(19) Sau khi vua Heâ-roâ-ñeâ baêng haø, söù thaàn Chuùa laïi hieän ra vôùi oâng Giu-se beân Ai-caäp, ⁽²⁰⁾ baùo moäng cho oâng raèng: «Naøy oâng, daäy ñem Haøi Nhi vaø meï Ngöôøi veà ñaát Ít-ra-en, vì nhöõng keû tìm gieát Haøi Nhi ñaõ cheát roài». ⁽²¹⁾ OÂng lieàn troãi daäy ñöa Haøi Nhi vaø meï Ngöôøi veà ñaát Ít-ra-en. ⁽²²⁾ Nhöng vì nghe bieát AÙc-kheâ-lao ñaõ keá vò vua cha laø Heâ-roâ-ñeâ, cai trò mieàn Giu-ñeâ, neân oâng sôï khoâng daùm veà ñoù. Roài sau khi ñöôïc baùo moäng, oâng lui veà mieàn Ga-li-leâ, ⁽²³⁾ vaø ñeán ôû taïi moät thaønh kia goïi laø Na-da-reùt, ñeå öùng nghieäm lôøi ñaõ phaùn qua mieäng caùc ngoân söù raèng: Ngöôøi seõ ñöôïc goïi laø ngöôøi Na-da-reùt.

Suy nieäm

Caâu hoûi gôïi yù:
1. Qua baøi Tin Möøng, baïn thaáy Giu-se coù nhöõng noãi khoù khaên naøo? Vaø oâng ñaõ coù thaùi ñoä naøo khi giaûi quyeát nhöõng khoù khaên aáy?
2. Haïnh phuùc gia ñình tuøy thuoäc vaøo ai nhieàu nhaát? Taïi sao?
3. Ñeå gia ñình ñöôïc haïnh phuùc, moïi ngöôøi trong gia ñình caàn coù tinh thaàn naøo?

Suy tö gôïi yù:

1. Giu-se, ngöôøi chuû gia ñình göông maãu

Baøi Tin Möøng hoâm nay chuû yeáu noùi veà thaùnh Giu-se vôùi tö caùch chuû cuûa gia ñình Na-da-reùt. Ngaøi ñaõ phaûi heát söùc cöïc nhoïc vaát vaû vì gia ñình cuûa mình, nhaát laø vì con treû Gieâ-su, keå töø khi thaáy Ñöùc Ma-ri-a mang thai, moät caùi thai khoâng phaûi laø cuûa mình, nhöng tröôùc maét moïi ngöôøi thì laïi chính thöùc laø cuûa mình. Thöû ñaët mình vaøo ñòa vò Giu-se, ta seõ thaáy vai troø cuûa ngaøi khoâng phaûi deã daøng.

Ñoái vôùi con treû Gieâ-su, cho ñeán luùc lìa ñôøi, thaùnh nhaân luoân luoân phaûi duøng con maét ñöùc tin, tin vaøo lôøi söù thaàn hieän ra trong giaác mô, ñeå khoûi nghó raèng mình ñang phaûi nuoâi ñöùa con cuûa ngöôøi ñaøn oâng khaùc. Cuoäc ñôøi ñaâu phaûi luùc naøo cuõng phaúng laëng ñeå Giu-se coù theå yeân oån vôùi nieàm tin aáy. «Cuõng coù luùc möa doàn soùng voã», ñöùc tin cuûa Giu-se chaéc chaén bò thöû thaùch nhieàu phen, nhaát laø nhöõng luùc phaûi vöôït thaéng nhöõng khoù khaên vöôït quaù söùc mình nhö tình huoáng cuûa baøi Tin Möøng hoâm nay.

Töø khi nhaän Ma-ri-a veà nhaø mình ñeán giôø, khoù khaên cöù doàn daäp xaûy tôùi. Chöa yeân thaân vôùi Ma-ri-a taïi nhaø mình, thì coù leänh phaûi ñöa Ma-ri-a – ñang mang thai ñaõ ñeán thôøi sinh nôû – töø mieàn Baéc vaøo mieàn Nam, töø Na-da-reùt xöù Ga-li-leâ ñeán Beâ-lem xöù Giu-ñeâ theo leänh kieåm tra daân soá cuûa Hoaøng Ñeá Au-guùs-toâ (x. Lc 2,1-6). Cuoäc haønh trình maø theo ñöôøng chim bay ñaõ daøi tôùi 120km, vaø ñöông nhieân phaûi ñi baèng moät phöông tieän raát thoâ sô cuûa nhöõng ngöôøi ngheøo thôøi ñoù, coù theå chæ laø moät con ngöïa hay con la. Ngöôøi ngheøo ñi tôùi ñaâu cuõng gaëp khoù khaên, chaúng maáy ai giuùp ñôõ. Vaø Ma-ri-a ñaõ bò buoäc phaûi sinh haï con treû Gieâ-su – maø Giu-se tin laø ñaáng Thieân Sai – trong moät chuoàng boø löøa. Laø chuû gia ñình, chaéc chaén Giu-se khoâng traùnh khoûi ñau loøng vaø nhuïc nhaõ tröôùc söï ngheøo naøn vaø baát löïc cuûa mình! Nhöng naøo ñaõ heát! Con treû môùi sinh chöa ñöôïc bao laâu, ñang chuaån bò ñöa hai meï con hoài höông, thì laïi coù leänh cuûa thieân thaàn – cuõng laïi trong giaác mô – buoäc phaûi ñöa caû hai meï con troán sang Ai-Caäp. Chæ thaúng ñöôøng chim bay töø Beâ-lem tôùi bieân giôùi Ai Caäp thoâi ñaõ phaûi laø 100km. Haønh trình laàn naøy chaéc chaén vaát vaû hôn laàn tröôùc, vì coù theâm con treû Gieâ-su heát söùc yeáu ñuoái, deã nhieãm beänh. ÔÛ nôi ñaát khaùch queâ ngöôøi, Giu-se phaûi tìm cho ra choã ôû, vieäc laøm taïm thôøi ñeå nuoâi soáng caû gia ñình, chaéc haún ñieàu aáy khoâng luoân luoân deã daøng. Roài cuoái cuøng laïi phaûi ñöa caû gia ñình veà Na-da-reùt. Taïi ñaây Giu-se phaûi bao boïc, che chôû vaø nuoâi soáng gia ñình, ñoàng thôøi giaùo duïc con treû Gieâ-su neân ngöôøi. Ñoái vôùi Ñöùc Gieâ-su, caâu «coâng Cha nhö nuùi Thaùi Sôn» chaéc chaén cuõng raát ñuùng khi aùp duïng cho cha nuoâi cuûa mình.

Taát caû nhöõng khoù nhoïc vaát vaû aáy ñoøi hoûi Giu-se phaûi coù raát nhieàu tình yeâu vaø nhieàu ñöùc tính môùi coù theå vöôït qua moät caùch toát ñeïp. Neáu Giu-se vaø Ma-ri-a soáng ñôøi vôï choàng bình thöôøng, thì nhöõng khoù nhoïc cuûa Giu-se seõ ñöôïc buø ñaép bôûi nhöõng giaây phuùt haïnh phuùc thaân maät beân Ma-ri-a. Nhöng theo nieàm tin Coâng giaùo, Giu-se baûo veä cho Ma-ri-a soáng ñoàng trinh troïn ñôøi, neân tình yeâu ñaày tính thieân thaàn vaø heát söùc cao thöôïng cuûa Giu-se ñoái vôùi Ma-ri-a phaûi heát söùc lôùn lao. Ngaøi thaät laø moät ngöôøi ñaøn oâng cao caû, vaø laø moät ngöôøi chuû gia ñình heát söùc göông maãu. Thieát töôûng baát kyø ngöôøi chuû gia ñình naøo baét chöôùc Giu-se cuõng seõ laøm cho gia ñình mình yeân vui haïnh phuùc.

2. Haïnh phuùc gia ñình tuøy thuoäc ngöôøi choàng raát nhieàu

Haïnh phuùc gia ñình coù hay khoâng, vaø ñeán möùc naøo, tuøy thuoäc vaøo taát caû moïi thaønh vieân trong gia ñình, nhaát laø vaøo caùch ñoái xöû cuûa hai vôï choàng ñoái vôùi nhau. Muoán gia ñình haïnh phuùc, moïi thaønh vieân phaûi thöïc hieän nhöõng ñieàu Thaùnh Phao-loâ ñeà nghò trong baøi ñoïc 2: «Ngöôøi laøm vôï haõy phuïc tuøng choàng, nhö theá môùi xöùng ñaùng laø ngöôøi thuoäc veà Chuùa. Ngöôøi laøm choàng haõy yeâu thöông chöù ñöøng cay nghieät vôùi vôï. Keû laøm con haõy vaâng lôøi cha meï trong moïi söï, vì ñoù laø ñieàu ñeïp loøng Chuùa. Nhöõng baäc laøm cha meï ñöøng laøm cho con caùi böïc töùc, keûo chuùng ngaõ loøng».

Nhöng neáu so saùnh giöõa hai vôï choàng, thì theo söï thöôøng, nghóa laø trong ña soá caùc tröôøng hôïp, haïnh phuùc vaø söï eâm aám trong gia ñình tuøy thuoäc vaøo ngöôøi choàng nhieàu hôn. Caâu noùi treân cuûa thaùnh Phao-loâ haøm aån nhöõng ñieàu kieän trong ñoù. Muoán vôï phuïc tuøng choàng, thì ngöôøi tröôùc ñoù ngöôøi choàng caàn phaûi toû ra yeâu thöông vôï moät caùch cuï theå, qua vieäc ñoái xöû ñoä löôïng, khoâng cay nghieät vôùi vôï, bieát thoâng caûm, hy sinh, thöôøng xuyeân giuùp ñôõ vôï trong moïi vieäc, noã löïc bao boïc che chôû vôï mình trong moïi hoaøn caûnh. Ngöôøi vôï coù caûm thaáy ñöôïc choàng yeâu thöông, coù caûm phuïc choàng vì tính quaûng ñaïi, cao thöôïng, boû qua moïi laàm loãi nhoû nhaët, thì môùi deã daøng phuïc tuøng choàng. Noùi chung, taâm lyù cuûa moïi ngöôøi laø chæ töï nguyeän phuïc tuøng nhöõng ai mình neå phuïc vaø yeâu meán maø thoâi. Ngöôøi vôï khoâng thoaùt ra ngoaøi taâm lyù chung aáy. Ngöôøi choàng khoâng neân laáy quyeàn laøm choàng, hoaëc duøng baïo löïc hay aùp löïc kinh teá ñeå eùp buoäc vôï phaûi phuïc tuøng mình. Laøm nhö theá thì coù khaùc gì mình ñang thöïc hieän moät cheá ñoä ñoäc taøi nho nhoû trong gia ñình. Ngöôøi vôï caûm thaáy mình bò aùp böùc moät caùch baát coâng, taát nhieân – nhö moät ñònh luaät – laø seõ coù ngaøy noåi loaïn, nhaát laø khi ngöôøi choàng trôû neân yeáu theá, khoâng coøn khaû naêng veà kinh teá hay theå chaát nöõa. Luùc ñoù ngöôøi choàng khoâng theå chæ bieát traùch vôï, maø tröôùc tieân haõy nhaän ra laàm loãi cuûa mình.

Ngöôïc laïi, muoán ñöôïc choàng yeâu thöông, ngöôøi vôï cuõng caàn phaûi toû ra mình laø moät ngöôøi deã thöông, nghóa laø noùi naêng dòu daøng, ngoït ngaøo, bieát chieàu yù choàng, bieát hy sinh taän tuïy phuïc vuï gia ñình, laøm troøn moïi boån phaän cuûa mình trong gia ñình, nhaát laø bieát toû ra neå phuïc choàng. Mình khoâng deã thöông thì duø laø choàng mình cuõng chaúng theå thöông mình ñöôïc.

Taâm lyù chung cuûa moïi ngöôøi ñaøn oâng laø deã ñem loøng yeâu thöông nhöõng phuï nöõ toû ra neå phuïc mình, vaø taâm lyù chung cuûa moïi phuï nöõ laø deã yeâu thöông nhöõng ngöôøi maø mình neå phuïc. Nhöng laøm sao ngöôøi phuï nöõ coù theå yeâu thöông moät ngöôøi maø mình khinh thöôøng vì thaáy khoâng coù gì ñaùng neå phuïc? Vaø laøm sao ngöôøi ñaøn oâng coù theå yeâu thöông ñöôïc ngöôøi vôï khoâng kính neå mình? Do ñoù, ñeå gia ñình haïnh phuùc, yeáu toá raát quan troïng laø ngöôøi chuû gia ñình phaûi coù moät ñieàu gì ñaáy, moät ñöùc tính naøo ñaáy khieán ngöôøi vôï cuõng nhö con caùi trong nhaø neå phuïc. Coù theå chæ caàn moät ñöùc tính naøo ñoù thaät noåi baät, khoâng caàn nhieàu. Nhöng caøng nhieàu thì caøng toát! Nhöng ñöùc tính khoâng theå thieáu ñöôïc laø loøng ñoä löôïng, bao dung, vaø söï hy sinh quaû caûm.

Gia ñình thaùnh gia raát deã coù haïnh phuùc, moät phaàn raát lôùn laø vì Giu-se, ngöôøi chuû gia ñình, coù raát nhieàu ñöùc tính ñaùng ñeå Ma-ri-a kính phuïc. Coù theå noùi baûn lónh, caùch haønh xöû cao thöôïng, vaø söï quaûng ñaïi trong yeâu thöông cuûa ngöôøi ñaøn oâng laø neàn taûng vaø laø yeáu toá ñaàu tieân caàn thieát cho haïnh phuùc cuûa caû gia ñình. Thieáu noù, gia ñình khoù coù haïnh phuùc.

3. Queân mình ñeå yeâu thöông höõu hieäu, laø bí quyeát gaây haïnh phuùc gia ñình

Moät trong nhöõng trôû ngaïi lôùn nhaát cuûa haïnh phuùc gia ñình laø caùi toâi vaø yù rieâng cuûa moãi thaønh vieân. Noùi chung, ai cuõng coi caùi toâi vaø yù rieâng cuûa mình laø quan troïng, vaø toû ra raát böïc mình khoù chòu khi thaáy caùi toâi vaø yù muoán cuûa mình bò coi thöôøng, hoaëc khoâng ñöôïc ai ñeå yù tôùi. Ai cuõng bò caùi toâi vaø yù rieâng cuûa mình thu huùt ñeán ñoä queân ñi caùi toâi vaø yù muoán cuûa ngöôøi khaùc voán cuõng thu huùt heát taâm trí cuûa hoï. Ai cuõng muoán caùi toâi vaø yù kieán cuûa mình ñöôïc moïi ngöôøi quan taâm chuù yù, nhöng chaúng ai muoán quan taâm ñeán caùi toâi vaø yù kieán cuûa keû khaùc. Chính vì theá, chaúng ai ñöôïc thoûa maõn, cuoäc soáng chung do ñoù chaúng haïnh phuùc, thaäm chí bieán thaønh hoûa nguïc. Muoán laøm cho ngöôøi khaùc haïnh phuùc, nghóa laø laøm cho hoï ñöôïc thoûa maõn vì caûm thaáy caùi toâi vaø yù kieán cuûa hoï ñöôïc toân troïng, thì chính toâi phaûi queân caùi toâi vaø yù rieâng cuûa mình ñi ñeå ñaët naëng caùi toâi vaø yù kieán cuûa hoï leân. Nhö theá hoï caûm thaáy haïnh phuùc khi ôû beân caïnh toâi. Neáu ngöôøi aáy cuõng bieát laøm nhö theá ñoái vôùi toâi, thì toâi cuõng caûm thaáy haïnh phuùc, vaø theá laø caû hai ñeàu haïnh phuùc. Nhöng caùch toát nhaát vaø baûo ñaûm nhaát ñeå ñöôïc haïnh phuùc laø toâi laáy haïnh phuùc cuûa ngöôøi toâi thöông laøm haïnh phuùc cuûa mình. Nhö theá toâi seõ haïnh phuùc khi laøm cho hoï ñöôïc haïnh phuùc.

Haïnh phuùc gia ñình luoân luoân ñoøi hoûi phaûi coù moät ai ñoù trong nhaø bieát queân mình, bieát queân caùi toâi cuûa mình ñi, ñeå quan troïng hoùa caùi toâi cuûa ngöôøi khaùc leân. Thaùi ñoä aáy nhö moät caùi ngoøi khôûi ñoäng, laøm cho nhöõng ngöôøi khaùc trong nhaø cuõng haønh ñoäng nhö vaäy, vaø nhôø ñoù, haïnh phuùc gia ñình môùi buøng leân. Thaùi ñoä khôûi ñoäng aáy phaûi ñöôïc laäp laïi haøng ngaøy haøng giôø trong ñôøi soáng gia ñình. Ai seõ khôûi söï thaùi ñoä quan troïng aáy neáu khoâng phaûi laø chính baïn, laø ngöôøi yù thöùc ñöôïc bí quyeát haïnh phuùc ñoù, baát keå baïn laø vôï hay choàng? Thaät voâ phuùc cho gia ñình naøo khoâng coù ai töï nguyeän laøm caùi ngoøi khôûi ñoäng tình yeâu thöông aáy haøng ngaøy trong cuoäc soáng!

Caàu nguyeän