Tinh Thaàn cuûa lòch söû
LM. Phan Vaên Lôïi

Laïy Thaùnh Thaàn, Ngoâi Ba trong Thieân Chuùa,
Laø Tình yeâu baûn theå giöõa Cha Con,
Moái hieäp thoâng luoân khaên khít veïn toaøn,
Giaây lieân keát ñeán muoân ñôøi toàn taïi.

Treân traàn gian, moät ngaøy Ngaøi ñaõ tôùi
Sau khi tinh thaàn nhaân loaïi ngaõ sa,
(Lyù trí ñeå tìm Thieân Chuùa bò muø loøa,
Taâm meâ maån tröôùc haøo quang taïo vaät.

YÙ chí ñeå soáng tình yeâu bò ngaõ guïc,
Cuoán theo gioøng thaùc luõ cuûa baûn naêng,
Ñaõ phænh gaït noù baèng traùi caám ngon laønh,
Baèng lôøi ru: "Haõy töï mình laøm Chuùa"!)

Ngaøi ñaõ daán thaân vaøo gioøng lòch söû
Cuûa ñoaøn daân ñaëc tuyeån Israel,
Nhaäp taâm trí bao taïo vaät yeáu heøn,
Haønh ñoäng trong "nhöõng ngöôøi cuûa Thieân Chuùa".

Ngaøi ñaõ phaùn qua mieäng caùc ngoân söù,
Uoán naén ñaàu caùc thuû laõnh tuyeån daân,
Höôùng daãn tay thaùnh kyù caùch dòu daøng,
Chieáu aùnh saùng vaø thoâng truyeàn quyeàn löïc.

Ngaøi ñaõ cho nhaân loaïi daàn töøng böôùc
Hieåu maàu nhieäm cuûa Thieân Chuùa cao xanh,
Thaân phaän nhaân theá döôùi coõi traàn,
Moái töông quan giöõa muoân loaøi-Thöôïng Ñeá,

YÙ nghóa cuoäc sinh toàn nôi döông theá,
Ban thaàn löïc ñeå chieán thaéng baûn naêng:
Khaùt voïng sinh toàn, laïc thuù, quyeàn haønh,
Ñeå chæ soáng cho tình yeâu ñích thöïc.

Chính Ngaøi ñaõ giuùp Ap-ram nhaän thöùc:
Coù moät Chuùa sieâu vieät caùc chö thaàn,
Ñaõ choïn cho rieâng mình moät ñoaøn daân,
Giao öôùc vôùi loaøi ngöôøi trong lòch söû.

Chính Ngaøi ñaõ cho Moâ-seâ bieát roõ
Danh nhieäm maàu cuûa Thieân Chuùa Israel:
Ñaáng Töï höõu, Nguoàn hieän höõu vuõ hoaøn,
Laø Chuû teå caû muoân loaøi muoân vaät.

Möôøi giôùi raên, chính Ngaøi ñaõ khaéc vaïch
Ñeå uoán loøng daân man daõ hoang sô,
Laøm ñeâ ngaên soùng duïc voïng traøn bôø,
Troå caùnh cöûa trong thaùp ngaø ích kyû,

Gieo haït maàm cho yù thöùc luaân ly,ù
Höôùng con ngöôøi veà Thöôïng Ñeá, tha nhaân.
Chính Ngaøi ñaõ sai ngoân söù Na-tan
Cho Ña-vít moät tin möøng vó ñaïi:

Seõ ngöï trò ngai vaøng oâng maõi maõi
Moät ngöôøi con, söù giaû Ñaáng Vónh Haèng.
EÂ-li-a, Ngaøi bieán thaønh chöùng nhaân
Cuûa ñöùc tin ñoäc thaàn baát khoan nhöôïng,

Khoâng chaáp nhaän nhöõng ngaãu thaàn töôûng töôïng,
Laø phoùng aûnh cuûa duïc voïng con ngöôøi.
Caùc ngoân söù ñaõ ñöôïc Ngaøi saùng soi
Ñeå veõ daàn khuoân maët cuûa Thieân Chuùa,

Toâ ñaäm neùt nhöõng luaät ñieàu muoân thuô,û
Phaùc chaân dung vò Söù giaû nhieäm maàu,
Seõ laø Ngöôøi Toâi tôù chòu khoå ñau,
Hieán thaân mình ñeå möu ôn cöùu roãi.

Qua ngoân söù, Ngaøi leân aùn toäi loãi,
Bao laàn boäi giao öôùc cuûa tuyeån daân,
Tìm haïnh phuùc giaû traù nôi ngaãu thaàn,
Bao loãi baát coâng, baïo haønh, ích kyû.

Beân tai caùc thaùnh kyù, Ngaøi thuû thæ
Ñeå khaéc hoïa caùi boùng daùng phi thöôøng
Cuûa Chuùa duy nhaát, chaân thaät, xoùt thöông,
Ñang laáp loù sau böùc maøn lòch söû.

Ngaøi thanh luyeän daàn yù thöùc luaân lyù,
Ñoåi môùi quan nieäm veà haïnh phuùc nhaân sinh,
Veà hoàng aân Giao öôùc Chuùa seõ daønh,
Chuaån bò con ngöôøi ñoùn chôø Cöùu Chuùa.

Vaø ñeán hoâm thöïc hieän lôøi ñoan höùa,
Ngaøi ñaõ phuû boùng treân Maria
Döïng neân moät thai nhi trong daï baø,
Seõ laø Ñaáng Thieân Sai haèng mong ñôïi.

Vaø naøy ñaây, töø gioøng nöôùc thanh taåy
Ñaáng Thieân Sai ñöôïc giôùi thieäu roõ raøng:
"Con chí aùi cuûa Thieân Chuùa cao sang",
Coù chính Ngaøi caùch traøn ñaày dö daät.

Ngöôøi ñaõ duøng söùc Ngaøi ñeå ñaùnh baät
Cuoäc taán coâng cuûa Ñaàu muïc traàn ai
Vaøo nhöôïc ñieåm cuûa baûn tính con ngöôøi
Laø ham muoán vinh quang vaø quyeàn löïc.

Moät cuoäc taán coâng suoát ñôøi, lieân tuïc,
Lieân minh vôùi moân sinh thaân thuoäc Ngöôøi,
Vôùi keû thuø, vôùi quaàn chuùng moïi nôi,
Cuoäc taán coâng nhaèm chính Ngaøi hôn caû.

Qua tay Ngöôøi, Ngaøi ñaõ ban pheùp laï
Cöùu chöõa thaân xaùc, cöùu chöõa linh hoàn,
Keùo keû cheát töø vöïc thaúm toái om
Cuûa loøng ñaát, cuûa buøn nhô toäi loãi.

Bôûi vì Ngaøi chính laø Thaàn ñoåi môùi
Ñaáng taùc sinh, ban söï soáng moïi loaøi.
Qua mieäng Ngöôøi, Ngaøi maïc khaûi saùng soi
Veà maàu nhieäm cao vôøi cuûa Thieân Chuùa

Voán aån giaáu ñaõ töø muoân muoân thuôû:
Laø Thieân Chuùa moät baûn theå ba ngoâi,
Coù baûn tính hoaït ñoäng laø tình yeâu,
Vì meán thöông nhaân loaøi khoân xieát keå,

Ñaõ ñeán nguï trong taâm hoàn ngöôøi theá,
Taïo neân söï soáng môùi nhieäm maàu,
Moät söï soáng seõ toàn taïi daøi laâu
ÔÛ beân kia böùc töôøng cuûa coõi cheát.

Qua mieäng Ngöôøi, Ngaøi cuõng cho bieát
YÙ nghóa cao quyù cuûa cuoäc sinh toàn
Laø bieát soáng taän hieán maõi luoân,
Cho Thieân Chuùa nhö Ngöôøi Cha chí thieát,

Cho tha nhaân nhö anh em ruoät thòt,
Trong bieân cöông vó ñaïi cuûa Nöôùc Trôøi,
Theo nhöõng nguyeân taéc luaân lyù vaïn ñôøi
Maø nay qua Ngöôøi, Ngaøi noäi taâm hoùa,

Naâng ñeán möùc thieän toaøn, cao caû,
Laáy yeâu thöông laøm thöôùc ngoïc khuoân vaøng.
Vaø ñeán hoâm böôùc vaøo coõi phuïc sinh,
Ngöôøi ñaõ ban Ngaøi nhö Taëng phaåm,

Nhö löûa thieâng, nhö quyeàn naêng duõng maõnh,
Laøm taùc nhaân xaây Hoäi Thaùnh cuûa Ngöôøi.
Ngaøi laø Thaàn Chaân lyù saùng soi,
Ñöa moân ñoà ñeán taát caû söï thaät,

Xaây döïng moät nieàm tin duy nhaát,
Laøm nôû roä ñoùa hoa nhöõng tín ñieàu,
Giöõ Hoäi Thaùnh khoûi sai laïc ngaõ xieâu,
Baûo ñaûm thöôøng xuyeân ôn baát khaû ngoä.

Ngaøi laø hôi thôû, laø luoàng gioù
Thoåi vaøo Hoäi Thaùnh bao cuoäc canh taân
Suoát gioøng lòch söû, qua caùc coâng ñoàng,
Ñeå Hoäi Thaùnh luoân kieän toaøn ñoåi môùi.

Ngaøi laø ngoïn ñeøn ñoát thieâu soi doïi
Caùc taâm hoàn suy nieäm lôøi Thaùnh Kinh,
Laø ôn rieâng taùc ñoäng caùch voâ hình
Trong moãi moät baûy bí tích maàu nhieäm.

Ngaøi laø Thaày daïy noäi taâm saâu kín,
Ñöa tín höõu böôùc leân ñænh troïn laønh,
Nguoàn baûy ôn: ôn ñaïo ñöùc, thoâng minh,
Ôn suy bieát, ôn khoân ngoan, lo lieäu,

Ôn kính sôï, duõng caûm; giuùp hoàn heøn yeáu
Neân ñeàn thôø soáng ñoäng Chuùa Ba Ngoâi.
Coøn nhöõng ai taän hieán caû cuoäc ñôøi,
Ngaøi ñaõ giuùp tìm ra phöông giaùo duïc

Khuynh höôùng sinh toàn, nhuïc thuù, quyeàn löïc,
Baèng ñöùc ngheøo khoù, khieát tònh, vaâng lôøi.
Töø Phuùc aâm, pho chaân lyù vaïn ñôøi,
Ngaøi ñaõ laøm naûy sinh bao yù nieäm:

Coâng bình, baùc aùi, töï do, nhaân phaåm,
Neân neàn moùng xaây xaõ hoäi nhaân loaøi.
Ngaøi hieän dieän trong vaø qua nhöõng ai
Luoân thaønh taâm höôùng veà söï thaät,

Haèng ñem heát moïi khaû naêng noã löïc
Nhen nhuùm leân ngoïn löûa aám tình ngöôøi.
Ñem Tin Möøng gieo raéc khaép moïi nôi,
Ngaøi ñöa nhaân loaïi vaøo ñaøn chieân Hoäi Thaùnh,

Tuaân phuïc Chuùa Kitoâ laø Thuû laõnh,
Xaây theá giôùi neân Thaân theå nhieäm maàu,
Maø Ngaøi laø Hoàn soáng töï thaâm saâu,
Giuùp taát caû chæ coøn moät loøng trí,

Soáng tình thöông, thaéng gian taø ích kyû,
Döïng traàn gian theo khuoân maãu Nöôùc Trôøi,
Höôùng veà Chuùa nhö haïnh phuùc tuyeät vôøi,
Nhö Thieän Chaân, nhö Cuøng ñích lòch söû.

Laø Tinh thaàn Thieân Chuùa ñeán naâng ñôõ
Tinh thaàn ngöôøi theá ñaõ bò ngaõ sa,
Choáng tinh thaàn cuûa theá tuïc aùc taø,
Ngaøi seõ hoaøn taát vieäc thaùnh hoùa nhaân loaïi,

Khi ñeán ngaøy xuaát hieän ñaát trôøi môùi,
Ñöa taïo vaät veà laïi vôùi Chuùa Cha,
Neân con trong Con, höôûng haïnh phuùc chan hoøa,
Soáng chính Ngaøi laø tình yeâu baát dieät.

Laïy Thaùnh Thaàn cuûa loøng con chí thieát,
Neáu traàn gian chaúng coù boùng daùng Ngaøi,
Thì Thieân Chuùa chæ laø Ñaáng xa xoâi,
Ñöùc Kitoâ laø nhaân vaät quaù khöù,

Hoäi Thaùnh laø toå chöùc aùp cheá,
Thaùnh Kinh laø môù chöõ voâ hoàn,
Bí tích laø pheùp thuaät khoâng hôn
Vaø cuoäc soáng hoûi coøn ñaâu yù nghóa?