Trôû thaønh Hieán leã TaïÏ ôn daâng leân Ba Ngoâi Thieân Chuùa

· Nhaäp ñeà : Moät hình aûnh trong theá giôùi con ngöôøi.

Trong cuoäc soáng bình thöôøng cuûa moät gia ñình, sau khi sinh ra moät ñöùa con, ngöôøi cha cho noù moïi söï ñeå soáng, ñeå lôùn leân veà maët theå xaùc laãn tinh thaàn, vaø nhaát laø cho noù moät lyù töôûng ñeå thaønh ñaït, maø thöôøng laø trôû neân nhö cha, ñaëc bieät neáu ñoù laø moät ngöôøi cha tuyeät haûo: "Cha naøo con naáy!" Quaû theá, "ngöôøi cha laø bieåu töôïng cuûa söï saûn sinh, cuûa söï hieän höõu, cuûa giaù trò... Bieåu töôïng ngöôøi cha hoøa ñoàng vôùi bieåu töôïng trôøi... Cha khoâng chæ laø con ngöôøi maø ta muoán coù vaø coù ñöôïc, maø coøn laø con ngöôøi maø ta muoán trôû thaønh, muoán laø nhö theá hoaëc coù giaù trò nhö theá" (Jean Chevalier, Töø ñieån Bieåu töôïng Vaên hoùa Theá giôùi, TÑBTVHTG, muïc "cha"). Ngöôøi cha ban lôøi ñeå toû yù, haàu ñöùa con bieát ñaâu laø lyù töôûng (leõ soáng) phaûi noi theo. Cha laïi cho thöùc aên (söùc soáng), ñeå con coù khaû naêng thöïc hieän lyù töôûng cha mong muoán cho mình. Nhöng trong vieäc "thaønh coâng" hay "thaønh nhaân" naøy, khoâng theå thieáu tình yeâu bao boïc, söùc maïnh ñôõ naâng, baàu khí aám aùp, baøn tay nuoâi döôõng cuûa ngöôøi meï. "Bieåu töôïng ngöôøi meï gaén lieàn vôùi bieåu töôïng bieån cuõng nhö vôùi bieåu töôïng ñaát, bôûi vì caû ba ñeàu laø nôi chöùa ñöïng vaø laø caùi töû cung mang giöõ söï soáng... Ngöôøi meï laø söï an toaøn cuûa choã truù thaân, cuûa söï noàng aám, yeâu thöông vaø dinh döôõng" (TÑBTVHTG, muïc "meï").

Vaø theå hieän ñôøi mình ñuùng nhö yù cha ñaõ mong muoán, vöôn tôùi lyù töôûng cha ñaõ ñöa ra, laø ñöùa con taï ôn cha meï caùch phaûi ñaïo, baùo hieáu cha meï caùch ñuùng ñaén hôn heát, laøm thoûa loøng cha meï caùch ñaày ñuû hôn caû, chöù chaúng phaûi laø cho cha meï moïi söï sang giaøu.

I. Taï ôn trong Ba Ngoâi Thieân Chuùa.

Thieân Chuùa Ba Ngoâi cuõng laø moät gia ñình. Chuùa Cha ñaõ ban cho Chuùa Con moïi söï (Ga 3,35; 16,15; 17,10): söùc soáng (x. Ga 6,57: "Toâi soáng nhôø Chuùa Cha") vaø leõ soáng: trôû thaønh Lôøi, thaønh Hình aûnh cuûa Cha (Ga 1,1; Cl 1,15). Vì nhaän ñöôïc moïi söï töø Chuùa Cha, Chuùa Con muoân ñôøi chæ laøm moät coâng vieäc: taï ôn Ñaáng ñaõ sinh ra mình, cho mình chia seû troïÏn veïn baûn tính vaø vinh quang (x. Ga 17,5). Ngöôøi taï ôn vaø yeâu meán Chuùa Cha trong Meï Thaùnh Thaàn, moái daây lieân keát, tình yeâu bao boïc Cha vôùi Con.

II. Thaønh Hieán leã Taï ôn daâng leân Ba Ngoâi Thieân Chuùa.

Tình yeâu trong Gia ñình Thieân Chuùa ñaõ traøn lan -ñoøi hoûi cuûa tình yeâu laø vaäy- khieán Ngöôøi saùng taïo vaïn vaät, nhaát laø ñaõ bieán thieân thaàn vaø nhaân loaïi laøm con caùi cuûa Ngöôøi, môû roäng Gia ñình cuûa Ngöôøi ñeán voâ bieân. Tieác thay, toäi loãi ñaõ khieán con ngöôøi "bò töôùc maát vinh quang (laøm con) Thieân Chuùa" (Rm 3,19). Thaønh thöû, ñeå khoâi phuïc cho hoï phaåm giaù cao quyù ñoù, Ngoâi Con ñaõ nhaäp theá vaø nhaäp theå, trôû thaønh Ñöùc Gieâsu.

A- Nhöng ñeå coâng trình khoâi phuïc naøy thaønh töïÏu, tröôùc heát Ñöùc Gieâsu phaûi theå hieän trong thaân phaän vaø neáp soáng phaøm nhaân cuûa mình "Hình aûnh cuûa Chuùa Cha voâ hình" (Cl 1,15), phaûi chöùng toû qua cuoäc soáng traàn theá raèng mình laø "Con yeâu daáu cuûa Chuùa Cha" (Mc 1,11ss) maø Ngöôøi ñaõ laø trong vónh cöûu, haàu trôû thaønh khuoân maãu cho heát thaûy nhaân loaïi. Roài qua lôøi giaûng daïy, qua bao hoaït ñoäng vaø nhaát laø qua cuoäc Töû naïn Phuïc sinh, Ñöùc Gieâsu giuùp moãi ngöôøi trong nhaân loaïi theå hieän troïn veïn hình aûnh cuûa Thieân Chuùa, thöïc söï trôû neân con cuûa Chuùa Cha theo göông Ngöôøi vaø trong Ngöôøi (raäp maãu Chuùa Con vaø ñi vaøo Chuùa Con):"Theo yù muoán vaø loøng nhaân aùi cuûa Thieân Chuùa, Ngöôøi ñaõ tieàn ñònh cho ta laøm nghóa töû, nhôø Ñöùc Gieâsu Kitoâ" (Ep 1,4-11; x. Cl 1,18). Coù theå coi ñoù laø taát caû thaùnh yù cuûa Thieân Chuùa ñoái vôùi Ñöùc Gieâsu (x. Dt 10,5-7). Cuoäc ñôøi döông theá cuûa Ngöôøi chaúng coù "löông thöïc naøo khaùc laø thi haønh yù muoán cuûa Ñaáng ñaõ sai mình" nhö theá (Ga 3,34; Lc 22,42). Baát cöù hoaït ñoäng naøo cuûa Ngöôøi cuõng nhaèm ñaït muïc tieâu toái haäu nhö vaäy.

Ñeå vieäc naøy thaønh töïÏu, vì khoâng deã thöïc hieän (x. Lc 22,42; Dt 5,8), Ñöùc Gieâsu ñöôïc söï hoã trôï cuûa Thaùnh Thaàn ("Thaàn Khí Chuùa ngöïÏ treân toâi, vì Chuùa ñaõ xöùc daàu taán phong toâi, ñeå toâi loan baùo Tin möøng cho keû ngheøo heøn..." Lc 4,18). Thaùnh Thaàn trôû neân nhö quyeàn naêng, nhö söùc maïnh (x. Lc 1,35; 4,14), nhö baàu khí, nhö moâi tröôøng cho Ñöùc Gieâsu (Ngöôøi "thanh taåy trong Thaùnh Thaàn" [Mc 1,8] coù nghóa laø dìm keû tin vaøo trong Thaùnh Thaàn) ñeå hoaøn taát chöông trình lôùn lao laø ñöa vuõ truï vaïn vaät ñaõ ñöôïc thaùnh hoùa ñi vaøo trong Ngöôøi, bieán nhaân loaïi thaønh "nhöõng ngöôøi con trong Ngoâi Con" (x. Cl 3,11: "Chæ coù Ñöùc Kitoâ laø taát caû vaø ôû trong moïi ngöôøi"; 1Cr 15,25-27: "Thieân Chuùa ñaõ ñaët muoân loaøi döôùi chaân Ñöùc Kitoâ") vaø cuøng vôùi Ngöôøi ñi veà Chuùa Cha (x. 1Cr 15,28: "Luùc muoân loaøi ñaõ quy phuïc Ñöùc Kitoâ, thì chính Ngöôøi, vì laø Con, cuõng seõ quy phuïc Ñaáng baét muoân loaøi quy phuïc Ngöôøi; vaø nhö vaäy, Thieân Chuùa seõ coù toaøn quyeàn treân muoân loaøi hay laø taát caû trong moïi söï"), haàu neân hieán leã taï ôn Thieân Chuùa ("Trong moïi hoaøn caûnh vaø trong moïi söï, haõy nhaân danh Ñöùc Gieâsu Kitoâ, Chuùa chuùng ta, maø caûm taï Thieân Chuùa laø Cha" Ep 5,20. "Toâi nghe coù tieáng hoâ lôùn cuûa ñoaøn ngöôøi ñoâng ñaûo ôû treân trôøi vang leân: Naøo ca ngôïi Thieân Chuùa chuùng ta, hôõi taát caû toâi trung cuûa Chuùa... Naøo ta haõy vui möøng hoan hyû, daâng Chuùa lôøi toân vinh" Kh 19,1.5-6; xt. 1Cr 1,4-9; Ep 1,2-23).

B- Phaàn chuùng ta, ñeå trôû neân con Chuùa Cha troïn veïn, muïc tieâu toái haäu cuûa cuoäc ñôøi mình (x. Mt 5,45; Lc 20,36; Rm 8,19; Gl 3,26), tröôùc heát chuùng ta cuõng coù boån phaän tìm kieám ñeå thöïc thi yù muoán Ngöôøi moãi giaây phuùt trong cuoäc soáng, qua moïi haønh vi chuùng ta thöïc hieän (x. Mt 6,10). YÙ muoán naøy baøy toû roõ reät vaø chaéc chaén nhaát trong Thaùnh kinh, Lôøi cuûa Thieân Chuùa. Nhöng chuùng ta chæ coù theå trôû thaønh con caùi ñích thaät trong vaø nhôø Chuùa Con thoâi. Muoán theá, phaûi lieân keát cuøng Ngöôøi, neân moät thaân theå vôùi Ngöôøi. Ñieàu naøy ñöôïc thöïc hieän tröôùc tieân nhôø Pheùp Röûa. Cuõng qua Pheùp Röûa, chuùng ta ñöôïc soáng trong vaø nhôø Meï Thaùnh Thaàn. Thaùnh Thaàn trôû neân baàu khí, moâi tröôøng, söùc maïnh hoã trôï cho cuoäc soáng laøm con cuûa chuùng ta ("Muoân laïÏy Chuùa Thaùnh Thaàn... Ngaøi laø Ñaáng uûi an tuyeät dieäu, Thöôïng khaùch cuûa taâm hoàn. OÂi ngoït ngaøo eâm dòu, doøng suoái maùt chaûy tuoân!... Ngaøi laø nôi an nghæ, gioù maùt ñuoåi côn noàng, tay hieàn lau gioït leä... Xin Ngaøi töôùi goäi nôi khoâ caïn, chöõa laønh moïi veát thöông, cöùng coûi uoán cho meàm, laïnh luøng xin söôûi aám..." Ca tieáp lieân leã Hieän Xuoáng). Chuùng ta tieáp tuïc ñöôïc lieân keát vôùi Ñöùc Kitoâ vaø ñöôïc hoã trôï bôûi Thaùnh Thaàn baèng nhieàu phöông tieän khaùc, ñaëc bieät laø Thaùnh Theå. Thaùnh Theå lieân keát chuùng ta vôùi Ñöùc Kitoâ nhôø söùc maïnh Thaùnh Thaàn ("Thaùnh Thaàn lieân keát chuùng con neân moät khi chuùng con döï tieäc Mình vaø Maùu ÑKT", Kinh Taï ôn 2. "Khi chuùng con ñöôïc Mình vaø Maùu Con Cha boå döôõng, ñöôïc ñAÀy traøn Thaùnh Thaàn cuûa Ngöôøi,...chuùng con trôû neân moät thaân theå vaø moät tinh thaàn trong ÑKT", Kinh Taï ôn 3).

Thaønh thöû muoán nghe ñöôïc Lôøi Chuùa Cha (ñeå bieát yù Ngöôøi), lieân keát ñöôïc vôùi Chuùa Con (ñeå neân Thaân Theå Ngöôøi), ñoùn nhaän ñöôïc söùc maïnh hoã trôï cuûa Meï Thaùnh Thaàn (ñeå soáng vaø hieäp thoâng trong Ngöôøi), haàu trôû neân con caùi Thieân Chuùa vaø taï ôn Ngöôøi cho phaûi ñaïo, chuùng ta coù moät phöông caùch toát nhaát laø tham döï Thaùnh Leã (vaø seõ noái daøi Thaùnh Leã trong ngaøy soáng). Vôùi hai phaàn phuïng vuï Lôøi Chuùa vaø phuïng vuï Thaùnh Theå, Thaùnh Leã giuùp kitoâ höõu theå hieän tröôùc vaø theå hieän daàn muïc tieâu cuûa ñôøi mình. (Dieãn töø veà Baùnh Tröôøng Sinh trong Ga 6,32-58 cuõng chaát chöùa hai yeáu toá: tin lôøi Ñöùc Kitoâ vaø aên thòt maùu Ñöùc Kitoâ. Xem theâm Mc 6,34-44; Lc 24,13-35: tröôùc khi aên Baùnh, bao giôø cuõng nghe Lôøi. Anh em Tin laønh ñeà cao Lôøi Chuùa chính vì chuùng ta ñaõ moät thôøi quaù ñeà cao Mình Chuùa. May thay, Coâng Ñoàng Vatican II ñaõ taùi laäp quaân bình: kitoâ höõu coù hai baøn tieäc trong Thaùnh Leã. x. Hieán cheá Phuïng vuï. Do ñoù, trong nhaø thôø, Lôøi Chuùa phaûi ñöôïc tröng baøy vaø toân kính ngang haøng vôùi Mình Chuùa). Lôøi Chuùa cho chuùng ta "leõ soáng" vaø Mình Chuùa cho chuùng ta "söùc soáng" ñeå ñem leõ soáng ra thöïc hieän. Lôøi Chuùa lieân keát chuùng ta neân moät tinh thaàn. Mình Chuùa lieân keát chuùng ta neân moät Thaân theå.

Thaùnh Leã giuùp chuùng ta thaùnh hoùa vuõ truï vaø thaùnh hoùa chính mình (tröôùc heát qua vieäc ñoùn nghe Lôøi Chuùa, tieáp ñeán qua vieäc aên laáy Mình vaø Maùu Ñöùc Kitoâ maø Thaùnh Thaàn ñaõ bieán töø hai yeáu toá tieâu bieåu cuûa vuõ truï vaø cuûa söï soáng laø baùnh vaø röôïu), ñeå taát caû ñi vaøo Ñöùc Kitoâ, trong Thaùnh Thaàn, trôû neân hieán leã taï ôn Thieân Chuùa trong thôøi gian; roài seõ cuøng vôùi Ñöùc Kitoâ ñi vaøo Thieân Chuùa, trong Thaùnh Thaàn, trôû neân hieán leã taï ôn vónh cöûu. Thaùnh Leã ñöôïc goïÏi moät caùch xöùng ñaùng Hieán Leã TaïÏ ôn (Eucharistie) laø vì vaäy.

· Keát luaän: YÙ nghóa maàu nhieäm Ba Ngoâi vaø Bí tích Taï ôn

Giaùo lyù vaãn daïy: maàu nhieäm lôùn nhaát trong ñaïo laø maàu nhieäm Ba Ngoâi Thieân Chuùa vaø bí tích lôùn lao nhaát trong ñaïo laø bí tích Taï ôn. Maàu nhieäm Ba Ngoâi chính laø nguyeân uûy vaø cuøng ñích cuûa moïi söï, moïi loaøi, moïi cuoäc soáng. Ba Ngoâi chính laø Tình Yeâu, Tình Yeâu ñaõ saùng taïo chuùng ta, cho chuùng ta laøm con vaø muoán ñöa chuùng ta ñi vaøo trong Gia ñình cuûa Ngöôøi maõi maõi. Maàu nhieäm naøy ñöôïc phaûn aûnh vaø theå hieän giöõa theá giôùi nhaân loaøi caùch soáng ñoäng vaø höõu hieäu qua bí tích (hy teá) Taï ôn.

Bí tích naøy, luoân bao goàm hai yeáu toá: Lôøi Chuùa vaø Mình Chuùa, laø nguoàn suoái vaø choùp ñænh cuûa moïi bí tích khaùc. Chuùng ta ñöôïc thanh taåy (Röûa toäi), taêng tröôûng (Theâm söùc), chöõa laønh (Caùo giaûi), goùp phaàn laøm cho Hoäi Thaùnh phaùt trieån theâm ñoâng (Hoân nhaân) hay tham gia ñieàu haønh Hoäi Thaùnh (Truyeàn chöùc) vaø hoaøn taát cuoäc ñôøi trong aân nghóa Chuùa (Xöùc daàu), chung quy chæ nhaém moät muïc ñích: bieán cuoäc ñôøi chuùng ta thaønh hieán leã taï ôn Thieân Chuùa nhôø thaám nhaäp Lôøi Ngöôøi vaø tieâu hoùa Mình Ngöôøi. Chính vì theá, trong Naêm Toaøn Xaù naøy, Giaùo Hoäi lieân keát maàu nhieäm Thieân Chuùa Ba Ngoâi vôùi bí tích Taï ôn (goïÏi laø bí tích Thaùnh Theå e raèng hôi haïn heïp, vì deã khieán ngöôøi ta coi nheï thöùc aên Lôøi Chuùa, ñaøng khaùc khoâng dòch saùt nguyeân ngöõ eukharistia, eucharistie). Taï ôn Thieân Chuùa chính laø yù nghóa cuoäc soáng cuûa chuùng ta vaø cuûa moïi con ngöôøi, trong luùc Ba Ngoâi laø nguyeân thuûy vaø cuøng ñích cuûa nhaân loaïi. Vaø cuûa caû vuõ truï nöõa.

Pheâroâ Phan Vaên Lôïi