(1) Thaáy ñaùm ñoâng, Ñöùc Gieâsu leân nuùi. Ngöôøi ngoài xuoáng, caùc moân ñeä ñeán gaàn beân. ⁽²⁾ Ngöôøi môû mieäng daïy hoï raèng: ⁽³⁾ «Phuùc thay ai coù taâm hoàn ngheøo khoù, vì Nöôùc Trôøi laø cuûa hoï. ⁽⁴⁾ Phuùc thay ai hieàn laønh, vì hoï seõ ñöôïc Ñaát Höùa laøm gia nghieäp. ⁽⁵⁾ Phuùc thay ai saàu khoå, vì hoï seõ ñöôïc Thieân Chuùa uûi an. ⁽⁶⁾ Phuùc thay ai khaùt khao neân ngöôøi coâng chính, vì hoï seõ ñöôïc Thieân Chuùa cho thoaû loøng. ⁽⁷⁾ Phuùc thay ai xoùt thöông ngöôøi, vì hoï seõ ñöôïc Thieân Chuùa xoùt thöông. ⁽⁸⁾ Phuùc thay ai coù taâm hoàn trong saïch, vì hoï seõ ñöôïc nhìn thaáy Thieân Chuùa. ⁽⁹⁾ Phuùc thay ai xaây döïng hoaø bình, vì hoï seõ ñöôïc goïi laø con Thieân Chuùa. ⁽¹⁰⁾ Phuùc thay ai bò baùch haïi vì soáng coâng chính, vì Nöôùc Trôøi laø cuûa hoï. ⁽¹¹⁾ Phuùc thay anh em khi vì Thaày maø bò ngöôøi ta sæ vaû, baùch haïi vaø vu khoáng ñuû ñieàu xaáu xa. ⁽¹²⁾ Anh em haõy vui möøng hôùn hôû, vì phaàn thöôûng daønh cho anh em ôû treân trôøi thaät lôùn lao».

Caâu hoûi gôïi yù:

1. Quan nieäm cuûa Ñöùc Gieâsu veà haïnh phuùc so vôùi quan nieäm thoâng thöôøng cuûa ngöôøi ñôøi coù khaùc nhau khoâng? Hai quan nieäm aáy, moãi quan nieäm ñöôïc xaây döïng treân neàn taûng naøo?
2. Giöõa hai quan nieäm aáy, quan nieäm naøo khoân ngoan hôn? Taïi sao? Maáu choát cuûa söï khoân ngoan aáy laø gì? 

1. Hai quan nieäm traùi ngöôïc veà haïnh phuùc

Nhöõng ñieàu noùi trong baøi Tin Möøng naøy thaät traùi ngöôïc vôùi quan nieäm thoâng thöôøng neáu chöa muoán noùi raèng chæ coù ngöôøi baát thöôøng môùi nghó nhö vaäy. Quan nieäm thoâng thöôøng vaø chung chung cuûa moïi ngöôøi laø: muoán haïnh phuùc thì phaûi giaøu sang, phuù quí, coù nhaø cao cöûa roäng, coù vôï ñeïp con khoân, coù keû haàu ngöôøi haï, coù ñòa vò, coù quyeàn löïc, ñöôïc höôûng moïi cuûa ngon vaät laï, moïi thuù vui treân ñôøi… Vaø quan nieäm thoâng thöôøng ñoù ñaõ thuùc ñaåy con ngöôøi tìm ñuû moïi caùch ñeå ñaït ñöôïc nhöõng thöù aáy. Ñeå ñaït ñöôïc nhöõng thöù aáy, ngöôøi ta khoâng ngaïi coá gaéng, gian nan vaø ñau khoå, thaäm chí khoâng ngaïi laøm nhöõng vieäc ñoäc aùc, thaát nhaân taâm. Vieãn aûnh haïnh phuùc theo quan nieäm thoâng thöôøng aáy khieán ngöôøi ta saün saøng chaáp nhaän nhöõng khoù khaên raéc roái nhieàu khi vöôït quaù söùc chòu ñöïng cuûa con ngöôøi. Moïi ngöôøi ñeàu nghó raèng quan nieäm aáy laø hieån nhieân vaø ñuùng ñaén.

Nhöng quan nieäm cuûa Ñöùc Gieâsu veà haïnh phuùc trong baøi Tin Möøng hoâm nay thaät traùi ngöôïc laïi vôùi quan nieäm thoâng thöôøng aáy. Nhöõng ai theo quan nieäm Ngaøi thì thöôøng bò ngöôøi ñôøi cho laø boác ñoàng, dôû hôi, ñieân khuøng hoaëc giaû hình. Nhieàu ngöôøi mang danh laø theo Ñöùc Gieâsu cuõng phaùn ñoaùn y nhö vaäy veà nhöõng keû thaät söï soáng ñuùng theo quan nieäm cuûa Ngaøi. Sôû dó hoï phaùn ñoaùn nhö vaäy laø vì hoï khoâng taøi naøo hieåu ñöôïc phaàn thöôûng ñôøi sau daønh cho nhöõng ai soáng theo quan nieäm cuûa Ñöùc Gieâsu to taùt nhö theá naøo.

2. Quan nieäm naøo khoân ngoan hôn?

Giöõa quan nieäm thoâng thöôøng cuûa ngöôøi ñôøi vaø quan nieäm khaùc thöôøng cuûa Ñöùc Gieâsu, quan nieäm naøo laø ñuùng, laø khoân ngoan? Ngöôøi kitoâ höõu phaûi theo quan nieäm naøo? Ñeå roäng ñöôøng suy nghó, ta neân nhôù: Ñöùc Gieâsu, ngöôøi ñöa ra quan nieäm khaùc thöôøng aáy khoâng phaûi laø ngöôøi ñieân hay baát thöôøng, maø laø ngöôøi ñöôïc caû theá giôùi coâng nhaän laø khoân ngoan thuoäc loaïi baäc nhaát. Ngaøi ñöôïc ngöôøi Kitoâ höõu nhìn nhaän laø söï Khoân ngoan cuûa Thieân Chuùa, laø hieän thaân cuûa Chaân Lyù. Nhö vaäy, quan nieäm veà haïnh phuùc cuûa Ngaøi chaéc chaén laø moät quan nieäm khoân ngoan vöôït khoûi söï khoân ngoan thoâng thöôøng cuûa con ngöôøi. Chính vì khoâng hieåu ñöôïc söï khoân ngoan aáy neân ngöôøi bình thöôøng cho ñoù laø ngu xuaån.

Thaät ra, söï khoân ngoan cuûa baøi Tin Möøng naøy chæ coù theå hieåu ñöôïc trong nieàm tin, tin raèng: ñôøi sau thì vónh cöûu coøn ñôøi naøy chæ laø taïm bôï mau qua, nhöng caùch soáng ôû ñôøi naøy quyeát ñònh cho soá phaän vónh cöûu ñôøi sau. Ñaây chính laø maáu choát cuûa vaán ñeà: neáu khoâng coù ñôøi sau, thì quan nieäm nhö Ñöùc Gieâsu ñuùng laø moät quan nieäm ngu xuaån! Ñôøi soáng thaät ngaén nguûi, khoâng bieát höôûng thuï noù thì thaät laø daïi doät: «Vui xuaân keûo heát xuaân ñi, caùi giaø soàng soäc noù thì theo sau» (Ca dao). Nhöng neáu coù ñôøi sau, moät ñôøi sau vónh cöûu – maø ñôøi sau haïnh phuùc hay ñau khoå laïi hoaøn toaøn tuøy thuoäc vaøo caùch soáng ôû ñôøi naøy – thì quan nieäm nhö Ñöùc Gieâsu môùi laø khoân ngoan.

Thaät vaäy, neáu cheát roài laø heát, neáu söï soáng chæ toàn taïi ôû cuoäc ñôøi ngaén nguûi naøy, thì nhöõng ñieàu noùi trong baøi Tin Möøng quaû laø ñieân roà: soáng ngheøo khoå thieáu thoán, chòu baùch haïi vì Chuùa, vì ñaïo rj quaû laø ngu xuaån! khoå cöïc nhö theá thì ích lôïi gì? Neáu chæ coù moät cuoäc ñôøi ngaén nguûi naøy ñeå soáng, thì muïc ñích cuûa ñôøi naøy chæ laø haïnh phuùc cuûa chính noù, duø choùng qua giaû taïm ñeán ñaâu. Nhöng neáu coøn moät ñôøi sau laâu daøi hôn, vaø neáu haïnh phuùc ñôøi sau tuøy thuoäc vaøo ñôøi naøy, thì söï khoân ngoan ñoøi buoäc phaûi laáy haïnh phuùc ñôøi sau laøm muïc ñích, coøn moïi söï ñôøi naøy phaûi ñöôïc coi laø phöông tieän. Do ñoù, phaûi soáng cuoäc ñôøi ngaén nguûi naøy caùch naøo ñeå ñôøi sau vónh cöûu ñöôïc haïnh phuùc. Neáu saün saøng chaáp nhaän ñau khoå vónh cöûu ôû ñôøi sau ñeå ñöôïc haïnh phuùc choùng qua ôû ñôøi naøy thì thaät laø ngu xuaån, töông töï nhö giöõa hai moùn tieàn: 1 trieäu ñoàng vaø 1 ñoàng, laïi ñi choïn 1 ñoàng maø boû 1 trieäu. Neáu giöõa hai phaûi choïn laáy moät, thì phaûi choïn caùi naøo coù giaù trò hôn, laâu daøi hôn môùi laø khoân ngoan.

3. Maáu choát cuûa vaán ñeà: coù ñôøi sau hay khoâng?

Ñoái vôùi moät baøo thai, cuoäc soáng taêm toái trong buïng meï chæ laø cuoäc soáng taïm bôï ngaén nguûi trong 9 thaùng 10 ngaøy. Cuoäc soáng aáy khoâng chæ keùo daøi tôùi ñaáy laø heát, maø toaøn boä cuoäc soáng aáy laø ñeå chuaån bò cho moät cuoäc soáng khaùc daøi hôn gaáp boäi, coù theå tôùi 90 naêm. Cuõng vaäy, ngöôøi kitoâ höõu quan nieäm raèng ñaèng sau cuoäc soáng ngaén nguûi naøy laø caû moät ñôøi soáng vónh cöûu daøi voâ taän. Vì theá, ngöôøi kitoâ höõu – nhöõng keû theo Ñöùc Gieâsu – tuy soáng trong theá giôùi naøy nhöng taâm hoàn vaãn höôùng veà moät theá giôùi khaùc toát ñeïp hôn, roäng lôùn hôn, laâu daøi hôn raát nhieàu. Hoï coi theá giôùi mai haäu aáy môùi laø ñích ñieåm phaûi nhaém tôùi, chöù khoâng phaûi theá giôùi naøy. Vì theá, ñoái vôùi hoï, moïi cô caáu vaø thöïc taïi traàn gian töï baûn chaát ñeàu laø giaû taïm, phuï thuoäc.

Tuy nhieân, khoâng vì theá maø hoï coi thöôøng cuoäc soáng hay theá giôùi naøy. Hoï vaãn coi noù laø quan troïng, vì cuoäc soáng naøy chính laø ñieàu quyeát ñònh cho soá phaän ñôøi sau. Maø yeáu toá quyeát ñònh cho soá phaän ñôøi sau chính laø tình yeâu, nieàm tin, loøng thaønh thaät, söï coâng chính ngay ôû ñôøi naøy. Do ñoù, hoï vaãn soáng ñôøi soáng hieän taïi moät caùch tích cöïc, vaãn haêng say xaây döïng cuoäc soáng vaø theá giôùi naøy cho toát ñeïp. Nhöng duø coi cuoäc soáng naøy quan troïng ñeán ñaâu thì hoï cuõng chæ coi noù laø phöông tieän daãn ñeán cuøng ñích laø ñôøi soáng mai haäu, chöù khoâng bao giôø coi noù laø cuøng ñích caû. Coù quan nieäm nhö theá ta môùi hieåu ñöôïc tinh thaàn baøi Tin Möøng naøy.

Quan nieäm aáy ñöôïc moâ taû trong caâu chuyeän sau ñaây. Moät linh muïc thaùnh thieän, khi ñöôïc hoûi veà nhöõng hy sinh vó ñaïi cuûa ngaøi, ñaõ traû lôøi: «Toâi chæ boû coù vaøi cuoän giaáy baïc vaø nhöõng thuù vui traàn tuïc theá maø mua ñöôïc caû moät nieàm phuùc laïc voâ bieân. So vôùi caùi kho taøng taâm linh quí baùu naøy thì ñoù coù thaät laø moät söï hy sinh chaêng? Traùi haún laïi, chính nhöõng ngöôøi theá gian môùi laø ngöôøi töø boû vaø hy sinh nhöõng kho taøng taâm linh voâ giaù treân ñöôøng Ñaïo ñeå chaïy theo nhöõng cuûa caûi vaät chaát giaû taïm voâ thöôøng». Nhö vaäy, ai môùi laø ngöôøi thaät söï hy sinh, vaø hy sinh caùi gì cho caùi gì?

4. Söï khoân ngoan cuûa ngöôøi kitoâ höõu

Choïn löïa khoân ngoan treân ñaõ ñöôïc Ñöùc Kitoâ cuï theå hoùa baèng duï ngoân kho baùu vaø ngoïc quí, trong ñoù ngöôøi thöông gia saün saøng baùn heát gia taøi cuûa mình ñeå mua kho baùu hay vieân ngoïc aáy (x. Mt 13, 44). Lyù do, kho baùu hay vieân ngoïc aáy giaù trò gaáp nhieàu laàn taøi saûn cuûa oâng ta. Ñöùc Kitoâ cuõng daïy ta: «Neáu ngöôøi ta ñöôïc caû theá giôùi maø phaûi thieät maát maïng soáng, thì naøo coù lôïi gì? Ngöôøi ta seõ laáy gì maø ñoåi maïng soáng mình?» (Mt 16, 26). Chính vì nhaém ñeán haïnh phuùc ñôøi sau maø ngöôøi kitoâ höõu saün saøng chaáp nhaän nhöõng thua thieät, ngheøo khoù, bò baùch haïi, ñau khoå ôû ñôøi naøy. Thaùnh Phaoloâ noùi: «Nhöõng ñau khoå chuùng ta chòu baây giôø saùnh sao ñöôïc vôùi vinh quang maø Thieân Chuùa seõ maëc khaûi nôi chuùng ta?» (Rm 8,18). Ñeå ñöôïc haïnh phuùc ñôøi ñôøi, Ñöùc Kitoâ chæ cho ta bí quyeát: «Ai muoán cöùu maïng soáng mình thì seõ maát; coøn ai lieàu maát maïng soáng mình vì Thaày, thì seõ tìm ñöôïc maïng soáng aáy» (Mt 16,25).  

Chæ trong nhaõn quan ñöùc tin aáy, ngöôøi ta môùi hieåu saâu xa noäi dung baøi Tin Möøng veà Baùt Phuùc hoâm nay, vaø nhaän ra raèng chæ coù nhöõng ngöôøi soáng theo tinh thaàn Baùt Phuùc môùi laø nhöõng ngöôøi khoân ngoan ñích thaät. Vaø neáu thaät söï soáng tinh thaàn aáy, ngöôøi Kitoâ höõu seõ ñöôïc haïnh phuùc caû ñôøi naøy laãn ñôøi sau. Thaät vaäy, con ngöôøi seõ ñöôïc haïnh phuùc trong ñöùc tin neáu heát loøng gaén boù vôùi ñöùc tin aáy. Haïnh phuùc ñoù coù ñöôïc laø do hoï coi nheï baûn thaân vaø nhöõng lôïi ích choùng qua, nhôø ñoù, hoï deã daøng hy sinh cho ngöôøi khaùc. Chính söï cao thöôïng naøy trôû thaønh nieàm vui cho hoï trong cuoäc ñôøi naøy.

CAÀU NGUYEÄN 

Laïy Cha, xin cho con bieát theá naøo laø söï khoân ngoan cuûa Cha. Khoân ngoan cuûa Cha laø thöù khoân ngoan luoân luoân nhaém ñeán haïnh phuùc ñích thöïc vaø tröôøng cöûu. Coøn khoân ngoan cuûa theá gian chæ nhaém tìm kieám nhöõng haïnh phuùc taïm bôï choùng qua, maø queân ñi haïnh phuùc laâu daøi. Noù töông töï nhö söï khoân ngoan cuûa nhöõng ngöôøi saün saøng chaáp nhaän huy hoaøng trong giaây laùt ñeå roài aân haän vaø ñau khoå suoát caû ñôøi. Vì theá, khoân ngoan cuûa ngöôøi ñôøi xeùt cho cuøng chæ laø ngu daïi maø thoâi. Xin ñöøng ñeå con khoân ngoan moät caùch ngu xuaån nhö theá!

JK