(1) Thôøi aáy, hoaøng ñeá Auguùttoâ ra chieáu chæ, truyeàn kieåm tra daân soá trong khaép caû thieân haï. ⁽²⁾ Ñaây laø cuoäc kieåm tra ñaàu tieân, ñöôïc thöïc hieän thôøi oâng Quirinioâ laøm toång traán xöù Xyri. ⁽³⁾ Ai naáy ñeàu phaûi veà nguyeân quaùn maø khai teân tuoåi. ⁽⁴⁾ Bôûi theá, oâng Giuse töø thaønh Nadareùt, mieàn Galileâ leân thaønh vua Ñavít töùc laø Beâlem, mieàn Giuñeâ, vì oâng thuoäc gia ñình doøng toäc vua Ñavít. ⁽⁵⁾ OÂng leân ñoù khai teân cuøng vôùi ngöôøi ñaõ thaønh hoân vôùi oâng laø baø Maria, luùc aáy ñang coù thai. ⁽⁶⁾ Khi hai ngöôøi ñang ôû ñoù, thì baø Maria ñaõ tôùi ngaøy maõn nguyeät khai hoa. ⁽⁷⁾ Baø sinh con trai ñaàu loøng, laáy taõ boïc con, roài ñaët naèm trong maùng coû, vì hai oâng baø khoâng tìm ñöôïc choã trong nhaø troï.

⁽⁸⁾ Trong vuøng aáy, coù nhöõng ngöôøi chaên chieân soáng ngoaøi ñoàng vaø thöùc ñeâm canh giöõ ñaøn vaät. ⁽⁹⁾ Boãng söù thaàn Chuùa ñöùng beân hoï, vaø vinh quang cuûa Chuùa chieáu toaû chung quanh, khieán hoï kinh khieáp haõi huøng. ⁽¹⁰⁾ Nhöng söù thaàn baûo hoï : "Anh em ñöøng sôï. Naøy toâi baùo cho anh em moät tin möøng troïng ñaïi, cuõng laø tin möøng cho toaøn daân : ⁽¹¹⁾ Hoâm nay, moät Ñaáng Cöùu Ñoä ñaõ sinh ra cho anh em trong thaønh vua Ñavít, Ngöôøi laø Ñaáng Kitoâ Ñöùc Chuùa. ⁽¹²⁾ Anh em cöù daáu naøy maø nhaän ra Ngöôøi : anh em seõ gaëp thaáy moät treû sô sinh boïc taõ, naèm trong maùng coû." ⁽¹³⁾ Boãng coù muoân vaøn thieân binh hôïp vôùi söù thaàn caát tieáng ngôïi khen Thieân Chuùa raèng: ⁽¹⁴⁾ "Vinh danh Thieân Chuùa treân trôøi, bình an döôùi theá cho loaøi ngöôøi Chuùa thöông."

Caâu hoûi gôïi yù :

1. Ñöùc Gieâsu coù gaëp nhieàu nghòch caûnh nhö chuùng ta khoâng? Giöõa Ngaøi vaø ta, ai nhieàu nghòch caûnh hôn ai? Ta coù theå ruùt ra keát luaän gì veà ñieàu naøy?
2. Coù cha meï naøo yeâu thöông con maø laïi baét con phaûi chòu ñau khoå moät caùch voâ ích hoaëc khoâng caàn thieát khoâng? Neáu caùc ngaøi cöù baét eùp con mình phaûi chòu ñau khoå, thì ngöôøi con phaûi hieåu ñau khoå aáy theá naøo? coù caàn thieát hay khoâng?
3. Vì yeâu con ngöôøi, Thieân Chuùa muoán chia seû ñau khoå vôùi con ngöôøi. Neáu ta yeâu tha nhaân, ta seõ phaûi laøm gì khi thaáy hoï phaûi ñau khoå?

1. Ñöùc Gieâsu cuõng gaëp bao nghòch caûnh nhö chuùng ta

Ñöùc Gieâsu chính laø Thieân Chuùa nhaäp theå, maëc laáy thaân phaän con ngöôøi y heät nhö chuùng ta, chæ khaùc vôùi chuùng ta ôû choã khoâng coù toäi loãi maø thoâi. Baøi Tin Möøng hoâm nay cho thaáy Ngaøi cuõng gaëp bieát bao nghòch caûnh nhö chuùng ta, thaäm chí ngay töø khi coøn naèm trong buïng meï vaø khi vöøa môùi sinh ra.

Gaàn tôùi ngaøy Ngaøi chaøo ñôøi thì cha meï Ngaøi phaûi leân ñöôøng ñeán moät nôi caùch nhaø mình treân 120 caây soá vì leänh kieåm tra daân soá cuûa chính quyeàn. Taïi nôi xa laï naøy, gia ñình Ngaøi ñaõ khoâng kieám ñöôïc moät choã troï ñeå Ngaøi chaøo ñôøi moät caùch xöùng vôùi phaåm giaù moät con ngöôøi. Vì theá, hai oâng baø ñaõ phaûi chaáp nhaän caûnh soáng buïi ñôøi laø tìm moät chuoàng chieân boø naøo ñoù ôû ngoaøi ñoàng ñeå sinh con vaø taïm truù qua ngaøy. Vaø Ñöùc Gieâsu ñaõ sinh ra trong moät chuoàng chieân boø. OÂi, thaät laø nhuïc nhaõ! Nghòch caûnh ñaâu ñaõ heát, noù coøn theo Ngaøi suoát cuoäc ñôøi: naøo laø phaûi troán sang Ai Caäp, roài trôû veà Nadareùt, naøo laø caûnh ngheøo khoå, naøo laø tình traïng bò giôùi laõnh ñaïo toân giaùo ghen gheùt vaø baùch haïi, bò daân chuùng vaø caû moân ñeä mình phaûn boäi, bò ñaùnh ñoøn, bò xæ vaû nhuïc nhaõ, bò cheát thaûm thöông, v.v… Xeùt veà hoaøn caûnh, chuùng ta may maén hôn Ngaøi raát nhieàu. Ngaøi voán laø Thieân Chuùa, giaàu sang quyeàn quí voâ cuøng, theá maø phaûi chòu nhö vaäy. Chuùng ta laø ai maø laïi mong muoán ñöôïc öu ñaõi hôn Ngaøi? Suy nghó ñieàu aáy seõ phaùt sinh moät nieàm an uûi raát lôùn cho chuùng ta.

2. Ñau khoå vaø ngheøo khoù coù giaù trò cuûa noù

Thaân phaän con ngöôøi laø moät thaân phaän ñau khoå vaø ngheøo khoù nhö moät haäu quaû taát yeáu cuûa toäi nguyeân toå. Neáu ñau khoå hoaøn toaøn khoâng coù ích lôïi gì cho chuùng ta, chaéc chaén vì yeâu thöông chuùng ta voâ haïn, Thieân Chuùa seõ duøng quyeàn naêng voâ bieân ñeå giaûi phoùng chuùng ta hoaøn toaøn khoûi moïi ñau khoå. Nhöng neáu Thieân Chuùa vaãn ñeå chuùng ta phaûi ñau khoå, vaø chính Ngaøi cuõng saün saøng ñau khoå cuøng vôùi chuùng ta, taát nhieân ñau khoå aáy phaûi coù ích lôïi raát lôùn cho chuùng ta. Neáu khoâng nhö theá, thì phaûi keát luaän raèng: moät laø Ngaøi laø ngöôøi taøn aùc, khoâng yeâu thöông gì chuùng ta, hai laø Ngaøi khoâng toaøn naêng, nghóa laø khoâng ñuû khaû naêng ñeå giaûi phoùng chuùng ta khoûi ñau khoå. Neáu Ngaøi yeâu thöông ta voâ cuøng laïi toaøn naêng, maø laïi ñeå chuùng ta ñau khoå, aét nhieân ñau khoå aáy phaûi raát caàn thieát vaø raát ích lôïi cho chuùng ta.

Moät minh hoïa tuy queø quaët nhöng giuùp ta deã hieåu ñieàu aáy: Cha meï yeâu thöông con khoâng bao giôø muoán con phaûi khoå, duø chæ laø khoå moät chuùt xíu. Nhöng neáu cha meï baét con caùi mình phaûi uoáng moät thöù thuoác raát ñaéng, hay phaûi chòu roi voït raát ñau ñôùn, vaø chính cha meï cuõng phaûi vaát vaû voâ cuøng môùi kieám ñöôïc thöù thuoác ñaéng aáy, hay phaûi quaën ruoät nhìn con khoùc theùt döôùi laèn roi, taát nhieân thuoác ñaéng hay roi voït aáy phaûi laø caàn thieát hoaëc ích lôïi cho ñöùa con. Thaät vaäy, thaø baét con khoå vì uoáng thuoác, ñau vì roi voït, coøn hôn ñeå con phaûi beänh hoaïn taät nguyeàn suoát ñôøi, hay trôû neân ngöôøi hö hoûng hoaëc voâ giaù trò sau naøy.

3. Ñau khoå raát caàn thieát vaø ích lôïi ñeå neân thaùnh, ñeå haïnh phuùc

Kinh nghieäm cho ta thaáy ñau khoå nhieàu khi raát caàn thieát ñeå ñaït ñöôïc nhöõng ích lôïi lôùn hoaëc ñeå traùnh nhöõng toån thaát naëng neà, chaúng haïn nhö: «quaân tröôøng thaám moà hoâi, chieán tröôøng ít ñoå maùu», «gieo trong nöôùc maét thì gaët giöõa vui möøng» (Tv 126,5-6). Kinh ñieån Phaät giaùo cuõng noùi: «Taát caû caùc phieàn naõo ñau khoå ñeàu laø haït gioáng Nhö Lai. Töông töï nhö neáu mình chaúng laën xuoáng bieån saâu thì khoâng theå tìm thaáy chaâu baùu voâ giaù. Cuõng vaäy, neáu mình chaúng chòu nguïp laën trong beå caû phieàn naõo, aét mình khoâng theå tìm ñöôïc cuûa baùu laø caùi trí tueä bieát heát taát caû» (Kinh Duy-Ma-Caät, Phaåm 8: Phaät Ñaïo). Theo Phaät giaùo, phieàn naõo ñau khoå laø haït gioáng Nhö Lai, sinh ra trí tueä giaûi thoaùt.

Ta thaáy: treân ñôøi, nhöõng ngöôøi coù baûn laõnh ñeàu laø nhöõng ngöôøi phaûi kinh qua raát nhieàu ñau khoå, ñeàu ñöôïc ñaøo luyeän trong ñau khoå. Ñau khoå daïy cho chuùng ta – thaäm chí caû Ñöùc Gieâsu – nhieàu baøi hoïc quí giaù: «Daàu laø Con Thieân Chuùa, Ngöôøi ñaõ phaûi traûi qua nhieàu ñau khoå môùi hoïc ñöôïc theá naøo laø vaâng phuïc» (Dt 5,8). Ngay caû ñoái vôùi Ñöùc Gieâsu, thì ñau khoå cuõng raát caàn thieát ñeå Ngaøi trôû neân vò laõnh ñaïo hoaøn haûo: «Quaû theá, Thieân Chuùa laø nguoàn goác vaø cuøng ñích moïi loaøi, Ngöôøi ñaõ laøm moät vieäc thích ñaùng, laø cho Ñöùc Gieâsu traûi qua gian khoå ñeå trôû thaønh vò laõnh ñaïo thaäp toaøn, daãn ñöa con ngöôøi tôùi nguoàn ôn cöùu ñoä» (Dt 2,10). Muoán söû duïng ai, Thieân Chuùa thöôøng duøng ñau khoå ñeå söûa daïy, ñeå thaùnh hoùa, ñeå huaán luyeän ngöôøi aáy neân hoaøn haûo: «Chuùa thöông ai thì môùi söûa daïy keû aáy, vaø coù nhaän ai laøm con thì Ngöôøi môùi cho roi cho voït» (Dt 12,6). Göông cuûa caùc thaùnh chöùng minh ñieàu aáy.

Nhö vaäy, ñau khoå coù giaù trò cuûa noù, vaø chòu ñöïng ñau khoå khoâng phaûi laø moät chuyeän voâ ích. Neáu ñau khoå vaø ngheøo khoù caàn thieát vaø ích lôïi cho chuùng ta, maø Thieân Chuùa laïi khoâng baét chuùng ta ñau khoå vaø ngheøo khoù, thì chaéc chaén Ngaøi chöa phaûi laø ngöôøi yeâu thöông chuùng ta ñích thöïc: vì «yeâu cho roi cho voït, gheùt cho ngoït cho buøi». Hoaëc Ngaøi chæ yeâu chuùng ta moät caùch thuaàn tuùy tình caûm vaø ñieàu aáy seõ laøm chuùng ta hö hoûng: «con hö taïi meï, chaùu hö taïi baø».

4. Thieân Chuùa cuøng chòu ñau khoå vaø ngheøo khoù vôùi con ngöôøi

Duø ñau khoå vaø ngheøo tuùng laø caàn thieát cho chuùng ta chöù khoâng phaûi cho Thieân Chuùa, nhöng neáu Ngaøi ñeå chuùng ta phaûi quaèn quaïi trong ñau khoå moät mình, coøn Ngaøi chaúng bieát moät chuùt gì veà ñau khoå, thì chuùng ta seõ caûm thaáy voâ cuøng coâ ñôn trong ñau khoå, vaø chuùng ta khoù coù theå tin ñöôïc raèng Ngaøi yeâu thöông chuùng ta. Nhöng neáu Ngaøi ñaõ cuøng muoán chòu ñau khoå vôùi chuùng ta, vaø coøn muoán chòu ñau khoå hôn caû chuùng ta nöõa, thì ñieàu ñoù chöùng toû raèng Ngaøi ñaõ yeâu thöông chuùng ta ñích thöïc.

Qua cuoäc giaùng sinh cuûa Ñöùc Gieâsu, Thieân Chuùa ñaõ ñích thaân xuoáng theá laøm ngöôøi ñeå cuøng chòu ñau khoå vaø ngheøo naøn vôùi chuùng ta. Ngaøi ñaõ duøng ñau khoå cuûa chính mình ñeå xoa dòu nhöõng ñau khoå cuûa con ngöôøi, ñaõ duøng thöông tích cuûa chính Ngaøi ñeå chöõa laønh nhöõng veát thöông cuûa con ngöôøi (xem lPr 2,24b). Ñieàu aáy laøm chuùng ta nhaän ra tình yeâu cuûa Ngaøi ñoái vôùi chuùng ta laø voâ bôø beán, ñoàng thôøi cuõng nhaän ra giaù trò cuûa ñau khoå vaø söï ngheøo khoù.

5. Haõy baét chöôùc Ngaøi chia seû ñau khoå vôùi nhöõng ngöôøi chung quanh ta, nhaát laø nhöõng ngöôøi ngheøo tuùng, bò aùp böùc baát coâng

Neáu tình yeâu ñích thöïc ñaõ thuùc ñaåy Thieân Chuùa phaûi chia seû thaân phaän ñau khoå vaø ngheøo naøn cuûa chuùng ta, thì ta coù theå ruùt ra moät keát luaän cho vieäc theå hieän tình yeâu cuûa chuùng ta ñoái vôùi tha nhaân. Neáu chuùng ta noùi mình yeâu ai, maø khi ngöôøi aáy gaëp ñau khoå, chuùng ta khoâng heà caûm thaáy phaûi laøm ñieàu gì ñeå giaûm bôùt ñau khoå cho ngöôøi aáy, hoaëc khoâng tìm caùch cuøng chia seû ñau khoå vôùi ngöôøi aáy, thì chuùng ta chæ laø keû noùi doái, tình yeâu aáy chæ laø tình yeâu ngoaøi moâi mieäng. Heã yeâu ai, thì khi thaáy ngöôøi aáy ñau khoå, ta khoâng theå khoanh tay ñöùng nhìn maø khoâng laøm gì. Neáu khoâng laøm giaûm ñöôïc ñau khoå vôùi ngöôøi aáy, thì cuõng coù theå laøm moät vieäc gì ñeå toû ra thoâng caûm. Chuùng ta ngheøo, Thieân Chuùa cuõng ñaõ trôû neân ngheøo cuøng vôùi chuùng ta. Vaäy, laøm sao chuùng ta coù theå noùi raèng mình yeâu thöông ngöôøi ngheøo, khi chuùng ta vaãn vui veû soáng treân nhung luïa, vaø khoâng heà quan taâm laøm moät ñieàu gì cho ngöôøi ngheøo bôùt ngheøo. Laøm sao ta coù theå noùi raèng mình yeâu queâ höông, trong khi maø queâ höông ñang ñau khoå, ñang tuoät doác xuoáng bôø vöïc thaúm, vôùi bao nhieâu ngöôøi bò baét bôù, bò ñaøn aùp moät caùch baát coâng, ta vaãn thaûn nhieân nhö ngöôøi ngoaøi cuoäc, chæ bieát höôûng thuï cuoäc soáng an vui maø may maén ñaõ daønh cho ta?

Caàu nguyeän

Laïy Cha, Cha ñaõ cho Ñöùc Gieâsu nhaäp theå thaønh ngöôøi ñeå chia seû thaân phaän laøm ngöôøi vôùi chuùng con: cuõng ñau khoå, cuõng ngheøo khoù, cuõng ñoùi cuõng khaùt nhö chuùng con. Qua söï nhaäp theå aáy, xin cho con nhaän ra tình thöông voâ bieân cuûa Cha vaø söï caàn thieát cuûa nhöõng ñau khoå trong ñôøi soáng cuûa con. Con tin raèng Cha yeâu thöông con voâ cuøng vaø khoân ngoan voâ bieân, khoâng bao giôø ñeå con phaûi chòu ñöïng ñau khoå moät caùch voâ lyù vaø khoâng caàn thieát. Con bieát raèng heã Cha ñeå ñau khoå xaûy ñeán vôùi con, aét nhieân ñau khoå aáy phaûi coù ích lôïi cho con, duø con khoâng hieåu ñöôïc ích lôïi theá naøo. Xin cho con bieát chaáp nhaän ñau khoå nhö Ñöùc Gieâsu, ñoàng thôøi bieát yeâu thöông vaø caûm thoâng vôùi ñau khoå cuûa moïi ngöôøi chung quanh con. Amen.

JK