MÖØNG LEÃ THIEÂN CHUÙA BA NGOÂI

Coù moät luùc naøo ñoù, nhöõng quan heä cuûa ta vôùi moïi söï boãng ñoåi tính caùch, töø maâu thuaãn thuø nghòch bieán thaønh caûm thoâng vaø töï do. Ñuùng laø ngöôøi ta ôû ñôøi thöôøng bò giôùi haïn vaø coâng phaù baèng bao nhieâu caùch. Thieân nhieân coù khi ñoàng nghóa vôùi gai goùc, ñoùi khaùt, vaø noïc ñoäc. Con ngöôøi vaø xaõ hoäi nhieàu khi ñoàng nghóa vôùi boùc loät, taøn aùc, aên mieáng traû mieáng. Söï soáng bò boùc loät ñuû maët. Theá roài töï nhieân moïi söï ñoåi thay, ta thaáy mình hoaø bình vôùi ñôøi. Gaùnh naëng ñöôïc caát ñi. Caû nhöõng thieáu thoán ñau buoàn cuõng trôû neân coù yù nghóa. Nguyeân nhaân laø vì ta ñaõ töø thaân phaän moät keû bò ñoïa ñaøy bieán thaønh ngöôøi con trong nhaø. Trôøi ñaát naøy laø nhaø. Theá giôùi nay laø gia ñình. Ta laø ñöùa con ôû trong nhaø cuûa Cha, ung dung an toaøn : "Cha ôi, Cha ôû treân trôøi" (Mt 5,9).

Coù ai ñoù ñaõ ñeán vaø maïc khaûi cho ta ñieàu ñoù raèng Trôøi baûn chaát laø Cha. "Nhöõng ai ñoùn nhaän Ngöôøi, thì Ngöôøi ban cho hoï quyeàn laøm con Thieân Chuùa, aáy laø cho nhöõng keû tin vaøo Danh Ngöôøi…

Vaø Lôøi ñaõ thaønh xaùc phaøm, vaø ñaõ löu truù nôi chuùng ta, vaø chuùng ta ñaõ ñöôïc chieâm ngaém vinh quang cuûa Ngöôøi, vinh quang nhö cuûa Con Moät töï nôi Cha, traøn ñaày ôn nghóa vaø söï thaät…

Thieân Chuùa, khoâng ai ñaõ thaáy bao giôø : Con Moät, Ñaáng ôû nôi cung loøng Cha, chính Ngöôøi ñaõ thoâng tri" (Ga 1,14-18).

Nhìn ra chaân lyù aáy, haïnh phuùc aáy, ta ñaõ ñöôïc Thaùnh Thaàn ôû trong loøng: "Loøng meán cuûa Thieân Chuùa ñaõ ñöôïc ñoå xuoáng loøng ta nhôø bôûi Thaùnh Thaàn Ngaøi ñaõ ban cho ta" (Rm 5,5)… "Anh em ñaõ chòu laáy Thaàn Khí cuûa haøng nghóa töû, nhôø ñoù ta keâu leân: Abba, Cha ôi! Chính Thaàn Khí chöùng thöïc cho thaàn hoàn ta raèng: ta laø con caùi Thieân Chuùa; maø neáu laø con, thì cuõng laø keû thöøa töï, thöøa töï cuûa Thieân Chuùa, vaø ñoàng thöøa töï vôùi Ñöùc Kitoâ" (Rm 8,15-17)… "Cuõng vaäy Thaàn Khí ñôõ ñaàu caûnh yeáu heøn cuûa ta. Vì caàu xin theá naøo cho phaûi ta naøo coù bieát. Song chính Thaàn Khí chuyeån caàu cho ta, baèng nhöõng tieáng reân khoân taû. Nhöng Ñaáng ñoù thaáu loøng daï bieát höùng cuûa Thaàn Khí, (bieát raèng) Thaàn khí chuyeån caàu cho caùc thaùnh raäp theo yù Thieân chuùa" (Rm 8,26-27).

Vaãn bieát ñöôøng ñi coøn daøi laém, coøn gian nan, nhöng xin daâng lôøi Taï ôn, vì chaân trôøi tröôùc maét ñang saùng leân "AÂn suûng cuûa Chuùa Gieâsu, loøng meán cuûa Chuùa Cha, vaø söï hieäp thoâng cuûa Thaùnh Thaàn", Ba Ngoâi trong moät Thieân Chuùa duy nhaát.

VUÕ

Trong thö EÂpheâsoâ, Thaùnh Phaoloâ ñaõ nhaéc ñeán Thaùnh Thaàn hay Thaàn Khí ñeán chín laàn. Trong ñoù, caâu 1,17 chæ nhaéc ñeán "Thaàn khí khoân ngoan" – moät trong baûy ôn cuûa Chuùa Thaùnh Thaàn, coøn taùm laàn kia chæ nhaéc ñeán ngoâi vò Thaùnh Thaàn.

ÔÛ chöông 1, taùc giaû thö EÂpheâsoâ nhaéc ñeán Thaùnh Thaàn nhö laø keát quaû cuûa loøng xoùt thöông cuûa Thieân Chuùa vaø cuûa bí tích Thaùnh taåy "töø coõi trôøi, Ngöôøi ñaõ thi aân giaùng phuùc cho ta höôûng muoân vaøn ôn phuùc cuûa Thaùnh Thaàn" (1,3). Nhöõng aân hueä naøy khoâng phaûi do con ngöôøi ñaõ laøm gì neân ñaùng nhaän, maø chæ ñôn giaûn laø vì Thieân Chuùa muoán thi aân, muoán ban cho nhöõng con ngöôøi maø Ngöôøi ñaõ tuyeån choïn, töùc laø nhöõng ngöôøi tin: "Moät khi ñaõ tin, anh em ñöôïc ñoùng aán Thaùnh Thaàn" ( 1,13).

Nhö vaäy, moät khi con ngöôøi ñaõ tin nhaän Chuùa Gieâsu laø Chuùa baèng caùch laõnh nhaän pheùp röûa thì chính Thaùnh Thaàn ñaõ hieän dieän. Söï coù maët cuûa Thaùnh Thaàn tieáp tuïc laø nguyeân do keùo aân phuùc xuoáng treân ngöôøi ñoù. Do ñoù: "Thaùnh Thaàn laø baûo chöùng phaàn gia nghieäp" cuûa nhöõng ngöôøi tin. Nghóa laø khi thaáy Thaùnh Thaàn hieän dieän, ngöôøi Kitoâ höõu bieát chaéc Thieân Chuùa tín trung seõ thöïc hieän lôøi höùa cuûa mình vôùi toå phuï loaøi ngöôøi vaø ñoù cuõng chính laø daáu hieäu ôn cöùu ñoä xuaát phaùt töø Ñöùc Gieâsu, Chuùa chuùng ta.

ÔÛ caùc chöông 3 vaø 4, taùc giaû thö  EÂpheâsoâ noùi ñeán giaù trò cuï theå cuûa Thaùnh Thaàn trong ñôøi soáng cuï theå cuûa coäng ñoaøn EÂpheâsoâ, laø Ñaáng giuùp maïnh meõ vaø hieäp nhaát. Sau khi nhaän dieän nhöõng khoù khaên cuûa coäng ñoaøn (X, chöông 2) Thaùnh Phaoloâ lôùn tieáng caàu nguyeän: "Nguyeän xin Chuùa Cha, ban cho anh em ñöôïc cuûng coá maïnh meõ nhôø Thaàn Khí cuûa Ngaøi" (3,16). Nhö vaäy, khoù khaên ñang taán coâng vaøo coäng ñoaøn khoâng thuaàn tuùy laø khoù khaên vaät chaát, maø thaät ra ñaây laø moät khoù khaên veà ñöùc tin vaø taâm linh. Thaùnh Phaoloâ nhaéc ñeán "aùc thaàn". Do ñoù chæ coù troâng caäy vaøo Thaàn Khí cuûa Thieân Chuùa nôi Ñöùc Kitoâ, ñôøi soáng ñöùùc tin cuûa ngöôøi tín höõu môùi ñöôïc cöùu vaõn, chöù khoâng theå cuûng coá ñöùc tin baèng nhöõng noã löïc töï thaân hay thoùi quen ñaïo ñöùc. Ngay vieäc hieäp nhaát trong coäng ñoaøn cuõng phaûi nhôø ñeán Thaùnh Thaàn. "Anh em thieát tha duy trì söï hieäp nhaát maø Thaàn Khí mang laïi" (4,3). Ñaây laø moät maïc khaûi chöù khoâng döøng laïi ôû moät ñuùc keát kinh nghieäm khoân ngoan cuûa con ngöôøi. Do ñoù coäng ñoaøn Kitoâ höõu moãi khi coù xung ñoät, chia reõ, ñöøng ai coá mang lyù ñuùng lyù sai ra ñeå giaûi quyeát, ñöøng ai töï cho mình laø moät khuoân maãu lyù töôûng ñeå söûa daïy ngöôøi khaùc, nhöng haõy caäy vaøo quyeàn naêng cuûa Thaùnh Thaàn, "Ñaáng ñuû söùc laøm cho coäng ñoaøn trôû neân aên ôû thuaän hoøa, gaén boù vôùi nhau" (4,3).

Vaø moät ñieàu raát quan troïng, cuõng ôû chöông boán, Thaùnh Phaoloâ nhaán maïnh: taát caû moïi Kitoâ höõu "chæ coù moät thaân theå, moät Thaàn Khí xuaát phaùt töø moät Thieân Chuùa, moät ñöùc tin, moät pheùp röûa" (4, 4-5). Neân khoâng theå coù chuyeän trong moät coäng ñoaøn, maø ai ñoù ñöùng leân cheâ bai, haï thaáp moät phaàn töû naøo ñoù trong coäng ñoaøn, cuõng khoâng coù chuyeän Thaàn Khí nôi toâi maïnh meõ vaø ñuùng ñaén, coøn Thaàn Khí nôi anh yeáu ñuoái vaø sai laàm. Chæ coù moät Thaàn Khí duy nhaát xuaát phaùt töø Cha nhôø Chuùa Gieâsu Kitoâ maø nhaân loaïi ñöôïc höôûng nhôø.

Rieâng trong cuoäc chieán taâm linh, Thaùnh Phaoloâ daën doø kyõ löôõng coäng ñoaøn EÂpheâsoâ laø phaûi söû duïng binh khí cuûa Thieân Chuùa maø chieán ñaáu, ñöøng caäy söùc ngöôøi. Haõy "caàm göôm cuûa Thaàn Khí ban cho" ñeå chieán thaéng aùc thaàn, vaø haõy "theo Thaàn Khí höôùng daãn" ( 6,18) maø haønh ñoäng. Maø haønh ñoäng tröôùc tieân phaûi laøm laø caàu nguyeän (van naøi) luoân maõi.

Coù theå noùi tuy chæ vaøi laàn nhaéc ñeán Thaùnh Thaàn trong thö EÂpheâsoâ, nhöng Thaùnh Phaoloâ ñaõ ñöa ra moät chìa khoùa raát quan troïng giuùp cho ñôøi soáng caù nhaân cuõng nhö coäng ñoaøn Kitoâ höõu giaûi quyeát nhöõng khoù khaên veà ñöùc tin, veà hieäp nhaát coäng ñoaøn vaø veà söï taán coâng cuûa Satan.

Antoân LEÂ NGOÏC THANH - Cssr 12-12-2001

22/05/1857 – Thaùnh töû ñaïo Micae Hoà Ñình Hy

Luùc sinh thôøi, Micae Hoà Ñình Hy töøng laøm quan ñeán chöùc Thaùi boäc, haøm Tam phaåm, phuï traùch ngaønh deät toaøn quoác, ñöôïc vua Töï Ñöùc raát tín nhieäm. Quan Hoà Ñình Hy laø moät vò quan thanh lieâm chính tröïc vaø moät tín höõu ñaïo ñöùc. OÂng luoân coâng khai nieàm tin cuûa mình vaø laøm nhieàu vieäc laønh phuùc ñöùc. Coù laàn oâng xin vua aân xaù cho moät ngöôøi aên troäm, ngöôøi naøy ñeán taï ôn vaø bieáu oâng moät tuùi tieàn. OÂng noùi: "Caàm tieàn vaø ñi ngay, baèng khoâng toâi seõ giao anh cho coâng lyù baây giôø." Laïi coù moät laàn, hai beù gaùi con moät nhaø Coâng giaùo bò baùn ñi vì quaù ngheøo. OÂng Hy bieát ñöôïc khoâng nhöõng chuoäc laïi maø coøn ñem veà nuoâi naáng ñaøng hoaøng. Sau naøy, moät trong hai coâ gaùi ñoù ñaõ ñi tu.

Quan Thaùi boäc cuõng coù moät ngöôøi con tröôûng ñi tu, hoïc taïi Peùnang. Chính vì lyù do naøy, duø ñöôïc vua troïng voïng, nhöng khi quaân Phaùp taán coâng caûng Ñaø Naüng, oâng vaãn bò baét vaø sau ñoù ñöôïc laõnh ôn töû ñaïo.

22/05/1862 – Thaùnh töû ñaïo Laurensoâ Ngoân

Laurensoâ Ngoân chæ laø moät noâng daân bình thöôøng nhöng loøng can ñaûm vaø ñöùc tin cuûa anh thì phi thöôøng. Anh soáng vaøo thôøi kyø baùch haïi taøn khoác nhaát trong lòch söû Giaùo hoäi Vieät Nam. Baûn thaân anh cuõng bò baét ñeán hai laàn.

Coù moät ñieàu ñaùng chuù yù veà gia ñình anh Ngoân laø: trong laàn bò giam thöù hai, anh ñaõ troán ñöôïc veà nhaø vì quaù nhôù thöông meï vaø vôï con (anh töû ñaïo khi môùi 22 tuoåi, coù nghóa laø vôï choàng anh luùc aáy coøn raát treû) nhöng meï vaø vôï anh vaãn khích leä anh quay laïi traïi giam ñeå beàn vöõng theo Chuùa Kitoâ ñeán cuøng.

Trong tuø, anh Ngoân luoân laø ngöôøi khích leä caùc baïn. Moãi tuaàn anh aên chay ñeán ba laàn. Khi bò tra taán hay duï doã, anh khaúng khaùi traû lôøi: "Toâi giöõ ñaïo toân thôø Chuùa Teå Trôøi ñaát. Thaäp Giaù laø phöông theá Thieân Chuùa ñaõ duøng ñeå cöùu chuoäc nhaân loaïi, toâi chæ coù theå toân kính chöù khoâng bao giôø chaø ñaïp. Neáu quan cho toâi soáng, toâi caûm ôn quan, coøn khoâng, toâi saün saøng vui loøng chòu cheár vì ñöùc tin vaøo Chuùa toâi."

TERESAH

25/05/1857 – Thaùnh töû ñaïo Pheâroâ Ñoaøn Vaên Vaân

Pheâroâ Ñoaøn Vaên Vaân laø moät thaày giaûng nhieät thaønh, taän tuïy chaêm soùc giaùo xöù Noã Löïc, tænh Haø Nam. Ñôøi soáng nhaân ñöùc cuûa thaày Vaân luoân laø taám göông saùng trong ñòa phaän. Baèng chöùng laø khi muoán khen ngôïi ai, caùc tín höõu thöôøng noùi "OÂng naøy nhaân ñöùc nhö thaày Cai Vaân."

Moät laàn kia, coù hai chöùc saéc trong laøng vì thua côø baïc maát heát caû tieàn ñoùng thueá cuûa daân neân ñeán nhaø xöù xin vay thoùc. Thaày Vaân ñaõ töø choái hai con nghieän côøù baïc naøy, nhöng khoâng ngôø hai keû naøy sinh loøng thuø haän lieàn toá caùo vôùi quan. Khi quan ñeán baét, thaày Vaân ñaõ kòp thôøi laùnh ñi choã khaùc. Nhöng vôùi traùch nhieäm vaø nhieät huyeát cuûa mình, thaày thaáy khoâng theå boû maëc giaùo xöù neân duø ñaõ 77 tuoåi thaày cuõng quyeát ñònh trôû veà. Treân ñöôøng veà, thaày bò chính hai keû treân rình baét vaø noäp cho quan. Hai teân naøy vu khoáng thaày laø ñaïo tröôûng (linh muïc), thaày coá caûi chính danh xöng nhöng khoâng bao giôø caûi chính nieàm tin cuûa mình. Vaø cuoái cuøng thaày bò keát aùn töû vôùi moät baûn aùn daønh cho ñaïo tröôûng.

TRAÀN ANH XUAÂN