· Cn 8,22-31: (30) Ngaøy ngaøy ta laø nieàm vui cuûa Ngöôøi, tröôùc maët Ngöôøi, ta khoâng ngôùt vui chôi, (31) vui chôi treân maët ñaát, ta ñuøa vui vôùi con caùi loaøi ngöôøi. (Töø «ta» trong caâu laø Ñöùc Khoân Ngoan cuûa Thieân Chuùa).
· Rm 5,1-5: (5) Thieân Chuùa ñaõ ñoå tình yeâu cuûa Ngöôøi vaøo loøng chuùng ta, nhôø Thaùnh Thaàn maø Ngöôøi ban cho chuùng ta.
· TIN MÖØNG : Ga 16,12-15 - Khi Thaàn Khí söï thaät ñeán
Khi aáy, Ñöùc Gieâsu noùi vôùi caùc moân ñeä: (2) «Thaày coøn nhieàu ñieàu phaûi noùi vôùi anh em. Nhöng baây giôø, anh em khoâng coù söùc chòu noåi. (13) Khi naøo Thaàn Khí söï thaät ñeán, Ngöôøi seõ daãn anh em tôùi söï thaät toaøn veïn. Ngöôøi seõ khoâng töï mình noùi ñieàu gì, nhöng taát caû nhöõng gì Ngöôøi nghe, Ngöôøi seõ noùi laïi, vaø loan baùo cho anh em bieát nhöõng ñieàu seõ xaûy ñeán. (14) Ngöôøi seõ toân vinh Thaày, vì Ngöôøi seõ laáy nhöõng gì cuûa Thaày maø loan baùo cho anh em. (15) Moïi söï Chuùa Cha coù ñeàu laø cuûa Thaày. Vì theá, Thaày ñaõ noùi : Ngöôøi laáy nhöõng gì cuûa Thaày maø loan baùo cho anh em».
1. Nhaân loaïi ñaõ bieát veà
theá giôùi höõu haïn naøy theá naøo? Bieát ñuû chöa? Nhöõng ñieàu ñaõ
bieát so vôùi nhöõng ñieàu chöa bieát, caùi naøo nhieàu hôn? Muoán bieát
vaø khaùm phaù theâm thì con ngöôøi phaûi coù thaùi ñoä naøo?
2. Nhaân loaïi – cuï theå laø Giaùo Hoäi – ñaõ bieát veà Thieân
Chuùa voâ haïn theá naøo? Ñaõ ñuû chöa? Nhöõng ñieàu ñaõ bieát so vôùi
nhöõng ñieàu chöa bieát, caùi naøo nhieàu hôn? Muoán bieát vaø khaùm phaù
theâm veà Thieân Chuùa thì ngöôøi Kitoâ höõu neân coù thaùi ñoä naøo?
3. Hieän nay, Thieân Chuùa coù coøn tieáp tuïc maëc khaûi veà Ngaøi khoâng?
Baèng caùch naøo? Qua ai? Muoán nhaän ñöôïc maëc khaûi, Giaùo Hoäi caàn coù
thaùi ñoä naøo?
1. Nhöõng gì con ngöôøi bieát veà Thieân Chuùa laø voâ cuøng ít so vôùi nhöõng gì hoï khoâng bieát veà Ngaøi
Qua doøng lòch söû, ta thaáy con ngöôøi ngaøy caøng hieåu bieát nhieàu hôn veà ñuû moïi phöông dieän. Nhöng caøng bieát nhieàu, con ngöôøi caøng khaùm phaù ra söï bao la cuûa nhöõng gì mình chöa bieát: «Caøng bieát nhieàu, caøng thaáy mình doát». Nhöõng gì con ngöôøi ñaõ bieát gioáng nhö dieän tích beân trong moät voøng troøn, coøn nhöõng gì chöa bieát gioáng nhö dieän tích bao la beân ngoaøi voøng troøn. Voøng troøn caøng nhoû thì phaàn tieáp xuùc vôùi beân ngoaøi voøng troøn caøng nhoû, voøng troøn caøng lôùn thì phaàn tieáp xuùc vôùi beân ngoaøi voøng troøn caøng lôùn. Töông töï, ngöôøi ta khi bieát ít thì thaáy nhöõng ñieàu mình chöa bieát cuõng ít, nhöng caøng bieát nhieàu thì khaùm phaù ra nhöõng ñieàu mình chöa bieát caøng nhieàu leân.
Theá giôùi vaät chaát tuy höõu haïn, nhöng con ngöôøi khaùm phaù suoát maáy chuïc theá kyû maø vaãn khoâng heát. Traùi laïi, caøng khaùm phaù thì caøng nhaän ra nhöõng ñieàu mình chöa bieát nhieàu leân gaáp boäi. Theá thì nhöõng gì con ngöôøi bieát veà Thieân Chuùa, Ñaáng voâ haïn, laïi caøng nhoû beù gaáp trieäu trieäu laàn hôn nöõa khi so vôùi nhöõng ñieàu hoï chöa bieát veà Ngaøi! Tuy nhieân, Ngaøi vaãn tieáp tuïc cho con ngöôøi bieát veà Ngaøi. Ngaøi ñaõ töï maëc khaûi cho con ngöôøi qua vuõ truï, qua caùc ngoân söù, qua Ñöùc Gieâsu, vaø hieän nay vaãn tieáp tuïc qua Thaùnh Thaàn cuûa Ngaøi. Nhöng nhieàu khi con ngöôøi töï maõn veà nhöõng hieåu bieát cuûa mình veà Ngaøi, neân con ngöôøi ñaõ khoâng bieát theâm veà Ngaøi ñöôïc bao nhieâu so vôùi nhöõng gì con ngöôøi bieát veà theá giôùi vaät chaát.
2. Thieân Chuùa maëc khaûi veà Ngaøi moät caùch raát tieäm tieán
Neáu kieán thöùc veà vaät chaát höõu haïn naøy maø con ngöôøi khoâng theå tieáp thu moät luùc maø phaûi tieáp thu daàn daàn qua thôøi gian maáy chuïc theá kyû, thì nhöõng kieán thöùc veà Thieân Chuùa voâ haïn cuõng theá: con ngöôøi chæ coù theå tieáp thu daàn daàn qua thôøi gian. Vì theá, tröôùc khi töø giaõ caùc toâng ñoà, Ñöùc Gieâsu noùi: «Thaày coøn nhieàu ñieàu phaûi noùi vôùi anh em. Nhöng baây giôø, anh em khoâng coù söùc chòu noåi». Coù leõ Ngaøi cuõng muoán noùi nhö Ñöùc Phaät: Ñieàu ta ñaõ noùi ra so vôùi ñieàu ta bieát chæ nhö naém laù trong tay so vôùi laù cuûa caû khu röøng.
Khi maëc khaûi cho con ngöôøi, Ñöùc Gieâsu töông töï nhö moät thaày daïy toaùn cho hoïc sinh caáp moät, oâng khoâng theå nhoài nheùt heát kieán thöùc toaùn hoïc trong ñaàu oâng cho caùc em trong moät hai naêm ñöôïc. OÂng phaûi chôø caùc em tieâu hoùa heát nhöõng ñieàu mình ñaõ daïy roài môùi daïy tieáp nhöõng kieán thöùc khaùc. Vaø thöôøng laø oâng phaûi nhöôøng cho nhöõng oâng thaày khaùc daïy tieáp cho caùc em trong nhöõng naêm sau. Ñöùc Gieâsu cuõng vaäy, Ngaøi coøn raát nhieàu ñieàu phaûi noùi veà Thieân Chuùa cho caùc toâng ñoà, cho con ngöôøi, nhöng khoâng theå noùi heát ñöôïc, vì caùc toâng ñoà cuõng nhö con ngöôøi «khoâng coù söùc chòu noåi», nghóa laø khoâng theå tieáp thu heát ñöôïc. Nay Ngaøi khoâng theå tieáp tuïc ôû traàn theá ñeå maëc khaûi veà Thieân Chuùa cho con ngöôøi, Ngaøi phaûi nhôø ngöôøi khaùc tieáp noái coâng vieäc aáy. Ngöôøi aáy chính laø Thaùnh Thaàn.
Ngaøi noùi: «Khi naøo Thaàn Khí söï thaät ñeán, Ngöôøi seõ daãn anh em tôùi söï thaät toaøn veïn». Nhöng Thaùnh Thaàn khoâng maëc khaûi cho con ngöôøi baèng lôøi noùi roõ raøng nhö Ñöùc Gieâsu, maø theo caùch rieâng cuûa Ngaøi, laø linh höùng cho con ngöôøi. Con ngöôøi phaûi thích öùng vôùi caùch cuûa Ngaøi.
3. Thaùi ñoä caàn coù ñeå tieán boä trong hieåu bieát
Ñeå tieáp nhaän theâm kieán thöùc, ngöôøi hoïc troø caàn phaûi nhaän ra raèng mình coøn raát nhieàu ñieàu chöa bieát. Ai nghó raèng nhöõng ñieàu mình ñaõ hoïc laø taát caû, laø ñaày ñuû roài, thì khoâng theå hieåu bieát theâm ñöôïc nöõa. Cuõng vaäy, neáu con ngöôøi cho raèng nhöõng gì mình bieát veà Thieân Chuùa ñaõ quaù ñaày ñuû roài, khoâng caàn bieát theâm, thì con ngöôøi seõ töï maõn vaø daäm chaân taïi choã veà maët taâm linh. Neáu con ngöôøi hay Giaùo Hoäi cho raèng hình thaùi maø mình ñang coù laø hoaøn haûo roài, khoâng caàn phaûi ñoåi môùi gì heát, thì Thaùnh Thaàn duø coù muoán ñoåi môùi vaø thaêng tieán Giaùo Hoäi cuõng gaëp raát nhieàu khoù khaên.
Ngöôøi hoïc troø caáp moät ñöôïc thaày daïy raèng khoâng ñöôïc laáy soá nhoû tröø soá lôùn; ñieàu ñoù thaät hôïp lyù vôùi khoái oùc nhoû beù cuûa em. Nhöng khi leân caáp hai, neáu em cöù nhaát ñònh raèng khoâng theå laáy soá nhoû tröø soá lôùn, thì em khoâng theå hoïc leân cao ñöôïc, vì ôû caáp hai ngöôøi ta baét ñaàu duøng soá aâm. Cuõng vaäy, taïi caáp hai, thaày giaùo daïy raèng khoâng ñöôïc ñeå soá aâm trong caên hieäu baäc chaün, vì ñieàu ñoù laø phi lyù. Nhöng khi hoïc giaûi tích veà soá aûo, thì soá aâm trong caên hieäu baäc chaün laø ñieàu bình thöôøng vaø höõu lyù. Neáu hoïc sinh cöù nhaát ñònh cho nhöõng gì mình ñaõ bieát laø chaân lyù khoâng theå thay ñoåi, thì em khoâng theå tieán cao hôn ñöôïc. Vieäc hieåu bieát veà söï vaät höõu haïn maø coøn ñoøi hoûi phaûi «phaù chaáp» nhö vaäy môùi tieán boä ñöôïc, chaúng leõ muoán tieán boä trong vieäc hieåu bieát Thieân Chuùa voâ haïn laïi chaúng phaûi «phaù chaáp»?
4. Khoâng neân töï maõn veà nhöõng gì ñaõ bieát hay ñaõ coù
Nhìn vaøo söï tieán trieån veà vaät chaát, chuùng ta coù theå nhaän ra mình caàn phaûi laøm gì ñeå tieán boä veà taâm linh. Khi con ngöôøi coù ñöôïc chieác xe ñaïp, neáu hoï töï maõn raèng theá laø ñuû roài, vaø cho ñoù laø heát côõ roài, thì seõ khoâng bao giôø hoï phaùt minh ñöôïc xe gaén maùy hay xe hôi. Muoán tieán trieån, con ngöôøi phaûi caûi thieän khoâng ngöøng veà kieán thöùc. Raát nhieàu ñieàu con ngöôøi theá heä tröôùc cho laø ñuùng vaø khoù coù theå khaùc ñöôïc, thì theá heä sau khoâng coøn cho laø ñuùng nöõa. Nhieàu ñònh luaät môùi ñaõ phuû ñònh hoaëc boå tuùc nhöõng ñònh luaät cuõ, caùc giaû thuyeát cuõ cuõng ñöôïc hoaøn chænh baèng nhöõng giaû thuyeát môùi. Chính nhôø yù thöùc mình coøn thieáu, coøn phaûi thay ñoåi maø con ngöôøi tieán boä. Neáu cöù khö khö giöõ nhöõng quan nieäm cuõ, cho ñoù laø nhöõng chaân lyù khoâng theå thay ñoåi, thì con ngöôøi ngaøy nay laøm sao coù ñöôïc nhöõng maùy vi tính, nhöõng ñieän thoaïi di ñoäng, nhöõng maïng löôùi ñieän toaùn (internet), nhöõng phöông tieän di chuyeån toái taân?
Nhaân loaïi phaùt trieån vaø tieán boä ñöôïc laø do coù nhöõng ngöôøi daùm xeùt laïi nhöõng quan nieäm cuõ maø moïi ngöôøi ñeàu ñaõ cho laø ñuùng. Nhôø ñoù hoï ñaõ ñöa ra ñöôïc nhöõng quan nieäm môùi ñuùng hôn. Nhöõng ngöôøi ñoù nhieàu khi phaûi traû giaù raát maéc cho söï ñoåi môùi taùo baïo aáy. Hoï thöôøng bò ngöôøi ñoàng thôøi keát aùn laø phaù hoaïi. Nhöng neáu khoâng coù nhöõng con ngöôøi taùo baïo aáy, con ngöôøi seõ daäm chaân taïi choã, vaø seõ khoâng coù tieán boä.
5. Luaät cuûa Chuùa nhöng laïi ñöôïc laäp ra cho con ngöôøi
Hieän nay, trong Giaùo Hoäi, coù nhöõng ñieàu maø raát nhieàu ngöôøi cho laø nhöõng chaân lyù baát bieán, laø luaät cuûa Thieân Chuùa, laø truyeàn thoáng cuûa Giaùo Hoäi, laø toâng truyeàn… neân khoâng bao giôø ñöôïc thay ñoåi. Hoï raát coù lyù. Nhöng thieát töôûng caàn phaûi phaân bieät giöõa chaân lyù vaø caùch hieåu hay dieãn taû chaân lyù. Chaân lyù thì baát bieán, nhöng caùch hieåu hay dieãn taû chaân lyù thì thay ñoåi tuøy theo trình ñoä hieåu bieát cuûa con ngöôøi. Töông töï nhö baûn chaát cuûa söï vaät thì khoâng heà thay ñoåi, nhöng caùch hieåu vaø dieãn taû cuûa con ngöôøi veà söï vaät thì moãi thôøi moãi khaùc.
Neáu ñoïc Thaùnh Kinh, ta seõ thaáy coù nhöõng ñieàu maø con ngöôøi nghó raèng khoâng bao giôø thay ñoåi, nhöng roài cuoái cuøng cuõng ñaõ thay ñoåi. Quaû thaät, luaät cuûa Moâseâ ñöôïc ngöôøi Do Thaùi quan nieäm laø luaät cuûa Thieân Chuùa, neân hoï töôûng luaät ñoù seõ ñöôïc aùp duïng cho caû nhaân loaïi ñeán muoân ñôøi. Nhöng thaät ra, luaät ñoù chæ ñöôïc aùp duïng khoaûng 1300 naêm cho ngöôøi Do Thaùi, nghóa laø tính töø khi coù Moâseâ ñeán thôøi caùc toâng ñoà. Vì ñeán thôøi caùc toâng ñoà, chính caùc toâng ñoà ñöôïc Thaùnh Thaàn soi saùng ñaõ tuyeân boá baõi boû luaät Moâseâ (x. Cv 15,1-29). Vì theá, hieän nay, ngöôøi Kitoâ höõu trong Giaùo Hoäi ñaâu phaûi tuaân giöõ luaät Moâseâ, maø chæ tuaân giöõ luaät yeâu thöông cuûa Ñöùc Gieâsu vaø luaät Giaùo Hoäi thoâi. Neáu luaät Moâseâ laø luaät cuûa Thieân Chuùa maø con ngöôøi, döôùi taùc ñoäng cuûa Thaùnh Thaàn, ñaõ töøng thay ñoåi, thì coøn luaät naøo treân theá giôùi naøy laïi tuyeät ñoái khoâng theå thay ñoåi?
Vaû laïi, luaät cuûa Thieân Chuùa, cho duø do Thieân Chuùa laäp ra, thì cuõng laäp ra cho con ngöôøi: «Ngaøy sabaùt ñöôïc döïng neân cho con ngöôøi, chöù khoâng phaûi con ngöôøi ñöôïc döïng neân cho ngaøy sabaùt» (Mc 2,27). Maø con ngöôøi thì luoân luoân bieán ñoåi, neân luaät cho con ngöôøi cuõng phaûi bieán ñoåi môùi coù theå phuø hôïp vôùi con ngöôøi töøng thôøi ñaïi. Quan nieäm veà Thieân Chuùa cuõng vaäy. Neáu quan nieäm thôøi Cöïu öôùc veà Thieân Chuùa ñaõ bò thay ñoåi, thì lieäu quan nieäm cuûa chuùng ta hieän nay veà Thieân Chuùa coù theå khoâng thay ñoåi chaêng?
Khi con ngöôøi coá chaáp vaøo moät ñieàu naøo ñoù maø khoâng chòu laéng nghe Thaùnh Thaàn, thì con ngöôøi seõ khoâng theo kòp Thaùnh Thaàn, vaø coù nguy cô choáng laïi Thaùnh Thaàn. Caùc tö teá, kinh sö Do Thaùi xöa chính vì quaù coá chaáp vaøo leà luaät, vaøo nhöõng ñieàu hoï cho laø chaân lyù baát bieán, neân hoï ñaõ khoâng theo kòp vaø khoâng tieáp nhaän ñöôïc nhöõng ñoåi môùi cuûa Thaùnh Thaàn qua Ñöùc Gieâsu vaø caùc toâng ñoà. Cuoái cuøng hoï ñaõ gieát cheát caùc Ngaøi. Hoï ñaõ caûn trôû nhöõng ñoåi môùi cuûa Thaùnh Thaàn. Hoï ñaõ phaïm ñeán Thaùnh Thaàn: «Ai phaïm ñeán Con Ngöôøi thì ñöôïc tha; nhöng ai phaïm ñeán Thaùnh Thaàn seõ chaúng ñöôïc tha, caû ñôøi naøy laãn ñôøi sau» (Mt 12,32).
Nhieàu khi chuùng ta phaûi hoài taâm töï hoûi xem: söï phaùt trieån cuûa Giaùo Hoäi veà chaát löôïng cuõng nhö soá löôïng trong nhöõng theá kyû qua coù khaû quan khoâng? Chuùng ta coù theå haøi loøng veà söï phaùt trieån aáy khoâng? Coù phaùt trieån nhö loøng Thieân Chuùa hay Thaùnh Thaàn mong muoán khoâng? Neáu khoâng thì taïi sao? Giaùo Hoäi coù caàn phaûi thay ñoåi ñeå phaùt trieån hôn nöõa khoâng?
Laïy Cha, Thaùnh Thaàn cuûa Cha thì luoân luoân ñoåi môùi, nhöng con ngöôøi laïi cöù coá chaáp vaøo caùi cuõ, vaøo nhöõng gì mình ñaõ bieát. Vì theá, hoï khoâng thích öùng ñöôïc vôùi nhöõng ñoøi hoûi cuûa Thaùnh Thaàn maø vaãn cöù töôûng laøm nhö theá laø phuïng söï vaø baûo veä Thieân Chuùa (x. Ga 16,2). Xin Cha giuùp con bieát laéng nghe Thaùnh Thaàn trong loøng con, ñeå con theo kòp ñöôïc nhöõng ñoåi môùi maø Ngaøi muoán thöïc hieän nôi con.
JK