La San Chö Prong
21 Traàn Höng Ñaïo,
H.T. 146, thaønh phoá Nha Trang

      Nguoàn goác :

Ngaøy 28/05/1973, Doøng La San vaø Boä Phaùt Trieån Saéc Toäc kyù thoûa hieäp thô thaønh laäp moät tröôøng trung hoïc vaø kyù tuùc xaù taïi Nha Trang daønh rieâng cho con em ñoàng baøo saéc toäc vuøng II vôùi ñeàu kieän:

1/  Moãi naêm, Doøng La San nhaän nuoâi aên, ôõ, giaùo duïc 50 nam sinh saéc toäc, trình ñoä lôùp 6.

2/  Doøng La San lo cho caùc em aên hoïc töø lôùp 6 ñeán lôùp 12.

3/  Boä PTST ñoùng goùp moät phaàn vaøo coâng cuoäc naøy.

4/  Boä PTST qua caùc Ty PTST caùc tænh vuøng II tuyeån choïn caùc hoïc sinh vaø gôû veà tröôøng.

Ngaøy 20/06/1973, oâng toång tröôûng Boä PTST kyù quyeát ñònh soá 148/ST/QÑ veà tröôøng vaø kyù tuùc xaù La San Thöôïng-Nha Trang.

Ngaøy 01/07/73, A/e La San baét tay vaøo vieäc tu boå nhaø cöûa, söûa chöõa heä thoáng ñieän nöôùc. Chi phí cho coâng taùc naøy leân ñeán treân 1 000 000$ (moät trieäu ñoàng), do tænh doøng La San ñaøi thoï.

Ngaøy 15/07/73, sh giaùm tænh cho thaønh laäp coäng ñoaøn goàm 5 thaønh vieân (2 thöôïng + 3 kinh) do sh Deùsireù Leâ vaên Nghieâm chuû trì.

Ngaøy 24/08/73, tröôøng La San thöôïng Nha Trang chính thöùc laáy teân laø Trung hoïc vaø kyù tuùc xaù La San Chö Prong.

Ngaøy 30/08/73, sh Claude Tuaán töø Ñaø Laït ñeán taêng cöôøng ban giaûng huaán.

Ngaøy 01/09/73 : ngaøy töïu tröôøng. Treân soá 50 döï tính ñöôïc ñoùn nhaän, chæ coù 43 em ñeán trình dieän ñeå theo hoïc. Thaønh phaàn 43 em naøy goàm :

*  10 saéc daân : Bahnar, Chaøm, Cua, Haroy-Jarai, Koho, Nuøng, Raglai, Rôngao, Rhadeù.

*  10 ngoân ngöõ khaùc nhau.

*  Nguoàn goác caùc em töø caùc tænh Quaûng Ngaûi, Kon Tum, Phuù Yeân, Phuù Boån, Khaùn Hoøa, Ninh Thuaän. Bình Thuaän, Quaûng Ñöùc vaø thò xaõ Cam Ranh.

*  Veà toân giaùo coù 13 em Coâng giaùo, 7 em Tin Laønh vaø caùc em khaùc khoâng khai baùo toân giaùo cuûa mình.

*  Tuoåi chính thöùc : töø 12 ñeán 15

*  Taát caû ñaõ hoïc qua lôùp 5 (nhaát) vaø seõ theo hoïc lôùp 6 cuûa chöông trình chính thöùc do boä Vaên Hoùa Giaùo Duïc vaø Thanh Nieân ñeà ra.

*  Khaåu hieäu cuûa tröôøng laø La San Chu Prong : Tieán leân !

Ngaøy 03/08/73, Tröôøng ñöôïc toå chöùc theo heä thoáng sinh hoaït ñoaøn ñoäi, neân toå chöùc chia ñoäi vaø sinh hoaït ñoäi. Caùc ñoäi ñaûm traùch caùc coâng taùc chung trong nhaø nhö doïn baøn, röûa cheùn, queùt lôùp, queùt saân, luoân caû doïn phoøng veä sinh … !

Ngaøy 05/09/73, hai sh Chaâu vaø Long töø Mai Thoân ra ñeå giuùp caùc em trong nhöõng giôø sinh hoaït …

Ngaøy 08/09/73, boán em hoïc sinh ñöôïc ñöa ñi Trung taâm y teá toaøn khoa Nha Trang ñieàu trò veà soát reùt röøng – caûm – cuùm …

Sh giaùm tænh vaø sh phuï taù giaùm tænh gheù thaêm tröôøng.

Anh Traàn Ngoïc Thoï (thöù 5 tröôøng Döôïc), cöïu hoïc sinh Taberd, ñeán taêng cöôøng ban giaûng huaán.

Sö huynh Mathias Taâm, giaùm ñoác vaø caùc sö huynh Lar, Pem, Duih, tröôøng La San Lang Biang, ñeán thaêm vaø tham quan toå chöùc tröôøng trong 3 ngaøy.

Ngaøy 11/09/73 laø teát Trung thu, leã cuûa nhi ñoàng. Saùng : caùc troø chôi vui. Chieàu, nhaø tröôøng toå chöùc muùa laân, löûa traïi, phaùt quaø döôùi söï chuû toïa cuûa sh giaùm tænh vaø oâng tröôûng ty PTST Khaùnh Hoøa.

Ngaøy 13/09/73, Sôû Daân vaän Nha Trang ñeán chieáu phim cho caùc hoïc sinh xem.

Ngaøy 15/09/73, vì ñöôïc ñöôïc nghæ neân caùc hoïc sinh ñöôïc ñöa leân ñoài La San Nha Trang ñeå döï leã khaán vaø sau ñoù xuoáng Baõi Döông caém traïi. Buoåi chieàu, treân ñöôøng veà, caùc em gheù vieáng Thaùp Baø (Po Naga?). Cuõng trong ngaøy hoâm nay, coù sh Martin Phöôùc, tröôøng Lang Biang Ñaø Laït, ñeán thaêm tröôøng trong 3 ngaøy.

Ngaøy 16/09/73, hai sö huynh Ñeä vaø “Xông” gia nhaäp coäng ñoaøn.

Ngaøy 20/09/73, baø y taù Nguyeãn thò Vaân ñeán chích ngöøa cho caùc hoïc sinh. Hoâm nay cuõng coù sinh hoaït Höôùng Ñaïo vôùi caùc tröôûng Quang, Taïo, Huøng, cuûa Lieân Ñoaøn Trai Vieät tænh Kaùnh Hoøa

        Ñoaûn kyù cuûa anh Traàn Ngoïc Thoï : 10 ngaøy vôùi caùc em Chö Prong …

Toâi ñeán Nha Trang vaøo moät buoåi chieàu. Möa ñaàu muøa laát phaát bay nhö muoán ruû heát buïi ñöôøng xa maø toâi vöøa traûi qua. Muïc ñích cuûa toâi laø ñeán thaêm sö huynh giaùm ñoác phuï traùch tröôøng La San Chö Prong daønh rieâng cho con em ñoàng baøo saéc toäc. Hoûi ra thì toâi ñöôïc bieát “Chö Prong” coù nghóa laø nuùi lôùn.

Ngaøy khai giaûng ñöôïc aán ñònh vaøo muøng moät thaùng chín vaø tröôøng döï thaâu 50 em vaøo lôùp 6. Ñuùng ngaøy heïn, 43 em ñeán trình dieän thuoäc 09 saéc daân : Bahnar, Chaøm, Cua, Jarai, Koho, Nuøng, Raglai, Rôngao vaø Rhadeù töø caùc tænh Quaûng Ngaûi, Kon Tum, Phuù Yeân, Phuù Boån, Khaùnh Hoøa, Ninh Thuaän, Bình Thuaän, Quaûng Ñöùc vaø thò xaõ Cam Ranh veà.

Hoâm toâi ñeán, caùc em ñaõ töïu ñöôïc moät tuaàn. Caùc em ñaõ baét ñaàu quen vôùi baàu khoâng khí noäi truù. Nhaát nhaát moïi vieäc ñeàu phaûi coù thì coù giôø. Caùc em ñöôïc chia thaønh töøng ñoäi. Moãi ñoäi coù teân rieâng vaø khaåu hieäu. Xaép haøng xong, caùc ñoäi tröôûng laàn löôït hoâ to khaàu hieäu cuûa ñoäi. Sau ñoù hai tieáng : “Chö Prong” ! – “Tieán !” vang leân nhö muoán bay vuùt taän trôøi maây xanh …

Saùng roài, daäy ñi chôù ! … Caùc em haøng moät tröïc chæ ra bieån döôùi söï höôùng daãn cuûa 2 sö huynh. Ngaøy naøo khoâng ñi taém bieån thì caùc em taäp theå duïc ôû nhaø. Sau giôø theå duïc ñeán giôø ñieåm taâm. Roài ñeán coâng taùc veä sinh. Sau ñoù laø giôø hoïc …

Giôø vui nhaát trong ngaøy coù leõ laø luùc taém douche. Caùc em thích thuù daàm mình döôùi haøng boâng sen ñang toûa nöôùc. Coù leõ caùc em mô maøng nhö töôûng mình ñang noâ ñuøa beân doøng suoái trong maùt mieàn cao nguyeân. Giôø taém ñaõ xong maø coøn vaøi em nhö coù veû luyeán tieác maáy caùi boâng sen laém …

Tôùi giôø aên, ñoäi phuï traùch trong ngaøy ñoù phaûi lo doïn baøn vaø sau böûa côm thì lo röûa, doïn, queùt … Côm toái xong, ñeán giôø caùc em phaûi lo oân baøi cho ngaøy mai. Ba ngaøy trong tuaàn, caùc em coù giôø sinh hoaït coäng ñoàng. Caùc em ca haùt, toå chöùc troø chôi moät caùch raát vui veû. Caùc em haùt hay vaø hoïc baøi haùt nhanh choùng laém …

Ñeâm trung thu, döôùi aùnh traêng raèm, caùc em quaây quaàn beân ngoïn löûa, vôùi söï hieän dieän cuûa sö huynh Giaùm tænh vaø oâng Tröôûng ty PTST Khaùnh Hoøa. Cuõng coù muùa laân , troø chôi, coä ñeøn (röôùc ñuoác ñuùng hôn), song ca, hôïp ca nhöõng baøi haùt veà Trung thu, hoaëc nhöõng baøi haùt cuûa nhöõng saéc daân mieàn cao nguyeân. Keá ñeán laø phaàn phaùt quaø. Treân khuoân maët moãi em ñeàu raïng leân moät nieàm vui khoân xieát. Caøng veà khuya, ngoïn löûa caøng nhen nhuùm trong loøng moïi ngöôøi nieàm vui vaø thoaûi maùi. Treân cao Haèng Nga cuøng tieân nöõ cuõng ca xang muùa khuùc ngheâ thöôøng nhö móm cöôøi chia seû nieàm vui cuûa caùc em. Nhìn caùc em vui ñuøa hoàn nhieân, khieán toâi vui laây caùi vui cuûa löùa tuoåi hoïc troø aáy … Nhöng coù cuoäc vui naøo laïi khoâng tan, phaûi khoâng caùc em ? Ngoïn löûa taøn daàn, nhöng nieàm vui vaãn coøn aâm ì trong loøng caùc em. Vaø toái hoâm aáy, ñaõ coù moät ngöôøi soáng giaác mô hoa cuøng vôùi chuù Cuoäi vieáng thaêm chò Haèng … “Boùng traêng traéng ngaø, coù caây ña to, coù thaèng Cuoäi giaø oâm moät moái mô …” döôøng nhö coøn vaêng vaúng beân tai toâi …

Hoâm nay, treân Ñoài La San laø leã maëc aùo vaø tuyeân khaán cuûa caùc taân sö huynh. Caùc em seõ ñöôïc daãn ñi döï leã vaø sau ñoù ra Baõi Döông caém traïi. Toái hoâm tröôùc chuùng lao xao, noân noùng cho cuoäc picnic ngaøy mai. Saùng ra, sau khi theå duïc vaø ñieåm taâm xong, caùc em ñöôïc xe röôùc ñöa leân ñoài. Treân xe, chuùng ca haùt aàm æ, ra chieàu thích thuù laém … Döï leã xong caùc em ñöôïc ñöa ñi xem phong caûnh treân ñoài vaø chuïp aûnh kyû nieäm. Trôøi hoâm nay trong vaø maùt. Caùc em loäi boä töø ñoài xuoáng baõi döông. Ñöùa lo xaùch gioû baùnh mì, ñöùa lo khieâng thuøng nöôùc, troø chuyeän thaät vui veû.

Tôùi nôi, thay ñoà xong laø caùc em xung phong nhaøo xuoáng bieån chí choeù laøm vang daäy caû moät goùc trôøi. Toâi buoàn cöôøi nhaát laø thaáy coù moät em bò uoáng nöôùc. Gaëp toâi noù phaøn naøn : “Em bò uoáng nöôùc, nöôùc ôû ñaây ñaéng nhö laù ñu ñuû. Nöôùc ôû ñaøng kia[1] thì maën”. Nghe gioïng noùi lô lôù khoâng daáu cuøng vôùi daùng ñieäu cuûa noù khieán toâi baät cöôøi, laøm laät caùi phao maø toâi ñang naèm vaø laøm toâi bò moät meû uoáng nöôùc no neâ. Tuy nhieân, nöôùc toâi uoáng, toâi vaãn caûm thaáy maën chöù khoâng ñaéng nhö nöôùc laù ñu ñuû …

Mau quaù, chöa chi ñaõ tröa roài, kieán ñaõ caén buïng roài. Giôø aên tröa ñaõ ñeán, caùc em leân bôø xeáp haøng ngay ngaén. Moãi em ñöôïc phaùt moät oå baùnh mì thòt. AÊn xong, uoáng moät ly nöôùc laø no keành caùi buïng roài. Caùc em khoâng chòu nghæ tröa maø laïi ñoøi ñi taém nöõa. Vaãy vuøng trong nöôùc ñeán 3 giôø chieàu thì caùc em söûa soaïn ra veà.

Doïc ñöôøng caùc em ñöôïc höôùng daãn thaêm Thaùp Baø naèm ngay caàu Xoùm Boùng. Thöôûng ngoaïn vaø chuïp hình xong, caùc em leân xe ra veà mang theo bao kyû nieäm, hình aûnh toát ñeïp trong ngaøy …

Soáng vôùi caùc em, hoaø vaøo tính hoàn nhieân cuûa tuoåi thô ngaây aáy, giôø ñaây toâi phaûi xa rôøi, toâi caûm thaáy coù moät caùi gì löu luyeán … Thoâi giaõ töø Nha Trang, mieàn queâ höông caùt traéng …

Bieån Nha Trang moät maøu xanh maùt,

 Nuùi lôùn Chö Prong huøng vó muoân ñôøi.

Nha Trang, Trung Thu 73