1. LOÁI SOÁNG SIEÂU THÒ

Tröôùc teát moät tuaàn, ñöôøng phoá Saøi Goøn vaãn chöa nhoän nhòp, maëc duø caùc chôï teát, chôï hoa ñaõ khai tröông. Moät chò coâng nhaân baûo: "Giaùp teát laõnh löông, laõnh thöôûng roài ñi saém teát luoân, chæ vieäc mua veà xaøi". Maø ñuùng thaät nhö vaäy, chaúng rieâng gì mình chò, maø ña soá daân ta baây giôø nhö vaäy, cöù duøng caùi coù saün. Maëc duø ai cuõng bieát caùi coù saün laém khi khoâng hôïp yù mình. Nhieàu khi caùi mình chaúng öa thích gì, nhöng thaáy ngöôøi ta mua nöôøm nöôïp laø mình cuõng mua theo.

Tröôùc hoâm xa Saøi Goøn, anh Phong, moät tieáp vieân haøng khoâng taâm söï: "Cuoäc soáng baây giôø raát khoù xöû! Nhöõng ñieàu toát, ñieàu xaáu cuõng raát roõ raøng, nhöng heã mình laøm ñieàu toát ñeàu bò ngöôøi ta nhìn nhö ñoäng vaät laï naøo môùi xuaát hieän". Coù theå moät neáp soáng duøng toaøn nhöõng haøng mua saün, mua toaøn nhöõng thöù ngöôøi khaùc thích ñaõ aûnh höôûng caû leân haønh vi luaân lí.

Moät coâ keá toaùn keå: "Ngheà cuûa em baây giôø phaûi laøm theo yù cuûa chuû, khoâng theå töï yù laøm theo nhöõng gì mình ñaõ ñöôïc hoïc". Moät ngöôøi baïn cuûa toâi ôû Haø Noäi cuõng noùi :"Laøm khaùc hoï laø maéc vaï ngay!". Nghe nhöõng taâm tình ñoù, toâi caûm thaáy ñang coù sôïi daây naøo ñoù thu heïp töï do laïi. Con ngöôøi baét ñaàu phaûi haønh ñoäng, choïn löïa theo ñoøi buoäc, maø keát cuïc cuûa ñoøi buoäc naøy chæ laø moät chuùt an toaøn thoûa hieäp, neân loøng vaãn canh caùnh lo aâu vaø löông taâm baét ñaàu choän roän.

Loái soáng sieâu thò ñang taïo ra moät nhòp soáng nhanh giaû taïo, ñeå che ñi moät söï thaät hieân ngang ñöôïc baøy ra do neáp soáng khoâng coù chuaån möïc chaéc chaén, maø chæ coù hieäu quaû taïm thôøi, tröôùc maét.

2. LOÁI SOÁNG CHAY TÒNH

Chính Chuùa Gieâsu daïy: "Khi boá thí, ñöøng cho tay traùi bieát vieäc tay phaûi laøm" (Mt 6,3); "Khi caàu nguyeän, haõy vaøo phoøng, ñoùng cöûa laïi vaø caàu nguyeän cuøng Cha cuûa anh, Ñaáng hieän dieän nôi kín ñaùo" ( Mt 6,6); " Khi aên chay, neân röûa maët cho saïch, chaûi ñaàu cho thôm, ñeå khoâng ai thaáy anh aên chay ngoaïi tröø Cha cuûa anh" (Mt 6, 17-18).

Toaøn boä loái soáng ngaøy chay tònh höôùng veà Cha, khoâng höôùng veà ai khaùc. Coù moät laàn toâi hoûi ngöôøi baïn Tin laønh: "Anh ra beán xe noùi lôøi Chuùa cho khaùch boä haønh, roài bò ngöôøi ta löôøm nguyùt, anh khoâng maéc côõ sao?", ngöôøi baïn aáy traû lôøi raát thoaûi maùi: "Toâi bieát Ñöùc Chuùa Trôøi vui laø toâi laøm!".

3. LOÁI SOÁNG CUÛA NGÖÔØI LÖÕ HAØNH

Thaùnh Phaoloâ noùi: "Queâ höông chuùng ta ôû treân trôøi vaø chuùng ta noùng loøng mong ñôïi ngaøy Chuùa GIEÂSU KITOÂ töø trôøi ñeán cöùu chuùng ta" (Pl 3, 20), neân moïi ngöôøi Kitoâ höõu ñeàu bieát coõi naøy laø nôi soáng taïm. Tuy raát yeâu thöông cuoäc soáng naøy, raát traân troïng caùc giaù trò nhaân sinh, nhöng khoâng bao giôø ngöôøi Kitoâ höõu xem noù laø ñích ñeán cuoái cuøng. Do ñoù taát caû chuùng ta laø nhöõng ngöôøi ñang treân ñöôøng.

Ngöôøi ñi ñöôøng, coù leõ neân nhôù, vaø ñöøng bao giôø queân, mình ñang ñi veà ñaâu. Chuùng ta ñi veà nhaø Cha, neân moïi chuaån möïc ñeå phaán ñaáu, ñeå noi theo khoâng theå coù ôû nôi khaùc ngoaøi Cha. Haõy öôùc ao söï giaøu sang nhö Cha laø Chuùa trôøi ñaát, haõy kì voïng uy voïng cuûa Cha laø Ñaáng muoân daân toân thôø. Ñöøng mong coù ñuû ñieåm ñeå laøm luaän vaên toát nghieäp baèng caùch quay coùp nhö ngöôøi ngoài beân caïnh, ñöøng mong coù chieác Future ñi vi vuùt treân ñöôøng phoá baèng caùch im laëng tröôùc moät söï thaät xaáu xa phaûi leân tieáng. Neáu chuùng ta laáy ñieåm cao hay chieác xe Future laøm muïc tieâu phaán ñaáu thì caùch naøo ñoù, nhöõng thöù aáy ñaõ ñöôïc Thieân Chuùa nhaän lôøi roài.

Ngöôøi ñi ñöôøng cuõng gaëp nhöõng caûn trôû phaûi vöôït qua, maø nhöõng caûn trôû lôùn nhaát laïi laø nhöõng tính xaáu, nhöõng moái quan heä khoâng laønh maïnh. Nghóa laø moãi khi laøm vieäc ñoù vaø gaëp ngöôøi ñoù thì nguy cô phaïm toäi taêng leân. Chuùng ta chæ coù theå vöôït qua nhöõng trôû ngaïi naøy baèng caùch hy sinh khoâng laøm vieäc xaáu nöõa, hy sinh nhöõng moái quan heä khoâng haïnh phuùc aáy. Thieân Chuùa seõ coù caùch laøm cho chuùng ta coù nhöõng moái töông quan môùi mang laïi haïnh phuùc thaùnh thieän thöïc söï. Chính Chuùa Gieâsu seõ laø moái töông quan tuyeät haûo ñaàu tieân Thieân Chuùa ban cho chuùng ta.

Ngöôøi ñi ñöôøng khoâng theå khoâng naïp naêng löôïng. Nguoàn naêng löôïng ñoù laø tình yeâu, laø chính Chuùa Thaùnh Thaàn. Neáu khoâng coù ñöôïc söùc maïnh cuûa tình yeâu, chuùng ta chaúng daùm hy sinh ñieàu gì, ngay caû nhöõng loãi laàm, xaáu xa. Neáu khoâng coù tình yeâu, chuùng ta seõ khoâng ñuû söùc höôùng ñeán muïc tieâu cao vôøi laø ñaém mình trong suoái tình yeâu laø ñoïc Kinh Thaùnh vaø caàu nguyeän haøng ngaøy. Vieáng Thaùnh Theå vaø chòu leã thöôøng xuyeân, giao hoøa vôùi Thieân Chuùa vaø tha nhaân nhôø Chuùa Gieâsu.

Nhöõng ñieàu naøy khoâng bao giôø coù ñöôïc baèng söï hieåu bieát, maø chæ ñöôïc nhôø daán thaân thöïc hieän. Cô hoäi ñaõ ñeán, coù leõ chuùng ta khoâng trì hoaõn ñöôïc nöõa.

TIA SAÙNG

Töï do chæ laø moät cô hoäi kieåm ñieåm laïi baûn thaân.
Cleâmenceau

Moät ñònh nghóa veà töï do quaù ngaén goïn, nhöng noù cho ta khaùm phaù thaáy moät khía caïnh: toâi khoâng phaûi laø moät roâboâ ñaët treân ñöôøng raày voâ taän, khoâng theå döøng laïi, cuõng khoâng theå ñoåi höôùng… Traùi laïi, töï do cho toâi ngöøng laïi, kieåm soaùt maùy moùc, xem xeùt giaáy ñi ñöôøng, ñoåi höôùng ñi neáu thaáy mình laïc loái, noùi goïn nghóa laø ñònh taâm laïi, duø cho moïi söï moïi vaät bieán chuyeån nhanh choùng tröôùc maét toâi… Toâi coù phaûi laø moät roâboâ maø ngöôøi khaùc muoán sai khieán ñi ñaâu thì ñi chaêng? Ñoù chính laø hoaøn caûnh cuûa moät caäu thanh nieân bò baêng nhoùm cuûa mình keàm keïp, laø hoaøn caûnh cuûa moät coâ gaùi bò baøn tay cuûa keû ñam meâ coi nhö moät thöù ñoà chôi… Toâi coøn coù ñuû töï do ñeå döøng laïi, 10 phuùt moãi ngaøy vaø kieåm ñieåm baûn thaân khoâng?

Laø buïi ñöôøng, cuoán theo chieàu gioù, Laø vaät dô leûn vaøo khaép choán khaép nôi, Ai cuõng tìm caùch lau chuøi cho saïch.
Tro laø caùi gì coøn laïi ñoù, Khi taát caû ñaõ chaùy tieâu tan,
Laø ñoâ thò hoang taøn, Vì nhöõng keû saùt nhaân ñaõ phaùt ñieân noåi löûa;
Laø moái tình baèng höõu hoâm nay khoâng coøn nöõa, Vì tính ích kyû cuûa ñoâi baïn coá tri;
Laø tình yeâu cuûa ñoâi vôï choàng, Ñaõ tan vôõ vì thoùi kieâu caêng trong loøng anh, trong loøng chò
Laø veû ñeïp cuûa ngaøy naøo, Nay trôû thaønh naém tro taøn laïnh leõo
Tro laø caùi gì coøn laïi ñoù, Khi nieàm hy voïng cuûa ta bò tieâu tan.
Laø caùi gì chung cuoäc coøn laïi ñoù, Khi kieáp soáng cuûa ta ñeán hoài keát lieãu.

Theá con ngöôøi laø gì?
Con ngöôøi khoâng theå laøm ñöôïc chi, Maø moät ngaøy kia laïi chaúng thaønh tro buïi.
Tro taøn laø daáu hieäu cho thaáy ta beù nhoû, Döùt khoaùt khoâng theå laøm ñöôïc chi, Ñeå coù cô may toàn taïi.
Ña-vít, vua Ít-ra-en, Tay anh huøng haøo kieät, Ñöông luùc tuoåi xuaân, nhaän bieát mình toäi loãi, Ñaõ raéc tro leân ñaàu.
Vua thaùnh Lu-y, thaáy mình saép cheát, Ñaõ baûo gia nhaân khieâng ñaët naèm treân tro, Ñeå ñi ngheânh ñoùn Chuùa.
Tro baùm vaøo thaân theå, Nhö lôùp buøn dô:
Coù ai coøn nhaän ra ñoù laø vua nöõa! Coøn ñaâu vaøng baïc, coøn ñaâu quyeàn theá! Coøn gì loâi cuoán, coøn gì treû trung!
Khi lôùp sôn haøo nhoaùng ñaõ rôi roài, Thì coøn laïi con ngöôøi thoâi, Vôùi toäi loãi vaø yeáu ñuoái, Chôø Chuùa ñeán thanh taåy,
Goät röûa cho saïch moïi veát dô, Vaø ñöa vaøo döï tieäc.
(Coøn tieáp)

Taùc giaû: Charles Singer