nhaát trí trong coäng ñoaøn cao hôn.

Thaùng 10. Töø nay trôû ñi, moãi saùng thöù hai, moät hay hai cha doøng Chuùa Cöùu Theá ñeán noùi chuyeän vaø ban bí tích hoøa giaûi cho caùc hoïc sinh coâng giaùo cuûa tröôøng, theo khoái lôùp vaø theo phieân. Ñaáy laø moät söï giuùp ñôõ khaù quí giaù cho nhöõng ngöôøi treû coâng giaùo naøy.

Veà leã möøng ngaøy sö huynh chaân phöôùc Baù Ninh ñöôïc toân phong hieån thaùnh ñöôïc cöû haønh raát trong theå baèng tam nhaät caàu nguyeän, baèng cuoäc “taäp keát” taát caû caùc tröôøng Coâng giaùo trong tænh taïi Baù Ninh ñeå tham döï thaùnh leã do ñöùc giaùm muïc giaùo phaän chuû trì vaø giaûng huaán vaø baèng nhöõng buoåi trình dieãn vaên ngheä lieân tröôøng.

Tröôøng La San Baù Ninh Coäng ñoaøn vaø caùc sö huynh ñaõ traûi qua moät naêm yeân laønh, khoâng coù chuyeän gì ñaùng tieác xaûy ra.

Moät vaøi caûi tieán veà vaät chaát caàn thieát cho ngoâi tröôøng ñöôïc tieán haønh : 4 lôùp môùi ñöôïc xaây döïng theâm taïi daõy nhaø 9 lôùp ñaõ ñöôïc xaây döïng naêm ngoaùi (1968), theâm moät saân boùng roã ñöôïc xaây xi-maêng naèm keá beân hai saân cuõ, haønh lang cuûa daõy phoøng caùc sö huynh cuõng nhö phoøng giaùo sö cuûa tröôøng ñöôïc traùng xi-maêng.

4 lôùp môùi ñöôïc söû duïng ñeå thay theá cho 4 lôùp cuõ maø nay duøng vaøo muïc ñích khaùc, nhö phoøng taäp nhu ñaïo, phoøng giaûng daïy “nghe-nhìn” cuûa moân anh vaên, phoøng thí nghieäm khoa hoïc vaø phoøng nhaïc (Jaz).

Ñaàu nieân hoïc, caùc beà treân trong tænh doøng cho môû moät ñeä töû vieän ngoaïi truù trong tröôøng Baù Ninh, vôùi soá ñeä töû laø 30 em vaø ñöôïc ñaët döôùi söï dìu daét cuûa sö huynh Juveùnal.

AÙp duïng tinh thaàn nhöõng chæ thò cuûa taøi lieäu toång coâng hoäi veà vaán ñeà giaùo duïc caùc hoïc sinh, ban giaùm hieäu tröôøng coá gaéng taïo cho caùc hoïc sinh mình tinh thaàn töï quaûn, töï do vaø yù thöùc traùch nhieäm baèng caùch giao cho chuùng traùch nhieäm lo kyû luaät trong lôùp, trong tröôøng, baèng caùch taïo cho chuùng cô hoäi thaønh nhöõng ngöôøi coäng taùc chuû ñoäng trong vieäc hoïc taäp hôn chæ laø moät hoïc sinh thöôøng ít nhieàu thuï ñoäng.

Tröôøng cuõng coù thay ñoåi veà nhaân söï La San. Sö huynh Jean Loä ñöôïc chæ ñònh laøm phoù hieäu tröôûng thay theá “thaày phoù” Alexandre AÙnh ; caùc sh Ernest, Raphaešl vaø Gauthier thay sh Ninh Nguyeân vaø Vaân Haø.

Tæ leä cuûa keát quaû kyø thi Tuù taøi I vaø II laø 50% vaø chieám vò trí töông ñoái toát. Tæ leä cuûa trung taâm Nha Trang (thi tuù taøi) laø 20%.

Cuoái naêm naøy coù 5 hoïc sinh lôùp ñeä thaát leân ñöôøng vaøo ñeä töû vieän Thuû Ñöùc vaø 4 vaøo chuaån vieän ñoài La San : 1 vaøo ñeä töù vaø 3 vaøo ñeä tam. Khoaûng 10 hoïc sinh leân ñöôøng vaøo chuûng vieän hay vaøo caùc doøng tu khaùc.

[1] Khaùch saïn Duyeân haûi ñeïp. Doøng CSSR ñaõ mua laïi khaùch saïn sang troïng naøy – nay laø khaùch saïn Haûi Yeán, toïa laïc caùch Baù Ninh vaøi traêm thöôùc - laøm truï sôû.

[2] Daõy phoøng naèm saùt ñöôøng Duy Taân, beân bôø bieån …

[3] Moùn quaø raát quí giaù ñoái vôùi hoïc sinh (luoân caû daân chuùng) vaøo thôøi ñieåm thaäp nieân 60 cuûa tk 20.

[4] Nay ñaõ Giaùo hoäi toân phong leân haøng thaùnh

Naêm 1965

Tröôøng Giu-se Nghóa thuïc chính thöùc laø moät tröoøng caáp moät hoaøn toaøn ñoäc laäp, nhöng trong thöïc teá, hieäu tröôûng laø moät thaønh vieân cuûa coäng ñoaøn tröôøng trung hoïc La San Baù Ninh, sö huynh Nivard Nam. Caùch naøo ñoù, Giu-se nghóa thuïc laø tröôøng chi nhaùnh (eùcole de quartier) cuûa La San Baù Ninh.

Ban giaûng huaán, ngoaøi sö huynh hieäu tröôûng, coøn coù 10 giaùo vieân ñôøi vaø moät ngöôøi giuùp vieäc.

Só soá hoïc sinh naêm nay laø 596 (gia taêng ñeàu töø naêm thaønh laäp, 1956).

Chöông trình hoïc laø chöông trình tieåu hoïc chính thöùc cuûa boä giaùo duïc VNCH, coäng theâm giôø hoïc giaùo lyù vaø 2g30/tuaàn hoïc phaùp vaên keå töø lôùp ba (lôùp 3) trôû leân.

Nhöõng hoaït ñoäng ngoaïi khoùa : hoäi duõng só Chuùa Haøi Ñoàng taäp hôïp phaàn lôùn caùc hoïc sinh Coâng giaùo (450 em). Tuy nhieân caùc hoäi vieân ñöôïc taäp hôïp theo giaùo xöù trong muïc tieâu laø laøm sao chuùng hoäi nhaäp ñöôïc vaøo ñôøi soáng cuûa giaùo xöù.

Söï kieän lôùn : Tröôøng ñöôïc tuyeân döông chính thöùc laø “Tröôøng tieåu hoïc soá moät cuûa tænh Khaùnh Hoøa trong naêm 1965-1966” vaø ñöôïc trao taëng côø danh döï. Trong suoát moät thaùng, tröôøng phaûi ñeå daønh thôøi gian ñoùn tieáp caùc hieäu tröôûng vaø phuï taù cuûa caùc tröôøng tieåu hoïc coâng laäp cuûa tænh vaø phaàn lôùn caùc hieäu tröôûng caùc tröôøng tieåu hoïc tö thuïc. Nhöõng cuoäc vieáng thaêm naøy laø do oâng tröôûng ty tieåu hoïc cuûa tænh ñöa ra vaø coù tính caùch baét buoäc ñoái vôùi tröôøng coâng vaø ñeà nghò ñoái vôùi caùc tröôøng tö.

Vun troàng ôn goïi : Thaønh quaû naêm qua laø hôn 30 ôn goïi coù chaát löôïng cho caùc doøng tu (nam) trong ñoù 20 ñöôïc höôùng ñeán ñeä töû vieän Baù Ninh.

Lieân heä vôùi chính quyeàn ñaïo ñôøi : nhöõng moái lieân heä naøy coù theå noùi laø lieân heä tin caäy, vaø thaân aùi hoã töông vôùi hai giôùi ñaïo vaø ñôøi.

Ñoäng saûn vaø baát ñoäng saûn : Ñöôïc caûi thieän theo phöông phaùp, töùc töøng böôùc vaø coù khoa hoïc. Ñoù cuõng nhôø tieáp tay cuûa phuï huynh hoïc sinh vaø moät phaàn cuûa cô quan USOM.

Nguoàn lôïi töùc vaø tình traïng taøi chaùnh. Söï taêng giaù nhanh vaø ñeàu ñeàu cuûa caùc vaät phaåm caàn thieát cho cuoäc soáng ñoøi hoûi phaûi gia taêng - hôïp lyù nhöng baét buoäc – löông boång cho giaùo vieân. Xeùt raèng vì khaû naêng taøi chaùnh cuûa nhaø tröôøng quaù giôùi haïn, neân chaéc trong nhöõng thaùng tôùi, sh hieäu tröôûng phaûi ñoái maët vôùi nhöõng baøi toaùn nan giaûi.