Tröôøng La San Nghóa Thuïc Chaùnh Höng
(soá 69 AÂu Döông Laân, quaän 8)
Khaùnh thaønh : 12/06/1962
Tröôøng tieåu hoïc La San Chaùnh Höng laø moùn quaø ñaày yù nghóa maø tænh doøng La San Saøi Goøn kính taëng sö huynh toång quyeàn Nicet Joseph nhaân dòp ngaøi sang thaêm Vieät Nam trong naêm naøy (1962). Tröôøng ñöôïc sö huynh toång quyeàn caét baêng khaùnh thaønh vaøo ngaøy 12 thaùng saùu, tröôùc söï hieän dieän cuûa nhieàu quan khaùch caáp cao cuûa caû ñaïo laãn ñôøi nhö ñöùc toång giaùm muïc giaùo phaän Saøi Goøn, ñöùc cha Nguyeãn vaên Bình, oâng Ngoâ Troïng Hieáu, boä tröôûng boä xaõ hoäi, oâng Vuõ Tieán Huaân, ñoâ tröôûng Saøi Goøn, vv…
Luùc aáy tröôøng ñöôïc ñaët döôùi söï ñieàu haønh cuûa hai sö huynh Cyrille, hieäu tröôûng vaø Charles Khaùnh cuøng vôùi söï giuùp söùc cuûa 4 thaày giaùo laø caùc oâng Phaïm Ñình Trôï, Phan Ngoïc Trí, Nguyeãn ñaêng Hoan vaø Nguyeãn Vaên Nieân. Tröôøng coù 5 lôùp caáp I, giaûng daïy chöông trình Vieät. (Nhöng sang naêm 1967, tröôøng ñöôïc naâng leân theâm caáp II)
Khai giaûng : 16/07/1962
Ngaøy khai giaûng ñöôïc aán ñònh vaøo ngaøy 16 thaùng baûy naêm 1962 vôùi soá hoïc sinh laø 265 em ghi danh, trong ñoù coù 45 em laø Coâng giaùo. Soá hoïc sinh ñöôïc chia ra nhö sau :
Lôùp nhaát (lôùp 5) : 40 hs
Lôùp nhì (lôùp 4) : 55 hs
Lôùp ba (lôùp 3) : 81 hs
Lôùp tö (lôùp 2) : 86 hs
Nhöng sau vaøi thaùng hoaït ñoäng, soá hoïc sinh gia taêng theâm 1/3 nöõa neân nhaø tröôøng thaáy caàn thieát phaûi môû theâm moät lôùp môùi, môùi mong taïm ñaùp öùng nhu caàu cuûa xoùm lao ñoäng Chaùnh Höng naøy.
Vieäc laøm luùc ban ñaàu thaät naëng nhoïc. Caùc hoïc sinh phaàn ñoâng ñeàu khoù daïy vaø lôùn hôn tuoåi aán ñònh cho töøng lôùp theo chæ ñaïo cuûa boä giaùo duïc. Ngoaøi nhöõng khoù khaên thuoäc phaïm vi taâm sinh lyù, nhaø tröôøng coøn phaûi ñoái phoù vôùi nhöõng nghi kî cuûa phuï huynh hoïc sinh cuõng nhö phaûi tìm nguoàn kinh phí ñeå ñieàu haønh tröôøng. Neáu khoâng keå soá tieàn 30 000 $ maø oâng boä tröôûng Hieáu ñaõ taëng ñeå san laáp caùc ao vuõng, chuùng toâi ñaõ ñeán lao taùc trong vöôøn gai naøy cuûa Chuùa vôùi hai baøn tay traéng.
Nhöõng roõ raøng Chuùa Quan Phoøng ñaõ lo laéng taát caû cho chuùng toâi. Töøng böôùc moät chuùng toâi ñaõ coá gaéng söûa sang saép xeáp ngoâi tröôøng ñeå bieán noù thaønh moät nôi hoïc taäp deã chòu cho caùc treû ñòa phöông keùm phaùt trieån naøy : moät saân chôi baèng phaúng hôn, nhöõng nhaø veä sinh thích hôïp hôn ñoái vôùi moät cô sôû giaùo duïc vaø moät phoøng giaûi trí cho pheùp caùc em noâ ñuøa huõu ích nhaát laø sau nhöõng giôø mieät maøi hoïc taäp. Chuùng toâi cuõng nghó ñeán caùc thaày giaùo, caùc coäng söï vieân ñaéc löïc cuûa nhaø tröôøng, phaûi ñeán töø xa hai laàn moãi ngaøy ñeå daïy hoïc. Chuùng toâi ñaõ cho xaây moät daõy nhaø baèng toân (toâle) goàm naêm caên hoä hay phoøng ñeå nhöõng thaày naøo muoán, coù theå ñeán truù nguï cuøng gia ñình hoï. Chuùng toâi cuõng khoâng queân nghó ñeán gia ñình baùc baûo veä tröôøng cuõng caàn coù moät caên hoä trong voøng raøo cuûa tröôøng ñeå baùc an taâm coâng taùc. May thay nhôø caùc aân nhaân, chuùng toâi ñaõ xaây ñöôïc moät caên nhaø nhoû baèng gaïch cho gia ñình naøy, beân caïnh coång ra vaøo cho tieän coâng vieäc gaùc coång vaø baûo veä.
Trung Thu : 13/09/62
Trung thu ñöôïc nhìn nhaän laø teát cuûa nhi ñoàng. Vì chuùng toâi thieáu traàm troïng nhöõng phöông tieän ñeå taïo nieàm vui cho caùc hoïc sinh tröôøng vaø caùc treû trong vuøng laân caän tröôøng neân chuùng toâi ñaõ nhôø ñeán söï tieáp tay cuûa Hieäp hoäi Thaùnh Maãu vaø hoäi ñoaøn thaùnh Vinh Sôn cuûa Taberd. Vôùi vò coá vaán raát naêng ñoäng cuûa hoï laø sh Bertrand Nguyeãn Duïc Ñöùc, caùc thaønh vieân cuûa hai hoäi naøy ñaõ keùo ñeán ñoâng ñuû vôùi nhöõng troø chôi vaø quaø caùp laøm nöùc loøng caùc em hoïc sinh cuûa ngoâi tröôøng ngheøo naøy.
Ñeâm canh thöùc Giaùng Sinh : 24/12/62
Ñaây laø thaùnh leã ñaàu tieân trong khu xoùm Chaùnh Höng naøy. Caùc hoïc sinh cuûa tröôøng ñaõ ñeán gaàn nhö ñoâng ñuû ñeå tham döï buoåi leã. Giöõa ñaùm ñoâng ngöôøi hieáu kyø, chuùng toâi cuõng thaáy coù moät soá gia ñình Coâng giaùo quanh ñaây cuõng ñeán tham döï. Vò chuû teá cuûa thaùnh leã ñaàu tieân naøy chaúng phaûi ai xa laï, maø chính laø moät cöïu hoïc sinh ôû Buøi Chu cuûa sö huynh hieäu tröôûng Cyrille, cha Traàn vaên Hieán Minh.
Thieát laäp phoøng phaùt thuoác : 4/04/63
Vieäc thieát laäp phoøng phaùt thuoác taïi tröôøng La San Chaùnh Höng laø saùng kieán cuûa Hoäi aùi höõu cöïu hoïc sinh tröôøng thaùnh Toâ-ma Nam Ñònh (La San). Tuy nhieân phoøng y teá naøy hoaït ñoäng ñöôïc laø nhôø söï tieáp tay cuûa hieäp hoäi Thaùnh Maãu phaân ban ñaïi hoïc. Moãi ngaøy thöù baûy, ngöôøi ta thaáy khoaûng 30 ngöôøi treû, baùc só vaø döôïc só töông lai, ñeán khaùm beänh vaø chaêm chuù laéng nghe cuøng quan saùt nhöõng noãi khoå ñau cuûa nhöõng ngöôøi ngheøo trong khu vöïc lao ñoäng naøy. Theo baûn thoáng keâ cuûa phoøng khaùm vaø phaùt thuoác naøy, moãi laàn (ngaøy thöù baûy) nhö vaäy, caùc sinh vieân y döôïc khoa saên soùc ñöôïc chöøng 250 löôït ngöôøi. Thuoác men thì ñöôïc hoaëc cô quan cöùu trôï Coâng giaùo cung caáp mieãn phí, hoaëc do cô quan y teá nhaø nöôùc cho.
Thaønh laäp hoäi phuï huynh hoïc sinh : 7/04/63
Coâng traïng trong vieäc thaønh laäp naøy thuoäc veà oâng Nguyeãn Vaên Hoøa, moät nhaân vaät raát coù uy tính trong khu phoá naøy. Theo lôøi hoâ haøo trieäu taäp cuûa oâng, nhieàu phuï huynh ñaõ ñeán baøn thaûo vaø nghieân cöùu. Taát caû ñeàu ñoàng yù veà vieäc thaønh laäp hoäi ñeå coäng taùc vôùi nhaø tröôøng trong vieäc giaùo duïc con em hoï. Sau ñoù hoï lieàn baàu ra ban chaáp haønh. Sau ñaây laø danh saùch caùc thaønh vieân cuûa hoäi :
Chuû tòch : oâng Nguyeãn Vaên Hoøa
Phoù chuû tòch : 2 oâng Nguyeãn vaên Ca vaø Traàn Vaên Cao.
Thö kyù : 2 oäng Phaïm Ñình Trôï vaø Phan Thaønh Troïng
Thuû quyõ : 2 oâng Leâ Vaên Ngheä vaø Laâm Vaên Phaùt.
Kieåm soaùt vieân : 2 oâng Phan Vaên Trí vaø Nguyeãn Höõu Quyeàn.
Kyø thi Tieåu hoïc : 15/04/63
Nhaø tröôøng ñaõ gôûi 31 hoïc sinh ñi döï thí : 28 ñaõ ñaäu. Nhö vaäy tæ leä laø 90%
Nhaäp hoïc laø ngaøy 17 thaùng 7 naêm 1963. Só soá hoïc sinh laø 363 nhö vaäy laø taêng nhieàu vaø ñöôïc chia ra caùc lôùp nhö sau :
Lôùp nhaát : 46 hs
Lôùp nhì : 72 hs
Lôùp ba : 79 hs
Lôùp tö A : 87 hs
Lôùp tö B : 79 hs
Caû tröôøng ñeám ñöôïc khoaûng 60 em Coâng giaùo.
Giôùi thieäu hoäi Phuï huynh hoïc sinh : 29/07/1963.
Leã trình dieän cuûa hoäi raát ñôn sô nhöng coù söï hieän dieän cuûa oâng Ngoâ Troïng Hieáu. boä tröôûng boä xaõ hoäi vaø nhieàu quan khaùch, trong ñoù coù ñaïi dieän cuûa caùc hoäi phuï huynh cuûa Taberd vaø Ñöùc Minh.
Trung thu naêm 63.
Nhaân dòp leã trung thu naêm nay, chuùng toâi coù toå chöùc moät buoåi vaên ngheä “loaïi boû tuùi” ñeå caùc em hoïc sinh coù cô hoäi chöùng toû cho cha meï chuùng thaáy taøi ngheä cuûa con mình maø xöa nay chöa ai coù dòp khai thaùc. Trong buoåi leã naøy, ngoaøi phuï huynh cuûa caùc em hoïc sinh coøn coù moät soá quan khaùch thaân höõu, trong ñoù phaûi keå ñeán sö huynh giaùm tænh vaø sö huynh phoù hieäu tröôûng tröôøng La San Taberd.
Khaùnh thaønh hang ñaù Loä Ñöùc : 8/12/63
Ñeå taïo baàu khí ñaïo ñöùc trong tröôøng, sö huynh hieäu tröôûng nghó laø phaûi laøm ñieàu gì ñoù. Cuoái cuøng ngaøi cho xaây döïng hang ñaù Loä Ñöùc vaø khaùnh thaønh coâng trình naøy vaøo ñuùng ngaøy leã Ñöùc Meï Voâ Nhieãm nguyeân toäi 08/12/63.
Leã Giaùng Sinh : 24/12/63
Cuõng nhö naêm qua, moät thaùnh leã ñaõ ñöôïc moät cha ôû chuûng vieän thaùnh Giu-se Saøi Goøn ñeán cöû haønh trong khuoân vieân nhaø tröôøng. Sau leã, thay vì tieäc “reùveillon”, chuùng toâi phaân phaùt cho caùc hoïc sinh tham döï moät oå baùnh mì vaø nöôùt ngoït.
Hoâm sau, töùc ngaøy 25/12, nhaø tröôøng cho döïng moät caây Noešl vaø vôùi söï giuùp söùc cuûa caùc thaày giaùo, sö huynh hieäu tröôûng trao heát cho boïn nhoùc nhöõng gì maø sö huynh ñaõ xin xoû ñöôïc trong suoát thaùng qua.
Buoåi tieäc möøng Teát : 20/01/64
Nhaèm thaét chaët nhöõng moái lieân heä toát ñeïp giöõa phuï huynh vaø nhaø tröôøng, hoäi phuï huynh hoïc sinh ñaõ toå chöùc moät buoåi tieäc taïi tröôøng nhaân dòp xuaân veà. Ñeán döï buoåi tieäc thaân höõu naøy ngoaøi gaàn 100 phuï huynh vaø nhaân vieân cuûa tröôøng, coøn coù cha tuyeân uùy (thöù hai) Buøi Vónh Phuùc, sö huynh toång quaûn lyù Taberd vaø vaøi quan khaùch ñôøi.
Kyø thi tieåu hoïc : 12/04/64
Naêm nay, soá thí sinh cuûa tröôøng tham döï kyø thi Tieåu hoïc laø 45. Trong soá naøy coù 38 ñaäu. Vaø nhö vaäy tæ leä truùng tuyeån laø 85%
Ngaøy töïu tröôøng : 3 thaùng baûy 1964. Soá hoïc sinh laïi taêng theâm nhieàu.
Lôùp nhaát : 68 hs
Lôùp nhì : 68 hs
Lôùp ba : 82 hs
…. … … …
Thaùng baûy 1964, soá hoïc sinh cuûa tröôøng laø 373 em
Thaùng naêm naêm 1966, khi keát thuùc nieân hoïc, só soá laø 800 hs.
(Ñang tìm laïi phaàn tieáp …)
Nieân hoïc 1967.
(döïa theo baùo caùo cuûa tröôøng vaøo naêm 1967)
Moâ taû khung caûnh ñoåi thay cuûa tröôøng sau 5 naêm hoaït ñoäng.
Daõy nhaø chính söû duïng laøm tröôøng hoïc laø moät ngoâi nhaø daøi 45 m roäng 12 m, ñöôïc chia ra thaønh 6 phoøng : 5 phoøng laøm lôùp vaø 1 phoøng ñöôïc daønh laøm phoøng ñoïc saùch vaø hoäi hoïp. Ñoái dieän vôùi tröôøng laø moät daõy nhaø toân (toâle) . Ñaây laø nôi cö nguï taïm cuûa caùc giaùo vieân tröôøng vì lyù do naøy noï khoâng theå veà nhaø vaø nhaát laø vì khoâng ñuû tieàn ñeå möôùn nhaø. Nhoùm COMITA, töùc nhoùm caùc cöïu hoïc sinh cuûa Taberd maø phaàn ñoâng laø baùc só, y taù vaø sinh vieân ngaøhy y, cuõng môû taïi tröôøng moät phoøng khaùm beänh vaø phaùt thuoác cho nhöõng ngöôøi quanh vuøng khoâng phaân bieät tín ngöôõng : quaû laø moät vieäc laøm thieát thöïc vaø ñaày tình baùc aùi.
Lieân quan ñeán vieäc hoïc.
Hieän taïi só soá hoïc sinh cuûa tröôøng laø 800 em cho caû hai buoåi, saùng vaø chieàu. Töø ñaàu thaùng taùm, khi töïu tröôøng, chuùng toâi coù môû theâm moät lôùp ñeä thaát (lôùp 6), töùc lôùp thöù nhaát cuûa caáp II. Tæ leä hoïc sinh Coâng giaùo chieám khoaûng 25%. Tröôøng theo nguyeân taéc khoâng phaân bieät ñoái xöû neân duø raèng taát caû caùc hoïc sinh ñeàu hoïc giaùo lyù moãi ngaøy, song chuùng toâi khoâng heà thuùc eùp hay duï doã caùc em thuoäc toân giaùo khaùc phaûi vaøo ñaïo. Hoïc giaùo lyù ñeå bieát, ñeå thoâng caûm. Phaàn chuùng toâi –moïi phuï huynh ñeàu bieát chuùng toâi laø tu só Coâng giaùo vaø chuùng toâi khoâng heà giaáu gieám ñieàu naøy – chuùng toâi chæ gieo. Nhöõng ai thích ñoùn nhaän thì tuøy yù.
Ñaây laø tröôøng nghóa thuïc neân taát caû caùc hoïc sinh ñeàu ñöôïc daïy doã mieãn phí. Ñaây cuõng laø moät coá gaéng vöôït böïc cuûa tænh doøng La San nhaát laø khi ñaát nöôùc ñang ôû trong tình traïng chieán tranh khoác lieät vaø chöa thaáy ñöôïc aùnh saùng ôû cuoái ñöôøng haàm !
Sinh hoaït hoïc ñöôøng.
Nguyeân taéc vaø phöông phaùp : Veà toå chöùc sinh hoaït hoïc ñöôøng, nhaø tröôøng ñaõ aùp duïng phöông phaùp cuûa Höôùng Ñaïo. Taïi tröôøng cuõng nhö ôû trong gia ñình, caùc treû laø thaønh vieân chuû ñoäng vaø coù traùch nhieäm trong vieäc huaán luyeän cuûa chuùng. Caùc ñoäi tröôûng chòu traùch nhieäm veà caùc coâng taùc vaø kyû luaät. Traät töï vaø veä sinh ñöôïc chuùng ñaûm traùch. Quaû laø phi thöôøng vaø ñaày an uûi khi ghi nhaän ñöôïc nhöõng gì chuùng ñaõ thöïc hieän. Taát nhieân phaûi vôùi ñieàu kieän laø chuùng ta phaûi tin töôûng chuùng vaø bieát caùch khuyeán khích coå vuõ chuùng.
Caùc hoïc sinh tröôøng trong thöïc teá laø höôùng ñaïo sinh, tuy nhieân chính thöùc tröôøng chæ coù moät ñoäi soùi con vaø moät ñoäi lôùn vì tröôøng thieáu caùc tröôûng ñeå huaán luyeän vaø höôùng daãn. 6 giaùo vieân cuûa tröôøng ghi teân theo khoùa huaán luyeän Höôùng Ñaïo do cha Hoøa toå chöùc cho höôùng ñaïo Coâng giaùo Vieät Nam. Tröôøng hy voïng laø trong töông lai gaàn seõ coù nhöõng tröôûng ñuû khaû naêng ñaùp öùng caùc nhu caàu cuûa giôùi treû vaø cuûa caùc baäc phuï huynh . Vaø chính lôùp ngöôøi naøy, khi thaáy con caùi hoï chaêm ngoan vaø bieát giuùp ñôõ hoï trong gia ñình, laïi caøng yeâu caàu thieát tha hôn …
Nhoùm höôùng ñaïo cuûa tröôøng taïo thaønh “aùnh haøo quang” cho tröôøng vì raèng trong quaän 8 naøy, khi coù toå chöùc leã gì ñoù, ngöôøi ta thöôøng nhôø ñeán söï tieáp tay cuûa chuùng ñeå ñoùn tieáp caùc quan khaùch quan troïng. Chuùng khoâng neä “cho ñi” heát mình hoaëc ñeå ñaûm baûo traät töï, hoaëc ñeå thöïc hieän nhöõng coâng taùc höõu ích maø daân chuùng caàn ñeán. Caùc baäc cha meï raát haõnh dieän veà con caùi hoï vì thaáy sao chuùng quaù ñöôïc quí meán vaø neå nang.
Veà theå duïc vaø theå thao thì nhaø tröôøng haõy coøn e deø khi toå chöùc, vì phöông tieän vaø khoâng gian quaù khieâm nhöôøng vaø chaät heïp. Laïi nöõa phaàn nhieàu caùc tröôøng trong vuøng cuõng cuøng moät tình traïng nhö vaäy, thaäm chí khoâng coù ñöôïc moät saân chôi duø “nhoû nhö chieác khaên muø soa” ! Duø sao chuùng toâi seõ phaán ñaáu trong chieàu höôùng naøy, vaø taän duïng taát caû nhöõng gì chuùng toâi coù trong tay.
Neùt ñaëc thuø cuûa tröôøng vaø moâi tröôøng.
Nhöõng neùt ñaëc thuø cuûa tröôøng phaùt xuaát töø moâi tröôøng vaø töø nhöõng nhu caàu cuûa caùc hoïc sinh. Tröôøng toïa laïc giöõa “ñaùm daân ngheøo” maø caùc gia ñình thöôøng ñoâng con. Ñeå coù theå sinh soáng ñöôïc, caùc phuï huynh phaûi “ñaàu taét maët toái”, bò buoäc phaûi vaéng maët caû ngaøy. Con caùi hoï, ñöùa lôùn phaûi troâng chöøng em nhoû, phaûi giöõ nhaø ñeå cha meï chuùng raõnh tay ñi laøm. Ñeå caùc hoïc sinh coù theå caép saùch ñeán lôùp ñöôïc, nhaø tröôøng phaûi toå chöùc hoïc taäp laàn löôït theo hai ca vaø nhö vaäy chuùng seõ thay phieân nhau ñeàn ñeå hoïc taäp cho neân ngöôøi. Vaø choùt heát, ai laïi khoâng thaáy thöông caûm cho caùc beù ñeán tröôøng vôùi ñoâi chaân traàn dính ñaày buøn ñaát ?
Nhöõng nhu caàu thieát yeáu.
Hieän taïi nhaø tröôøng caàn caáp baùch 40 000 $ moãi thaùng ñeå traû löông caên baûn vöøa ñuû cho caùc giaùo vieân. Möùc löông do coâng taùc giaûng daïy nghieâm tuùc cuûa hoï xöùng ñaùng hôn nhieàu.
Hieän taïi nhaø nöôùc cho nhaø tröôøng söû duïng 8 000 m2 naèm ngay beân caïnh tröôøng. Chuùng toâi döï tính seõ xaây döïng moät ngoâi tröôøng trung hoïc ñeä nhaát caáp (Caáp II), moät tröôøng kyõ thuaät, moät nguyeän ñöôøng cho hôn hai ngaøn giaùo daân Coâng giaùo vaø moät saân theå thao.
Ñaáy laø nhöõng döï aùn maø vieäc bieán thaønh hieän thöïc laïi hoaøn toaøn döïa vaøo loøng haûo taâm cuûa nhöõng maïnh thöôøng quaân. Trong khi chôø ñôïi töông lai töôi saùng, boïn “nhoùc tì” tröôøng La San Chaùnh Höng vaãn nhôù caàu nguyeän Thieân Chuùa ban tröôùc nhieàu aân hueä cho nhöõng aân nhaân aáy gaáp boäi laàn nhöõng gì hoï seõ roäng tay ñoùng goùp !