NGAØY NAØY NAÊM XÖA

Ñoïc "Thieân huøng söû caùc Thaùnh töû ñaïo Vieät Nam", toâi phaùm phaù ra moät ñieàu ñaëc bieät, laø trong soá 117 vò thaùnh töû ñaïo ñaát Vieät, chæ coù 6 vò mang baûn aùn thieâu sinh, vaø taát caû ñeàu dieãn ra trong thaùng 6/1862.

Hai vò thaùnh ñaàu tieân bò aùn thieâu laø Ñaminh Toaïi (sinh 1812) vaø Ñaminh Huyeân (sinh 1817). Hai vò laø ngö phuû ngöôøi xöù Ñoâng Thaønh, Thaùi Bình, thuoäc ñòa phaän Taây Ñaøng Ngoaøi. Khi vua Töï Ñöùc ra chieáu chæ Phaân saùp, 8/1961, quaân lính ñaõ theo chieáu chæ naøy ñöôïc pheùp traøn vaøo caùc laøng Coâng Giaùo ñeå thu taøi saûn vaø baét giaùo höõu giaûi leân huyeän, khaéc hai chöõ "Taû Ñaïo" leân maù ñeå khoûi troán vaø giam nguïc. OÂng Ñaminh Toaïi vì beänh taät coù theå ñoùng tieàn chuoäc ñeå ñöôïc töï do nhöng oâng ñaõ töø choái vì khoâng muoán ñeå maát cô hoäi quyù baùu hieán daâng maïng soáng minh chöùng cho nieàm tin vaø tình yeâu vaøo Thieân Chuùa. Suoát thôøi gian chín thaùng bò giam nguïc, hai oâng Toaïi vaø Huyeân phaûi chòu bao cöïc hình: ñoùi khaùt, ñoøn voït nhöng hai oâng vaãn luoân vöõng loøng can ñaûm vaø kieân cöôøng ngay caû khi nhaän baûn aùn töû hình. Trong tuø, hai oâng luoân khích leä caùc baïn tuø kieân trì giöõ vöõng nieàm tin. OÂng Toaïi thöôøng noùi: "Naøo anh em, haõy can ñaûm leân! Chuùng ta chòu khoå hình vì Ñöùc Kitoâ, neân chuùng ta phaûi ñoùn nhaän ñau khoå caùch nhaãn naïi. Chuùng ta phaûi beàn chí ñeán cuøng, saün saøng hy sinh maïng soáng vì Chuùa". Sau nhieàu laàn baét eùp hai oâng chaø ñaïpThaùnh Giaù khoâng ñöôïc, quan thaáy khoù loøng lay chuyeån ñöôïc nieàm tin cuûa hai oâng neân ñaõ keát aùn thieâu sinh. Hai vò haân hoan caûm taï Chuùa vaø vui veû raûo böôùc ñeán giaøn hoûa thieâu daønh saün cho mình saùng ngaøy 5/6/2962, ñeå trôû thaønh cuûa leã toaøn thieâu daâng leân Thieân Chuùa.

Hai vò thaùnh Pheâroâ Ñinh Vaên Duõng (sinh 1800) vaø Pheâroâ Ñinh Vaên Thuaàn (sinh 1802) cuõng chaáp nhaän baûn aùn thieâu ñeå laøm ngoïn ñuoác saùng minh chöùng cho ñöùc tin. Hai oâng laø anh em hoï, ngöôøi hoï Ñoâng Phuù, xöù Trung Ñoàng, Keû Meùn, Thaùi Bình, ñeàu laøm ngheà ñaùnh caù, moät ngheà nhö thaùnh Pheâroâ, Boån maïng cuûa hai oâng. Cuõng töø chieáu chæ Phaân saùp cuûa vua Töï Ñöùc, thaûm hoïa ñaõ aäp treân laøng Ñoâng Phuù. Ñaàu naêm 1962, hai oâng Duõng vaø Thuaàn bò baét giam nguïc. Duø chòu nhieàu cöïc hình vaø bò cöôõng eùp phaûi chaø ñaïp Thaùnh Giaù nhöng hai oâng nhaát möïc töø choái vaø thaúng thaén tuyeân xöng nieàm tin vaøo Ñöùc Kitoâ. Ngay caû khi quan duøng saùch tình caûm, cho lính daãn hai oâng veà thaêm gia ñình vôï con, tröôùc caûnh goâng cuøm caû gia ñình ñeàu nöùc nôû khoùc loùc buoàn thöông, nhöng hai oâng vaãn bình tónh an uûi khích leä vôï con haõy saün saøng chaáp nhaän vieäc daâng hieán. OÂng Pheâroâ Duõng noùi: "Haõy vui möøng vì toâi ñöôïc hy sinh maïng soáng cho Ñöùc Kitoâ". Trong thôøi gian bò giam nguïc, oâng Pheâroâ Thuaàn ñaõ moät laàn bò thoái chí nghe lôøi quan ñaïp leân Thaùnh Giaù, nhöng khi gaëp laïi baïn höõu, oâng tìm ñöôïc can ñaûm tieáp tuïc tuyeân xöng nieàm tin cho ñeán cheát. Cuoái cuøng, nhaän thaáy vieäc giam giöõ hai oâng laø voâ ích, quan ñaõ keát aùn thieâu sinh caû hai. Hai oâng ñaõ bò thieâu soáng ngaøy 6/6/1862, trong taâm tình haân hoan taï ôn ñöôïc noùi leân nieàm tin kieân vöõng vaøo Ñaáng Cöùu Chuoäc.

Thaùnh Vinh Sôn Döông (sinh 1821) laø vò thöù naêm vinh döï nhaän baûn aùn thieâu. OÂng laø moät giaùo höõu ngheøo, chaát phaùc ngöôøi laøng Doaõn Trung, xöù Keû Meøn, Thaùi Bình, thuoäc ñòa phaän Trung (nay laø Thaùi Bình). Ngoaøi ngheà noâng oâng coøn giöõ traùch vuï thu thueá trong laøng, neân bò "quan taâm ñaëc bieät" hôn caùc giaùo höõu khaùc. Vì chieáu chæ Phaân saùp, oâng Döông vaø caùc giaùo höõu bò baét vaø bò phaân saùp vaøo laøng Myõ Nhueä, huyeän Quyønh Coâi. Suoát chín thaùng bò giam giöõ vôùi bieát bao hình khoå, sæ nhuïc maéng nhieác, oâng Döông ñaõ vui veû chaáp nhaän taát caû ñeå giöõ loøng trung tín vôùi Chuùa Gieâsu, quyeát khoâng chaø ñaïp Thaùnh Giaù. Chieáu chæ cuûa nhaø vua duø ñaåy caùc giaùo höõu vaøo tình caûnh bi ñaùt nhaát nhöng nhaø vua ñaõ thaát baïi, bôûi ñeán caû nhöõng giaùo höõu taàm thöôøng nhaát nhö Vinh Sôn Döông, duø chæ coøn coù hai baøn tay traéng vaãn giöõ ñöôïc traùi tim saét ñaù, loøng can ñaûm cuûa mình. Cuoái cuøng, ngaøy 6/6/1862, oâng Döông ñaõ ñaïi dieän cho ngöôøi noâng daân Vieät ñaàu tieân laõnh baûn aùn thieâu nhö haøng loaït caùc tín höõu thôøi sô khai taïi Roâma, sau 18 theá kyû qua ñi cuûa lòch söû Kitoâ giaùo. AÙnh löûa thieâu soáng Vinh Sôn Döông khoâng lòm ñi nôi moät vuøng queâ nöôùc Vieät maø böøng leân toûa saùng khaép naêm chaâu.

Vò cuoái cuøng vinh döï laõnh aùn thieâu laø Thaùnh Pheâroâ Ña (sinh 1802). Ngaøi cuõng laø vò töû ñaïo cuoái cuøng trong 117 chöùng nhaân ñöùc tin ñaát Vieät ñöôïc Giaùo hoäi toân vinh. Caùi cheát cuûa Pheâroâ Ña chaám döùt moät giai ñoaïn cam go vaø khai maïc giai ñoaïn thanh bình môùi cuûa Giaùo hoäi Vieät Nam. Pheâroâ Ña sinh tröôûng trong moät gia ñình lao ñoäng ngheøo taïi laøng Ngoïc Cuïc, xöù Luïc Thuûy, Nam Ñònh, thuoäc ñòa phaän Trung Ñaøng Ngoaøi. Pheâroâ Ña theo ngheà thôï moäc cuûa cha. OÂng raát nhieät tình vôùi vieäc chung vaø nhaän laøm oâng Töø taïi giaùo xöù. Sau chieáu chæ Phaân saùp, oâng bò baét giam luùc khoaûng 60 tuoåi. Tuy Pheâroâ Ña chæ laø moät tín höõu taàm thöôøng thieáu hoïc, nhöng loøng duõng ñaûm vaø ñöùc tin kieân vöõng khoâng thua gì caùc muïc töû cuûa mình. Duø bò tra taán daõ man vaø nhieàu khoå hình kinh khieáp, nhöng oâng luoân beàn chí chòu ñöïng, chaáp nhaän hy sinh troïn veïn keå caû maïng soáng, nhaát ñònh khoâng böôùc qua Thaùnh Giaù ñeå giöõ loøng trung tín vôùi Ñöùc Kitoâ. Khi bieát chaéc khoâng theå laøm oâng khuaát phuïc, quan lieàn keát aùn thieâu soáng oâng cuøng moät soá chöùng nhaân khaùc. Ngaøy 7/6/1862, Pheâroâ Ña haân hoan vui möøng ñeán nôi xöû aùn. OÂng bình thaûn caàu nguyeän vaø phoù daâng moïi söï trong söï quan phoøng cuûa Chuùa. Khi ngoïn löûa saép taøn, quaân lính thaáy oâng vaãn coøn soáng, lieàn cheùm bay ñaàu oâng. Vaäy laø Pheâroâ Ña ñaõ hy sinh vì chaân lyù baát dieät ñeán hai laàn: vöøa bò thieâu ñoát, vöøa bò cheùm ñaàu.

Cuøng vôùi 18 vò töû ñaïo khaùc taïi Vieät Nam, ngaøy 29/4/1951, ÑTC Pioâ XII ñaõ long troïng suy toân 6 vò töû ñaïo treân leân baäc Chaân Phöôùc.

Moät böõa tu vieän Clervaux heát muoái aên. Cha vieän tröôûng Bernado goïi thaày Guibert vaø baûo: Con haõy daét löøa, ñi phoá mua muoái chôû veà. Thaày Guibert noùi: Cha ñöa tieàn cho con ñeå con ñi mua. – Con ôi, tu vieän heát tieàn vaø vaøng cuõng khoâng coøn, nhöng ôû treân kia coù Ñaáng giöõ tuùi tieàn vaø kho vaøng cuûa ta. Nghe theá Guibert suyùt phì cöôøi, nhöng thaày khoâng theå khoâng löu yù vôùi Cha vieän tröôûng ñieàu naøy: "Thöa Cha, neáu con ñi vôùi hai baøn tay khoâng, con chaéc chaén cuõng seõ trôû veà vôùi hai baøn tay khoâng." – Ñöøng lo con ôi, haõy tin töôûng vaøo Ñaáng giöõ kho baùu cuûa Cha ôû vôùi con vaø Ngöôøi seõ tìm caùch giuùp con coù nhöõng gì caàn thieát ñeå con chu toaøn coâng vieäc. Thaày Guibert cuùi ñaàu nhaän pheùp laønh cuûa Cha vieän tröôûng vaø daét löøa ra ñi. Duø vaäy loøng thaày khoâng heát hoaøi nghi ngôø vöïc. Nhöng khi saép vaøo cöûa thaønh thì coù moät vò linh muïc ñeán gaàn vaø hoûi: "Thaày ôû ñaâu ñeán vaø ñeán ñaây ñeå laøm gì?". Thaày Guibert khoâng do döï thuù nhaän söï tuùng thieáu cuûa tu vieän mình vôùi moät veû maët ngöôïng nguøng boái roái. Caûm ñoäng, vò linh muïc daãn thaày veà nhaø xöù vaø trao cho thaày nöûa thuøng muoái keøm theo soá tieàn 300 quan Phaùp. Cöù töôûng töôïng thaày Guibert vui möøng bieát chöøng naøo neân voäi vaõ veà ngay tu vieän. Vieäc ñaàu tieân laø thaày keå heát söï tình cho Cha Beà treân bieát. Cha Thaùnh Bernado thong thaû noùi: "Cha ñaõ noùi vôùi con nhieàu laàn raèng ñoái vôùi ngöôøi Kitoâ höõu khoâng coù caùi gì caàn thieát khaùc cho baèng ñöùc tin."

Ñuùng theá, khoâng coù ñöùc tin, ngöôøi Kitoâ höõu chæ laø moät chieác maùy bay khoâng coù ñoäng cô vaø khoâng taøi naøo höôùng veà Thieân Chuùa ñöôïc. Hôn theá nöõa moät con ngöôøi khoâng bieát tin töôûng nhìn nhaän Ñaáng taïo thaønh noù thì keû ñoù khoâng theå soáng coù haïnh phuùc ñöôïc. Ñieàu ñoù chöùng toû loøng tin nôi tình yeâu Thieân Chuùa khoâng phaûi chæ hieåu nhö moät söï suy phuïc, nhìn nhaän trong taâm trí maø thoâi, traùi laïi noù caàn ñöôïc bieåu loä cuï theå baèng nhöõng thaùi ñoä vaø cung caùch soáng haèng ngaøy cuûa mình…

TIA SAÙNG

Khoâng phaûi ai cuõng ñöôïc môøi goïi keát hoân, nhöng ai ai cuõng ñöôïc môøi goïi soáng yeâu thöông.

Dr Andreù Ferreøre

Moïi ngöôøi ñeàu coù cuøng moät ôn goïi: soáng yeâu thöông. Thieân Chuùa môøi goïi con ngöôøi ra khoûi baûn thaân, ñeå chia seû ñôøi soáng vôùi ngöôøi khaùc. Nhöõng ngöôøi töø choái hoân nhaân cuõng theá, khoâng phaûi hoï sôï hay khoâng thích, maø ñeå yeâu meán nhieàu hôn nhöõng con ngöôøi hoï gaëp ñöôïc trong ñôøi soáng… Toâi coù hieåu nguyeân do cuûa loái soáng ñoäc thaân linh muïc hay tu só chöa? Söï töø boû cuûa hoï trôû thaønh moät söï hy sinh, nghóa laø moät haønh ñoäng laøm cho neân thaùnh. Coù theå hoï soáng töø boû laø ñeå giuùp ñôõ toâi. Bao giôø? Nhö theá naøo?

Laïy Chuùa, xin soi saùng cho con phöông caùch giuùp ñôõ nhöõng ngöôøi ñaõ töø boû ñôøi soáng hoân nhaân vì yeâu meán Chuùa vaø con.