Mỗi ngày một câu chuyện
Frère Phong, fsc. - Nhà La San Việt Nam - San Jose
LƯU ĐÀY HAY RẮC GIEO?
Sau khi vua Sa-lo-mon băng hà vào năm 930 trước công nguyên, nước Do Thái bị
chia làm hai. Miền bắc gọi là It-ra-en, miền nam gọi là Giu-đê-a.
Vào năm 587 t.c.n., đoàn quân xâm lược Babylon của hoàng đế Nebuchadnezzar, tiến
vào thủ đô Giê-ru-sa-lem, tàn phá Đền Thờ. Kể từ ấy, vương quốc miền nam bị xóa
tên trên bản đồ chính trị thế giới. Dân Do Thái tản mác khắp nơi. Cũng kể từ đó,
người Do Thái dần dần ư thức ra rằng Gia-vê Thiên Chúa không phải chỉ ngự trong
nơi Thánh Cực Thánh ở Đền Thờ Giê-ru-sa-lem mà thôi, nhưng Thiên Chúa hiện diện
khắp mọi nơi, Thiên Chúa luôn ở với Dân Ngài ngay ở nước ngoài (E-dê-ki-en 11:
16).
Họ vẫn là Dân Chúa, vẫn là người Do thái, tuy họ không c̣n lên Đền Thờ hằng năm,
nếu họ sống Giao Ứớc của Ngài. Điều kiện để thành người Do Thái không c̣n bị cột
vào một mănh đất, một toà nhà, cho dù ṭa nhà ấy là Đền Thờ đi chăng nữa, mà là
ở chỗ sống Giao Ước, sống Lời "Shema Israel":
"Hăy nghe đây, hỡi It-ra-en, Gia-vê là Thiên Chúa của chúng ta, và chỉ có Gia-vê.
Hăy yêu mến Gia-vê Thiên Chúa ngươi với hết con tim, với hết hồn sống, với hết
sức lực." (Đệ Nhị Luật 6: 4)
Họ đă thành lập những hội đường-synagogue-để quy tụ bên nhau, giúp nhau cử mừng
Lời Chúa, Giao Ước của Gia-vê. Họ đă thay những nghi lễ ở Đền Thờ bằng những bữa
ăn thánh tổ chức ngay tại nhà, trong gia đ́nh. Họ cử mừng Đại Lễ Vượt Qua -
Pasch - ngay trong gia đ́nh bằng bữa tiệc Seder. Chúa Giê-su sau này sẽ dùng bữa
tiệc Seder để lập Phép Thánh Thể, nguồn gốc của thánh lễ chúng ta bây giờ.
Hội Đường-synagogue, và nhất là các nghi lễ tôn giáo cử mừng ngay trong gia đ́nh
đă giúp dân Do Thái sống Giao Ước, giữ vững chân tính của ḿnh, cùng truyền giáo
cho cư dân các nước nơi họ đang sống. Cũng kể từ dạo ấy người Do Thái ít dùng
đến từ ngữ tiêu cực Lưu Đày-exile, và tự gọi ḿnh là Diaspora Jews-Người Do Thái
Rắc Gieo hay Được Gieo Đi. Tiếng Hy lạp Diaspora có nghiă là rắc gieo, được vung
văi gieo đi (Gioan 7: 35; Gia-cô-bê 1: 1; 1 Phê-rô 1: 1). Một số dịch giả người
Việt chúng ta chuyển dịch Diaspora Jews thành "Kiều Bào Do Thái", "Do Thái Kiều"
hay "Người Do Thái Hải Ngoại".
***
Biến cố 75 cũng đă tung người Việt chúng ta ra khắp năm châu. Chúng ta muốn ḿnh
là ai? Là người Việt lưu đày, Việt kiều, hay người Việt rắc gieo? Là ai chăng
nữa, bài học của người "Do Thái Diaspora" vẫn khiến ḿnh suy nghĩ.
Hội đường, và nhất là gia đ́nh, là những phương thế hữu hiệu để sống di sản Việt
Nam, để giữ vững chân tính Việt Nam, và để góp phần xây dựng xă hội nơi ḿnh đă
được Chúa Quan Pḥng gieo rắc đến. Ngay từ thời Chúa Giê-su số người "Do Thái
Diaspora" đă đông hơn số người Do Thái sống trên mảnh đất Ca-na-an. Và ngày nay,
tuy người "Do Thái Diaspora" ở Mỹ không tổ chức St. Patrick Day Parade rầm rộ ở
New York, hay Cinco De Mayo náo nhiệt ở California, nhưng ảnh hưởng của họ trên
đời sống chính trị, kinh tế của Hoa Kỳ và Trung Đông thật lớn lao.
Hỡi người bạn trẻ Việt Nam thân thương, Việt Nam không phải chỉ là mănh đất cong
cong h́nh chữ S mà thôi, nhưng c̣n ở ngay trong tim bạn, trong hồn bạn. Xin bạn
đừng đánh mất! Hăy dấn thân phục vụ cộng đồng với con tim Việt Nam, với hồn Việt
Nam. Hăy can đảm chấp nhận những khiếm khuyết của văn hóa Việt, để tránh, và
nhất là để làm cho đẹp hơn. Hăy sung sướng về những ưu điểm của văn hóa Việt, để
giữ vững, phát huy, và chia sẻ với người bản xứ. Hăy nói thông thạo tiếng Anh,
tiếng Pháp, nhưng cũng hăy cố gắng nói, đọc và viết tiếng Việt cho giỏi.
Hăy noi gương Thánh Phao-lô, một công dân-có quốc tịch-Rô-ma, sinh trưởng ở
ngoài nước Do Thái, nói và viết thông thạo tiếng Hy-Lạp, nhưng luôn tự hào ḿnh
là người Do Thái: "Tôi chịu cắt b́ ngày thứ tám, thuộc ḍng dơi It-ra-en, họ
Ben-gia-min, là người Híp-ri, con của người Híp-ri" (Phi-líp-phê 3: 5).
Lạy Chúa, con cám ơn Chúa đă cho con là người Việt Nam, con của người Việt Nam.
-Cầu nguyện
-Quyết tâm
-Dấn thân