(1) Thaáy ñaùm ñoâng, Ñöùc Gieâsu leân nuùi. Ngöôøi ngoài xuoáng, caùc moân ñeä ñeán gaàn beân. ⁽²⁾ Ngöôøi môû mieäng daïy hoï raèng : ⁽³⁾ «Phuùc thay ai coù taâm hoàn ngheøo khoù, vì Nöôùc Trôøi laø cuûa hoï. ⁽⁴⁾ Phuùc thay ai hieàn laønh, vì hoï seõ ñöôïc Ñaát Höùa laøm gia nghieäp. ⁽⁵⁾ Phuùc thay ai saàu khoå, vì hoï seõ ñöôïc Thieân Chuùa uûi an. ⁽⁶⁾ Phuùc thay ai khaùt khao neân ngöôøi coâng chính, vì hoï seõ ñöôïc Thieân Chuùa cho thoaû loøng. ⁽⁷⁾ Phuùc thay ai xoùt thöông ngöôøi, vì hoï seõ ñöôïc Thieân Chuùa xoùt thöông. ⁽⁸⁾ Phuùc thay ai coù taâm hoàn trong saïch, vì hoï seõ ñöôïc nhìn thaáy Thieân Chuùa. ⁽⁹⁾ Phuùc thay ai xaây döïng hoaø bình, vì hoï seõ ñöôïc goïi laø con Thieân Chuùa. ⁽¹⁰⁾ Phuùc thay ai bò baùch haïi vì soáng coâng chính, vì Nöôùc Trôøi laø cuûa hoï. ⁽¹¹⁾ Phuùc thay anh em khi vì Thaày maø bò ngöôøi ta sæ vaû, baùch haïi vaø vu khoáng ñuû ñieàu xaáu xa. ⁽¹²⁾ Anh em haõy vui möøng hôùn hôû, vì phaàn thöôûng daønh cho anh em ôû treân trôøi thaät lôùn lao

CHIA SEÛ

Caâu hoûi gôïi yù :

1. Baïn coù yù thöùc raèng chính baïn ñöôïc Thieân Chuùa môøi goïi neân thaùnh, nghóa laø soáng ñuùng vôùi phaåm giaù cuûa mình laø con caùi Thieân Chuùa, soáng trung thöïc vôùi baûn chaát cuûa mình laø hình aûnh cuûa Thieân Chuùa khoâng?
2. So saùnh ôn goïi neân thaùnh cuûa moãi ngöôøi Kitoâ höõu vôùi ôn goïi laøm linh muïc, tu só, ôn goïi naøo quan troïng hôn, cao caû hôn, caàn thieát hôn? Caùi naøo laø phöông tieän ñeå phuïc vuï caùi naøo?
3. Coù phaûi muoán neân thaùnh thì cöù phaûi giöõ cho ñuùng nhöõng taäp tuïc toân giaùo coå truyeàn khoâng (ñoïc kinh sôùm toái, ngaøy Chuùa Nhaät phaûi tham döï thaùnh leã, v.v…)? Hay ñieàu coát yeáu ñeå neân thaùnh naèm ôû choã khaùc? choã khaùc ñoù laø choã naøo?

Suy tö gôïi yù :

1. Ôn goïi lôùn nhaát cuûa con ngöôøi: neân thaùnh

Thoâng thöôøng, khi noùi veà ôn goïi, ngöôøi ta nghó ngay tôùi ôn goïi laøm linh muïc, ôn goïi laøm tu só. Vaø tôùi theá kyû 20, vôùi coâng ñoàng Vatican II, giaùo daân cuõng ñöôïc coi laø moät ôn goïi: ôn goïi giaùo daân. Nhöng cho tôùi nay, moät chuûng sinh hay tu só maø boû tu ra laøm giaùo daân, thì nhieàu ngöôøi – keå caû linh muïc, giaùm muïc, hay nhöõng nhaø trí thöùc trong Giaùo Hoäi – noùi raèng ngöôøi ñoù «maát ôn goïi». Ngöôøi ta laøm nhö theå chæ coù linh muïc, giaùm muïc, tu só laø coù ôn goïi, vaø hoï coi ôn goïi cuûa nhöõng vò aáy heát söùc cao caû. Coøn giaùo daân thì chaúng sôï bò maát ôn goïi, vì giaùo daân coù ôn goïi ñaâu maø maát! Thaät ra ngöôøi ta queân raèng baát cöù Kitoâ höõu naøo cuõng coù moät ôn goïi raát cao caû laø neân thaùnh.

Sau Coâng Ñoàng Vatican II, quan nieäm treân ñaõ trôû neân loãi thôøi. Hieän nay Giaùo Hoäi quan nieäm raèng ôn goïi lôùn nhaát, cao caû nhaát cuûa moïi Kitoâ höõu laø neân thaùnh, nhö Ñöùc Gieâsu töøng môøi goïi: «Anh em haõy neân hoaøn thieän, nhö Cha anh em treân trôøi laø Ñaáng hoaøn thieän» (Mt 5,48). Coâng Ñoàng Vatican II cuõng laäp laïi yù töôûng ñoù: «Moïi Kitoâ höõu, duø ôû ñòa vò naøo, baäc soáng naøo, ñeàu ñöôïc Chuùa keâu goïi ñaït tôùi söï troïn laønh thaùnh thieän nhö Chuùa Cha troïn laønh, tuøy theo con ñöôøng cuûa moãi ngöôøi» (GH 11§3).

2. Khoâng haún cöù phaûi laøm linh muïc / tu só môùi neân thaùnh ñöôïc

Neân thaùnh laø ôn goïi chung cho taát caû moïi ngöôøi, duø laø giaùo daân, linh muïc, giaùm muïc, hay giaùo hoaøng, vaø laø ôn goïi cao caû nhaát. Taát caû moïi ngöôøi – chöù khoâng phaûi chæ caùc linh muïc vaø tu só – ñeàu ñöôïc keâu goïi neân thaùnh. Cuõng khoâng phaûi taát caû moïi ngöôøi ñeàu ñöôïc keâu goïi laøm tu só, linh muïc, giaùm muïc, hoàng y hay giaùo hoaøng. Ñoù chæ laø nhöõng con ñöôøng neân thaùnh caù bieät, chöù khoâng phoå quaùt. Laøm tu só, linh muïc, giaùm muïc… thieát töôûng laø vieäc töông ñoái deã vaø khoâng haún laø caàn thieát hay quan troïng laém, laøm thaùnh môùi laø khoù vaø caàn thieát hay quan troïng hôn raát nhieàu.

Ñoái vôùi moãi caù nhaân Kitoâ höõu, ôn goïi neân thaùnh quan troïng hôn raát nhieàu so vôùi ôn goïi laøm caùc chöùc vuï trong Giaùo Hoäi, cho duø cao ñeán ñaâu! Vì thöû hoûi: laøm linh muïc, giaùm muïc, hoàng y hay giaùo hoaøng, duø coù hieån haùch laãy löøng ñeán ñaâu, neáu baûn thaân khoâng neân thaùnh thì coù ích lôïi gì? Töông töï nhö «ñöôïc caû traàn gian maø maát linh hoàn thì ñöôïc ích gì?» (Mt 16,26). Toùm laïi, ñeå laøm thaùnh thì khoâng nhaát thieát laø phaûi laøm linh muïc hay tu só; vaø khoâng phaûi heã laø linh muïc hay tu só thì taát nhieân laø thaùnh.

Trong Giaùo Hoäi hieän nay, vaãn coøn coù nhöõng quan nieäm sai laàm, nhöng raát phoå bieán, nhaát laø taïi Vieät Nam, laø laøm nhö ôn goïi laøm linh muïc, giaùm muïc… thì cao troïng hoaëc quí troïng hôn ôn goïi neân thaùnh phoå quaùt cuûa moïi Kitoâ höõu! Thieát töôûng, döôùi con maét cuûa Thieân Chuùa, moät vò thaùnh – cho duø laø giaùo daân, duø laø moät ngöôøi coù ñòa vò thaät thaáp keùm trong xaõ hoäi – vaãn luoân luoân cao caû vaø giaù trò hôn moät linh muïc, giaùm muïc, hay giaùo hoaøng maø khoâng thaùnh, thaäm chí giaù trò hôn haøng trieäu laàn! Nhöng ngöôøi ta vaãn thích nhìn baèng con maét cuûa ngöôøi ñôøi hôn baèng con maét cuûa Thieân Chuùa! Sôû dó coù quan nieäm naøy laø vì ñaõ moät thôøi Giaùo Hoäi coù khuynh höôùng thöôïng toân caùc chöùc thaùnh, chaúng haïn coi chöùc linh muïc coøn cao troïng hôn caû chöùc vò caùc thieân thaàn, thaäm chí hôn caû Meï Maria… (xem cuoán Toâi muoán laøm linh muïc, xuaát baûn tröôùc 1975).

Ñeå chænh laïi quan nieäm naøy, caàn töï hoûi vaø xaùc ñònh: Thieân Chuùa muoán ta neân thaùnh hay muoán ta laøm tu só, linh muïc, giaùm muïc…? Neân thaùnh, vaø neân linh muïc, giaùm muïc… caùi naøo caàn thieát cho chuùng ta hôn? Caàn phaûi quan nieäm cho ñuùng: quan nieäm coù ñuùng thì haønh xöû môùi ñuùng ñöôïc!

3. Laøm toâng ñoà, khoâng nhaát thieát cöù phaûi laø linh muïc hay tu só

Cuõng vaäy, qua bí tích Röûa toäi vaø Theâm söùc, Thieân Chuùa keâu goïi taát caû moïi Kitoâ höõu laøm toâng ñoà, hoaït ñoäng cho Nöôùc cuûa Thieân Chuùa. Ñeå laøm toâng ñoà, ngöôøi ta coù theå laøm giaùo daân, hay ñaëc bieät hôn, laøm tu só, linh muïc, giaùm muïc hay giaùo hoaøng, nhöng roõ raøng laø khoâng phaûi cöù laøm linh muïc, giaùm muïc hay giaùo hoaøng thì ngöôøi ta môùi trôû neân toâng ñoà ñích thöïc. Nhieàu linh muïc, giaùm muïc, giaùo hoaøng khoâng phaûi laø toâng ñoà ñuùng vôùi nghóa cuûa töø aáy. Traùi laïi, ngöôøi ta coù theå laø vöøa giaùo daân maø cuõng vöøa laø toâng ñoà ñích thöïc cuûa Chuùa! Vaán ñeà caàn phaûi ñaët laïi nghieâm chænh laø: Giaùo Hoäi caàn nhöõng toâng ñoà ñích thöïc hôn laø caàn nhöõng linh muïc, giaùm muïc hay giaùo hoaøng maø khoâng phaûi laø toâng ñoà thaät söï! Caùc chuûng vieän, tu vieän, caàn ñaøo taïo neân nhöõng toâng ñoà, nhöõng vò thaùnh, hôn laø chæ baèng loøng vôùi vieäc taïo neân nhöõng linh muïc, tu só maø thoâi! Linh muïc, tu só hay baát kyø ai mang danh laøm toâng ñoà maø khoâng thaùnh thieän, thì cuõng chæ nhö muoái maø khoâng maën, ñeøn maø khoâng saùng thoâi! (x. Mt 5,13-16).

4. «Taùm moái phuùc»: bí quyeát ñeå neân thaùnh

Hoâm nay, khi möøng kính leã caùc Thaùnh, Giaùo Hoäi muoán nhaéc laïi yù thöùc caên baûn naøy, laø taát caû moïi Kitoâ höõu ñeàu ñöôïc môøi goïi neân thaùnh, vaø moät khi yù thöùc ñöôïc lôøi môøi goïi aáy, thì ai cuõng coù theå neân thaùnh ñöôïc. Baøi Tin Möøng hoâm nay chæ cho chuùng ta bí quyeát ñeå neân thaùnh. Ñieàu raát ñaùng tieác laø bí quyeát naøy, nhieàu ngöôøi Kitoâ höõu khoâng theøm bieát tôùi, khoâng theøm quan taâm suy nieäm ñeå thöïc hieän, maø chæ quan taâm thöïc hieän nhöõng taäp tuïc toân giaùo ñöôïc truyeàn töø ñôøi cha oâng ñeán ñôøi con chaùu. Nhöõng taäp tuïc aáy raát toát, raát neân baûo toàn, nhöng ñoù khoâng phaûi laø ñieàu coát yeáu ñeå neân thaùnh. Giöõ nhöõng taäp tuïc aáy thaät hoaøn haûo, toát ñeïp, maø khoâng soáng tinh thaàn «taùm moái phuùc» cuûa baøi Tin Möøng hoâm nay thì vieäc neân thaùnh seõ chaúng ñi ñeán ñaâu! Roát cuoäc cuõng chæ laø «coâng daõ traøng»!

Caû 8 moái phuùc ñeàu xaây döïng treân neàn taûng caên baûn naøy: tinh thaàn töï huûy hay töø boû mình cuûa Ñöùc Kitoâ. Tinh thaàn töï huûy hay töø boû mình laø tinh thaàn coi nheï «caùi toâi» vaø nhöõng «caùi cuûa toâi» tröôùc Thieân Chuùa vaø tha nhaân: «Ngöôøi phaûi lôùn leân, coøn toâi phaûi nhoû ñi» hay «Ngöôøi phaûi noåi baät leân, coøn toâi phaûi lu môø ñi» (Ga 3,30). Coù coi nheï «caùi toâi» cuûa mình thì môùi coù theå yeâu thöông ñích thöïc vaø môùi deã daøng theå hieän tình yeâu thöông aáy ra haønh ñoäng. Moät khi «caùi toâi» ñaõ ñöôïc coi nheï, thì «taùm moái phuùc» cuõng nhö vieäc baùc aùi yeâu thöông trôû neân raát deã thöïc hieän. Traùi laïi, coøn ñaët naëng «caùi toâi» thì nhöõng vieäc toát ñeïp aáy trôû neân raát khoù khaên.

Kinh nghieäm trong ñôøi soáng taâm linh cuûa toâi laø: moïi thaùnh giaù ta phaûi vaùc haèng ngaøy duø nheï ñeán ñaâu cuõng ñeàu trôû neân naëng neà khi «caùi toâi» cuûa ta ñaõ bò chính ta coi naëng. Toâi thaáy caâu «taâm khoâng thoâng, vaùc bình khoâng cuõng naëng» raát ñuùng! Maø «taâm khoâng thoâng» chính laø taâm traïng coi «caùi toâi» cuûa mình quaù naëng. Ngöôïc laïi, moïi thaùnh giaù, duø naëng ñeán ñaâu, cuõng ñeàu trôû neân nheï nhoõm khi «caùi toâi» cuûa ta ñöôïc chính ta coi nheï. Coi nheï «caùi toâi» cuûa mình giuùp ta trôû neân saùng suoát, thoâng ñaït, laïc quan, khaùch quan, maïnh meõ, haïnh phuùc, vui töôi, nheï nhoõm… Coøn ñaët naëng «caùi toâi» cuûa mình khieán ta trôû neân u toái, bi quan, chuû quan, yeáu ñuoái, buoàn baõ, naëng neà hôn.

Tình côø tieáng Vieät trôû thaønh saâu saéc khi goïi ngoâi thöù nhaát laø «toâi», vì «toâi» (khoâng daáu) coù nghóa laø toâi tôù, ngöôøi phuïc vuï. Khi naøo ta ñaët nheï «caùi toâi» ñeå coù theå trôû neân nhö toâi tôù, ñeå phuïc vuï tha nhaân, thì ta soáng ñuùng vôùi yù nghóa cuûa «caùi toâi», luùc ñoù ta trôû neân ñuùng ñaén, saùng suoát. Khi ta yù thöùc quaù saâu saéc veà «caùi toâi» cuûa mình, thì «caùi toâi» trôû thaønh «toâi saéc toái», nghóa laø u meâ, toái taêm. Khi ñeå cho «caùi toâi» cuûa mình löôøi bieáng, öôn heøn, uûy mò, chieàu chuoäng (töôïng tröng baèng daáu huyeàn) «caùi toâi» mình quaù, «caùi toâi» trôû thaønh «toâi huyeàn toài», nghóa laø toài teä. Vaø khi ñaët naëng «caùi toâi» cuûa mình quaù, thì «caùi toâi» trôû thaønh «toâi naëng toäi», nghóa laø toäi loãi, xaáu xa.

Coù theå noùi bí quyeát ñeå neân thaùnh moät phaàn raát lôùn naèm ngay trong thaùi ñoä coi nheï cuûa ta ñoái vôùi chính «caùi toâi» cuûa ta. Thaùi ñoä aáy chính laø tinh thaàn töï huûy hay töø boû maø Tin Möøng luoân ñeà cao.

CAÀU NGUYEÄN

Laïy Cha, Cha ban cho con moät «caùi toâi» thaät laø kyø dieäu. Con caøng coi noù laø nhoû, laø nheï, thì giaù trò cuûa noù tröôùc maët Cha caøng lôùn, caøng naëng. Traùi laïi, con caøng coi noù laø lôùn, laø naëng, thì giaù trò cuûa noù tröôùc maët Cha caøng nhoû, caøng nheï. Xin cho con yù thöùc ñöôïc raèng ngoaøi aân suûng cuûa Cha ra, vieäc neân thaùnh cuûa con trôû neân deã daøng hay khoù khaên tuøy thuoäc raát nhieàu vaøo thaùi ñoä cuûa con ñoái vôùi chính «caùi toâi» cuûa con. Xin cho con bieát coi nheï «caùi toâi» cuûa mình, ñeå trôû neân ngaøy moät thaùnh thieän hôn.

JK