Ngöôøi Coâng giaùo Vieät Nam thöôøng treo aûnh cuûa ngöôøi thaân ñaõ qua ñôøi trong nhaø. Caùc taám aûnh ñöôïc treo, luoân luoân laø hình aûnh luùc sinh thôøi cuûa ngöôøi aáy. Khoâng ai treo aûnh bò cheát. Moät lyù do thaät ñôn giaûn: ngöôøi aáy coù cheát ñaâu. Hoï chæ qua ñôøi thoâi. Hoï ñang soáng ôû moät ñôøi khaùc, moät theå daïng khaùc vaø chæ coù ai ñaõ qua ñôøi môùi bieát roõ.

Nhöng ngöôøi Coâng giaùo laïi treo hình Chuùa chòu cheát suoát hôn 2000 naêm qua. Chaéc chaén Giaùo Hoäi khoâng tuyeân truyeàn cho söï cheát, maø Giaùo Hoäi muoán noùi caùi cheát laø caùi ñaõ ñeán, vaø seõ ñeán chæ laø moät nhòp cuûa söï soáng chöù khoâng coøn laø moät söï tuyeät voïng baát töû nöõa. Töø khi Chuùa Gieâsu beû gaõy söï cheát vaø troãi daäy vinh quang thì caùi cheát khoâng coøn laø moái ñe doïa khieán ngöôøi ta saün saøng laøm moïi söï duø laø gian manh ñoäc aùc, ñeå ñöôïc soáng. Caùi cheát chæ laø moät daáu laëng trong baûn nhaïc hoan ca cuûa söï soáng Chuùa Gieâsu maø baát kyø ai trong nhaân loaïi naøy cuõng coù theå nhaän baûn nhaïc oai huøng ñoù laø cuûa mình khi chaân thaønh nhìn nhaän Gieâsu laø Cöùu Chuùa cuûa mình.

Neân Thaäp Töï Giaù ñaõ trôû neân moät bieåu töôïng cuûa söï soáng chöù khoâng phaûi daáu hieäu cuûa söï cheát. Moät bieåu töôïng haïnh phuùc raát ngöôøi.

Khi môùi lôùn, toâi hay bò caùc anh chò maéng: "Maøy nhìn caùi gì cuõng thaáy maøu hoàng, trong khi cuoäc ñôøi naøy ñen nhö moõm choù!" Khi lôùn leân moät chuùt nöõa, toâi thaáy lôøi aáy coù phaàn ñuùng, vì bao nhieâu noã löïc cuûa toâi, cuûa baïn beø toâi bò ngöôøi ta chaø ñaïp leân. Bao tieáng keâu oan, oaùn hôøn baát coâng nhö rôi phaûi loã ñen vuõ truï... May maén cho toâi, vì laø ngöôøi Coâng giaùo, toâi thaáy caây Thaäp Töï Giaù ñoùng ñinh Chuùa Gieâsu treo treân vaùch nhaø, ñaõ gieát cheát Chuùa, nhöng coù caàm giöõ ñöôïc Ngöôøi ñaâu? Ngöôøi ñaõ soáng laïi. Luùc ñoù toâi laïi thaáy nhìn cuoäc ñôøi maøu hoàng hay maøu ñan ñeàu chaúng coù lyù, maø nhìn cuoäc ñôøi laø caây Thaäp Töï Giaù laø ñuùng nhaát.

Thaäp Töï Giaù ñau thöông vaø cheát choùc.
Thaäp Töï Giaù con ngöôøi chaát leân vai nhau vaø ñoå doàn cho Chuùa.
Mang Thaäp Töï Giaù vì yeâu thöông, vì haän thuø.
Döïng Thaäp Töï Giaø vì baùo oaùn, vì thöù tha.
Thaäp Töï Giaù coù caû chua ngoït ñaéng cay.

Nhöng hôn caû Thaäp Töï Giaù coù Con Thieân Chuùa ñaõ cheát trong coâ ñôn vaø ñaõ soáng laïi, ñang hieän dieän giöõa loøng toâi vaø coäng ñoaøn. Thaäp Töï Giaù laø bieåu töôïng haïnh phuùc laø theá ñoù.

Moät beân laø con ngöôøi vaát vaû trong ñau khoå ñeå thoaùt khoûi beá taéc ñaõ voâ tình vaø coá yù taïo ra thaùnh giaù cho nhau. Moät beân laø Thieân Chuùa laøm cho ñoäc aùc cuûa con ngöôøi trôû neân voâ nghóa vôùi söï phuïc sinh vinh hieån cuûa nhaân loaïi trong Chuùa Gieâsu Kitoâ.

Leã Suy Toân Thaùnh Giaù, 2002
AN THANH, CSsR.

Giöõa thaùng 7, giaùo xöù toâi toå chöùc khai giaûng lôùp Giaùo Lyù Hoân Nhaân. Maëc duø chöa coù yù ñònh "keát hoân" song toâi vaãn raát haøo höùng khi tham döï khoaù hoïc naøy. Toâi muoán ñöôïc ñöùng ôû vò trí cuûa nhöõng ngöôøi saép trôû neân teá baøo rieâng cuûa xaõ hoäi, cuûa giaùo hoäi vaø ñeå nhìn xem moái töông quan giöõa hoï vôùi Thieân Chuùa. Vaø thaät laï, lôùp hoïc coù ñeán hôn nöûa lôùp laø "ñoäc thaân" nhö toâi.

Cha chaùnh xöù khai maïc khoùa hoïc baèng moät vaøi caâu chuyeän raát thuù vò veà ñôøi soáng gia ñình. Cha ñaõ kheùo leùo daãn chuùng toâi ñeán vôùi caùi nhìn môùi, nghieâm tuùc hôn vaø coù nhaän thöùc ñuùng ñaén hôn veà vai troø cuûa vieäc hoïc Giaùo Lyù. Ñaëc bieät laø Giaùo Lyù Hoân Nhaân – khoaù Giaùo Lyù cuoái cuøng trong cuoäc ñôøi moãi ngöôøi. Ñoù khoâng phaûi laø khoaù hoïc ngöôøi ta ñeán tham döï chæ laø ñeå ñöôïc caáp chöùng chæ "ñuû ñieàu kieän keát hoân", nhöng laø moät khoaù hoïc coù vai troø ñaëc bieät, giuùp caùc baïn treû hieåu roõ hôn vai troø vaø giaù trò cuûa ñôøi soáng gia ñình, giaù trò cuûa lôøi Chuùa trong cuoäc soáng rieâng cuûa moãi caù nhaân vaø trong caùi teá baøo gia ñình maø moãi ngöôøi treû seõ taïo neân. Vaø ñeå caùc baïn treû hieåu roõ raèng chuùa muoán hoï laøm gì ôû ñòa vò naøo ñoù ?

Baøi hoïc ñaàu tieân maø chuùng toâi nhaän ñöôïc chæ voûn veïn coù ba chöõ Hoïc Kinh Nguyeän. Cha keâ khai moät loaït hai möôi kinh maø chuùng toâi phaûi thuoäc ñeå "traû baøi" cho Cha. Töø Tin – Caäy – Meán, ñeán Möôøi Ñieàu Raên, Taùm Moái Phuùc Thaät, Möôøi Boán Moái Thöông Ngöôøi,… Cha ñaõ cho toâi thaáy söï xa laï cuûa giôùi treû vôùi kinh nguyeän baèng moät pheùp thöû nhoû: Caû 4 ngöôøi baïn treû ñöôïc Cha goïi teân ñeàu khoâng thuoäc quaù 3 trong soá 20 kinh ñoù – vaø thuù nhaän vôùi baïn, baûn thaân toâi cuõng khoâng thuoäc heát.

Toâi nhôù coù moät caâu noùi raát hay: Khi baïn caàu nguyeän laø baïn thaép leân moät ngoïn neán, nhôø vaäy baïn ñöôïc hieáu saùng hôn. Nhö vaäy voâ hình chuùng ta coù theå thaáy, hình nhö nhöõng ngöôøi treû ñang "toái ñi" vì hoï khoâng naém giöõ nhöõng gì cô baûn nhaát cuûa ñôøi soáng Kitoâ giaùo. Ñoù laø thöôøng xuyeân "troø chuyeän" vôùi Thieân Chuùa thoâng qua nhöõng lôøi kinh ñôn sô. Coù theå baïn seõ cho laø toâi phoùng ñaïi, hay coù suy nghó cöïc ñoan vì giôùi treû ngaøy nay soáng trong xaõ hoäi hieän ñaïi, xaõ hoäi thoâng tin toaøn caàu… Vaø coù theå giao tieáp baèng raát nhieàu caùch. Vaäy thì chuùng ta seõ "troø chuyeän" vôùi Thieân Chuùa baèng moät caùch naøo ñoù thieát thöïc, soáng ñoäng môùi laï hôn chaêng? Vaø phaûi chaêng chuùng ta khoâng caàn caàu nguyeän nöõa ??

Nhìn laïi cuoäc soáng cuûa chính mình vaø cuûa baïn beø xung quanh, toâi coù yù nghó raèng taát thaûy döôøng nhö quaù baän roän, coù quaù nhieàu moái quan taâm… thaäm chí ñoâi khi chuùng ta coøn queân maát "söï hieän dieän cuûa Thieân Chuùa nôi chuùng ta, nôi cuoäc soáng ngöôøi ban cho chuùng ta". Ñieàu naøy khieán toâi nhôù ñeán moät caâu chuyeän keå raèng: Ngaøy xöa Trôøi khoâng cao nhö baây giôø, Trôøi ôû raát gaàn. Nhöng con ngöôøi ngaøy caøng baän roän vaø tham voïng. Hoï muoán xaây nhaø cao cöûa roäng, hoï muoán theo ñuoåi nhieàu thöù vaø hoï khoù chòu vì Trôøi ôû quaù gaàn khieán hoï caûm thaáy vöôùng víu. Theá roài con ngöôøi quyeát ñònh baûo trôøi laø phaûi "xeâ ra". Töø ñoù Trôøi môùi vuùt leân cao nhö baây giôø. Vaø duø leân cao hay ôû thaáp Trôøi vaãn toûa saùng söôûi aám heát thaûy moïi loaøi, moïi vaät.

Cuoäc ñôøi moãi ngöôøi naèm trong baøn tay quan phoøng cuûa Chuùa. Vaäy maø ñaõ khoâng ít laàn toâi baûo Chuùa "xeâ ra" ñeå toâi raûnh tay ñi tìm xa hoa traàn theá. Toâi thaáy Chuùa thaät vöôùng víu khi toâi ñeán vôùi Ngöôøi chæ gaàn moät tieáng ñoàng hoà vaøo ngaøy Chuùa Nhaät. Toâi ñaõ kieâu caêng nghó raèng khoâng coù Chuùa toâi vaãn laø toâi, toâi chaúng heà "troø chuyeän" vôùi Chuùa, maëc keä Chuùa nhaãn naïi ñôïi chôø toâi…

Cuoäc soáng cuûa chuùng ta ñoøi hoûi chuùng ta phaûi caàu nguyeän khoâng ngöøng ñeå khoûi sa tröôùc caùm doã. Coù nhieàu caùch caàu nguyeän, song toâi nghó kinh nguyeän laø phöông thöùc caàu nguyeän ñôn sô maø hieäu quaû nhaát. Chaúng phaûi Chuùa Gieâsu ñaõ khoâng daïy chuùng ta caàu nguyeän baèng Kinh Laïy Cha ñoù sao?

VAÂN THAÛO PHÖÔNG

ÑOÁ VUI BAÈNG THÔ – VEØ
Taùc giaû NGUYEÃN ÑÖÙC QUYØNH (UÙc Chaâu)

BAØI SOÁ 3: TRAÛ LÔØI MAÃU

1- Quaû kheá hình sao
Chieân xaøo, naáu canh
Toûi haønh, röïa maän
Thieáu kheá khoâng thaønh.

2- Ñoù laø caây ña
Chuù Cuoäi Haèng Nga
Ai maø chaúng bieát!
Traêng ngaø muøa thu.

3- Caây suùng maàu ñen
Ñeâm toái khoâng ñeøn
Taây ñen canh gaùc
Boùp nhaèm coø suùng
Tieáng ñuøng noå vang.

4- Döa leo uoán naén
Hoå raén gioáng y (*3)
Ngheä thuaät taân kyø
Vua vöôøn khoù chi.

5- Con heo "lôïn Toãn"
Hai ngöôøi kheânh ngöôïc
Chaân ngöôùc leân trôøi
Chaân ngöôøi ñi xuoâi
Moät ñuoâi, saùu maét
La où aàm laøng.

(*3) Döa chuoät (döa leo) cuõng ñöôïc (Vua vöôøn) Nguyeãn Ñöùc Quyønh nghieân cöùu vaø phaùt minh, muoán ñöa ngheä thuaät vaøo traùi caây, rau coû (Artist in Vegies). Neân ñaõ aùp duïng caùc nguyeân lyù saün coù nhö: AÙnh saùng (quang hoïc): ñeå höôùng daãn caùc vaät uoán theo chieàu aùnh saùng. Y hoïc: ñeå chaâm cöùu, baêng boù... Hoùa hoïc: ñeå theâm hoaëc giaûm löôïng nöôùc vaø caùc chaát dinh döôõng hoøa tan... Söï ñuïng chaïm vaø uoán naén ñeå höôùng daãn nhöõng traùi caây (baàu, bí, möôùp, döa leo...) lôùn leân theo khuoân khoå vaø thôøi gian theo hình thuø mình muoán. Ñaëc bieät vaø ñieån hình laø traùi döa leo ñaõ ñöôïc oâng Nguyeãn Ñöùc Quyønh uoán naén gioáng heät nhö con raén hoå mang (cobra cucumber).Tuaàn baùo VN THÔØI NAY ngaøy (8.2.1995). Ñoù laø moät thaønh coâng ñöa ngheä thuaät (Artist) vaøo rau coû, traùi caây…

BAØI SOÁ 4: CAÂU ÑOÁ

1 – Quaû gì gioáng raén?
Khoâng naén cuõng thaønh
Ngon ngoït naáu canh
Ngon laønh xaøo, luoäc.

2 – Caây gì cao nhaát?
Leân taän taàng maây
Daân caày troâng ngoùng
Ñeâm raèm trôøi trong.

3 – Coù ai bieát khoâng?
Só, noâng, thöông, coâng...
Giôùi naøo ñöùng nhaát?
Haønh khaát thì sao?
Nhaø baùo giôùi naøo?

4 – Laù gì aên phôû?
Lai ôû Toá tia
Maàu tía, naâu, xanh
Caây gì ñoá anh (chò)?

5 – Ñoá baø, ñoá oâng?
Ngheä thuaät nhaø noâng
Tæa troàng ra sao?
Ca dao ñaõ noùi?