ÑOÏC LÔØI CHUÙA

· Hc 3,3-7.14-17a: ⁽³⁾ Ai thôø cha thì buø ñaép loãi laàm, ⁽⁴⁾ ai kính meï thì tích tröõ kho baùu. ⁽⁵⁾ Ai thôø cha seõ ñöôïc vui möøng vì con caùi, khi caàu nguyeän, hoï seõ ñöôïc laéng nghe. ⁽⁶⁾ Ai toân vinh cha seõ ñöôïc tröôøng thoï, ai vaâng leänh Ñöùc Chuùa seõ laøm cho meï an loøng.

· Cl 3,12-21: ⁽¹⁸⁾ Ngöôøi laøm vôï haõy phuïc tuøng choàng, nhö theá môùi xöùng ñaùng laø ngöôøi thuoäc veà Chuùa. ⁽¹⁹⁾ Ngöôøi laøm choàng haõy yeâu thöông chöù ñöøng cay nghieät vôùi vôï. ⁽²⁰⁾ Keû laøm con haõy vaâng lôøi cha meï trong moïi söï, vì ñoù laø ñieàu ñeïp loøng Chuùa. ⁽²¹⁾ Nhöõng baäc laøm cha meï ñöøng laøm cho con caùi böïc töùc, keûo chuùng ngaõ loøng

· TIN MÖØNG: Lc 2,22-24.39-40 = Tieán daâng Ñöùc Gieâ-su cho Thieân Chuùa

⁽²²⁾ Khi ñaõ ñeán ngaøy leã thanh taåy cuûa caùc ngaøi theo luaät Moâ-seâ, baø Ma-ri-a vaø oâng Giu-se ñem con leân Gieâ-ru-sa-lem, ñeå tieán daâng cho Chuùa, ⁽²³⁾ nhö ñaõ cheùp trong Luaät Chuùa raèng: «Moïi con trai ñaàu loøng phaûi ñöôïc goïi laø cuûa thaùnh, daønh cho Chuùa», ⁽²⁴⁾ vaø cuõng ñeå daâng cuûa leã theo Luaät Chuùa truyeàn, laø moät ñoâi chim gaùy hay moät caëp boà caâu non.

Haøi nhi Gieâ-su taïi Na-da-reùt

⁽³⁹⁾ Khi hai oâng baø ñaõ laøm xong moïi vieäc nhö Luaät Chuùa truyeàn, thì trôû veà nôi cö nguï laø thaønh Na-da-reùt, mieàn Ga-li-leâ. ⁽⁴⁰⁾ Coøn Haøi Nhi ngaøy caøng lôùn leân, theâm vöõng maïnh, ñaày khoân ngoan, vaø haèng ñöôïc aân nghóa cuøng Thieân Chuùa.

Caâu hoûi gôïi yù:

1. Thieân Chuùa coù ba ngoâi, soáng vaø yeâu thöông nhau töông töï nhö trong moät gia ñình. Nhö vaäy gia ñình phaûi chaêng laø hình aûnh cuûa Thieân Chuùa Ba Ngoâi? Neáu nhö theá, gia ñình phaûi soáng theá naøo môùi ñuùng baûn chaát cuûa mình?
2. Lyù do thoâng thöôøng nhaát khieán cho moät gia ñình trôû neân baát haïnh laø gì? Muoán gia ñình trôû neân haïnh phuùc phaûi baét ñaàu töø ñaâu?
3. Vai troø cuûa gia ñình trong vieäc huaán luyeän con ngöôøi bieát yeâu thöông nhö theá naøo? Vaäy, caùc baäc cha meï phaûi taäp cho con caùi yeâu thöông nhö theá naøo?

1. Gia ñình laø hình aûnh cuûa Ba Ngoâi Thieân Chuùa

Neáu con ngöôøi laø hình aûnh cuûa Thieân Chuùa, thì coù theå noùi raèng gia ñình laø hình aûnh cuûa Ba Ngoâi Thieân Chuùa. Thieân Chuùa cuûa chuùng ta khoâng phaûi laø moät Thieân Chuùa soáng ñôn ñoäc, maø laø moät Thieân Chuùa mang tính gia ñình, trong ñoù Ba Ngoâi khaùc bieät nhau nhöng yeâu thöông nhau, soáng chung, laøm vieäc chung, vaø keát hôïp vôùi nhau thaém thieát nhö trong moät gia ñình, tôùi möùc ñoä tuy laø Ba Ngoâi nhöng chæ laø moät Thieân Chuùa duy nhaát. Neáu Thieân Chuùa laø tình yeâu, thì «Taäp Theå Ba Ngoâi» laø moät moâi tröôøng ñeå Ba Ngoâi Thieân Chuùa theå hieän tình yeâu cuûa mình vôùi nhau. Vì Ba Ngoâi yeâu thöông nhau voâ cuøng, neân söï hieäp nhaát cuûa Ba Ngoâi ñaït ñöôïc möùc ñoä toái ña laø trôû thaønh moät Thieân Chuùa duy nhaát. Tình yeâu vaø söï hieäp nhaát aáy taïo neân thieân ñaøng hay haïnh phuùc cuûa Ba Ngoâi.

Cuõng vaäy, neáu gia ñình laø hình aûnh cuûa Ba Ngoâi, thì moïi thaønh vieân trong ñoù phaûi yeâu thöông nhau, hoøa hôïp vôùi nhau ñeán möùc hieäp nhaát vôùi nhau. Nhôø ñoù gia ñình trôû thaønh moät thieân ñaøng taïi theá. Nhö vaäy, moïi thaønh vieân cuûa gia ñình ñaõ ñöôïc höôûng neám tröôùc phaàn naøo haïnh phuùc cuûa thieân ñaøng mai sau. Haïnh phuùc trong nhöõng gia ñình yeâu thöông nhau – ñöôïc bieåu loä vaø hình thaønh cuï theå baèng vieäc quan taâm, lo laéng vaø hy sinh cho nhau – chính laø hình aûnh trung thöïc cuûa thieân ñaøng vónh cöûu. Traùi laïi, neáu caùc thaønh vieân trong gia ñình khoâng yeâu thöông nhau, khoâng saün saøng hy sinh cho nhau, thì hoï seõ bieán gia ñình thaønh hoûa nguïc taïi theá, laø hình aûnh cuûa hoûa nguïc vónh cöûu. Trong 8 caùi khoå maø Ñöùc Phaät keå ra, coù caùi khoå goïi laø «oaùn taéng hoäi khoå», nghóa laø khoå vì khoâng öa nhau, gheùt nhau maø laïi phaûi soáng chung vôùi nhau.

2. Tính ích kyû, nguoàn goác baát haïnh cuûa moïi gia ñình

Nhìn vaøo baát cöù moät gia ñình baát haïnh naøo – nghóa laø moät gia ñình khoâng haïnh phuùc – ta luoân luoân thaáy boùng daùng tính ích kyû cuûa moät thaønh vieân naøo ñoù trong gia ñình. Chính tính ích kyû cuûa thaønh vieân naøy laø nguoàn gaây neân ñau khoå trong gia ñình. Neáu thaønh vieân ích kyû aáy laø ngöôøi cha hay ngöôøi meï, thì ñau khoå trong nhaø seõ heát söùc lôùn lao. Gia ñình naøo caøng coù nhieàu ngöôøi ích kyû, gia ñình aáy caøng baát haïnh. Gia ñình maø caøng coù nhieàu ngöôøi soáng vò tha, bieát hy sinh cho ngöôøi khaùc, gia ñình aáy caøng ít baát haïnh. Moät gia ñình maø moïi thaønh vieân ñeàu vò tha, ñeàu quan taâm, chaêm soùc vaø hy sinh cho nhau, ñeàu saün saøng thoâng caûm vaø tha thöù cho nhau, gia ñình aáy chaéc chaén haïnh phuùc.

Caâu chuyeän minh hoïa veà thieân ñaøng vaø hoûa nguïc sau ñaây thaät phuø hôïp vôùi thieân ñaøng vaø hoûa nguïc cuûa gia ñình. Caû thieân ñaøng vaø hoûa nguïc ñeàu duøng böõa vôùi nhöõng thöùc aên y nhö nhau, trong khung caûnh gioáng y heät nhau, trong ñoù moãi ngöôøi ñeàu phaûi duøng moät ñoâi ñuõa daøi caû thöôùc ñeå aên. Thieân ñaøng vaø hoûa nguïc chæ khaùc nhau ôû choã naøy: treân thieân ñaøng, moïi ngöôøi khoâng ai töï gaép thöùc aên cho mình, maø gaép cho ngöôøi khaùc aên, vì theá, ai cuõng ñöôïc aên no. Coøn trong hoûa nguïc, moïi ngöôøi chæ bieát nghó ñeán mình, chæ bieát gaép thöùc aên cho mình, nhöng vì ñuõa quaù daøi, chaúng ai gaép cho mình ñöôïc gì caû, theá roài chaúng ai ñöôïc no, heát giôø aên maø ñoùi vaãn hoaøn ñoùi, töø ñoù hoï trôû neân caêm thuø nhau. – Cuõng vaäy, trong gia ñình, khoâng ai töï taïo haïnh phuùc cho mình ñöôïc maø khoâng caàn ñeán ngöôøi khaùc, neân neáu ai cuõng chæ bieát lo cho haïnh phuùc cuûa mình, thì chaúng ai haïnh phuùc caû, vaø roài seõ phaùt sinh ñuû thöù ñau khoå. Tuy nhieân trong gia ñình, ngöôøi ta coù theå taïo haïnh phuùc cho ngöôøi khaùc, vì theá, neáu moïi ngöôøi trong nhaø ñeàu bieát lo cho nhau, taïo haïnh phuùc cho nhau, thì ai naáy ñeàu haïnh phuùc.

Con ngöôøi laø hình aûnh cuûa Thieân Chuùa, maø Thieân Chuùa laø tình thöông, neân baûn chaát cuûa con ngöôøi cuõng laø tình thöông. Vì theá, chæ khi con ngöôøi soáng phuø hôïp vôùi baûn tính cuûa mình laø yeâu thöông, vaø theå hieän cuï theå tình yeâu thöông aáy vôùi nhöõng ngöôøi chung quanh, thì con ngöôøi môùi haïnh phuùc. Neáu con ngöôøi soáng ích kyû, töùc ngöôïc laïi baûn chaát yeâu thöông cuûa mình, con ngöôøi seõ ñau khoå vaø laøm cho nhöõng ngöôøi chung quanh ñau khoå.

3. Laøm sao ñeå coù tình yeâu thöông?

Nhöng laøm sao ngöôøi ta coù theå yeâu thöông neáu khoâng coù moät ñoäng löïc, moät nguoàn yeâu thöông ngay töø trong loøng mình phaùt xuaát ra? Laøm sao coù ñöôïc nguoàn yeâu thöông aáy? – Vì «tình yeâu baét nguoàn töø Thieân Chuùa» (1Ga 4,7), neân chính «Thieân Chuùa laø nguoàn yeâu thöông» (2Cr 13,11). Vì theá, muoán yeâu thöông, muoán loaïi tröø tính vò kyû, con ngöôøi phaûi keát hôïp laøm moät vôùi Thieân Chuùa, nguoàn tình thöông. Keát hôïp vôùi Thieân Chuùa laø luoân luoân yù thöùc raèng mình «laø hình aûnh cuûa Thieân Chuùa» (St 1,27; 9,6; Ep 4,24), ñöôïc taïo döïng gioáng nhö Thieân Chuùa (x. St 1,26; 5,1), vaø «ñöôïc thoâng phaàn baûn tính cuûa Thieân Chuùa» (2Pr 1,4), moät Thieân Chuùa maø baûn chaát laø yeâu thöông (x.1Ga 4,8.16).

Neáu baûn chaát cuûa Thieân Chuùa laø yeâu thöông, maø ta gioáng Ngaøi, laø hình aûnh cuûa Ngaøi, ñöôïc thoâng phaàn baûn tính Ngaøi, taát nhieân baûn chaát cuûa ta cuõng laø yeâu thöông. Ta khoâng yeâu thöông hay khoâng yeâu thöông ñuû, laø ta soáng khoâng ñuùng vôùi baûn chaát cuûa ta. Nhôø thöôøng xuyeân yù thöùc nhö theá, tình yeâu vaø söùc maïnh cuûa tình yeâu ngaøy caøng lôùn maïnh trong ta, khieán ta ngaøy caøng yeâu thöông moïi ngöôøi caùch deã daøng, vaø saün saøng laøm taát caû ñeå moïi ngöôøi ñöôïc haïnh phuùc. Soáng ñuùng vôùi baûn chaát cuûa mình laø yeâu thöông, laø hình aûnh Thieân Chuùa, chính laø soáng thaùnh thieän.

4. Gia ñình laø tröôøng thöïc taäp yeâu thöông

Ñeå giuùp con ngöôøi coù moät moâi tröôøng thuaän lôïi ñeå phaùt trieån vaø thöïc taäp tình yeâu thöông, Thieân Chuùa ñaõ taïo döïng vaø ñaët con ngöôøi soáng trong gia ñình. Khi vöøa sinh ra, moïi ngöôøi ñeàu nhaän ñöôïc moät tình thöông doài daøo, voâ ñieàu kieän vaø voâ vò lôïi cuûa cha meï – moät tình yeâu thuoäc loaïi toát ñeïp nhaát treân theá gian – ñoàng thôøi ñöôïc môøi goïi ñaùp laïi tình yeâu thöông aáy. Ñoù laø moät baøi taäp heát söùc deã daøng veà yeâu thöông maø moãi ngöôøi ñeàu coù theå thöïc taäp ngay töø thuôû nhoû. Khoâng gì deã daøng baèng yeâu thöông ngöôøi ñaõ heát loøng yeâu thöông mình vaø hy sinh cho mình. Tình yeâu ñaùp traû naøy töï phaùt sinh do mình nhaän ñöôïc töø cha meï mình quaù nhieàu. Ñaây laø thöù tình yeâu nhaän nhieàu hôn cho. Lôùn leân moät chuùt, moãi ngöôøi khaùm phaù ra, ngoaøi cha meï mình, thì caùc anh chò em mình cuõng yeâu thöông mình baèng moät tình yeâu töông ñoái voâ vò lôïi. Vôùi tình yeâu naøy, con ngöôøi phaûi taäp cho nhieàu hôn vaø nhaän ít hôn so vôùi tình yeâu ñoái vôùi cha meï. Ngoaøi gia ñình, moãi ngöôøi coøn coù baïn beø do chính mình chuû ñoäng choïn löïa vaø yeâu thöông. Ñeán khi tröôûng thaønh, con ngöôøi coù tình yeâu hoân nhaân. Tình yeâu naøy laø moät tình yeâu do mình choïn löïa vaø töông ñoái coù ñieàu kieän: mình yeâu vaø ñoøi hoûi ngöôøi kia phaûi yeâu laïi, neáu ñôn phöông thì tình yeâu seõ khoù toàn taïi. Con ngöôøi chuû ñoäng hieán thaân vaø hy sinh cho ngöôøi mình yeâu vôùi moät yù chí töông ñoái töï do. Ñeán khi coù con caùi, con ngöôøi töï nhieân yeâu thöông con baèng moät tình yeâu voâ vò lôïi, voâ ñieàu kieän, khoâng löïa choïn. Ñoù laø tình yeâu cao caû nhaát vaø phaûn aûnh trung thöïc nhaát tình yeâu cuûa Thieân Chuùa maø con ngöôøi kinh nghieäm ñöôïc trong ñôøi soáng gia ñình.

Nhö vaäy con ngöôøi thöïc taäp yeâu thöông – töø deã ñeán khoù – trong moâi tröôøng gia ñình. Trong gia ñình, con ngöôøi kinh nghieäm tình yeâu moät caùch töï nhieân vaø saâu xa: con ngöôøi ñöôïc yeâu vaø chuû ñoäng yeâu, nhaän hy sinh töø ngöôøi khaùc vaø chính mình cuõng hy sinh cho ngöôøi khaùc. Nhöng con ngöôøi coøn ñöôïc môøi goïi yeâu moät caùch roäng raõi hôn, vöôït khoûi phaïm vi gia ñình, ñeå ñeán vôùi nhöõng ngöôøi ngoaøi, khoâng ruoät thòt maùu muû. Caùc tín ñoà trong caùc toân giaùo, ñaëc bieät ngöôøi Ki-toâ höõu, coøn ñöôïc môøi goïi yeâu thöông caû nhöõng ngöôøi khoâng heà quen bieát, thaäm chí caû keû thuø. Yeâu nhö theá khoù hôn raát nhieàu, nhöng nhôø aùp duïng nhöõng kinh nghieäm veà yeâu thöông ñaõ coù trong gia ñình, vieäc yeâu thöông ngöôøi ngoaøi gia ñình, thaäm chí keû thuø, trôû neân khaû thi hôn. Nhö vaäy, vai troø cuûa gia ñình trong vieäc ñaøo luyeän tình yeâu cho con ngöôøi thaät heát söùc quan troïng, khoâng gì thay theá ñöôïc.

Neáu nhöõng ngöôøi trong gia ñình – laø nhöõng ngöôøi cuøng maùu muû ruoät thòt, nhöõng ngöôøi töï nhieân yeâu thöông ta nhaát vaø ta deã yeâu thöông nhaát – maø ta khoâng yeâu thöông ñöôïc, thì laøm sao ta coù theå yeâu nhöõng ngöôøi xa laï, nhöõng ngöôøi khoù coù caûm tình, nhaát laø nhöõng ngöôøi thöôøng gaây baát lôïi cho ta? Kinh nghieäm cho toâi thaáy, nhöõng ai ñoái xöû khoâng toát vôùi chính cha meï, vôï/choàng con, anh em mình, thì khi hoï ñoái xöû toát vôùi nhöõng ngöôøi khaùc, söï toát aáy thaät ñaùng nghi ngôø! Raát coù theå chæ laø giaû taïo ñeå ñaït moät muïc ñích naøo ñoù, chöù khoâng theå laø thöïc tình ñöôïc!

Vaäy, caùc baäc cha meï haõy cho con caùi mình nhöõng kinh nghieäm veà yeâu thöông toát ñeïp nhaát coù theå. Ñoù laø nhöõng gì toát ñeïp nhaát maø hoï coù theå laøm cho con caùi hoï!

Caàu nguyeän

Laïy Meï Ma-ri-a, Meï vaø thaùnh Giu-se ñaõ laøm cho gia ñình cuûa mình trôû thaønh moät gia ñình göông maãu vì moïi trong ñoù ñeàu yeâu thöông nhau. Xin cho moïi ngöôøi trong gia ñình con thöïc taäp töø boû tính ích kyû ñeå bieát yeâu thöông nhieàu hôn, hy sinh cho nhau nhieàu hôn, ñeå neân thaùnh thieän hôn.

JK