Chia seûsuy tö

huongtram-color.jpg (36849 bytes)

muïc luïc

01. Ngaøi
02. Muøa Chay
03. Ngoâi moä troáng
04. Star War
05. Haõy baùm laáy Ngaøi - ñöøng sôï
06. Kinh Mai
07. Ñau khoå laø AÂn Suûng
08. Con chæ laø teân Moïi Ñen
09. Caàu nguyeän vaø haønh ñoäng
10. Muoái ñaát vaø AÙnh saùng
11. Ngöôøi ngheøo theo vquan nieäm Meï Teâreâsa
12. Gaêïp gôõ Thieân Chuùa - hay löông thöïc taâm linh
13. Mother Teresa

menu

NGAØI sinh ra taïi moät thoân heûo laùnh, ñoàng coû, hang ñaù. Con moät ngöôøi daân queâ, (nhö ngöôøi ñôøi hieåu).
Ngaøi lôùn leân cuõng trong moät laøng nhoû vaø laøm ngheà thôï moäc ñeán naêm ba möôi tuoåi.
Töø ñoù, trong ba naêm, Ngaøi laøm nhaø du-giaùo. Ñem tin möøng ñeán cho keû ngheøo khoù, ngöôøi khieâm-toán.
Ngaøi khoâng vieát moät quyeån saùch. Ngaøi khoâng coù moät vaên phoøng. Ngaøi khoâng laäp moät gia ñình, vaø cuõng khoâng laøm chuû moät maùi nhaø.
Ngaøi khoâng xuaát thaân töø moät ñaïi hoïc. Ngaøi khoâng vieáng moät ñoâ thò lôùn naøo ngoaïi tröø thaønh Yerusalem.
Ngaøi khoâng du lòch phöông xa, ngoaïi tröø töø trôøi xuoáng theá, töø Ngoâi Thieân Chuùa ñeán maùng coû Beâ Lem.
Ngaøi khoâng thaân vôùi nhöõng ngöôøi coù theá löïc, khoâng gaàn vôùi baäc vöông gæa, haøng quùy toäc. Ngaøi khoâng ñöôïc hoï tín nhieäm, nhöng Ngaøi ñaày loøng töï tin.

ÔÛ tuoåi ba möôi, dö luaän choáng ñoái oùan thuø Ngaøi. Baïn beø boû chaïy. Moät moân ñeä baùn Ngaøi cho keû thuø. Bò ñaùnh ñaäp taøn nhaãn, bò phæ baùng, bò leân aùn töû hình thaäp gía, tuy ñöôïc quan toøa nhìn nhaän laø ngöôøi voâ toäi.
Bò ñoùng ñinh chaân tay vaøo thaäp gía giöõa hai ngöôøi troäm cöôùp. Luùc Ngaøi taét thôû, trôøi ñang saùng boãng chìm trong boùng toái, ñaát ñoäng, nuùi lôû, moà maû môû ra, maøn che cung thaùnh ñeàn thôø xeù ra töø treân xuoáng döôùi.
Lính canh baét thaêm aùo Ngaøi, höõu vaät duy nhaát cuûa Ngaøi treân traàn gian.
Xaùc Ngaøi ñöôïc choân trong moà. Moà cuûa moät ngöôøi baïn cho möôïn vì naëng nghóa tri aâm.

Hai möôi theá kyû nay, Ngaøi vaãn laø trung taâm thu huùt loøng ngöôøi.

Coù ngöôøi tuøng phuïc, yeâu meán, chieâm ngöôõng, coù ngöôøi choáng ñoái, coù ngöôøi phaûn boäi, nhöng khoâng coù ai coù theå trung laäp vôùi Ngaøi.
Ngaøi vaãn laø VÒ LAÕNH ÑAÏO loaøi ngöôøi treân ñöôøng thaùnh thieän, tieán veà cöùu caùnh tröôøng cöûu vaø tuyeät ñoái.
Chöa coù ñaïo binh naøo, chöa coù haïm ñoäi naøo, chöa coù ñoaøn khoâng quaân naøo, chöa coù thöôïng nghò vieän naøo, ña thoáng trò loøai ngöôøi vaø chi phoái nhaân taâm nhö Ngaøi.

Ngaøi laø ngöôøi ñaõ soáng coâ quaïnh, ngheøo khoù, vaø cheát baèng hình khoå thaäp gía. Nhöng Thaäp Gía cuûa Ngaøi ñaõ trôû thaønh hieäu kyø qui tuï muoân daân, thaønh moät khoái laø GIAÙO HOÄI, laø NÖÔÙC TRÔØI. Vaø NÖÔÙC NGAØI muoân ñôøi vónh cöûu.

Vì Ngaøi ñaõ sinh ra, ñaõ cheát , ñaõ bò choân trong moà, nhöng moà cuûa Ngaõi ñaõ toûa saùng vinh quang. Vaø Ngaøi ñaõ soáng laïi, vaø leân trôøi. Ngaøi laø Chuùa YEÂSU KITOÂ.

Maét ta seõ thaáy Ngaøi, trong ngaøy PHAÙN XEÙT toaøn theå loaøi ngöôøi.

Thaây ñang caàu nguyeän ngoaøi sa maïc
ÔÛ giöõa gian traàn, con haùi hoa
Haùi hoa mang taëng ngöôøi giaø caû
Moãi ñoùa hoàng töôi, moät boùng Cha
Nheï nhaøng, con tæa moãi caønh boâng
sôï nhöõng gai hoàng ñaâm buoát Cha

Thaày ñeán cuøng con moãi gian phoøng
Coù ngöôøi co quaép taám chaên boâng
Coù keû ngöôùc troâng maø khoâng noùi
töø côn beänh naëng ñaõ caâm roài !

Baøn tay laïnh leõo khoâng ai naém
Gôûi gaém veà ñaâu boán phöông trôøi ?
Ñoâi maét thaâm quaàng khoâng coøn leä
Leä caïn laâu roài, leä ñôn coâi !

Ñöôøng Laõo laø ñaây hay Ñòa Nguïc
Con ngöôøi thieáu huyeát nhuïc tình thöông !
Hoï chöa cheát töùc coøn vöông vaán
Coøn ñôïi chôø naâng ñôõ töông thaân

Nhaân loaïi ñaâu roài ? Nhaân loaïi ôi !
Coù nhöõng cuoäc ñôøi trong boùng toái
Coù nhöõng con ngöôøi bò boû rôi !

Ngoaøi kia, phoá xaù ñoâng ñuùc quaù
nhoän nhòp chaân ngöôøi böôùc laïi qua
Caùch moät böùc töôøng hai theá giôùi
Bao nhieâu khaùc bieät giöõa loaøi ngöôøi !

Muøa Chay nhuoäm tím Giaùo Ñöôøng
Con quyø ôû ñoù, thöông Thaày ôû ñaây
Thöông Thaày trong daùng hao gaày
Trong ñôøi coâ quaïnh, nuoát ñaày bô vô...

Ngoâi moä troáng trong im lìm, caâm nín, ñaõ huøng bieän noùi leân Söï Phuïc Sinh cuûa Ñöùc Gieâsu.
Noù laø nhaân chöùng. Noù ñaõ oâm aáp xaùc thaân Ngaøi, ñaõ caûm nhaän Ngaøi haï mình ñaët löng taùng xaùc trong ngoâi nhaø heøn moïn : chính noù .
Noù ñaõ höùng nhöõng doøng nöôùc maét naûo nuøng bi thaûm cuûa Meï hieàn khoùc Ngaøi. Ñaõ nghe run leân trong loøng mình nhöõng böôùc chaân buoàn ñau thöông tieác cuûa Gioan, cuûa Madelena, cuûa nhöõng Toâng Ñoà tröôùc bieán coá Trôøi saäp ..
Noù chæ laø ngoâi moä ñaù, taàm thöôøng nhoû beù . Laøm sao noù chöùa heát chöøng aáy laï luøng, chöøng aáy thöông ñau ?

Roài khi taát caû khoâng coøn nöõa, vieân ñaù ñaõ laên ra xa, khi noù ñaõ thaät söï trôû thaønh Ngoâi Moä Troáng hoaøn toaøn, thì Phuïc Sinh xaûy ñeán . Baàu Trôøi Môùi môõ ra, huy hoaøng .
Baây giôø noù hieåu coù chöùa Thöông Ñau, noù môùi ñöôïc thaáy tröôùc maét, caûm nghieäm trong Tim, Maàu Nhieäm cuûa Phuïc Sinh .

"Vieân ñaù" ñaõ bao laàn laø söï ngaên trôû giöõa toâi vôùi Ngaøi . Laên vieân ñaù ra ñi, cho aùnh saùng tuoân vaøo, cho khoâng khí uaø tôùi, cho Bình Minh thöùc daäy, cho ñôøi toâi haïnh phuùc beân Thaày .
Khi toâi coá gaéng töø boû bôùt tính hö neát xaáu, tham voïng kieâu caêng, vaø phuû phuïc döôùi chaân Thaày vôùi nhöõng gì coøn chöa boû ñöôïc thì loøng Nhaân Töø cuûa Thaày ñaõ roäng löôïng taïm cho toâi laø Ngoâi Moä Troáng . Toâi thöôøng nghó Thaày nhìn toâi, vöøa thöông xoùt, vöøa haân hoan, kieåu Cha giaø nhìn con gaùi :" Con cuûa Cha ! ".

Chöøng aáy ñaõ laø quaù ñuû cho toâi sung söôùng .Naøo toâi coù bieát gì xa hôn ñaâu ! Nhöng Thaày chu taát hôn: Moät saùng maøu hoàng, toâi nhìn ra cöûa soå, sung suôùng ñoùn nhaän nhöõng Caùnh Hoa Phuïc Sinh nôû treân ngoâi moä ñaõ töôûng ñôøi ñôøi chæ laø ñaù voâ tri ..

Toâi mæm cöôøi . Toâi thöôøng cöôøi vôùi moät chuùt nöôùc maét long lanh : Loøng Bieát Ôn .

Ñaây chæ laø moät yù suy nieäm nho nhoû em chôït caûm nghieäm ñöôïc khi caàu nguyeän ban saùng treân ñöôøng ñi tôùi sôû laøm . Em muoán chia seõ vôùi caùc Frs. vaø caùc Soeurs

Taát caû chuùng ta haàu nhö ai cuõng bieát film Star War. Moät cuoán film ñaõ töøng ñoaït giaûi veà soá tieàn thaâu ñöôïc trong khoaûng vaì naêm tröôùc ñaây . Gaàn ñaây , cuoán film ñaõ ñöôïc thöïc hieän laïi vaø söï popularity leân tôùi möùc nhaø saûn xuaát vaø ngöôøi thöïc hieän - George Lucas - ñaõ phaûi keâu goïi caùc truï sôû baùn veù ngöng baùn tröôùc khi film ra thò tröôøng ñeå traùnh naïn chôï ñen bôûi scalpers.

Luke - Skywalker laø moät chaøng trai treû - nhaân vaät chính trong film ñöôïc Obi-Wan Kenobi daïy cho caùch taäp trung tö töôûng ñeå söû duïng caây göôm baèng aùnh saùng laser (light saber). Caây göôm naøy Luke ñaõ duøng ñeå choáng laïi bad guys töø caùc haønh tinh khaùc vaø ñaëc bieät ñeå choáng laïi Darth Vader . ñaëc bieät laø tröôùc khi Luke ra ñi haønh ñaïo Obi-Wan Kenobi gôûi Luke moät lôøi chuùc : The Force be with you.

Trong Thaùnh Leã , cha laøm daáu Thaùnh Giaù roài baét ñaàu baèng lôøi chuùc :
CHUÙA ÔÛ CUØNG ANH CHÒ EM
Phaûi chaêng chuùng ta cuõng coù moät caùi FORCE vaø caùi FORCE naøy coøn maïnh hôn taát caû söï taäp trung tö töôûng Luke ñaõ laøm trong Star War. Roài chöa heát , khi Thaùnh Leã saép heát , cha laïi chuùc moät laàn nöõa :
LEÃ XONG CHUÙC ANH CHÒ EM RA VEÀ BÌNH AN.

Xeùt ra , neáu Thaùnh Giaù laø Light Saber vaø Thieân Chuùa ôû cuøng ta thì söùc maïnh cuûa Satan bò ta xôùt ngoït nhö dao cheû chuoái maø thoâi .

Trong Doøng Lasan chuùng ta cuõng coù moät caâu chuùc raát yù nghóa vaø em xin chuùc taát caû :

CHUÙA GIEÂSU NGÖÏ TRÒ LOØNG TA - LUOÂN LUOÂN
VIVE JESUS DANS NOS COEURS - A J'AMAIS
LIVE JESUS IN OUR HEARTS - FOR EVER !

Coù leõ ñaây laø laàn ñaàu tieân trong ñôøi toâi chöùng kieán hieän töôïng saám vaø chôùp keùo daøi hôn 14 tieáng ñoàng caùch ñaây hôn moät ngaøy ôû vuøng Bay cuûa chuùng ta. Hieän töôïng naøy laøm cho toâi lieân töôûng ñeán bao nhieâu thieân tai, bieán coá ñaõ xaûy ra gaàn ñaây treân khaép theá giôùi: Ñoäng ñaát ôû Thoå Nhó Kyø ñaõ gieát cheát haøng chuïc ngaøn ngöôøi, tieáp ñeán traän ñoäng ñaát khaùc laïi xaûy ra taïi Hy Laïp maáy ngaøy gaàn ñaây maø con soá thöông vong ñaõ leân ñeán 97 tính ñeán saùng hoâm nay... Beân caïnh ñoù bao caûnh cheát choùc, khuûng boá khaùc ñang xaûy ra khaép nôi nhö ôû East Timor, Kosovo, hay ngay taïi Maïc Tö Khoa vaøo ngaøy hoâm qua ñaõ coù treân 80 ngöôøi cheát ..

Nhöõng bieán coá naøy laøm cho toâi lieân töôûng ñeán nhöõng hình phaït cuûa Chuùa ñoái vôùi con ngöôøi ñöôïc ghi cheùp trong Cöïu Öôùc. Vaø nhöõng bieán coá naøy cuõng laøm cho toâi suy nghó ñeán ngaøy taän theá. Phaûi chaêng ñaây laø nhöõng daáu chæ cuûa ngaøy caùnh chung, chuaån bò cho ngaøy phaùn xeùt?

Chuùng ta ñaõ saün saøng chöa cho ngaøy phaùn xeùt? Ñöøng sôï vì raèng Chuùa ñaõ höùa laø Ngaøi seõ ôû vôùi chuùng ta cho ñeán ngaøy taän theá duy chæ coù moät ñieàu laø chuùng ta phaûi tin töôûng vaø phoù thaùc moïi söï leân Ngaøi. Haõy vui leân vaø ca tuïng tình yeâu bao la cuûa Thöôïng ñeá, vì Ngaøi ñaõ taïo döïng chuùng ta vaø ban moïi söï toát laønh cho chuùng ta...

Khi ôû Camp St. Francis, coù khi naøo anh hay chò ñi raûo boä ñeå ngaém ñaïi döông vôùi soùng bieån döôùi chaân ñoài ... Nhìn maët nöôùc meânh moâng cuûa ñaïi döông chuùng ta töôûng noù seõ khoâng bao giôø cuøng vì maét ta khoâng thaáy ñöôïc bôø beán beân kia cuûa ñaïi döông. Nhöng thaät ra, ôû moät nôi choán naøo ñoù, ñaïi döông naøy phaûi coù choã chaám döùt...

Phaûi chaêng ñôøi soáng cuûa chuùng ta cuõng töông töï nhö theá? Chuùng ta baên khoaên vôùi nhöõng lo laéng, ñau khoå vaø nghó ñoù laø taát caû maø queân ñi raèng coù moät Ñaáng ñaõ vaø ñang lo cho ta vaø moïi söï roài seõ bieán maát...

Cuõng nhö ñaïi döông kia, hay moïi söï treân traùi ñaát naøy, ñaõ coù baét ñaàu aét seõ coù ngaøy chaám döùt. Moïi söï ñeàu coù coù khoâng khoâng, voâ thöôøng nhö kinh Phaät daïy. Bôûi vaäy moïi khoå ñau, muoän phieàn, khoù khaên, hoaïn naïn, v.v... moïi vieäc roài cuõng qua ñi. Sau côn möa roài trôøi laïi saùng... Moïi vieäc ñeàu ñöôïc Chuùa quan phoøng maø maàu nhieäm cuûa Ngaøi khoâng theå naøo chuùng ta hieåu ñöôïc baèng trí oùc cuûa con ngöôøi.

Coù leõ coù moät luùc naøo ñoù chuùng ta caûm thaáy coâ ñôn, hình nhö Chuùa ñaõ boû chuùng ta ...Nhöng thaät ra, luùc naøo Ngaøi cuõng beân caïnh chuùng ta, ñôõ naâng, an uûi chuùng ta trong cuoäc soáng coøn quùa nhieàu ñau thöông treân theá gian naøy.

Laïy Chuùa, trong yeân laëng cuûa saùng sôùm hoâm nay.
Con ñeán xin Chuùa cho con söï bình an, söï khoân ngoan, söùc maïnh.
Hoâm nay con muoán nhìn ñôøi vôùi ñoâi maét ñaày yeâu thöông,bieát nhaãn naïi, thoâng caûm, hieàn hoaø vaø khoân ngoan.
Xuyeân qua hình daùng beân ngoaøi, con muoán nhìn caùc con caùi Chuùa nhö chính Chuùa thaáy hoï.
Vaø nhö theá, con chæ thaáy söï toát laønh nôi moãi ngöôøi.

Xin Chuùa ñöøng ñeå tai con nghe nhöõng lôøi aùc yù, xin giöõ mieäng löôõi con traùnh nhöõng lôøi baát hoaø.
Xin cho taâm trí con thaám nhuaàn nhöõng tö töôûng toát laønh.
Xin cho con bieát hoaø nhaõ vaø vui veû ñeå nhöõng ai ñeán vôùi con ñeàu caûm thaáy söï hieän dieän cuûa Chuùa.
Laïy Chuùa, xin cho con ñöôïc maëc laáy söï myõ mieàu cuûa Chuùa vaø xin Chuùa loä dieän nôi con suoát ngaøy hoâm nay.

Trong cuoäc khoå hình, Chuùa Gieâsu nhìn nhaän ñöôøng loái ñöôïc Thieân Chuùa Cha aân ñònh cho vieäc cöùu chuoäc nhaân loaïi, vaø Chuùa ñaõ ñi theo ñöôøng loái naøy: Chuùa noùi vôùi caùc moân ñeä raèng caùc oâng phaûi ñöôïc keát hôïp vôi hy leã naøy: "Thaøy noùi thaät vôùi anh chò em, anh chò em seõ khoùc vaø buoàn phieàn trong khi theá gian reo möøng" (Ga 16:20). Chuùa Gieâsu cuõng loan baùo nhöõng phuùc thaät cuûa nhöõng ngöôøi chòu ñau khoå: "Phuùc thay nhöõng ngöôøi bò baùch haïi vì söï thaùnh thieän; nöôùc Thieân Chuùa laø cuûa hoï. Phuùc thay cho anh chò em khi ngöôøi ta xæ nhuïc vaø baùch haïi vaø vu caùo anh chi em vì Thaøy. Anh chò em haõy haân hoan reo möøng vì phaàn thöôûng vó ñaïi daønh cho anh chò em ôû treân trôøi" (Mat 5:4, 10-12)

Nguyeân taéc caên baûn cuûa ñöùc tin Kitoâ höõu laø thaønh quaû cuûa vieäc chòu ñau khoå vaø, vì theá, lôøi môøi goïi chuùng ta chòu ñau khoå keát hôïp chính chuùng ta vôùi hy sinh cöùu chuoäc cuûa Chuùa Kitoâ. Nhö theá, vieäc chòu ñau khoå trôû neân cuûa leã hieán daâng: vieäc naøy ñaõ vaø vaãn con xaõy ra nhieàu linh hoàn laønh thaùnh.

Ñaëc bieät khi chuùng ta quaøn quaïi vì ñau khoå thì tinh thaàn tìm thaáy nôi vieäc chòu ñaâu khoå cuûa Chuùa Gieâsu yù nghóa nhöõng ñau khoå cuûa chuùng ta vaø chuùng ta cuøng ñi vôùi Chuùa vaøo Vöôøn Caây Daàu. Nôi Chuùa Gieâsu, chuùng ta tìm ñöôïc söùc maïnh ñeå chaáp nhaän ñau khoå vôùi loøng kyù thaùc vaø vaâng theo thaùnh yù Thieân Chuùa Cha. Vaø chuùng ta seõ caûm thaáy traøo daâng trong tim lôøi Chuùa Gieâsu caàu nguyeän trong Vöôøn Caây Daàu: "Nhöng xin ñöøng theo yù Con, maø xin theo thaùnh yù Cha" (Mac 14:36)

Baát cöù ai theo Chuùa Kitoâ, ñeàu bieát söï ñau khoå laø aân suûng quí giaù, moät ñaäc aân töø trôøi. Qua vieäc chaáp nhaän ñaâu khoå, naâng cuoäc soáng chuùng ta leân haøng tình yeâu cöùu chuoäc cuûa Chuùa Kitoâ. Ñöùc tin laøm cho chuùng ta coù theå, baát chaáp moïi thöù, baùm laáy maàu nhieäm ñau khoå naøy vaø ñem bình an vaø vui möøng tôùi cho nhöõng ngöôøi chòu ñau khoå: ñoâi khi caû thaùnh Phaoloâ cuõng noùi: "Toâi ñöôïc an uûi chöùa chan, vaø baát chaáp moïi gian truaân, söï hoan hæ cuûa toâi traøn ñaày" (2 Cor 7:4)

Khi moät ngöôøi ñaõ ñöôïc ñöa vaøo quyõ ñaïo yeâu thöông thì ngöôøi ñoù khoâng nhöõng laø ñoùn nhaän tình yeâu cuûa Cha maø ngöôøi ñoù ñöôïc môøi goïi san seû tình yeâu cho ngöôøi khaùc. Maø chính trong caùi söï san seû ñoù thoâng qua moät cuoäc soáng baùc aùi, phuïc vuï, hy sinh thì chuùng ta caûm nhaän ñöôïc raèng söï soáng ñang phaùt trieån nôi mình. Ñaây laø moät maàu nhieäm. Maàu nhieäm ñoù laø: "chính luùc queân mình laïi laø luùc gaëp laïi baûn thaân". Maàu nhieäm ñoù cuõng laø: "moät haït gioáng gieo xuoáng ñaát phaûi thoái ñi thì noù sinh boâng quaû" (Ga 12:24). Caùc nhaø taâm lyù vaãn khuyeân chuùng ta haõy ra khoûi noãi khoå cuûa baûn thaân ñeå chaêm soùc noãi ñau cho ngöôøi khaùc. Thì luùc aáy chuùng ta caûm thaáy cuoäc ñôøi cuûa chuùng ta coù nieàm vui soáng. Ñaây laø cuoäc soáng cuûa nhöõng ngöôøi hieán caû ñôøi mình ñeå phuïc vuï ngöôøi khaùc veà vaät chaát cuõng nhö laø veà tinh thaàn vaø caûm thaáy trong cuoäc ñôøi hieán daâng aáy moät nieàm vui khoâng taû ñöôïc. Ñoù laø moät chaân lyù roõ raøng.

Xin gôûi taëng nhöõng ai ñang ñau khoå trong thaân xaùc beänh hoïan vaø tinh thaàn sa suùt. Nhöõng ai hay than thaân traùch phaän raèng "mình ñaõ sinh ra döôùi moät vi` sao xaáu". Moät lôøi kinh nguyeän cuûa chò Veronica, moät phuï nöõ beân Phi Chaâu. Moät ngöôøi phuï nöõ maø khi môùi lôùn leân 3 tuoåi ñaõ bò phong cuøi. Naêm 20 tuoåi thì muø luoân caû ñoâi maét...AÁy theá maø chò vieát nhöõng lôøi nguyeän raát tha thieát nhö sau:

"Laïy Chuùa, Chuùa ñaõ ñeán, ñaõ xin con taát caû vaø con ñaõ hieán daâng taát caû. Xöa kia con öa thích ñoïc saùch thì Chuùa ñaõ möôïn ñoâi maét cuûa con. Ngaøy tröôùc con hay chaïy nhaûy trong röøng thöa thì Chuùa laïi möôïn ñoâi chaân cuûa con. Bôûi vì con laø phuï nöõ, con öa thích ngaém nhìn suoái toùc oùng aû cuûa con, thì baây giôø ñaàu con nhö hoùi nhaün. Con öa thích chau chuoát nhöõng ngoùn tay thon vuoát xinh xaén cuûa con, thì naøy ñaây Chuùa ôi ñaâu coøn nöõa, maø thay vaøo ñoù chæ laø nhöõng khoe cuøi nhôùp nhuùa.

Chuùa oi, Chuùa haõy nhìn xem thaân hình xinh ñeïp cuûa con ñaõ bò huûy hoaïi ñeán ñoä naøo. Nhöng con khoâng noåi loaïn. Con xin daâng lôøi taï ôn Chuùa. Vaâng laïy Chuùa, ñôøi con ñaõ quaù ñaày ñuû, tuoân traøn vöôït quaù nhöõng gì loøng con mong muoán. OÂi tình yeâu cuûa con, con daâng lôøi tha thieát caàu xin cho taát caû nhöõng ngöôøi cuøi treân theá giôùi. Con caàu xin ñaëc bieät cho nhöõng ai ñang bò beänh cuøi tinh thaàn huûy hoaïi, ñaïp ñoû vaø ñeø beïp. Con yeâu thöông ñaëc bieät nhöõng ngöôøi baát haïnh aáy. Vaø chieàu nay trong aâm thaàm, con xin taän hieán mình con cho hoï vì hoï laø nhöõng anh chò em cuûa con."

Caùc baïn coù thaáy laø moät lôøi caàu nguyeän rôùt nöôùc maét ñöôïc. Thaät laø moät cuoäc ñôøi ñaùng thöông vaø nhieàu khi coi ra khoâng ñaùng gì ñeå soáng. Ñöøng noùi chi ñeán tieàn baïc, ñöøng noùi chi ñeán hoan laïc. Ngay caû nhöõng gì cô baûn nhaát cuûa cuoäc soáng con ngöôøi laø ñoâi maét, laø tay chaân laønh maïnh cuõng chaúng coù nöõa. Ngay chuùng ta ñaây laø nhöõng ngöôøi coù ñoâi maét saùng, tay chaân maïnh khoûe, coù moät nhan saéc bình thöôøng... AÁy theá maø khoâng chöøng cuõng coù nhöõng luùc mình than thaân traùch phaän. Than raèng "ñaõ sinh ra ñôøi döôùi moät vì sao xaáu". AÁy theá maø con ngöôøi chò Veronica naøy thì khoâng coù gì maø vaãn soáng, maø laïi soáng maõnh lieät. Noùi leân nhöõng taøm tình thieát tha maø chaéc chuùng ta caûm ñoäng heát söùc.

Ñau khoå thaân xaùc vaø taâm hoàn laø moät "AÂn Suûng". Xin haõy chaáp nhaän nhöõng gì Thieân Chuùa ñaõ döïng neân cho chuùng ta maø soáng Vui, soáng Tin, soáng Caäy vaø soáng Meán.

Giaùo hoäi vöøa kính nhôù thaùnh Martinoâ Porres vaøi ngaøy qua. Nhaéc ñeán thaùnh nhaân, ngöôøi ta thöôøng lieân töôûng ñeán nhöõng ôn laï luøng nhö xuaát thaàn ngaát trí trong khi caàu nguyeän, nhö hieän dieän ôû hai nôi cuøng moät luùc, hoaëc nhö coù theå troø chueän vaø ñieàu khieån caû thuù vaät .

Vò thaùnh coù loøng baùc aùi cao ñoä naøy laïi xuaát thaân töømoät hoaøn caûnh voâ cuøng bi ñaùt vaø ñaéng cay . Laø con cuûa moät thieáu nöõ da ñen ñaõ töøng bò ñem baùn laø m noâ leä vaøo moät nhaø quùi toäc ngöôøi Taây Ban Nha, Martinoâ ñaõ ñöôïc vò linh muïc röûa toäi ghi trong soå boä cuûa giaùo xöù laø "Con khoâng cha".

Quaû thaät, con khoâng cha nhö nhaø khoâng noùc . Martinoâ ñaõ lôùn leân trong caûnh thieáu vaùng tình cha maõi cho ñeán naêm 8 tuoåò Nhöng sau khi ñöôïc chính thöùc thöøa nhaän khoâng bao laâu,thì ngöôøi cha laïi boû rôi gia ñình . Moät laàn nöõa, caäu beù Martinoâ laïi rôi vaøo caûnh khoán khoå nhö ña soá nhöõng em beù ngheøo cuûa thaønh phoá Lima, Peâru vaøo giöõa theá kyû thöù 16 .

Nhöng caûnh ngheøo aáy ñaõ khoâng gieo vaøo loøng caäu beù mang hai doøng maùu naøy chaát ñaéng cay naøo . Traùi laïi, caäu tieáp nhaän moïi bieán coá xaûy ñeán trong cuoäc soáng nhö moät thaùch
ñoá, nhö moät aân suûng .

Naêm 12 tuoåi, Martinoâ ñaõ ñöôïc hoïc ngheà hôùt toùc vaø ñoâi chuùt xaûo thuaät cuûa nghaønh giaûi phaãu . Vöøa haønh ngheà nhö moät ngöôøi thôï hôùt toùc, vöøa nhö moät y taù . Martinoâ ñaõ ñem heát söï haêng say vaø taän tuïy cuûa mình ñeå phuïc vuï nhöõng ngöôøi ngheøo ñoàng caûnh ngoä .

Nhöng nhaän thaâyù chæ coù theå soáng troïn Ñöùc AÙi trong moät tu vieän, Martinoâ ñaõ ñeán goõ cöûa moät nhaø doøng Ña Minh ñeå xin ñöôïc laøm trôû só trong nhaø... Bí quyeát neân thaùnh cuûa thaøy Martinoâ laø saùm hoái caàu nguyeän vaø phuïc vuï, nhöùt laø phuïc vuï trong nhöõng coâng vieäc voâ danh nhöùt . Laàn kia, nhaø doøng mang nôï ñeán ñoä khoâng theå ñaûm baûo ñöôïc caùc nhu caàu cuûa caùc tu só, thaøy Martinoâ ñaõ ñeán thöa vôùi Beàtreân nhö sau:

- "Thöa cha, con chæ laø moät teân moïi ñen . xin haõy baùn con ñi" Saõn saøng hy sinh maïng soáng cuûa mình cho ngöôøi khaùc."

OÂn laïi göông hy sinh , caàu nguyeän vaø baùc aùi cuûa thaùnh Martinoâ, khoâng nhöõng chuùng ta chæ chaïy ñeán xin Ngaøi baàu cöû trong nhöõng luùc gaëp gian nan thöû thaùch, nhöng quan troïng
hôn caû vaãn laø loøng tín thaùc vaøo Chuùa quan phoøng cuûa thaùnh nhaân maø chuùng ta caàn hoïc hoûi, nhöùt laø trong giai ñoaïn khoù khaên naøy .

Thieân Chuùa khoâng bao giôø boû rôi con ngöôøi . Ñoù phaûi laø nieàm xaùc tín cuûa chuùng ta . Moät Thieân Chuùa quan phoøng laø Ñaáng coù theå bieán taât caû nhöõng cay ñaéng, buoàn phieàn , thaát
baïi, khoå ñau trong cuoäc soáng con ngöôøi thaønh khôûi ñaàu cuûa moät nguoàn ôn cao quùi hôn . Cuõng nhö loaøi ong chæ ruùt maät ngoït töø bao nhieâu vò ñaùng cay cuûa caùnh hoa, cuõng theá, ngöôøi coù nieàm tin luoân coù theå ruùt tæa ñöôïc nhöõng söùc ñaåy môùi töø nhöõng thaát baïi ruûi ro trong cuoäc soáng. Thaùnh Martinoâ ñaõ khoâng haän ñôøi ñen baïc vì bò ngöôøi cha boû rôi, maø traùi laïi xem ñoù nhö moät dòp may ñeå caûm thoâng, ñeå hoïc hoûi vaø ñeå phuïc vuï ngöôøi khaùc höõu hieäu hôn .

"Haït luùa rôi xuoáng ñaát coù muïc naùt ñi môùi troå sinh ñöôïc nhieàu boâng haït" Ñoù laø ñònh luaät cuûa cuoäc soáng. Thaäp giaù trong cuoäc soáng thöôøng laø khôûi ñaàu vaø cô may cho moät vöôn leân cao hôn .

Chuùng ta thöôøng chaïy ñeán khaån caàu vôùi thaùnh Martinoâ trong côn hoaïn naïn thöû thaùch, chuùng ta cuõng haõy noi göông Ngaøi ñeå phoù thaùc cho tình yeâu quan phoøng cuûa Chuùa, vaø nhöùt laø xin Ngaøi cuõng giuùp chuùng ta luoân bieát laáy Tình thöông ñeå thaéng vöôït nhöõng ngöôïc ñaõi cuûa ngöôøi ñôøi, cuõng luoân bieát saün saøng phuïc vuï baèng chính maïng soáng cuûa mình.

Trong ñôøi soáng Ki-toâ giaùo, vieäc caàu nguyeän laø vieäc khoâng theå thieáu ñöôïc. Coù theå noùi, ngöôøi Ki-toâ höõu naøo khoâng caàu nguyeän, thì khoâng phaûi laø Ki-toâ höõu ñích thöïc. Caàu nguyeän laø keát hôïp vôùi Chuùa, nguoàn söùc maïnh, nguoàn haïnh phuùc, nguoàn aân suûng.

Nhöng, ngöôøi caàu nguyeän ñích thöïc thì khoâng theå chæ caàu nguyeän maø khoâng haønh ñoäng. Vì caàu nguyeän laø tieáp xuùc vôùi Thieân Chuùa, nguoàn söùc maïnh vaø naêng ñoäng, neân khoâng theå naøo khi tieáp xuùc vôùi Thieân Chuùa ñích thöïc maø con ngöôøi laïi khoâng bò Thieân Chuùa bieán ñoåi. Khoâng theå naøo moät ngöôøi tieáp xuùc thaät söï vôùi Thieân Chuùa, nguoàn söùc maïnh vaø naêng ñoäng laïi khoâng ñöôïc Thieân Chuùa truyeàn söùc maïnh cho, maø vaãn cöù ôû trong tình traïng uø lì thuï ñoäng. Neáu thaùnh Giacoâbeâ baûo: «Ñöùc tin khoâng coù vieäc laøm laø ñöùc tin cheát» (Gc 2,17&26), thì moät caùch töông töï, caàu nguyeän maø khoâng haønh ñoäng thì khoâng phaûi laø caàu nguyeän thaät. Thaùnh Giacoâbeâ coøn noùi: «Nhôø haønh ñoäng maø con ngöôøi ñöôïc neân coâng chính chöù khoâng phaûi chæ nhôø ñöùc tin maø thoâi» (Gc 2,24). Ngaøi ñöa ra moät thí duï cuï theå: «Giaû nhö coù ngöôøi anh em hay chò em khoâng coù aùo maëc che thaân vaø khoâng ñuû cuûa aên haèng ngaøy, maø coù ai trong anh em laïi noùi vôùi hoï: "haõy ñi bình an, maëc cho aám vaø aên cho no nheù!" maø laïi khoâng cho hoï nhöõng thöù thaân xaùc hoï ñang caàn, thì naøo coù ích lôïi gì?» (Gc 2,15-16). Cuõng töông töï nhö theá ñoái vôùi caàu nguyeän vaø haønh ñoäng.

Caàu nguyeän maø khoâng coù vieäc laøm cuï theå, chuùng ta deã töôûng raèng mình ñaõ laøm xong boån phaän cuûa ngöôøi Ki-toâ höõu, laø yeâu meán Thieân Chuùa, vaø cuõng deã bò caùm doã nghó raèng mình ñaïo ñöùc. Khi ñoïc kinh caùo mình ñoïc ñaàu thaùnh leã, ngöôøi ta thöôøng nghó ñeán nhöõng haønh ñoäng sai traùi cuûa mình, chöù ít nghó ñeán «nhöõng ñieàu thieáu soùt». Thieáu soùt ôû ñaây laø nhöõng ñieàu ñaùng leõ mình phaûi laøm maø ñaõ khoâng laøm. Do ñoù, ñeå quaân bình hoùa ñôøi soáng Ki-toâ höõu, chuùng ta caàn caàu nguyeän thaät nhieàu, maø cuõng caàn haønh ñoäng thaät nhieàu. Caàu nguyeän vaø haønh ñoäng phaûi töông xöùng vôùi nhau. Caàu nguyeän ñeå ñöôïc Chuùa soi saùng vaø coù söùc maø haønh ñoäng. Vaø haønh ñoäng ñeå bieán caàu nguyeän thaønh hieän thöïc, thaønh ích lôïi ñích thöïc cho baûn thaân vaø moïi ngöôøi. Caàu nguyeän chæ trôû thaønh hieän thöïc vaø coù giaù trò khi ñi ñeán haønh ñoäng thaät söï.

Sau thaùnh leã, linh muïc noùi moät caâu ra leänh (impeùratif), nguyeân vaên Latinh laø: «Ite, misa est» maø neáu dòch saùt thì phaûi dòch: «Haõy ra ñi, ñoù laø leã misa», ñieàu naøy ai bieát tieáng Latinh cuõng phaûi coâng nhaän. Dòch raèng «Leã xong, chuùc anh chò em ra veà baèng an!» thì toâi khoâng bieát laø coù ñuùng vôùi yù cuûa Giaùo Hoäi khoâng. Ra ñi vaø ra veà, dieãn taû hai tinh thaàn khaùc nhau. Ra ñi – töùc khoâng veà nhaø – laø ñeå haønh ñoäng, ra veà – töùc veà nhaø – laø ñeå nghæ ngôi! Dòch baèng ra veà, khieán ngöôøi Ki-toâ höõu deã töôûng raèng thaùnh leã ñaõ xong, ta ñaõ laøm heát boån phaän roài, giôø thì veà nhaø maø nghæ ngôi. Chöõ «baèng an» sau ñoù laïi caøng nhaán cho maïnh nghóa cuûa nghæ ngôi! Nhöng toâi bieát chaéc chaén raèng caâu noùi cuoái cuøng cuûa linh muïc trong thaùnh leã coù duïng yù baûo moïi ngöôøi haõy ra ñi ñeå haønh ñoäng, ñeå thöïc hieän yù nghóa cuûa thaùnh leã laø trôû neân moät hy teá baèng chính ñôøi soáng cuûa mình. Vaø ñoù môùi chính laø thaùnh leã (missa est! = voilaø la messe!) Nhö vaäy, thaùnh leã ôû trong nhaø thôø môùi chæ laø nöûa thaùnh leã, coøn phaàn chính cuûa thaùnh leã laø ñôøi soáng thöïc teá. Thaùnh leã trong nhaø thôø vaø thaùnh leã trong ñôøi soáng chæ laø moät thaùnh leã duy nhaát, maø chuùng ta nhieàu khi taùch ra thaønh hai maûng bieät laäp nhau. Thaùnh leã trong nhaø thôø ban söùc maïnh cho thaùnh leã ngoaøi ñôøi soáng, thaùnh leã ngoaøi ñôøi soáng bieán thaùnh leã trong nhaø thôø thaønh hieän thöïc. Neáu nhaän ñöôïc söùc maïnh maø khoâng laøm gì caû, thì söùc maïnh aáy duøng ñeå laøm gì?

Trong thaùnh leã nhaø thôø, chuùng ta caàu nguyeän: xin cho con yeâu Chuùa, yeâu tha nhaân, cho con bieát khieâm nhöôøng, bieát caûm thoâng vôùi ngöôøi ngheøo, v.v… Coøn trong thaùnh leã ñôøi soáng, chuùng ta coá gaéng thöïc hieän nhöõng lôøi ñoù. Neáu chæ bieát xin maø khoâng quyeát taâm coá gaéng thöïc hieän, thì khoâng bieát ñeán bao giôø Chuùa môùi cho ñöôïc nhöõng ñieàu aáy. Cuõng nhö mieäng noùi «xin cho chuùng con hoâm nay löông thöïc haèng ngaøy», maø tay chaân laïi chaúng theøm laøm gì ñeå kieám soáng caû, thì coù caàu xin hoaøi cuõng voâ ích.

Vaøo trong nhieàu ñan vieän, ta thaáy caâu naøy ñöôïc vieát ôû nhieàu nôi: «Ora et labora!» (caàu nguyeän vaø laøm vieäc!). Hai vieäc aáy phaûi gaén lieàn vôùi nhau. Khoâng neân quaù nhaán maïnh ñeán caàu nguyeän, maø queân nhaán maïnh ñeán haønh ñoäng, nhaát laø nhöõng haønh ñoäng thöïc teá ñaùp öùng ñuùng gì nhöõng ngöôøi chung quanh chuùng ta ñang caàn. Döôøng nhö caùc nhaân ñöùc Ki-toâ giaùo luoân luoân phaûi ñi vôùi nhau theo caëp. Coù nhaân ñöùc naøy thì laïi phaûi coù moät nhaân ñöùc ñoái laäp vôùi noù. Khoâng coù nhaân ñöùc ñoái laäp ñoù thì coù theå nhaân ñöùc kia khoâng coøn laø nhaân ñöùc ñuùng nghóa nöõa! Khoân ngoan nhö con raén, nhöng laïi phaûi hieàn laønh nhö con boà caâu!

Toâi ñöôïc taäp thoùi quen töø hoài coøn nhoû laø khi caàu nguyeän thì hoûi Chuùa: «Laïy Chuùa, Chuùa muoán con laøm gì?». Caùch caàu nguyeän aáy raát hay vì noù gaén lieàn vieäc caàu nguyeän vôùi haønh ñoäng. Neáu chung quanh toâi moïi ngöôøi ñang bò aùp böùc, ngheøo khoå, vaø cuõng ñang coù nhöõng con ngöôøi phaûi vaát vaû ñaáu tranh choáng laïi aùp böùc vaø ngheøo khoå, maø toâi hoûi Chuùa caâu aáy, chaéc chaén Chuùa seõ ñeà nghò ngay töùc khaéc vôùi toâi moät haønh ñoäng cuï theå. Haønh ñoäng cuï theå theá naøo thì coøn tuøy thuoäc vaøo khaû naêng vaø chöùc vuï cuûa toâi trong xaõ hoäi. Neáu toâi laø moät ngöôøi daân thöôøng, chæ giuùp ñöôïc nhöõng vieäc nhoû, thì Chuùa seõ baûo toâi laøm vieäc nhoû. Neáu toâi laø moät boä tröôûng, chaéc chaén Chuùa khoâng baûo toâi laøm nhöõng vieäc nhoû nhö theá, maø phaûi laøm trong khaû naêng ñuùng vôùi moät vò boä tröôûng.

Nhö vaäy, trôû veà vôùi Chuùa, vôùi loøng mình vaø ra ñi ñeå ñeán vôùi tha nhaân cuõng laø hai vieäc phaûi ñi ñoâi. Tinh thaàn cuûa thaùnh leã ñích thöïc phoái hôïp vaø ñieàu hoøa hai haønh ñoäng coù veû ngöôïc laïi nhau aáy. Coù caùi naøy maø khoâng coù caùi kia thì cuõng deã bò khaäp khieãng.

Caàn phaûi haønh ñoäng. Nhöng haønh ñoäng duø coù toát ñeán ñaâu cuõng phaûi ñaët noù treân neàn taûng khieâm nhöôøng. Khoâng ñaët treân neàn taûng aáy thì coi chöøng nhöõng ñoäng löïc ñeå laøm vieäc toát cuûa ta chæ laø nhaèm ñöôïc tieáng khen, ñöôïc söï uûng hoä, v.v… Vôùi ñoäng löïc ñoù, thì vieäc toát laønh ta laøm chæ coù taùc duïng laøm taêng theâm loøng kieâu caêng cuûa ta, moät taùc nhaân huûy hoaïi toaøn boä coâng trình toát ñeïp cuûa ta tröôùc maët Thieân Chuùa. Lucifer tröôùc khi sa ngaõ chaéc chaén ñaõ laøm ñöôïc vieäc nhieàu vieäc toát laønh hôn caùc thieân thaàn khaùc, vì oâng laø thieân thaàn cao troïng, ñaùng yeâu ñaùng meán vaø coù khaû naêng nhaát trong caùc thieân thaàn. Nhöng kieâu caêng ñaõ bieán oâng thaønh ma quæ. Do ñoù, nhöõng ngöôøi ñang laøm nhöõng coâng vieäc toát ñeïp phaûi coi chöøng keûo bò «soâi hoûng boûng khoâng» vì söï töï haøo veà nhöõng vieäc toát ñeïp cuûa mình, maø leân maët vôùi ngöôøi khaùc.

Vì theá, khieâm nhöôøng laø heát söùc caàn thieát, nhöng khieâm nhöôøng laïi phaûi luoân luoân ñi ñoâi vôùi loøng toân troïng söï thaät. Khieâm nhöôøng khoâng coù nghóa laø töï haï ñeán noãi phaûi phuû nhaän baûn chaát vaø khaû naêng cuûa mình, hay khoâng daùm haønh ñoäng ñuùng vôùi baûn chaát vaø khaû naêng cuûa mình. Khieâm nhöôøng vaãn ñoøi hoûi mình phaûi nhaän chaân ñöôïc baûn chaát, giaù trò, chöùc vuï, quyeàn haønh, khaû naêng, boån phaän cuûa mình, vaø haønh xöû ñuùng vôùi nhöõng ñieàu ñoù. Moät em beù laøm tröôûng moät lôùp hoïc nhöng laïi khoâng thi haønh quyeàn tröôûng lôùp cuûa mình khieán cho lôùp ñoù nhö khoâng coù tröôûng lôùp, trôû thaønh loän xoän maát traät töï, thì haønh ñoäng ñoù khoâng phaûi laø khieâm nhöôøng. Moät ngöôøi con thaáy cha mình cöù laøm hoaøi moät vieäc khoâng ñuùng, maø khoâng daùm leân tieáng moät caùch teá nhò ñeå ngöôøi cha nhaän ra loãi cuûa mình haàu söûa sai, cuõng khoâng phaûi laø khieâm nhöôøng. Maø teá nhò quaù, sôï maát loøng quaù ñeán noãi khoâng noùi ñuùng ñöôïc ñieàu mình muoán noùi cuõng khoâng phaûi laø khieâm nhöôøng, vì coù teá nhò tôùi ñaâu, thì söï thaät vaãn khoù coù theå khoâng laøm maát loøng. Maø ngöôøi cha aáy neáu thaáy con noùi coù lyù vaø chaân tình maø khoâng söûa sai, thì cuõng khoâng phaûi laø khieâm nhöôøng.

Neáu khoâng naém vöõng yù nghóa cuûa khieâm nhöôøng, chuùng ta deã coù khuynh höôùng ñoàng hoùa khieâm nhöôøng vôùi nhu nhöôïc.

Caùc thaùnh nhaân noùi: «Nhaân ñöùc thì ñöùng giöõa» (virtus in medio stat). Quaû thaät, khoù maø ñöùng ngay giöõa, chæ coù theå ñöùng ôû khoaûng giöõa giöõa thoâi. Neáu ñöùng ñöôïc ngay giöõa thì ñaõ laø thaùnh roài. Vaû laïi, hai ñaàu maø luoân luoân thay ñoåi thì ñieåm giöõa cuõng luoân luoân thay ñoåi. Neân ñöùng giöõa ñöôïc thì chæ coù Thieân Chuùa! Khieâm nhöôøng cuõng chính laø chaáp nhaän giôùi haïn cuûa mình, nhaän chaân raèng mình chæ laøm ñöôïc nhö theá, nhöng vaãn phaûi coá gaéng maø tieán veà giöõa ñöôïc chöøng naøo toát chöøng naáy. Coøn ñöùng haún qua moät beân thì chaéc chaén khoâng phaûi laø nhaân ñöùc roài.

Toùm laïi, caàu nguyeän phaûi ñi ñoâi vôùi haønh ñoäng, khieâm nhöôøng phaûi ñi ñoâi vôùi toân troïng söï thaät.

Baàu khí cuûa nhöõng ngaøy cuoái naêm vöøa qua môøi goïi toâi trôû veà trong tónh laëng ñeå ñoái dieän vôùi chính mình. Beân ngoaøi, nhöõng röøng caây uû ruõ heùo taøn, laù vaøng tuoân rôi theo laøn gioù, coøn laïi gì ngoaøi nhöõng caønh truïi khoâ ; beân ngoaøi, khaép caùc coâng sôû, muoân ngöôøi taát baät tính soå, löôïng ñònh cuoái naêm. Thieân nhieân cuõng nhö con ngöôøi ñeàu chuaån bò cho moät cuoäc ñoåi môùi. Vaø hoâm nay, nhöõng maàm xanh ñaõ vöôn leân töø nhöõng caønh trô truïi ; nhöõng keá hoaïch môùi, söùc soáng môùi vôùi bieát bao nieàm hy voïng cho moät töông lai toát ñeïp hôn, raïng rôõ hôn ñang ñi vaøo thöïc teá cuûa cuoäc soáng. Coøn toâi, moät naêm nöõa ñaõ troâi qua trong cuoäc ñôøi mình vôùi bao noãi thaêng traàm :

Coù nhöõng luùc loøng ñaày soát meán
Nhöng traùnh sao nhöõng ngaøy thaùng khoâ khan
Khi cöông quyeát, luùc yeáu meàm
Bao laàn ñöùng vöõng, bao laàn ngaõ sa.

Thaân phaän con ngöôøi laø theá ñoù. Caøng ngaøy toâi caøng thaám thía hôn caâu noùi cuûa trieát gia Theùrance : "Toâi laø moät con ngöôøi, khoâng coù caùi gì thuoäc veà con ngöôøi laïi xa laï ñoái vôùi toâi" ; nhöng Chuùa vaãn coù ñoù, luoân ñoàng haønh, naâng ñôõ, daïy baûo, giöõ gìn, chôû che toâi trong töøng phuùt giaây cuûa cuoäc soáng. Ngaøi ñaõ choïn nhöõng chieác "bình saønh" moûng manh nhö toâi laøm muoái öôùp ñôøi vaø aùnh saùng toûa chieáu traàn gian. Tröôùc theàm naêm môùi, ñieàu laøm toâi öu tö nhaát laø baûn chaát ñích thöïc cuûa ngöôøi tu só :

Muoái vaø aùnh saùng laø hai söï vaät voâ cuøng quan troïng, khoâng theå thieáu trong ñôøi soáng cuûa moät con ngöôøi. Toâi phaûi soáng sao cho ngöôøi ta caûm nhaän ñöôïc höông vò cuûa cuoäc ñôøi.

1. Tröôùc heát, ñeå chu toaøn söù maïng laø muoái, laø aùnh saùng, toâi phaûi giöõ cho ñöôïc baûn chaát cuûa mình "muoái maø nhaït ñi, thì laáy gì muoái noù cho maën laïi ? Noù ñaõ thaønh voâ duïng, chæ coøn vieäc quaêng ra ngoaøi cho ngöôøi ta chaø ñaïp thoâi" (Mt 5, 13)

Trong khoùa boài döôõng lieân doøng Meán Thaùnh Giaù naêm 1997, Sö huynh Micae Phaïm Quang Hoàng nhaán maïnh ñieàu môùi nghe gioáng nhö chôi chöõ : "Caùc chò haõy töï huaán luyeän mình vaø huaán luyeän caùc em thaønh nhöõng ngöôøi nöõ coù chöõ tu trong ñoù".

Moät ngöôøi nöõ coù chöõ tu - phaûi chaêng laø nhöõng con ngöôøi ñôn sô, bình dò, ra ñöôøng vôùi nhöõng loaïi y phuïc maø ai cuõng coù theå nhaän ra? Phaûi chaêng laø nhöõng phuï nöõ dòu hieàn, aên noùi nhoû nheï? Phaûi chaêng laø nhöõng ngöôøi nöõ coù tö caùch ñöôïc moïi ngöôøi kính troïng ? Phaûi chaêng laø nhöõng con ngöôøi vôùi taøi naêng troåi vöôït, vôùi nhöõng thaønh coâng hôn ngöôøi ? Phaûi chaêng laø nhöõng ngöôøi haêng say phuïc vu, laøm ñöôïc nhöõng vieäc lôùn lao ? Phaûi chaêng laø nhöõng ngöôøi am hieåu Thaàn hoïc Giaùo lyù, nhöõng nhaø sö phaïm nhieät thaønh, kinh nghieäm...

Taát caû nhöõng ñieàu aáy caàn thieát, ñoâi khi chuùng laø phöông tieän phaûn chieáu aùnh saùng, nhöng khoâng phaûi laø chính yeáu. Neáu taát caû nhöõng hoaït ñoäng aáy khoâng thaám nhuaàn tinh thaàn tu trì, neáu neàn taûng tu trì khoâng vöõng chaéc, chuùng laïi laø ñieàu kieän quy ngaõ, phaùt trieån caùi toâi, caøng thaønh coâng caøng nguy hieåm. Neáu toâi laâm vaøo tình traïng ñoù, neáu toâi chæ ñi tìm nhöõng ñieàu aáy trong ñôøi tu, toâi chaúng khaùc ngöôøi xaây nhaø treân caùt, nhaø caøng cao caøng ñaùng sôï ; moät luùc naøo ñoù toâi seõ caûm nhaän moät söï huït haãng khoâng cöùu vaõn ñöôïc. Coù nhöõng söï vieäc, tröôùc maët ngöôøi ñôøi toâi thaønh coâng 100%, nhöng ñoái vôùi Chuùa chæ laø soá khoâng (0).

Chuùng toâi ñang soáng trong thôøi ñaïi vaên minh kyõ thuaät, nhöõng phaùt minh, saùng kieán thay ñoåi nhö chong choùng, vôùi moät toác ñoä ngaøy caøng gia taêng. Con ngöôøi bò cuoán huùt vaøo ñoù, chaïy ñua vôùi noù. Thöïc traïng ñoù ñaët giôùi treû tröôùc moät vaán ñeà : phaûi luoân coá gaéng trang bò cho mình nhöõng kieán thöùc caàn thieát ñeå ñaùp öùng nhöõng ñoøi hoûi phuø hôïp trong coâng taùc toâng ñoà. Vì theá, ngoaøi thôøi gian laøm vieäc, chuùng toâi phaûi hoïc hoûi khoâng ngöøng : vi tính, ngoaïi ngöõ, aâm nhaïc... Ñoù laø nhöõng phaûn öùng raát töï nhieân, moät phaûn öùng töï veä cuûa nhöõng ai bieát töï troïng. Theá nhöng, neáu khoâng tænh thöùc, chuùng toâi seõ bò cuoán huùt vaøo ñoù, ñeå roài vì nhöõng thaønh coâng trong coâng vieäc maø queân ñi "daàu" trong ngoïn ñeøn ñôøi mình daàn daàn khoâ caïn, ñeøn seõ taét, muoái ra nhaït. Ñieàu naøy, Thaùnh Phaoloâ ñaõ caûm nghieäm raát saâu saéc : "Ích gì cho toâi, neáu trong khi daán thaân rao giaûng Tin Möøng cho anh em, toâi laïi ñaùnh maát chính mình".

Ñöùc Thaùnh Cha, trong baøi huaán duï daân Chuùa trao cho 17 Giaùm Muïc Aùo vaøo ngaøy 20-11-1998 cuõng khaúng ñònh : "Khoán cho Giaùo Hoäi, neáu Giaùo Hoäi quaù daán thaân trong nhöõng vieäc thaàn theá, ñeán ñoä khoâng coøn thôøi giôø ñeå quan taâm ñeán nhöõng ñeà taøi lieân quan ñeán vónh cöûu".

Khi ñi tìm yù nghóa cuûa ñôøi soáng tu trì, vaø yù nghóa cuûa ñôøi soáng con ngöôøi trong ngaøy hoâm nay, Ts Timothy Radcliffe - ñaõ phaùt hieän ra : caùi toâi "hieän ñaïi" töï laäp vaø ñôn ñoäc laø saûn phaåm cuûa thôøi hieän ñaïi - phaûi chaêng ñaây cuõng laø taâm traïng cuûa giôùi treû Vieät Nam : coù moät thôøi gian, trong chöông trình Laøn Soùng Xanh, suoát maáy tuaàn lieàn, baøi ca "Troáng Vaéng" luoân ôû vò trí Topten, roài ba tuaàn tieáp theo, laïi ñeán baøi "Moät Mình"; döôøng nhö moät söï troáng vaéng, coâ ñôn ñang xaâm chieám taâm hoàn caùc baïn.

Nhìn vaøo thöïc teá cuï theå hoâm nay, coù nhöõng baïn treû ñaõ khieâm toán nhìn nhaän raèng : "Theá giôùi hoâm nay tieán boä veà khoa hoïc kyõ thuaät, nhöng laïi laø moät theá giôùi nhaït nheõo, maát yù nghóa, moät theá giôùi toái taêm vaø vaån ñuïc. Chuùng ta hay phaøn naøn veà söï xuoáng caáp, suy ñoài, nhöng ngöôøi Kitoâ höõu ít khi nhìn nhaän phaàn traùch nhieäm cuûa mình tröôùc thöïc traïng ñoù. Vì toâi laø muoái nhaït neân theá giôùi naøy voâ vò, vì toâi laø ñeøn heát daàu neân theá giôùi coøn nhieàu boùng toái. Theá giôùi seõ mang boä maët môùi, neáu chuùng toâi soáng ñuùng vai troø laø muoái, laø aùnh saùng cuûa mình".

2. Ñeå laø muoái ñuùng baûn chaát, noù phaûi ñaém mình trong bieån caû vaø ñöôïc taïo ra töø ñoù. Laø tu só, laø muoái ñaát, muoán coù vò maën öôùp ñôøi, toâi phaûi ñaém mình trong Chuùa baèng ñôøi soáng caàu nguyeän.

Ñeå laø aùnh saùng, boùng ñeøn kia chæ laø yeáu toá trung gian, noù phaùt saùng ñöôïc laø nhôø nhöõng sôïi daây gaén lieàn vôùi nguoàn ñieän. Toâi ñöôïc nghe chia seû moät hình aûnh raát ñeïp veà ngöôøi tu só : Ngöôøi tu só laø nhöõng sôïi daây ñeøn nhoû xíu, aån kín beân trong, khoâng ai thaáy caû ; nhöng chính nhöõng sôïi daây aáy taïo cho caên phoøng röïc rôõ aùnh saùng, chöù khoâng phaûi do boùng ñeøn.

Duø laø loaïi aùnh saùng naøo ñi nöõa, ñeå maõi maõi toûa saùng, toâi phaûi lieân keát vôùi Chuùa; ngaøy naøo toâi xa Chuùa, ñeøn ñôøi toâi seõ taét; nhöõng coâng vieäc toâi laøm, duø thaønh coâng ñeán ñaâu ñi nöõa, cuõng chæ laø nhöõng ñoùm saùng voäi taøn, chaúng ích lôïi gì cho ai, ñuùng nhö lôøi nhaän ñònh veà ñôøi tu hoâm nay : "Söï thaát baïi trong ñôøi tu khoâng phaûi do soá ôn goïi giaûm suùt maø do ngöôøi ta khoâng coøn gaén boù vôùi Chuùa Gieâsu moät caùch maät thieát".

3. Baûn chaát thaät cuûa toâi ñöôïc theå hieän trong chính nhöõng phaûn öùng töï nhieân haèng ngaøy. Neáu phaûn öùng theo tinh thaàn theá gian, ñieàu aáy vôùi ngöôøi ñôøi laø chuyeän bình thöôøng, nhöng vôùi ngöôøi meänh danh laø chöùng nhaân cuûa Chuùa, moät sô suaát nhoû cuõng coù vaán ñeà.

Laø con ngöôøi, ai trong chuùng ta cuõng ñaõ hôn moät laàn neám caûm noãi ñau tröôùc moät haäu quaû khoâng toát do söï thieáu soùt hay loãi laàm cuûa mình taïo neân. Duø yù thöùc hay voâ thöùc, noù cuõng noùi leân phaàn naøo thöïc traïng cuûa taâm hoàn. Chuùng laø nhöõng phöông tieän giuùp toâi nhìn laïi mình, khoâng phaûi ñeå thaát voïng nhöng ñeå lôùn leân, nhö moät nhaø taâm lyù ñaõ khaúng ñònh : "Chuùng ta lôùn leân baèng caùch hoïc hoûi töø nhöõng thöû thaùch sai laàm... Thaát baïi thöïc söï laø khi chuùng ta khoâng hoïc ñöôïc gì töø caùi thaát baïi ñoù. Taát caû thaát baïi ñeàu mang tính chaát giaùo duïc".

Thaät vaäy, chuùng laø nhöõng daáu hieäu Chuùa duøng ñeå cho toâi bieát ñöôïc : muoái nôi toâi ñaõ nhaït, ñeøn nôi toâi ñaõ taét, ñeå toâi mau tænh thöùc trôû veà vôùi Chuùa.

4. Ñeå chu toaøn söù maïng laø muoái, laø aùnh saùng, toâi khoâng chæ phaûi giöõ cho ñöôïc baûn chaát cuûa mình maø coøn phaûi daán thaân ra ñi, lieân ñôùi vôùi moïi ngöôøi; muoái khoâng ñeå trong huõ, ñeøn khoâng uùp döôùi thuøng. Muoái phaûi chaáp nhaän tan bieán, ñeøn phaûi chaáp nhaän tieâu hao. Chuùa goïi toâi, gieo toâi vaøo loøng ñôøi, neáu "haït luùa mì rôi xuoáng ñaát, khoâng cheát ñi, khoâng thoái ñi, noù chæ trô troïi moät mình; neáu cheát ñi, noù môùi troå sinh nhieàu boâng haït" (Ga 12 , 24). Ñöôïc nhö theá, ñôøi daâng hieán cuûa toâi seõ mang moät yù nghóa cao ñeïp bieát bao, nhö moät thi só ñaõ caûm nghieäm thaät saâu saéc :

"Cuoäc ñôøi con nhö neán hoàng ñang chaùy
Thieâu huûy daàn cho heát nghóa hy sinh
Ngaøy qua ngaøy aùnh neán vaãn lung linh
Con taøn taï cho tình yeâu cao ngaát"

Nhöõng ngöôøi ngheøo laø nhöõng keû thieáu thoán treân bình dieän vaät chaát vaø tinh thaàn,
Nhöõng ngöôøi ngheøo laø nhöõng keû ñoùi aên vaø khaùt uoáng,
Nhöõng ngöôøi ngheøo laø nhöõng keû caàn ñeán aùo maëc,
Nhöõng ngöôøi ngheøo laø nhöõng keû khoâng nhaø cöûa vaø khoâng nôi nöông töïa,
Nhöõng ngöôøi ngheøo laø nhöõng keû ñau yeáu beänh hoaïn,
Nhöõng ngöôøi ngheøo laø nhöõng keû mang laáy khuyeát taät theå xaùc vaø tinh thaàn,
Nhöõng ngöôøi ngheøo laø keû giaø caû,
Nhöõng ngöôøi ngheøo laø nhöõng keû bò tuø toäi,
Nhöõng ngöôøi ngheøo laø nhöõng keû coâ ñôn,
Nhöõng ngöôøi ngheøo laø nhöõng keû doát naùt vaø soáng nghi nan,
Nhöõng ngöôøi ngheøo laø nhöõng keû ñang ñau khoå,
Nhöõng ngöôøi ngheøo laø nhöõng keû thieáu söï trôï giuùp,
Nhöõng ngöôøi ngheøo laø nhöõng keû bò baùch haïi,
Nhöõng ngöôøi ngheøo laø nhöõng naïn nhaân cuûa söï baát coâng,
Nhöõng ngöôøi ngheøo laø nhöõng keû khoâng ñöôïc giaùo duïc,
Nhöõng ngöôøi ngheøo laø nhöõng keû hay noùng giaän,
Nhöõng ngöôøi ngheøo laø nhöõng keû phaïm toäi vaø aên noùi chua cay,
Nhöõng ngöôøi ngheøo laø nhöõng keû laøm ñieàu xaáu gaây thieät haïi cho chuùng ta,
Nhöõng ngöôøi ngheøo laø nhöõng keû khoâng ñöôïc ai yeâu thöông, nhöõng ngöôøi cuøng ñònh thaáp heøn nhaát trong xaõ hoäi.
Nhöõng ngöôøi ngheøo , caùch naày hay caùch khaùc, laø chính chuùng ta.

Chuùa Kitoâ ñeán trong theá gian ñeå maëc cho tình baùc aùi vieån töôïng ñaëc bieät cuûa noù.

Caàu nguyeän laø moät sinh hoaït thöôøng xuyeân, raát thaân thuoäc ñoái vôùi ngöôøi Kitoâ höõu. Coù theå noùi: moät Kitoâ höõu khoâng caàu nguyeän khoâng theå laø moät Kitoâ höõu ñuùng nghóa. Caàu nguyeän coù theå mang nhieàu hình thöùc: ñoïc kinh, nguyeän gaãm, chieâm nieäm, ca tuïng, taï ôn, xin ôn, noùi vôùi Chuùa vaø nhaát laø nghe Chuùa noùi, v. v… Nhöng baûn chaát cuûa caàu nguyeän chính laø söï gaëp gôõ lieân vò giöõa Chuùa vaø ta. Vaø nhôø söï gaëp gôõ ñoù, ta môùi caûm neám ñöôïc Thieân Chuùa, môùi hieåu veà Ngaøi. Caùi hieåu naøy ñeán töø caûm nghieäm, chöù khoâng phaûi ñeán töø suy luaän hay lyù thuyeát nhö khi hoïc hoûi. Khi caàu nguyeän, neáu khoâng thöïc söï gaëp gôõ Thieân Chuùa, thì coù theå noùi ta chöa ñaït ñöôïc baûn chaát hay muïc ñích cuûa caàu nguyeän. Thaät vaäy, coù nhieàu tröôøng hôïp ngöôøi ta ñoïc kinh, nguyeän gaãm, laàn haït, röôùc leã… maø khoâng thöïc söï gaëp gôõ Thieân Chuùa. Nhö theá, ngöôøi ta chæ coù veû caàu nguyeän chöù chöa thöïc söï caàu nguyeän, vaø ñöông nhieân khoâng caûm nghieäm ñöôïc Ngaøi.

Gaëp gôõ vaø thöôûng neám Thieân Chuùa quan troïng hôn bieát veà Thieân Chuùa

Ngöôøi ta khoâng gaëp gôõ Thieân Chuùa vì ngöôøi ta khoâng ñaët naëng vieäc ñoù. Ngöôøi ta thöôøng coù khuynh höôùng chuù troïng nhieàu ñeán vieäc hoïc hoûi veà Thieân Chuùa, vaø ít löu taâm ñeán vieäc gaëp gôõ vaø thöôûng neám Thieân Chuùa. Suy tö ñeå hieåu bieát veà Thieân Chuùa raát quan troïng, vì coù hieåu bieát veà Thieân Chuùa, chuùng ta môùi yeâu meán Ngaøi: «voâ tri baát moä». Nhöng trong thöïc teá, bieát veà Thieân Chuùa khoâng quan troïng baèng gaëp gôõ Ngaøi, thöôûng neám Ngaøi. Cuõng nhö bieát nhieàu veà nöôùc, bieát chính xaùc veà nöôùc vôùi caùc tính chaát vaø thaønh phaàn caáu taïo cuûa nöôùc khoâng quan troïng baèng vieäc uoáng nöôùc. Khoâng bieát gì veà nöôùc hay bieát sai laïc veà nöôùc, khoâng sao caû, mieãn laø coù uoáng nöôùc. Coøn bieát hoaøn toaøn ñuùng veà nöôùc maø khoâng uoáng nöôùc, thì seõ bò côn khaùt daøy voø, thaäm chí cheát ñöôïc. Cuõng vaäy, baøn caõi xem Thieân Chuùa laø höõu ngaõ hay voâ ngaõ, laø moät hay laø hai vôùi vuõ truï, saùng taïo ra vuõ truï hay bieán hoùa ra vuõ truï, thöïc teá khoâng quan troïng baèng vieäc gaëp gôõ Thieân Chuùa, höôûng neám söï dòu ngoït cuûa Ngaøi, nhaän ñöôïc aân suûng vaø söùc maïnh cuûa Ngaøi. Raát nhieàu thaàn hoïc gia noùi thao thao baát tuyeät veà Thieân Chuùa nhöng khoâng caûm nghieäm ñöôïc Thieân Chuùa baèng moät treû em ñôn sô chaân thaønh. Nhö vaäy, bieát Thieân Chuùa chæ laø phöông tieän, yeâu meán Thieân Chuùa môùi laø muïc ñích. Bieát maø khoâng daãn tôùi yeâu meán vaø caûm nghieäm, thì caùi bieát ñoù trôû neân voâ ích.

Khoâng moät toân giaùo naøo treân theá giôùi khoâng noùi tôùi Höõu Theå maø ngöôøi Kitoâ höõu goïi laø Thieân Chuùa, coù ñieàu hoï goïi Höõu Theå aáy baèng nhöõng teân khaùc, vaø quan nieäm veà Höõu Theå aáy raát khaùc chuùng ta. Nhieàu khi ta cho raèng hoï «voâ thaàn», chæ vì hoï khoâng quan nieäm Höõu Theå aáy laø «thaàn» nhö chuùng ta. Khoâng moät toân giaùo naøo khoâng laáy Höõu Theå ñoù laøm troïng taâm duy nhaát cuûa ñôøi soáng taâm linh, vaø coi vieäc gaëp gôõ, caûm nghieäm vaø keát hôïp vôùi Höõu Theå aáy laø thöïc nghieäm taâm linh quan troïng nhaát cuûa ñôøi soáng toân giaùo. Vaø moãi toân giaùo ñeàu coù nhöõng caùch ñeå gaëp gôõ vaø caûm nghieäm Höõu Theå aáy. Noùi chung, taát caû caùc toân giaùo cuõng nhö taát caû caùc giaùo phaùi Kitoâ giaùo ñeàu chung moät muïc ñích duy nhaát laø gaëp gôõ vaø thöïc nghieäm ñöôïc Höõu Theå maø chuùng ta goïi laø Thieân Chuùa, maëc duø caùc toân giaùo quan nieäm raát khaùc nhau veà Höõu Theå aáy. Vì theá, vieäc gaëp gôõ vaø caûm nghieäm Thieân Chuùa coù theå laø khôûi ñieåm ñeå caùc toân giaùo vaø caùc giaùo phaùi Kitoâ giaùo coù theå gaëp gôõ nhau, trao ñoåi, vaø cuøng muùc ñöôïc chính söï soáng taâm linh ñích thöïc, maø khoâng nhaát thieát phaûi ñoàng yù vôùi nhau veà caùc tín ñieàu voán raát khaùc bieät nhau giöõa caùc toân giaùo.

Caùc tín ñieàu aáy hay söï hieåu bieát veà Thieân Chuùa khoâng haån laø ñieàu kieän toái caàn ñeå coù theå thöïc söï gaëp gôõ vaø caûm nghieäm ñöôïc Thöïc Taïi Toái Haäu aáy, töùc Thieân Chuùa. Thaät vaäy, moät ngöôøi queâ muøa ñöôïc hoïc hoûi raát ít veà Thieân Chuùa, hay moät ñaïo só trong moät toân giaùo AÙ chaâu quan nieäm veà Thieân Chuùa khaùc haún chuùng ta, vaãn coù theå gaëp ñöôïc Thieân Chuùa vaø caûm nghieäm veà Ngaøi () hôn moät thaàn hoïc gia noåi tieáng. Ñieàu ñoù ñaõ xaûy ra trong Kinh Thaùnh, khi Chuùa Gieâsu giaùng sinh: nhöõng ngöôøi gaëp vaø thaáy Chuùa khoâng phaûi laø nhöõng baäc thaày daïy veà Thieân Chuùa, maø laø caùc muïc ñoàng bieát raât ít veà Ngaøi (x. Lc 2, 8-18), vaø caùc ñaïo só ngoaïi giaùo (X. Mt 2, 1-12), laø nhöõng ngöôøi chaéc chaén coù quan nieäm veà Thieân Chuùa raát khaùc caùc rabbi Do Thaùi voán raát töï haøo mình ñöôïc Thieân Chuùa maëc khaûi. Vì theá, cuøng chia seû kinh nghieäm veà caàu nguyeän, veà vieäc caûm nghieäm Thieân Chuùa - chöù khoâng phaûi veà nhöõng tín ñieàu - chính laø khôûi ñieåm ñeå ñi ñeán ñaïi keát vaø hieäp nhaát, giöõa caùc giaùo phaùi Kitoâ giaùo vaø giöõa caùc toân giaùo. Hieåu bieát coù theå sai, nhöng caûm nghieäm laø caùi bieát thöïc tieãn, tröïc tieáp vôùi ñoái töôïng, khoâng coù vaán ñeà ñuùng sai. Noùi thao thao baát tuyeät veà tính chaát vaø caáu taïo cuûa traùi chuoái khoâng baèng ñöôïc aên chính traùi chuoái. Lyù thuyeát veà traùi chuoái coù theå khaùc nhau vaø gaây chia reõ, nhöng caûm nghieäm veà noù thì haàu nhö ai cuõng gioáng ai.

Thieàn sö Baùch Tröôïng noùi veà vieäc tìm kieám Thöïc Taïi Toái Haäu aáy «heät nhö cöôõi traâu tìm traâu». AÁn Ñoä giaùo cho vieäc tìm kieám ñoù gioáng nhö moät con caù ôû bieån ñi tìm nöôùc. Nghe nhöõng chuyeän ñoù ta thaáy töùc cöôøi, nhöng ñích thöïc khi ta tìm kieám Thieân Chuùa, ta cuõng laøm moät vieäc töông töï. Thaät theá, coù nôi naøo khoâng coù Thieân Chuùa? Chuùng ta vaø vaïn vaät hieän höõu, sinh soáng, laøm baát cöù vieäc gì cuõng ñeàu do Thieân Chuùa. Laøm sao ta coù theå suy nghó, vieát laùch, ñi laïi, cöïa quaäy, thaäm chí laøm nhöõng vieäc deã daøng nhaát nhö chôùp maét, hít thôû, maø khoâng caàn ñeán Thieân Chuùa? Thieân Chuùa hieän dieän khaép nôi, trong taát caû vaïn vaät, trong taát caû moïi sinh hoaït duø nhoû nhaát cuûa ta. Nhaát cöû nhaát ñoäng ñeàu noùi leân söï coù maët cuûa Thieân Chuùa. Theá maø ta laïi tìm kieám Thieân Chuùa! Vaø mæa mai thay laém khi khoâng gaëp ñöôïc Ngaøi. Coù khaùc gì con caù döôùi bieån tìm nöôùc hoaøi maø vaãn khoâng thaáy nöôùc, khoâng gaëp ñöôïc nöôùc!

Maëc duø Thaùnh Kinh luoân luoân coù nhöõng caâu xaùc ñònh roõ nôi Thieân Chuùa hieän dieän, nhö: «Naøo anh em chaúng bieát raèng anh em laø Ñeàn Thôø cuûa Thieân Chuùa, vaø Thaùnh Thaàn Thieân Chuùa ngöï trong anh em sao? … Ñeàn thôø aáy chính laø anh em» (1 Cr 3, 16-17) , nhöng truyeàn thoáng Kitoâ giaùo döôøng nhö quaù nhaán maïnh ñeán söï hieän dieän cuûa Thieân Chuùa trong giaùo ñöôøng, trong caùc bí tích, ñeán noãi caùc Kitoâ höõu khoâng maáy löu taâm ñeán söï hieän dieän cuûa Thieân Chuùa nôi chính mình, nôi tha nhaân. Noùi ñeán söï hieän dieän cuûa Thieân Chuùa thì ngöôøi ta thöôøng nghó ngay ñeán nhaø thôø, ñeán pheùp Thaùnh Theå, khoâng maáy ai nghó ñeán Thieân Chuùa ngöï ngay trong mình, trong nhöõng ngöôøi chung quanh. Kinh Thaùnh döôøng nhö khoâng öa vieäc ñònh vò Thieân Chuùa moät caùch leä thuoäc vaø haïn ñònh vaøo khoâng gian vaät chaát nhö theá. Nhieàu choã trong Kinh Thaùnh khaúng ñònh: «Thieân Chuùa, Ñaáng taïo döïng vuõ truï vaø muoân loaøi trong ñoù, Ñaáng laøm Chuùa teå trôøi ñaát, khoâng ngöï trong nhöõng ñeàn thôø do tay con ngöôøi laøm neân» (Cv 17, 24).

Chính Ñöùc Gieâsu, ñeå traû lôøi cho caâu hoûi: phaûi gaëp gôõ Thieân Chuùa vaø thôø phöôïng Ngaøi ôû ñaâu, ñaõ noùi: «Ñaõ ñeán giôø caùc ngöôøi seõ thôø phöôïng Chuùa Cha, khoâng phaûi treân nuùi naøy hay taïi Gieârusalem. Caùc ngöôøi thôø Ñaáng caùc ngöôøi khoâng bieát… Nhöng giôø ñaõ ñeán - vaø chính laø luùc naøy ñaây - giôø nhöõng ngöôøi thôø phöôïng ñích thöïc seõ thôø phöôïng Chuùa Cha trong thaàn khí vaø söï thaät, vì Chuùa Cha tìm kieám nhöõng ngöôøi thôø phöôïng Ngöôøi nhö theá. Thieân Chuùa laø thaàn khí, vaø nhöõng ngöôøi thôø phöôïng Ngöôøi phaûi thôø phöôïng trong thaàn khí vaø söï thaät» (Ga 4, 21. 23-24; x. Ga 2, 21). Vì theá, thaùnh Phaoloâ khuyeán khích ta toân vinh, thôø phöôïng, gaëp gôõ Thieân Chuùa ngay trong con ngöôøi cuûa ta. Quaû thaät, khoâng coù nôi naøo ta deã gaëp gôõ Thieân Chuùa cho baèng ngay baûn thaân ta. Cho daàu Ngaøi cuõng hieän dieän trong vuõ truï vaïn vaät hay nhöõng nôi khaùc, nhöng nôi gaëp gôõ Ngaøi lyù töôûng nhaát vaãn laø baûn thaân ta. Coù gaëp ñöôïc Thieân Chuùa nôi baûn thaân mình, thì môùi gaëp ñöôïc Ngaøi ôû nhöõng nôi khaùc. Chính thaùnh AÂu-Tinh thuù nhaän: «Con ñaõ tìm Chuùa ôû ngoaøi con, neân con ñaõ khoâng gaëp ñöôïc Chuùa cuûa loøng con», vaø «Con ñaõ yeâu Chuùa quaù muoän… Chính Chuùa vaãn ôû trong con, coøn con thì laïi ôû ngoaøi con».

Coù gaëp Thieân Chuùa nôi baûn thaân, môùi gaëp ñöôïc Ngaøi ôû nôi khaùc

Thieân Chuùa hieän dieän khaép nôi, neân coù theå gaëp ñöôïc Thieân Chuùa ôû baát cöù nôi naøo, tuy nhieân, vaãn coù nhöõng nôi Ngaøi hieän dieän caùch ñaëc bieät, vôùi maät ñoä cao, hieän dieän moät caùch «ñaëc seät». Neáu noùi tôùi söï hieän dieän vaät chaát cuûa Thieân Chuùa, thì phaûi noùi tôùi pheùp Thaùnh Theå. Vì laø hieän dieän vaät chaát, neân söï hieän dieän aáy leä thuoäc vaøo khoâng gian vaø thôøi gian. Muoán gaëp Ngaøi moät caùch vaät chaát, ta phaûi ñeán nhöõng nôi coù Thaùnh Theå: nhaø thôø, nhaø nguyeän…

Con ngöôøi goàm caû theå chaát laâãn taâm linh, neân söï gaëp gôõ ñaày ñuû vaãn phaûi coù ñuû hai maët aáy. Nhöng daãu sao, giöõa hai maët aáy, gaëp gôõ taâm linh vaãn quan troïng hôn raát nhieàu. Vì vieäc gaëp gôõ theå chaát chæ coù yù nghóa khi ñaõ coù söï gaëp gôõ taâm linh. Vì neáu chæ gaëp gôõ veà maët theå chaát thì khoâng phaûi laø gaëp gôõ thaät söï. Ñoù laø tröôøng hôïp «voâ duyeân ñoái dieän baát töông phuøng», gioáng nhö boïn kinh sö Do Thaùi gaëp vaø chaát vaán Chuùa Gieâsu, nhöng hai beân khoâng thaät söï «gaëp gôõ» nhau. Nhö vaäy, neáu khoâng coù söï gaëp gôõ Thieân Chuùa baèng taâm linh, thì coù gaëp gôõ baèng theå chaát, duø laø haèng ngaøy, cuõng voâ ích. Do ñoù, ñieàu quan troïng laø gaëp gôõ Thieân Chuùa baèng taâm linh vaø trong taâm linh cuûa ta, chöù khoâng phaûi gaëp gôõ baèng theå chaát nhö chuùng ta ñaõ töøng quaù chuù troïng maø coi nheï söï gaëp gôõ taâm linh. Thaät vaäy, ngöôøi ta coù theå röôùc Thaùnh Theå haèng ngaøy maø khoâng heà gaëp gôõ Thieân Chuùa, chæ vì ngöôøi ta ñaõ khoâng gaëp gôõ Ngaøi baèng taâm linh, laø caùch gaëp gôõ maø Chuùa Gieâsu muoán noùi ñeán khi tieáp xuùc vôùi ngöôøi phuï nöõ Samari veà nôi thôø phöôïng vaø gaëp gôõ Thieân Chuùa. Chæ sau khi gaëp gôõ Thieân Chuùa trong taâm linh, ngöôøi ta môùi coù theå gaëp gôõ Ngaøi ôû baát cöù nôi naøo khaùc: trong pheùp Thaùnh Theå, trong thieân nhieân, trong vaïn vaät.

Tuy nhieân, chuùng ta khoâng neân coi nheï söï gaëp gôõ Thieân Chuùa qua caùc bí tích, nhaát laø qua pheùp Thaùnh Theå, vì con ngöôøi coù theå chaát, vaø vì theå chaát aûnh höôûng raát maïnh ñeán tinh thaàn hay taâm linh. Neáu khoâng coù söï gaëp gôõ Thieân Chuùa baèng taâm linh, thì gaëp gôõ qua theå chaát laø voâ ích. Nhöng neáu chæ gaëp gôõ Thieân Chuùa baèng taâm linh thì chöa ñuû ñoái vôùi con ngöôøi coù hoàn coù xaùc. Neáu ñaõ gaëp gôõ treân bình dieän taâm linh, thì söï gaëp gôõ veà theå chaát seõ laøm cho söï gaëp gôõ ñoù thaém thieát leân gaáp boäi vaø ích lôïi cho con ngöôøi cuõng taêng leân gaáp boäi. Ñieàu ñoù töông töï nhö trong söï gaëp gôõ giöõa vôï choàng. Neáu khoâng coù söï gaëp gôõ baèng taâm hoàn, baèng tình yeâu chaân thaät, thì söï gaëp gôõ theå xaùc seõ trôû thaønh voâ yù nghóa. Nhöng neáu ñaõ gaëp gôõ baèng taâm hoàn, baèng tình yeâu chaân thaät, thì söï gaëp gôõ ñoù ñoøi hoûi phaûi coù söï gaëp gôõ theå xaùc nhö moät nhu caàu thieát yeáu. Vaø söï gaëp gôõ theå xaùc aáy seõ laøm cho söï gaëp gôõ tinh thaàn kia haïnh phuùc leân gaáp boäi. Vaø phaûi gaëp gôõ treân caû hai bình dieän ñoù thì ñoâi vôï choàng môùi ñuùng nghóa laø vôï choàng… Cuõng vaäy, coù gaëp gôõ Thieân Chuùa baèng taâm linh tröôùc thì vieäc gaëp gôõ Ngaøi qua theå chaát môùi coù yù nghóa. Vì theá, Giaùo Hoäi buoäc nhöõng ai laõnh bí tích Thaùnh Theå hay caùc bí tích khaùc (tröø röûa toäi vaø giaûi toäi) phaûi chuaån bò tröôùc, vaø ñieàu quan troïng laø phaûi saïch toäi troïng… Ñoù laø moät hình thöùc Giaùo Hoäi buoäc ngöôøi tín höõu phaûi gaëp gôõ Thieân Chuùa baèng taâm linh tröôùc ñaõ, tröôùc khi gaëp gôõ Ngaøi qua nhöõng daáu chæ höõu hình vaät chaát. Nhöng ñaùng tieác laø nhieàu tín höõu ñaõ hieåu söï ñoøi hoûi chuaån bò tröôùc naøy moät caùch quaù thoâ thieån vaø ngaây ngoâ, neân ñaõ khoâng neám ñöôïc «muøi vò tuyeät vôøi» vaø höôûng nhöõng ôn ích doài daøo do söï gaëp gôõ Ñöùc Kitoâ qua theå chaát. Caùc bí tích khaùc cuõng vaäy.

Neáu ngöôøi naøo chæ baèng loøng vôùi vieäc gaëp gôõ Thieân Chuùa baèng taâm linh, khoâng ñeám xæa gì ñeán vieäc gaëp gôõ Thieân Chuùa qua bí tích, thì vieäc gaëp gôõ baèng taâm linh ñoù chöa haún ñaõ laø moät söï gaëp gôõ ñích thaät. Thaät theá, coù caëp vôï choàng naøo yeâu thöông nhau thöïc söï - töùc ñaõ gaëp gôõ veà tinh thaàn - maø laïi khoâng coù nhu caàu gaëp gôõ veà theå chaát? Trong taùm caùi khoå cuûa Khoå Ñeá Phaät Giaùo, coù moät noãi khoå raát lôùn laø «aùi bieät ly khoå», nghóa laø noãi ñau khoå do yeâu thöông nhau maø phaûi soáng xa caùch nhau. Vì theá, khi ñaõ thöïc söï gaëp gôõ Thieân Chuùa baèng taâm linh roài maø khoâng ñöôïc gaëp Ngaøi qua theå chaát, thì chaéc chaén ñoù phaûi laø moät noãi khoå, vì tình yeâu chöa ñöôïc thoûa maõn. Ñaáy laø lyù do khieán caùc thaùnh say söa quì haøng giôø tröôùc Thaùnh Theå Chuùa. Gaëp gôõ taâm linh caøng ñaäm ñaø saâu thaúm bao nhieâu, thì gaëp gôõ qua bí tích caøng laø moät nhu caàu caáp baùch, caøng coù yù nghóa vaø caøng sinh hoa traùi baáy nhieâu.

Quaù trình tìm hieåu, gaëp gôõ vaø soáng vôùi Thieân Chuùa caøng ñi vaøo chieàu saâu, thì vò trí cuûa Thieân Chuùa ñoái vôùi taâm hoàn con ngöôøi caøng gaàn guõi hôn, caøng ñi vaøo noäi taâm con ngöôøi hôn.
- Khôûi ñaàu, ngöôøi ta quan nieäm Thieân Chuùa hoaøn toaøn ôû ngoaøi con ngöôøi, söï ñoäc laäp veà maët höõu theå giöõa Thieân Chuùa vaø con ngöôøi raát lôùn: Thieân Chuùa laø moät thöïc taïi sieâu vieät hoaøn toaøn beân ngoaøi con ngöôøi.
- Daàn daàn con ngöôøi khaùm phaù ra raèng Thieân Chuùa cuõng ôû ngay trong baûn thaân mình, trong taâm hoàn mình, nhöng söï keát hôïp chöa ñi ñeán ñoä thaém thieát. Thieân Chuùa ôû trong con ngöôøi, nhöng Thieân Chuùa vaø con ngöôøi vaãn coù theå khoâng gaëp nhau, vì töông ñoái vaãn coøn khaù ñoäc laäp vôùi nhau.
- Ñeán thaùnh Phaoloâ, Ngaøi ñaõ caûm nghieäm ñöôïc chính Thieân Chuùa soáng vaø hoaït ñoäng qua con ngöôøi mình. Söï keát hôïp giöõa hai höõu theå ñaõ ñi ñeán ñoä thaâm saâu: con ngöôøi caûm thaáy baûn ngaõ cuûa mình nhö tan bieán ñaâu maát, chæ coøn coù Thieân Chuùa chieám hoaøn toaøn con ngöôøi mình, ñeán ñoä: «Toâi soáng nhöng khoâng coøn laø toâi soáng, maø laø Ñöùc Kitoâ soáng trong toâi» (Gl 2, 20. X. Rm 8, 10-11). Thieân Chuùa vaø con ngöôøi tuy laø hai höõu theå khaùc bieät, nhöng ñi ñeán choã keát hieäp vôùi nhau raát maät thieát.
- Ñeán thaùnh AÂu-Tinh: «Thieân Chuùa coøn thaân maät vôùi toâi hôn caû chính toâi thaân maät vôùi toâi nöõa» : Thieân Chuùa trôû thaønh caùi gì caên baûn nhaát, thaâm saâu nhaát trong toâi, hôn caû chính baûn ngaõ cuûa toâi.

Ñoù laø quaù trình noäi taâm hoùa Thieân Chuùa cuûa con ngöôøi. Thieân Chuùa khoâng chæ sieâu vieät (transcendant) ngoaøi con ngöôøi, maø coøn noäi taïi (immanent) trong chính con ngöôøi nöõa.

Thieân Chuùa noäi taïi trong ta vaø laø neàn taûng cuûa höõu theå ta. Vaäy thì coøn phaûi tìm Thieân Chuùa ôû ñaâu nöõa!? Vaán ñeà khoâng coøn laø tìm kieám Thieân Chuùa, maø chæ laø yù thöùc vaø giaùc ngoä ñöôïc Thieân Chuùa ôû nôi mình vaø mình ñang soáng trong Thieân Chuùa. Con caù seõ khoâng bao giôø tìm thaáy nöôùc bao laâu noù chöa bieát raèng noù ñang soáng trong nöôùc vaø nöôùc cuõng ñang coù trong noù. Sôû dó ta khoâng caûm nghieäm ñöôïc Thieân Chuùa ñang ñaày traøn chung quanh ta vaø ñaày traøn ngay trong ta, laø vì ta ñaõ ñeå cho nhöõng bieåu hieän cuûa Thieân Chuùa che maát chính Ngaøi. Cuõng nhö khi coi phim, ta khoâng coøn thaáy maøn aûnh nöõa chæ vì maét ta ñaõ taäp trung vaøo hình aûnh ñang dieãn ra treân maøn aûnh (). Maøn aûnh vaãn ñang ôû ngay tröôùc maét ta maø ta khoâng nhìn thaáy. Trong khi chieáu phim, muoán thaáy maøn aûnh, ta chæ caàn nhìn vaøo chính nhöõng hình aûnh ñang thay ñoåi, ñoàng thôøi duøng trí tueä ñeå nhaän ra caùi neàn taûng khoâng thay ñoåi cuûa nhöõng hình aûnh aáy, töùc maøn aûnh. Maøn aûnh vaø caùc hình aûnh thay ñoåi aáy, moät caùch naøo ñoù, «tuy hai maø moät», nhöng cuõng ñoàng thôøi cuõng «tuy moät maø hai». Lìa boû taát caû moïi hình töôùng thay ñoåi cuûa söï vaät, ta seõ nhaän ra ngay caùi baát bieán hieän dieän trong chính nhöõng caùi thay ñoåi aáy. Ñoù laø moät caùch ñeå caûm nghieäm Thieân Chuùa, moät caùch raát ñoâng phöông, luoân luoân baøng baïc trong giaùo lyù cuûa caùc toân giaùo ñoâng phöông.

Coù caûm nghieäm ñöôïc Thieân Chuùa, ta môùi thöôûng neám ñöôïc Ngaøi. Neám ñöôïc Ngaøi, ta môùi coù söùc maïnh, trí tueä, haïnh phuùc vaø giaûi thoaùt. Ñaùng tieác thay, raát nhieàu Kitoâ höõu chæ chuù troïng ñeán söï hieåu bieát, caùc tín ñieàu veà Thieân Chuùa maø khoâng tìm caùch caûm nghieäm Ngaøi. Do ñoù, ñoái vôùi nhöõng ngöôøi aáy, trong ñôøi soáng thöïc teá, tin vaø khoâng tin döôøng nhö chaúng coù gì bieán ñoåi, chaúng laøm cho ngöôøi ta neân toát laønh, thaùnh thieän vaø haïnh phuùc hôn bao nhieâu. Khoâng gaëp gôõ, caûm nghieäm vaø thöôûng neám Thieân Chuùa, ñôøi soáng taâm linh cuûa hoï trôû neân ngheøo naøn, yeáu ôùt, vì taâm linh hoï khoâng coù cuûa aên, hay khoâng aên ñöôïc nhöõng löông thöïc ñích thaät boå döôõng.

Söï soáng chæ coù moät, nhöng ñöôïc theå hieän döôùi nhieàu caáp ñoä khaùc nhau: ñôøi soáng thöïc vaät, ñôøi soáng ñoäng vaät, ñôøi soáng tình caûm, ñôøi soáng trí thöùc, vaø cao nhaát laø ñôøi soáng taâm linh. Con ngöôøi hôn con vaät ôû choã coù ñôøi soáng tình caûm vaø trí thöùc, nhöng hôn raát xa con vaät ôû choã coù theå coù ñôøi soáng taâm linh. Moãi caáp ñoä cuûa söï soáng ñeàu coù nhöõng cuûa aên rieâng bieät. Ñôøi soáng thöïc vaät vaø ñoäng vaät caàn nhöõng cuûa aên vaät chaát (nöôùc, glucid, protid, lipid, vitamine…). Ñôøi soáng tình caûm ñöôïc nuoâi baèng nhöõng caûm xuùc, taâm tình. Ñôøi soáng trí thöùc ñöôïc nuoâi baèng kieán thöùc, kinh nghieäm, suy tö… Ñôøi soáng taâm linh ñöông nhieân cuõng caàn cuûa aên rieâng bieät thích hôïp. Vaäy, taâm linh soáng baèng gì?

Ñôøi soáng taâm linh laø ñôøi soáng cuûa linh hoàn. Con ngöôøi khaùc haún con vaät ôû choã coù linh hoàn, neân chæ coù nhöõng sinh vaät töø con ngöôøi trôû leân môùi coù ñôøi soáng taâm linh. Chính nhôø coù linh hoàn maø con ngöôøi laø «hình aûnh cuûa Thieân Chuùa» (X. St 1, 26. 27). Thieân Chuùa laø «Linh» (thaàn linh), vaø linh hoàn con ngöôøi cuõng laø «linh», con ngöôøi gioáng Thieân Chuùa vaø laø hình aûnh cuûa Ngaøi veà maët naøy. Nhôø coù linh hoàn, con ngöôøi môùi coù theå tham döï vaøo söï soáng thaàn linh cuûa Thieân Chuùa, laø söï soáng Ngaøi chæ ban cho con caùi Ngaøi. Chính nhôø coù linh hoàn maø töï thaâm saâu, con ngöôøi vaãn töï nhieân höôùng veà Ngaøi, moät caùch yù thöùc hoaëc voâ thöùc, vaø chæ ñöôïc thoûa maõn khi nghæ yeân trong Ngaøi. Coù theå noùi ñôøi soáng taâm linh laø ñôøi soáng keát hieäp vôùi Thieân Chuùa, khieán ta caûm thaáy mình tan hoøa trong Ngaøi, vaø luùc ñoù, caùi toâi nhoû beù heïp hoøi cuûa mình döôøng nhö bieán maát, khieán ta khoâng coøn thaáy mình soáng nöõa, mình chæ thaáy Thieân Chuùa soáng trong mình (x. Gl 2, 20).

Ñôøi soáng taâm linh khoâng phaûi laø moät ñôøi soáng maø ngöôøi ta chæ coù theå quan nieäm ñöôïc maø thoâi. Thöïc ra, noù phaûi laø moät ñôøi soáng maø ta coù theå caûm nghieäm ñöôïc. Moät ngöôøi coù ñôøi soáng taâm linh cao vaø phong phuù coù theå caûm nghieäm ñöôïc linh hoàn mình cuõng y nhö caûm nghieäm ñöôïc theå xaùc mình. Vaø coù caûm nghieäm ñöôïc linh hoàn mình, taâm linh mình, thì môùi mong caûm nghieäm ñöôïc chính Thieân Chuùa. Khoâng ai coù theå töï haøo mình coù ñôøi soáng taâm linh doài daøo khi chính mình khoâng caûm nghieäm ñöôïc ñôøi soáng ñoù. Cuõng nhö moät ngöôøi coù ñôøi soáng trí thöùc doài daøo, thì phaûi caûm nghieäm ñöôïc mình hieåu bieát, suy tö, yù thöùc veà chính mình. Hay cuõng nhö moät ngöôøi coù ñôøi soáng tình caûm thì phaûi caûm nghieäm ñöôïc nhöõng noãi vui buoàn, thöông gheùt cuûa mình… Vì chuùng ta coù khaû naêng bieát veà mình chöù khoâng voâ yù thöùc nhö con vaät. Vaäy, chaúng leõ chuùng ta coù ñôøi soáng taâm linh thaät söï maø laïi khoâng caûm nghieäm ñöôïc noù?

Ñôøi soáng taâm linh cuûa nhieàu ngöôøi chæ ôû daïng «haït», chöa naûy maàm thaønh «caây» ñöôïc, nghóa laø vaãn ôû daïng tieàm naêng (in potentia), chöù chöa ôû daïng hieän theå (in actu). Haït ñoù chính laø caùi toâi yù thöùc cuûa ta, laø caùi toâi ích kyû cuûa ta. Caùi toâi ñoù chính laø caùi haït coù theå naûy maàm ñeå phaùt sinh ra ñôøi soáng taâm linh. Vaø bí quyeát ñeå laøm cho haït ñoù naûy maàm laø noù phaûi «cheát» ñi, nhö Ñöùc Gieâsu coù noùi: «Haït luùa ñöôïc gieo vaøo loøng ñaát neáu khoâng cheát ñi, noù vaãn chæ laø haït luùa, coøn neáu cheát ñi, noù môùi sinh ñöôïc nhieàu haït khaùc» (Ga 12, 24). Thaät vaäy, neáu ta khoâng ñeå cho caùi toâi ích kyû cuûa ta nhoû beù vaø cheát ñi, thì haït gioáng taâm linh cuûa ta khoâng theå naûy maàm vaø phaùt trieån ñöôïc. Neáu ta yeâu caùi toâi cuûa mình quaù, chæ muoán noù ñöôïc tröông phình ra laán aùt caû tha nhaân, chaéc chaén ñôøi soáng taâm linh cuûa ta raát ngheøo naøn, queø quaët: «Ai yeâu quí maïng soáng mình thì seõ maát, coøn ai coi thöôøng maïng soáng mình ôû ñôøi naøy, thì seõ giöõ laïi ñöôïc cho söï soáng ñôøi ñôøi» (Ga 12, 25). Giöõa Ñöùc Kitoâ ôû trong toâi - töùc söï soáng thaàn linh trong toâi - vôùi «caùi toâi» cuûa toâi luoân luoân coù söï tæ leä nghòch vôùi nhau: «Ngöôøi phaûi lôùn leân, coøn toâi phaûi nhoû ñi» (Ga 3, 30). Neáu toâi coi «caùi toâi» cuûa mình lôùn quaù, aét nhieân Ñöùc Kitoâ trong toâi phaûi nhoû ñi. Nhö vaäy, caùi caûn trôû ñôøi soáng taâm linh cuûa ta naåy maàm vaø phaùt trieån, chính laø caùi toâi ích kyû cuûa ta. Laøm cho caùi toâi ñoù nhoû laïi, cheát ñi, thì Ñöùc Kitoâ môùi sinh ra vaø «thaønh hình trong taâm hoàn ta» (Gl 4, 19).

Ñoù quaû laø moät quaù trình giaùc ngoä vaø loät xaùc. Vaø keå töø ñaây, Ñöùc Kitoâ trôû thaønh cuûa aên caàn thieát nuoâi döôõng ñôøi soáng taâm linh cuûa ta.

Chuùng ta khoâng neân hieåu Ñöùc Kitoâ theo kieåu nhöõng ngöôøi ñoàng laøng vôùi Ngaøi ñaõ hieåu. Hoï hieåu Ñöùc Kitoâ moät caùch raát cuï theå vaø phieán dieän: laø ngöôøi coù teân Gieâsu, con oâng Giuse vaø baø Maria, cuøng soáng ôû laøng Nazareùt vôùi hoï vaø nhö hoï (x. Mt 13, 55-56). Neáu ta hieåu Ñöùc Gieâsu nhö theá thì quaû khoâng sai, nhöng moät Ñöùc Kitoâ nhö theá chaúng ích lôïi gì cho ta, gioáng nhö Ngaøi chaúng laøm ñöôïc gì cho daân laøng cuûa Ngaøi khi hoï quan nieäm veà Ngaøi nhö theá. Ta phaûi thaáy Ngaøi laø moät thöïc taïi «töø Trôøi xuoáng» (Ga 8, 23; 6, 38), khoâng phaûi laø ngöôøi «thuoäc veà theá gian naøy» (Ga 8, 23), nghóa laø moät thöïc taïi taâm linh caàn phaûi ñöôïc noäi taâm hoùa nôi moãi ngöôøi. Coù nhö theá, Ngaøi môùi trôû thaønh cuûa aên nuoâi döôõng ñôøi soáng taâm linh ñöôïc, vì cuûa aên phaûi laø taâm linh môùi nuoâi döôõng taâm linh ñöôïc.

Cuûa aên taâm linh ôû ñaây, töùc Ñöùc Kitoâ, khoâng phaûi chæ laø moät con ngöôøi caù bieät naøo ñoù, maø laø moät vò Thieân Chuùa toaøn naêng, toaøn thieän, ñaày yeâu thöông, ñaày söùc maïnh. Bieán Ngaøi thaønh cuûa aên, hay «aên» Ngaøi, coù nghóa laø laø noäi taâm hoùa Ngaøi, bieán Ngaøi thaønh taâm linh cuûa ta, thaønh noäi taâm cuûa ta, thaønh söï soáng cuûa ta, ñeå ta khoâng coøn thaáy ta soáng, suy nghó, noùi naêng, haønh ñoäng nöõa, maø laø thaáy Ngaøi soáng, suy nghó, noùi naêng, haønh ñoäng trong ta (x. Gl 2, 20). Vaø haønh vi «aên» Ngaøi ôû ñaây laø moät haønh vi cuûa yù thöùc, cuûa trí tueä, chöù khoâng phaûi laø «nuoát vaøo buïng». Nghóa laø luoân luoân yù thöùc Ngaøi soáng trong ta, ñang haønh ñoäng trong ta, ñang bieán ñoåi ta. «AÊn» Ngaøi, chính laø laáy Ngaøi laøm leõ soáng, ñeå Ngaøi chieám troïn «baàu trôøi yù thöùc» cuûa ta.

Vaø sau moät quaù trình ñöôïc nuoâi döôõng baèng löông thöïc taâm linh aáy, caùi toâi ích kyû cuûa ta caøng ngaøy caøng ñöôïc thay theá daàn daàn baèng «chaát Ngaøi», hay «tính Kitoâ», ñaày yeâu thöông, vò tha, phuïc vuï. Söï soáng töï nhieân ñaày khieám khuyeát cuûa ta ñöôïc thay theá daàn daàn baèng söï soáng sieâu nhieân toaøn haûo cuûa Ngaøi. Vaø ta caøng ngaøy caøng ñöôïc tham döï vaøo tính chaát toaøn naêng toaøn thieän, vaøo tình thöông vaø söùc maïnh cuûa Ngaøi. Söï soáng ñôøi ñôøi, theo moät nghóa naøo ñoù, chính laø ñôøi soáng taâm linh maø Ñöùc Gieâsu höùa ban, phaùt xuaát töø söï «aên thòt vaø uoáng maùu Ngaøi», ñöôïc hieåu theo nghóa taâm linh chöù khoâng chæ ñöôïc hieåu theo nghóa theå xaùc nhö nhöõng ngöôøi Nazareùt thôøi xöa ñaõ hieåu.

Tình yeâu ñöôïc nuoâi döôõng baèng nhöõng gaëp gôõ, nhöõng töông quan thaân maät giöõa hai ngöôøi, baèng söï hy sinh, baèng nhöõng bieåu loä tình yeâu qua cöû chæ, aùnh maét, lôøi noùi… Tình yeâu seõ giaûm hay maát ñi khi thieáu nhöõng «löông thöïc» ñoù, hoaëc traùi laïi seõ taêng leân vaø sinh hoa keát traùi neáu ñöôïc nuoâi döôõng ñaày ñuû baèng nhöõng «löông thöïc» ñoù. Töông töï, ñôøi soáng taâm linh hay söï soáng thaàn linh cuõng phaûi ñöôïc nuoâi döôõng baèng «löông thöïc» rieâng cuûa noù. Söï soáng thaàn linh laø söï soáng cuûa chính Thieân Chuùa vaø xuaát phaùt töø chính Thieân Chuùa. Vì theá noù phaûi ñöôïc nuoâi döôõng baèng chính Thieân Chuùa, hay cuï theå hôn, baèng söï gaëp gôõ thaân maät vôùi Thieân Chuùa. Söï gaëp gôõ aáy chính laø baûn chaát cuûa caàu nguyeän. Vì theá, noùi moät caùch khaùc, caàu nguyeän laø löông thöïc nuoâi döôõng ñôøi soáng taâm linh con ngöôøi.

Nhöng ñeå coù theå thaät söï nuoâi döôõng ñôøi soáng taâm linh, thì caàu nguyeän phaûi laø söï gaëp gôõ ñích thöïc vôùi Thieân Chuùa. Nhöng, muoán gaëp gôõ Thieân Chuùa thì tröôùc heát phaûi «coù duyeân» vôùi Ngaøi, nhö tinh thaàn cuûa caâu: «Höõu duyeân thieân lyù naêng töông ngoä, voâ duyeân ñoái dieän baát töông phuøng», nghóa laø ta phaûi moät caùch naøo ñoù ñoàng caûm vôùi Ngaøi. Khi noùi chuyeän vôùi moät ngöôøi ñoàng caûm vôùi ta, ta caûm thaáy coù söï gaëp gôõ thaät söï. Coøn khi noùi chuyeän vôùi moät ngöôøi quan nieäm, suy nghó, chuû tröông khaùc haún ta, ta thaáy khoù noùi chuyeän, vaø neáu cöù coá noùi chuyeän, thì chæ ñi ñeán caõi loän, tranh chaáp, chöù khoâng nhaát trí vôùi nhau ñöôïc. Nhö vaäy, «coù duyeân» hay «ñoàng caûm» vôùi Thieân Chuùa nghóa laø gì?

Thaùnh Gioan cho bieát: «Tình yeâu baét nguoàn töø Thieân Chuùa. Phaøm ai yeâu thöông thì ñaõ ñöôïc Thieân Chuùa sinh ra. Ai khoâng yeâu thöông thì khoâng bieát Thieân Chuùa, vì Thieân Chuùa laø tình yeâu» (1 Ga 4, 7-8). Thaùnh nhaân cho thaáy, chæ nhöõng ai coù tình yeâu, nhöõng ai bieát yeâu thöông moïi ngöôøi baèng moät tình yeâu vò tha, phoå quaùt, thì môùi laø ngöôøi ñoàng caûm vôùi Thieân Chuùa. Chæ nhöõng ngöôøi ñoù môùi coù theå gaëp ñöôïc Thieân Chuùa. Vì theá, neáu baûn chaát cuûa caàu nguyeän laø gaëp gôõ Thieân Chuùa, thì chæ nhöõng ai bieát yeâu thöông môùi coù theå caàu nguyeän ñuùng nghóa ñöôïc. Vaø tình yeâu ñoøi hoûi ta phaûi ra khoûi chính mình, bôùt quan taâm ñeán mình, ñeå coù khaû naêng ñeán vôùi tha nhaân, löu taâm ñeán haïnh phuùc hay ñau khoå cuûa hoï, ñeán nhöõng nhu caàu vaø mong öôùc cuûa hoï, ñeå laøm cho hoï neân toát vaø haïnh phuùc hôn.

Nhö theá, ñieàu kieän tieân quyeát ñeå coù theå caàu nguyeän, gaëp gôõ Thieân Chuùa, vaø nuoâi döôõng ñôøi soáng taâm linh, laø phaûi coù tình yeâu. Vì theá, muoán cho ñôøi soáng taâm linh cuûa mình vöõng maïnh, phaûi thöïc taäp ñöùc meán, theå hieän nhöõng ñaëc tröng cuûa ñöùc meán trong ñôøi soáng cuûa mình: «Ñöùc meán thì nhaãn nhuïc, hieàn haäu, khoâng ghen töông, khoâng veânh vang, khoâng töï ñaéc, khoâng laøm ñieàu baát chính, khoâng tìm tö lôïi, khoâng noùng giaän, khoâng nuoâi haän thuø, khoâng möøng khi thaáy söï gian aùc, nhöng vui möøng khi thaáy ñieàu chaân thaät. Ñöùc meán tha thöù taát caû, tin töôûng taát caû, chòu ñöïng taát caû» (1 Cr 13, 4-7). Khoâng coù tình yeâu hay ñöùc meán, ngöôøi ta khoâng theå gaëp gôõ Thieân Chuùa, vaø do ñoù, khoâng theå phaùt trieån ñôøi soáng taâm linh ñöôïc.