Chuùa Nhaät leã Chuùa Ba Ngoâi

Chuùa Nhaät leã Chuùa Ba Ngoâi

ÑOÏC LÔØI CHUÙA

· Xh 34,4b-6.8-9: (6) Thieân Chuùa phaùn: «Ta laø Chuùa Haèng Höõu, laø Thöôïng Ñeá coù loøng thöông xoùt, töø aùi, chaäm giaän, ñaày baùc aùi vaø chaân thaønh. (7) Ta giöõ loøng baùc aùi haøng ngaøn ñôøi, tha thöù söï baát chính, vi phaïm vaø toäi loãi; nhöng khoâng ñeå keû phaïm toäi thoaùt hình phaït, vaø phaït con chaùu hoï ñeán ba boán ñôøi vì toäi cha oâng»

· 2 Cr 13,11-13: (11) Anh em haõy vui möøng vaø gaéng neân hoaøn thieän. Haõy khuyeán khích nhau, haõy ñoàng taâm nhaát trí vaø aên ôû thuaän hoaø. Nhö vaäy, Thieân Chuùa laø nguoàn yeâu thöông vaø bình an, seõ ôû cuøng anh em.

· TIN MÖØNG: Ga 3,16-18

Thieân Chuùa yeâu thöông theá gian

(16) Thieân Chuùa yeâu theá gian ñeán noãi ñaõ ban Con Moät, ñeå ai tin vaøo Con cuûa Ngöôøi thì khoûi phaûi cheát, nhöng ñöôïc soáng muoân ñôøi. (17) Quaû vaäy, Thieân Chuùa sai Con cuûa Ngöôøi ñeán theá gian, khoâng phaûi ñeå leân aùn theá gian, nhöng laø ñeå theá gian, nhôø Con cuûa Ngöôøi, maø ñöôïc cöùu ñoä. (18) Ai tin vaøo Con cuûa Ngöôøi, thì khoâng bò leân aùn; nhöng keû khoâng tin, thì bò leân aùn roài, vì ñaõ khoâng tin vaøo danh cuûa Con Moät Thieân Chuùa.

SUY NIEÄM

Caâu hoûi gôïi yù:

1. Ñeå cöùu chuoäc con ngöôøi, Thieân Chuùa chæ caàn phaùn moät lôøi, thì toäi loãi con ngöôøi ñöôïc tha heát. Taïi sao Ngaøi phaûi cho Con Moät cuûa Ngaøi xuoáng traàn chòu ñau khoå laøm chi cho phöùc taïp vaø khoå luïy nhö theá?
2. Theo söï coâng baèng voâ bieân cuûa Thieân Chuùa, thì toäi loãi cuûa con ngöôøi ñaùng phaït theá naøo? Ngaøi coù phaït con ngöôøi ñuùng theo söï coâng baèng cuûa Ngaøi ñoøi hoûi khoâng? Taïi sao?

Suy tö gôïi yù:

«Thieân Chuùa yeâu theá gian ñeán noãi ñaõ ban Con Moät (…) Thieân Chuùa sai Con cuûa Ngöôøi ñeán theá gian (…) ñeå theá gian, nhôø Con cuûa Ngöôøi, maø ñöôïc cöùu ñoä». Ñeå cöùu chuoäc con ngöôøi, taïi sao Thieân Chuùa laïi phaûi haønh ñoäng moät caùch nhieâu kheâ laø phaûi sai Con Moät mình xuoáng theá, chòu ñau khoå vaø cheát nhuïc nhaõ treân thaäp giaù? Ngaøi laø Thieân Chuùa quyeàn naêng voâ bieân, treân nguyeân taéc, Ngaøi chæ caàn phaùn moät lôøi, thì toäi loãi con ngöôøi duø to nhö nuùi lôùn nhö bieån cuõng ñöôïc tha heát, taïi sao Ngaøi khoâng laøm nhö theá? Muoán hieåu ñöôïc ñieàu aáy ta phaûi hieåu ñöôïc toäi loãi cuûa con ngöôøi lôùn lao theá naøo, ñoàng thôøi hieåu ñöôïc söï xung ñoät kyø dieäu giöõa hai thuoäc tính coâng baèng vaø yeâu thöông cuûa Thieân Chuùa tröôùc tình traïng toäi loãi aáy cuûa con ngöôøi.

1. Toäi loãi con ngöôøi

Muoán hieåu ñöôïc toäi loãi con ngöôøi, ta thöû laøm moät so saùnh. Khi noùi moät caâu xuùc phaïm ñeán ngöôøi baïn ngang haøng vôùi ta, ta chæ bò ngöôøi baïn cuûa ta buoàn giaän, vaø ta thaáy taàm möùc cuûa laàm loãi aáy khoâng ñeán noãi quan troïng laém. Neáu ta xuùc phaïm ñeán moät ngöôøi döôùi quyeàn ta, loãi aáy laïi caøng nhoû hôn. Nhöng neáu cuõng caâu xuùc phaïm aáy ta noùi vôùi cha meï ta, thì toäi ta nghieâm troïng hôn raát nhieàu, ta bò buoäc toäi baát kính hay baát hieáu vôùi cha meï. Neáu cuõng caâu xuùc phaïm aáy ta noùi vôùi moät oâng vua, thì ta maéc toäi khi quaân laø moät troïng toäi, neáu khoâng bò bay ñaàu thì cuõng phaûi tuø toäi. Nhö vaäy, phaåm giaù ngöôøi bò xuùc phaïm caøng cao, thì toäi xuùc phaïm aáy caøng lôùn, cho duø haønh ñoäng xuùc phaïm aáy hoaøn toaøn gioáng in heät nhau. Phaåm giaù cuûa Thieân Chuùa, laø Chuùa teå vuõ truï, cao hôn oâng vua haøng tyû laàn (taïm dieãn taû nhö vaäy cho deã hieåu), neân toäi xuùc phaïm ñeán Ngaøi cuõng lôùn hôn leân haøng tyû laàn. Theá maø toå toâng loaøi ngöôøi ñaõ xuùc phaïm ñeán chính Ngaøi.

Moät minh hoïa khaùc tuy queø quaët nhöng giuùp ta hieåu ñöôïc phaàn naøo söï di truyeàn cuûa toäi toå toâng. Moät oâng phuø thuûy quyeàn naêng kia coù moät con choù maø oâng heát möïc yeâu thöông. Moät hoâm, khi tình yeâu daâng leân daøo daït, oâng ñaõ taän duïng quyeàn naêng cuûa mình bieán noù thaønh moät ngöôøi nhö oâng, ñoàng thôøi nhaän noù laøm con. Theá laø töø ñaáy con choù – giôø ñaõ thaønh ngöôøi – coù theå suy nghó, noùi naêng nhö con ngöôøi, tuoåi thoï cuõng daøi nhö con ngöôøi, coù khaû naêng laøm ñöôïc taát caû nhöõng gì maø moät con ngöôøi coù theå laøm ñöôïc. Thaät laø moät thay ñoåi vaø thaêng tieán vó ñaïi! OÂng phuø thuûy coøn döï tính seõ truyeàn ñaày ñuû nhöõng bí quyeát phuø thuûy cho noù, ñeå noù cuõng coù taøi naêng bieán hoùa nhö oâng, vaø khi oâng sang beân kia theá giôùi, toaøn boä saûn nghieäp vó ñaïi cuûa oâng seõ ñeå laïi cho noù. Vaø con chaùu do noù sinh ra cuõng ñeàu laø ngöôøi vaø cuõng seõ ñöôïc keá thöøa ngheà phuø thuûy vaø saûn nghieäp cuûa oâng.

Nhöng moät hoâm vì say röôïu noù ñaõ noùi nhöõng lôøi xuùc phaïm ñeán oâng, thaäm chí coøn ñaû thöông oâng. Vì theá, trong côn giaän döõ, oâng ñaõ bieán noù trôû laïi thaønh choù. Theá laø choù laïi hoaøn choù! Noù khoâng coøn noùi ñöôïc tieáng ngöôøi, khoâng coøn laøm ñöôïc nhöõng vieäc maø chæ con ngöôøi môùi laøm ñöôïc! Khoâng coøn soáng ñeán 7, 8 chuïc tuoåi nhö con ngöôøi. Khoâng coøn ñöôïc ngoài baøn aên uoáng nhö ngöôøi, maø phaûi aên uoáng theo kieåu choù, v.v… Khaû naêng trôû neân moät thaày phuø thuûy hoaøn toaøn maát. Vaø teä haïi nhaát laø con chaùu cuûa noù, töø theá heä naøy sang theá heä khaùc, cuõng chæ laø choù vaø maõi maõi laø choù!

Cuõng vaäy, con ngöôøi ñaõ ñöôïc Thieân Chuùa döïng neân laøm ngöôøi ôû baäc töï nhieân nhö bao thuù vaät khaùc, coù ñieàu cao hôn thuù vaät moät chuùt. Nhöng khoâng chæ coù theá, vì yeâu thöông con ngöôøi moät caùch ñaëc bieät, Thieân Chuùa ñaõ naâng con ngöôøi leân baäc sieâu nhieân ñeå trôû thaønh con caùi Ngaøi, coù ñaày ñuû nhöõng khaû naêng töông xöùng vôùi phaåm giaù aáy. Caùc nhaø thaàn hoïc goïi baûn chaát ñöôïc naâng cao thaønh con caùi Thieân Chuùa vôùi quyeàn thöøa höôûng haïnh phuùc vónh cöûu laø ôn sieâu nhieân, vaø goïi khaû naêng ñöôïc naâng cao nhö khoâng phaûi cheát, khoâng phaûi ñau khoå, haïnh phuùc hôn, höôùng thieän hôn, khoân ngoan hôn, v.v… laø nhöõng ôn ngoaïi nhieân. Nhöng toå toâng con ngöôøi ñaõ phaïm toäi laøm maát taát caû nhöõng ôn ñaëc bieät aáy – sieâu nhieân cuõng nhö ngoaïi nhieân – ñeå trôû laïi thaønh con ngöôøi hoaøn toaøn ôû baäc töï nhieân. Caùc theá heä sau cuûa con ngöôøi cuõng khoâng hôn gì toå toâng mình. Vaø vì toäi loãi aáy, con ngöôøi phaûi ñau khoå vaø cheát, phaàn xaùc cuõng nhö phaàn hoàn.

2. Söï xung ñoät giöõa coâng baèng vaø yeâu thöông nôi Thieân Chuùa

Toâi xin trình baøy khaùi löôïc vaø toång hôïp caùch lyù giaûi vaán ñeà ñaët ra ôû treân cuûa ba nhaø thaàn hoïc Tin Laønh: Martin Luther (vò saùng laäp ñaïo Tin Laønh, ngöôøi Ñöùc), J. Moltmann (ngöôøi Ñöùc) vaø Kazo Kitamori (giaùo sö chuûng vieän, ngöôøi Nhaät) ñeå chuùng ta cuøng suy nieäm.

Thieân Chuùa cuûa chuùng ta laø moät Thieân Chuùa vöøa coâng baèng vöøa yeâu thöông. Vì laø Thieân Chuùa voâ haïn vaø tuyeät ñoái, neân söï coâng baèng vaø yeâu thöông cuûa Ngaøi cuõng voâ haïn. Coâng baèng vaø yeâu thöông laø baûn chaát cuûa Ngaøi, Ngaøi khoâng bao giôø haønh ñoäng ngöôïc laïi baûn chaát cuûa Ngaøi, vì nhö vaäy laø töï phaûn laïi chính mình. Chính vì baûn chaát hai maët aáy maø Thieân Chuùa trôû neân khoù xöû. Moät ñaèng söï coâng baèng ñoøi buoäc Ngaøi phaûi phaùn xöû toäi loãi cuûa con ngöôøi moät caùch hôïp lyù. Neáu theá thì con ngöôøi phaûi chòu hình phaït töông xöùng vôùi toäi loãi mình. Con ngöôøi höõu haïn neân toäi cuûa con ngöôøi laø höõu haïn. Nhöng Thieân Chuùa laø voâ haïn, neân toäi xuùc phaïm ñeán Thieân Chuùa laïi laø voâ haïn. Toäi cuûa con ngöôøi ñoái vôùi Thieân Chuùa vì theá coù hai maët: vöøa höõu haïn laïi vöøa voâ haïn. Toäi höõu haïn thì hình phaït phaûi höõu haïn, toäi voâ haïn thì hình phaït cuõng phaûi voâ haïn. Hình phaït cuûa con ngöôøi vì theá cuõng coù hai maët: vöøa höõu haïn vöøa voâ haïn. Duø theá naøo thì con ngöôøi cuõng bò phaït raát naëng, neân phaûi thieät haïi voâ cuøng vaø ñau khoå raát nhieàu.

Tuy nhieân, Thieân Chuùa khoâng phaûi chæ laø moät Thieân Chuùa coâng baèng, maø coøn laø moät Thieân Chuùa ñaày yeâu thöông. Tình thöông voâ haïn cuûa Ngaøi khoâng theå chaáp nhaän ñeå cho con ngöôøi phaûi vónh vieãn ñau khoå vì chính söï coâng baèng cuûa Ngaøi. Tình thöông aáy ñoøi hoûi Ngaøi phaûi cöùu con ngöôøi cho baèng ñöôïc. Nhöng thaät voâ cuøng khoù vì phaûi cöùu theá naøo ñeå vaãn thoûa maõn ñöôïc söï coâng baèng cuûa Ngaøi. Luùc naøy Thieân Chuùa duy nhaát döôøng nhö bò xeû thaønh hai: moät Thieân Chuùa coâng baèng ñoøi hoûi phaûi xöû phaït con ngöôøi moät caùch xöùng ñaùng, vaø moät Thieân Chuùa yeâu thöông ñoøi hoûi phaûi cöùu con ngöôøi vôùi baát cöù giaù naøo. Tröôùc söï ñoøi hoûi gaét gao cuûa baûn tính vöøa coâng baèng vöøa yeâu thöông aáy, trong noäi taâm Thieân Chuùa coù söï xung ñoät vì con ngöôøi. Ñoù chính laø noãi ñau khoå cuûa Ngaøi, taïm duøng töõ nhö theá. Thieân Chuùa voâ cuøng haïnh phuùc baây giôø trôû neân ñau khoå vì con ngöôøi. Vì laø Thieân Chuùa, neân ñau khoå aáy cuõng laø voâ cuøng.

Söï ñau khoå voâ cuøng aáy cuûa Thieân Chuùa ñöôïc bieåu loä qua söï ñau khoå cuøng toät vaø caùi cheát theâ thaûm cuûa Ñöùc Gieâ-su, Con Thieân Chuùa.

3. Giaûi phaùp cöùu con ngöôøi: Ñöùc Gieâ-su ñau khoå vaø cheát

Vaãn theo quan ñieåm cuûa ba nhaø thaàn hoïc treân, muoán cöùu con ngöôøi, thì trong soá con ngöôøi phaûi coù moät ngöôøi coù ñòa vò xöùng ñaùng coù khaû naêng ñaïi dieän cho con ngöôøi ñeå ñeàn toäi thay cho caû loaøi ngöôøi. Vì toäi aáy xuùc phaïm ñeán Thieân Chuùa raát cao caû, neân ñeå ñeàn toäi cho caân xöùng theo söï ñoøi hoûi cuûa leõ coâng baèng, ngöôøi ñaïi dieän cho loaøi ngöôøi cuõng phaûi cao caû ôû moät taàm voùc naøo ñoù xöùng vôùi söï cao caû cuûa Thieân Chuùa. Neáu khoâng thì ngöôøi aáy chæ coù theå ñeàn toäi toái ña cho moät mình mình thoâi, khoâng ñeàn thay cho caû nhaân loaïi ñöôïc. Thaät laø nan giaûi! Laøm sao trong haøng nguõ con ngöôøi toäi loãi ñang bò thaát suûng tröôùc Thieân Chuùa coù theå coù ñöôïc moät con ngöôøi nhö theá? Con ngöôøi chaéc chaén khoâng theå laøm noåi, nhöng Thieân Chuùa quyeàn naêng voâ bieân chaéc chaén coù theå. Do tình thöông voâ bieân ñoái vôùi con ngöôøi thuùc ñaåy, ñoàng thôøi nhôø söï khoân ngoan vaø quyeàn naêng voâ haïn cuûa mình, Thieân Chuùa ñaõ thöïc hieän moät saùng kieán tuyeät vôøi laø cho Ngoâi Hai nhaäp theå laøm ngöôøi ñeå laøm coâng vieäc ñeàn toäi aáy.

Khi nhaäp theå laøm ngöôøi, Ngoâi Hai Thieân Chuùa trôû thaønh Ñöùc Gieâ-su, moät con ngöôøi thaät söï. Nhöng con ngöôøi naøy laïi heát söùc cao caû, cao caû ngang haøng vôùi Thieân Chuùa, vì ñoù chính laø Ngoâi Hai, Con Thieân Chuùa. Vì theá, Ngaøi raát xöùng ñaùng ñeå ñeàn toäi thay cho caû nhaân loaïi tröôùc maët Thieân Chuùa. Vaø ñeå ñeàn moät caùch thaät caân xöùng vôùi caùi toäi voâ cuøng to lôùn cuûa nhaân loaïi – caû toäi toå toâng ñöôïc di truyeàn vaø voâ soá toäi rieâng cuûa toaøn theå loaøi ngöôøi – Ñöùc Gieâ-su ñaõ töï nguyeän chòu bieát bao ñau khoå ôû traàn gian, vaø cuoái cuøng cheát voâ cuøng nhuïc nhaõ vaø theâ thaûm treân thaäp giaù. Coâng trình nghieân cöùu ñaày tính khoa hoïc veà taám khaên lieäm xaùc Ñöùc Gieâ-su cuûa baùc só giaûi phaãu hoïc Pierre Barbet cho thaáy söï ñau khoå maø Ñöùc Gieâ-su phaûi chòu laø cuøng toät vaø khuûng khieáp nhö theá naøo. Nhöng chính qua söï ñau khoå vaø söï cheát aáy, caû söï coâng baèng laãn tình thöông voâ bieân cuûa Thieân Chuùa ñoái vôùi con ngöôøi ñöôïc hoaøn toaøn thoaû maõn. Thaät laø moät giaûi quyeát taøi tình, qua ñaáy ta thaáy ñöôïc söï coâng baèng vaø tình yeâu thöông cuûa Thieân Chuùa, ñoàng thôøi thaáy ñöôïc toäi loãi cuûa ta tröôùc con maét cuûa Thieân Chuùa lôùn lao nhö theá naøo.

Caàu nguyeän

Laïy Cha laø Thieân Chuùa cuûa con, baây giôø con môùi hieåu saâu saéc caâu noùi cuûa Ñöùc Gieâ-su: «Thieân Chuùa yeâu theá gian ñeán noãi ñaõ ban Con Moät cuûa Ngaøi cho hoï». Thì ra söï coâng baèng voâ bieân cuûa Cha khoâng cho pheùp Cha laøm moät caùi gì ñôn giaûn hôn ñeå cöùu chuoäc nhaân loaïi. Vaø baây giôø con môùi hieåu ñöôïc tình Cha yeâu thöông nhaân loaïi, trong ñoù coù con, nhö theá naøo! Xin cho con bieát soáng xöùng ñaùng vôùi tình yeâu aáy! Cho con bieát ñaùp laïi tình yeâu voâ bieân aáy baèng troïn tình yeâu cuûa con. Amen.