ÑOÏC LÔØI CHUÙA

· Ñnl 4,32-34.39-40: ⁽³⁹⁾ Anh em phaûi bieát vaø ñeå taâm suy nieäm ñieàu naøy: treân trôøi cao cuõng nhö döôùi ñaát thaáp, chính Ñöùc Chuùa laø Thieân Chuùa, chöù khoâng coù thaàn naøo khaùc nöõa.

· Rm 8,14-17: ⁽¹⁴⁾ Phaøm ai ñöôïc Thaàn Khí Thieân Chuùa höôùng daãn, ñeàu laø con caùi Thieân Chuùa. ⁽¹⁶⁾ Chính Thaàn Khí chöùng thöïc cho thaàn trí chuùng ta raèng chuùng ta laø con caùi Thieân Chuùa.  

· TIN MÖØNG: Mt 28,16-20

Ñöùc Gieâsu hieän ra taïi Galileâ, vaø sai moân ñeä ñi ñeán vôùi muoân daân

(16) Möôøi moät moân ñeä ñi tôùi mieàn Galileâ, ñeán ngoïn nuùi Ñöùc Gieâsu ñaõ truyeàn cho caùc oâng ñeán. ⁽¹⁷⁾ Khi thaáy Ngöôøi, caùc oâng baùi laïy, nhöng coù maáy oâng laïi hoaøi nghi. ⁽¹⁸⁾ Ñöùc Gieâsu ñeán gaàn, noùi vôùi caùc oâng: «Thaày ñaõ ñöôïc trao toaøn quyeàn treân trôøi döôùi ñaát. ⁽¹⁹⁾ Vaäy anh em haõy ñi vaø laøm cho muoân daân trôû thaønh moân ñeä, laøm pheùp röûa cho hoï nhaân danh Chuùa Cha, Chuùa Con vaø Chuùa Thaùnh Thaàn, ⁽²⁰⁾ daïy baûo hoï tuaân giöõ moïi ñieàu Thaày ñaõ truyeàn cho anh em. Vaø ñaây, Thaày ôû cuøng anh em moïi ngaøy cho ñeán taän theá».

Caâu hoûi gôïi yù:

1. Ba Ngoâi Thieân Chuùa khaùc bieät nhau, hay ñoàng daïng vôùi nhau? Neáu baûn chaát khaùc bieät nhau, coù Ngoâi naøo muoán baét caùc Ngoâi kia phaûi trôû neân gioáng mình khoâng? Söï hieäp nhaát cuûa Ba Ngoâi xaây döïng treân tinh thaàn «hieäp nhaát trong ña daïng» hay «thoáng nhaát baèng ñoàng daïng» ?
2. Vuõ truï vaïn vaät maø Ba Ngoâi taïo döïng laø ña daïng hay ñoàng daïng vôùi nhau? Thieân Chuùa coù muoán chuùng ta bieán vaïn vaät thaønh ñoàng daïng khoâng? Baét moïi ngöôøi phaûi ñoàng daïng vôùi mình thì coù hôïp vôùi yù Thieân Chuùa khoâng?

1. Hieäp nhaát trong ña daïng nôi Ba Ngoâi Thieân Chuùa

Thieân Chuùa theo quan nieäm Kitoâ giaùo laø moät Thieân Chuùa duy nhaát, nhöng laïi goàm coù ba Ngoâi – noùi noâm na laø ba Ñaáng, ba Vò hay ba «Ngöôøi» – khaùc bieät nhau. Ba Ngoâi nhöng moãi Ngoâi moät veû, khoâng Ngoâi naøo gioáng Ngoâi naøo. Ba Ngoâi khaùc bieät nhau, nhöng laïi hoaøn toaøn bình ñaúng, vaø khoâng Ngoâi naøo muoán Ngoâi kia phaûi trôû neân gioáng nhö mình. Chính vì chaáp nhaän vaø toân troïng söï ña daïng cuûa nhau, maø Ba Ngoâi soáng hoøa bình vôùi nhau, hôïp taùc chaët cheõ vôùi nhau, yeâu thöông nhau, vaø hieäp nhaát vôùi nhau chaët cheõ tôùi möùc ñoä chæ coøn laø moät Thieân Chuùa duy nhaát.

2. Söï khaùc bieät vaø ña daïng trong vuõ truï vaïn vaät

Ba Ngoâi khaùc bieät nhau vaø ña daïng nhö vaäy, neân ñaõ taïo döïng neân moät vuõ truï cuõng ñaày khaùc bieät vaø ña hình ña daïng voâ cuøng. Ngaøi taïo döïng neân muoân loaøi khaùc bieät nhau, vaø loaøi naøo cuõng laïi phaân chia thaønh nhieàu caáp ñoä khaùc nhau vôùi nhöõng chuûng loaïi khaùc nhau. Nhôø ñoù vuõ truï trôû neân voâ cuøng phong phuù, muoân hình muoân veû. Thaät vaäy, tinh tuù treân trôøi thì ñuû kieåu ñuû loaïi. Con ngöôøi ngöôøi thì ñuû moïi chuûng toäc, ñuû moïi ngoân ngöõ, ñuû moïi neàn vaên hoùa khaùc bieät nhau. Thuù vaät vaø thöïc vaät thì laïi caøng ña hình ña daïng hôn: loaïi soáng treân trôøi, loaïi treân ñaát, loaïi döôùi nöôùc, loaïi thaät to nhö ñaïi baøng, coå thuï, loaïi thaät nhoû nhö vi truøng, vi-ruùt, loaïi aên thòt, loaïi aên coû… Vaïn vaät phong phuù vaø ña daïng ñeán noãi con ngöôøi töø khi bieát khaùm phaù ñeán nay vaãn chæ thaáy mình khaùm phaù ñöôïc moät phaàn raát nhoû. Chæ rieâng loaøi hoa thoâi ñaõ coù caû haøng chuïc ngaøn gioáng khaùc nhau. Vaïn vaät tuy voâ cuøng ña daïng nhö theá, nhöng vaät naøo cuõng coù caùi hay caùi ñeïp rieâng cuûa noù vaø trôû neân moät toaøn theå raát haøi hoøa. Chính vì theá maø vuõ truï môùi töôi ñeïp huy hoaøng laøm sao! Thöû töôûng töôïng xem neáu Thieân Chuùa taïo döïng vuõ truï trong ñoù vaïn vaät ñoàng daïng vôùi nhau, nghóa laø chæ coù moät loaøi duy nhaát, loaøi naøy cuõng chæ coù moät chuûng loaïi duy nhaát thì vuõ truï seõ buoàn thaûm bieát bao! Chæ caàn xeùt loaøi hoa: neáu hoa chæ coù moät loaïi duy nhaát – duø laø loaïi ñöôïc haàu heát moïi ngöôøi coi laø ñeïp nhaát – thì theá giôùi seõ bôùt ñeïp, bôùt thô moäng vaø phong phuù ñi bieát bao!

Rieâng xaõ hoäi con ngöôøi, Thieân Chuùa ñaõ gaày döïng trong ñoù nhieàu daân toäc vôùi nhöõng neàn vaên minh, vaên hoùa, phong tuïc, neà neáp suy nghó khaùc nhau. Thieân Chuùa cuõng cho xuaát hieän nhieàu toân giaùo vôùi nhöõng nghi thöùc, tín ñieàu, vôùi nhöõng caùch goïi teân, caùch quan nieäm hay caùch nhìn veà Thöïc Taïi Toái Haäu khaùc bieät nhau; v.v… Noùi veà töøng ngöôøi, thì moãi ngöôøi moät veû, moãi ngöôøi moät dieän maïo, moät taøi naêng, moät tính tình, moät quan nieäm, moät loái suy nghó khaùc nhau: «baù nhaân baù tính». Ngay nhö khi cuøng nhau nhìn vaøo moät söï vaät cuï theå, thì moãi ngöôøi laïi coù moät caùch nhìn khaùc nhau, caùch dieãn taû veà vaät aáy cuõng khaùc nhau, thaäm chí goïi vaät aáy baèng nhöõng teân khaùc nhau. Moät vaät cuï theå höõu haïn maø ngöôøi ta coøn coù nhieàu caùch nhìn khaùc nhau nhö vaäy, huoáng gì khi hoï suy nghó veà nhöõng thöù voâ hình, nhaát laø nhöõng thöïc taïi khoâng theå quan nieäm hay suy nghó ñöôïc, chaúng haïn khi suy nghó veà tuyeät ñoái, veà nguoàn goác sieâu hình cuûa vuõ truï vaïn vaät… laøm sao maø hoï quan nieäm vaø nhìn caùch gioáng nhau cho ñöôïc? Thoâi thì ñuû moïi loaïi quan nieäm, ñuû moïi kieåu nhìn, ñuû moïi teân goïi khaùc nhau cho Thöïc Taïi Toái Haäu duy nhaát aáy!

Nhöõng caùch nhìn khaùc nhau aáy – duø laø höôùng veà moät vaät heát söùc cuï theå hay veà nhöõng thöïc taïi heát söùc tröøu töôïng – cuõng thöôøng boå tuùc cho nhau daãu coù maâu thuaãn laãn nhau, ñeå – neáu toång hôïp laïi – seõ coù ñöôïc moät caùi nhìn toaøn dieän hôn, ñaày ñuû hôn. Chính nhôø söï khaùc nhau aáy maø con ngöôøi môùi caàn laãn nhau, môùi phaûi hôïp taùc vôùi nhau, môùi yeâu thöông nhau. Chaúng haïn khi xaây moät caên nhaø, ngöôøi ta caàn coù ñoà hoïa cuûa kieán truùc sö, caàn khaû naêng thöïc hieän toång quaùt cuûa nhaø thaàu khoaùn, caàn söï kheùo leùo cuûa ñuû loaïi thôï (moäc, xaây, trang trí, ñieän…), caàn nhöõng nhaø cung caáp vaät tö khaùc nhau (gaïch, xi maêng, saét, goã, oáng nöôùc, ñoà ñieän…). OÂng kieán truùc sö coù taøi gioûi ñeán ñaâu maø khoâng nhôø thaàu khoaùn thöïc hieän thì cuõng chaúng laøm neân troø troáng gì! OÂng thaàu khoaùn maø khoâng thueâ ñöôïc thôï thì cuõng ñaønh boù tay baát löïc! Thôï kheùo leùo hay taøi gioûi ñeán ñaâu maø khoâng coù kieán truùc sö hay thaàu khoaùn thì cuõng chaúng bieát phaûi laøm gì. Nhôø taøi naêng khaùc nhau maø ngöôøi ta caàn laãn nhau, keát hôïp vôùi nhau, yeâu thöông nhau! Thieân Chuùa cuûa chuùng ta – goàm Ba Ngoâi khaùc bieät, tuy ña daïng nhöng laïi hieäp nhaát – ñaõ muoán nhö theá, chuùng ta khoâng neân ñi ngöôïc laïi ñöôøng loái cuûa Ngaøi!

3. Khuynh höôùng phaûn ña daïng cuûa con ngöôøi

Theá nhöng treân theá giôùi coù bieát bao nhieâu con ngöôøi, bao nhieâu taäp theå muoán ñi ngöôïc laïi yù muoán cuûa Thieân Chuùa, muoán choáng laïi luaät «vaïn vaät ña daïng» cuûa Ngaøi. Hoï muoán taát caû moïi ngöôøi phaûi nghó gioáng nhö hoï, laøm gioáng nhö hoï, chæ theo moät laäp tröôøng duy nhaát laø laäp tröôøng cuûa hoï, vì hoï cho raèng chæ coù hoï laø nghó ñuùng, laøm ñuùng, laäp tröôøng cuûa hoï laø duy nhaát ñuùng hoaëc ñuùng hôn caû. Ai khaùc hoï laø hoï khoù chòu, böïc boäi, keát aùn, loaïi tröø. Hoï muoán treân theá giôùi naøy chæ coù moät beø ñaûng duy nhaát laø beø ñaûng cuûa hoï, moät yù thöùc heä duy nhaát laø yù thöùc heä cuûa hoï, moät toân giaùo duy nhaát laø toân giaùo cuûa hoï, moät ñoaøn theå duy nhaát laø ñoaøn theå cuûa hoï… Vaø hoï noã löïc ñeå bieán theá giôùi ña daïng naøy thaønh ñoäc daïng hay ñoàng daïng (uniforme), thaäm chí vôùi taát caû thieän chí hay loøng thaønh cuûa hoï. Bieän phaùp cuûa hoï laø loaïi tröø taát caû nhöõng ai khaùc vôùi hoï. Ai chuû tröông khaùc vôùi hoï thì bò coi laø ñoái laäp, laø keû thuø, caàn phaûi tieâu dieät.

Raát tieác laø treân theá giôùi naøy khoâng chæ coù moät beø ñaûng, moät toân giaùo, moät ñoaøn theå duy nhaát nghó mình laø duy nhaát ñuùng hoaëc ñuùng hôn caû vaø chuû tröông loaïi tröø nhöõng ai khaùc vôùi mình, maø coù nhieàu beø ñaûng, nhieàu toân giaùo, nhieàu ñoaøn theå nghó vaø chuû tröông nhö vaäy. Theá laø coù chieán tranh: beø ñaûng naøy tìm caùch dieät beø ñaûng kia, toân giaùo naøy dieät toân giaùo kia, ñoaøn theå naøy dieät ñoaøn theå kia. Beø ñaûng naøo, toân giaùo naøo, ñoaøn theå naøo cuõng ñeàu nhaân danh söï thieän, söï ñuùng cuûa mình – maø hoï nghó laø duy nhaát thieän, duy nhaát ñuùng – ñeå tieâu dieät nhöõng gì maø hoï cho raèng chaéc chaén laø sai laàm, xaáu xa. Ai cuõng coù nhöõng «vuõ khí» rieâng cuûa mình ñeå eùp buoäc ngöôøi khaùc theo mình, trung thaønh vôùi mình, ñoàng daïng vôùi mình. Beø ñaûng thì duøng vuõ löïc, aâm möu chính trò. Toân giaùo thì duøng nhöõng quyeàn löïc thieâng lieâng cuûa mình. Ñoaøn theå thì duøng kyû luaät rieâng cuûa ñoaøn theå.

Nhöng heã phaûn laïi yù muoán cuûa Thieân Chuùa thì chæ gaây roái loaïn. Ñaùng leõ con ngöôøi phaûi toân troïng söï khaùc bieät nhau nhö moät hoàng aân Thieân Chuùa ban ñeå boå tuùc laãn nhau, ñeå hôïp taùc vôùi nhau, vaø ñeå nhôø ñoù maø deã yeâu thöông nhau, deã ñi ñeán hieäp nhaát. Hieäp nhaát ôû ñaây laø thöù hieäp nhaát trong ña daïng. Coù toân troïng söï khaùc bieät cuûa nhau thì môùi coù theå hieäp nhaát ñöôïc. Nhöng con ngöôøi laïi coi tình traïng ña daïng ñoù nhö moät baát lôïi cho «caùi toâi taäp theå» cuûa mình. «Caùi toâi» naøo – duø laø caù nhaân hay taäp theå – thì cuõng ích kyû, muoán ñeà cao mình vaø nhöõng gì cuûa mình, muoán mình phaûi troåi vöôït hôn nhöõng «caùi toâi» khaùc, vaø nhöõng gì cuûa mình cuõng phaûi troåi vöôït hôn nhöõng gì cuûa nhöõng «caùi toâi» khaùc. «Caùi toâi» naøo cuõng muoán duøng theá maïnh cuûa mình ñeå hieáp ñaùp nhöõng «caùi toâi» khaùc yeáu theá hôn, baét nhöõng «caùi toâi» khaùc phaûi theo mình, phaûi ñoàng daïng vôùi mình. Hoï muoán «thoáng nhaát baèng ñoàng daïng».

4. «Hieäp nhaát trong ña daïng» laø yù muoán cuûa Thieân Chuùa

OÂi, chính caùi yù chí muoán «thoáng nhaát baèng ñoàng daïng» naøy ñaõ gaây neân bieát bao caûnh «noài da xaùo thòt» trong caùc quoác gia, caûnh caùc «beø phaùi ly khai» trong caùc toân giaùo, caûnh chia reõ nhau trong caùc ñoaøn theå. Ñuùng laø chöa phaùt trieån ñöôïc ra beân ngoaøi thì ñaõ bò chia reõ noäi boä. Thieát töôûng theá giôùi ñaõ phaûi ñau khoå raát nhieàu, phaûi chòu bieát bao caûnh ñau thöông tang toùc chæ vì nhöõng tham voïng «thoáng nhaát baèng ñoàng daïng» cuûa caùc beø ñaûng, toân giaùo, ñoaøn theå. Nhöng thöïc teá hieän nay chöùng toû raèng tham voïng ñoù caøng ngaøy caøng trôû neân phi lyù, phaûn tieán boä vaø baát khaû thi. Thaät vaäy, khuynh höôùng cuûa theá giôùi, cuûa caùc quoác gia daân toäc caøng ngaøy caøng ñoøi hoûi phaûi «ña nguyeân chính trò», phaûi «ña ñaûng», phaûi loaïi tröø ñoäc taøi. Chuû tröông «ñoäc ñaûng», «ñoäc taøi» ñang daàn daàn bò ñaøo thaûi khoûi nhaân loaïi vì chuû tröông naøy chæ laøm cho quoác gia daân toäc mình bò baêng hoaïi, ngheøo khoå vaø chaäm tieán. Caùc toân giaùo thì toân giaùo naøo cuõng muoán trôû thaønh toân giaùo toaøn caàu vaø ñeàu noã löïc toái ña ñeå ñaït ñöôïc ñieàu ñoù; nhöng döôøng nhö ngaøy nay toân giaùo naøo cuõng ñeàu ñi ñeán tình traïng «baõo hoøa», nghóa laø khoù coù theå phaùt trieån theâm veà tyû leä daân soá. Vì ai ñaõ theo toân giaùo naøo thì khoù maø boû toân giaùo mình ñeå theo toân giaùo khaùc, vì toân giaùo naøo cuõng coù nhöõng bieän phaùp rieâng khaù höõu hieäu ñeå giöõ tín ñoà cuûa toân giaùo mình laïi. Tuy vaãn coù nhöõng ngöôøi thay ñoåi toân giaùo, nhöng khi coù nhöõng ngöôøi toân giaùo naøy boû sang toân giaùo kia, thì ngöôïc laïi cuõng laïi coù nhöõng ngöôøi toân giaùo kia boû sang toân giaùo naøy. Cuoái cuøng vaãn phaûi chaáp nhaän moät «theá giôùi ña nguyeân toân giaùo», nhö moät «daáu hieäu cuûa thôøi ñaïi» (signum temporum) ñeå nhaän ra yù muoán cuûa Thieân Chuùa. Caùc ñoaøn theå cuõng töông töï nhö theá.

Vì theá, ñaõ ñeán luùc caùc beø ñaûng, caùc toân giaùo, caùc ñoaøn theå phaûi nhaän ra raèng caøng muoán «thoáng nhaát baèng ñoàng daïng» thì caøng gaây neân chia reõ, xaùo troän, vaø ñau khoå cho nhaân loaïi, vì ñieàu naøy choáng laïi luaät töï nhieân cuûa Thieân Chuùa. Traùi laïi, caøng muoán «hieäp nhaát trong ña daïng» – nghóa laø ñeán vôùi nhau trong tinh thaàn toân troïng söï khaùc bieät vaø ña daïng – thì caøng deã ñoaøn keát, caøng deã gaén boù yeâu thöông nhau. Vì söï «hieäp nhaát trong ña daïng» chính laø yù muoán cuûa Thieân Chuùa. Vaø söï hieäp nhaát cuûa Ba Ngoâi Thieân Chuùa chính laø göông maãu toaøn haûo nhaát cuûa söï «hieäp nhaát trong ña daïng» maø chuùng ta phaûi noi theo. Gia ñình naøo, daân toäc naøo, toân giaùo naøo, taäp theå naøo bieát noi göông naøy thì seõ caøng ngaøy caøng trôû neân haïnh phuùc, thònh vöôïng vaø phaùt trieån.

Caàu nguyeän

Laïy Cha, xin cho con cuõng nhö caùc Kitoâ höõu vaø moïi tín ñoà cuûa caùc toân giaùo bieát noi göông «hieäp nhaát trong ña daïng» cuûa Ba Ngoâi Thieân Chuùa; bieát toân troïng söï khaùc bieät vaø ña daïng maø Cha ñaõ taïo neân nôi moãi ngöôøi, moãi daân toäc, moãi neàn vaên hoùa, moãi quoác gia, moãi toân giaùo… Xin cho chuùng con bieát chaáp nhaän vaø toân troïng söï khaùc bieät cuûa nhau, ñöøng eùp ai phaûi gioáng mình. Ñeå chuùng con nhaän ra raèng chuùng con caàn laãn nhau, caàn ñeán vôùi nhau, caàn tìm hieåu, thoâng caûm, hôïp taùc vôùi nhau, vaø nhaát laø caàn yeâu thöông nhau nhö Cha haèng mong muoán ñieàu ñoù. Amen.

JK