Thöù Tö Leã Tro
AÊn chay caùch naøo môùi ñeïp loøng Thieân Chuùa? 

· Ge 2,12-18: ⁽¹³⁾ Ñöøng xeù aùo, nhöng haõy xeù loøng. Haõy trôû veà cuøng Ñöùc Chuùa laø Thieân Chuùa cuûa anh em, bôûi vì Ngöôøi töø bi vaø nhaân haäu, chaäm giaän vaø giaøu tình thöông, Ngöôøi hoái tieác vì ñaõ giaùng hoaï.

· 2Cr 5,20–6,2: ⁽²⁰⁾ Nhaân danh Ñöùc Kitoâ, chuùng toâi naøi xin anh em haõy laøm hoaø vôùi Thieân Chuùa. ⁽²¹⁾ Ñaáng chaúng heà bieát toäi laø gì, thì Thieân Chuùa ñaõ bieán Ngöôøi thaønh hieän thaân cuûa toäi loãi vì chuùng ta, ñeå laøm cho chuùng ta neân coâng chính trong Ngöôøi.  

· TIN MÖØNG: Mt 6,1-6.16-18

Boá thí caùch kín ñaùo

⁽¹⁾ Khi laøm vieäc laønh phuùc ñöùc, anh em phaûi coi chöøng, chôù coù phoâ tröông cho thieân haï thaáy. Baèng khoâng, anh em seõ chaúng ñöôïc Cha cuûa anh em, Ñaáng ngöï treân trôøi, ban thöôûng. ⁽²⁾ Vaäy khi boá thí, ñöøng coù khua chieâng ñaùnh troáng, nhö boïn ñaïo ñöùc giaû thöôøng bieåu dieãn trong hoäi ñöôøng vaø ngoaøi phoá xaù, coát ñeå ngöôøi ta khen. Thaày baûo thaät anh em, chuùng ñaõ ñöôïc phaàn thöôûng roài. ⁽³⁾ Coøn anh, khi boá thí, ñöøng cho tay traùi bieát vieäc tay phaûi laøm, ⁽⁴⁾ ñeå vieäc anh boá thí ñöôïc kín ñaùo. Vaø Cha cuûa anh, Ñaáng thaáu suoát nhöõng gì kín ñaùo, seõ traû laïi cho anh.

Caàu nguyeän nôi kín ñaùo

(5) Vaø khi caàu nguyeän, anh em ñöøng laøm nhö boïn ñaïo ñöùc giaû: chuùng thích ñöùng caàu nguyeän trong caùc hoäi ñöôøng, hoaëc ngoaøi caùc ngaõ ba ngaõ tö, cho ngöôøi ta thaáy. Thaày baûo thaät anh em: chuùng ñaõ ñöôïc phaàn thöôûng roài. ⁽⁶⁾ Coøn anh, khi caàu nguyeän, haõy vaøo phoøng, ñoùng cöûa laïi, vaø caàu nguyeän cuøng Cha cuûa anh, Ñaáng hieän dieän nôi kín ñaùo. Vaø Cha cuûa anh, Ñaáng thaáu suoát nhöõng gì kín ñaùo, seõ traû laïi cho anh.

AÊn chay caùch kín ñaùo

⁽¹⁶⁾ Coøn khi aên chay, anh em chôù laøm boä raàu ró nhö boïn ñaïo ñöùc giaû: chuùng laøm cho ra veû thieåu naõo, ñeå thieân haï thaáy laø chuùng aên chay. Thaày baûo thaät anh em, chuùng ñaõ ñöôïc phaàn thöôûng roài. ⁽¹⁷⁾ Coøn anh, khi aên chay, neân röûa maët cho saïch, chaûi ñaàu cho thôm, ⁽¹⁸⁾ ñeå khoâng ai thaáy laø anh aên chay ngoaïi tröø Cha cuûa anh, Ñaáng hieän dieän nôi kín ñaùo. Vaø Cha cuûa anh, Ñaáng thaáu suoát nhöõng gì kín ñaùo, seõ traû laïi cho anh.  

Caâu hoûi gôïi yù:

1. Trong caùc toân giaùo, ñaëc bieät trong Kitoâ giaùo, aên chay coù nhöõng yù nghóa vaø taùc duïng naøo?
2. AÊn chay nhö theá naøo môùi ñeïp loøng Thieân Chuùa? Môùi ñem laïi ích lôïi ñích thöïc cho taâm linh ta? Hình thöùc aên chay vaø tinh thaàn chay tònh, caùi naøo quan troïng hôn?
3. Taïi sao neân aên chay vaø caàu nguyeän moät caùch kín ñaùo?

1. AÊn chay trong ñôøi soáng taâm linh vaø toân giaùo

Baát kyø toân giaùo naøo cuõng ñeà cao vieäc aên chay vaø caàu nguyeän, vì aên chay vaø caàu nguyeän coù nhieàu taùc duïng toát ñeïp veà maët taâm linh.

a. Tröôùc heát, aên chay – thöôøng ñi ñoâi vôùi haõm mình – laø ñeå toû loøng thoáng hoái vaø ñeàn toäi, laøm hoøa vôùi Thieân Chuùa, quyeát taâm trôû veà vôùi ñöôøng ngay neûo chính, vôùi coâng lyù vaø tình thöông. Caâu chuyeän thaønh Niniveâ laø moät ñieån hình (x. Gn 3,1-10). Ñaây laø moät thaønh phoá toäi loãi, Thieân Chuùa döï ñònh tröøng phaït baèng caùch phaù huûy thaønh. Daân thaønh bieát vaäy neân ñoàng loøng aên chay vaø quyeát taâm thoáng hoái. Vì theá, Thieân Chuùa ñaõ töø boû döï ñònh phaù huûy thaønh aáy.

b. AÊn chay – phoái hôïp vôùi nhöõng vieäc thöïc thi coâng bình vaø baùc aùi – laø moät caùch theå hieän loøng yeâu meán Thieân Chuùa vaø tha nhaân, muoán chia seû nhöõng noãi thoáng khoå maø Ñöùc Gieâsu hay ngöôøi ngheøo, ngöôøi bò aùp böùc phaûi chòu. Ñaây laø moät vieäc laøm raát ñeïp loøng Thieân Chuùa. Ngöôøi aên chay neân duøng tieàn tieát kieäm ñöôïc do vieäc aên chay ñeå thöïc haønh ñöùc aùi: giuùp ñôõ ngöôøi ngheøo tuùng, uûng hoä nhöõng vieäc laøm töø thieän, nhöõng coâng trình caûi thieän xaõ hoäi hoaëc Giaùo Hoäi…

c. AÊn chay – phoái hôïp vôùi caàu nguyeän, tónh taâm, chieâm nieäm – ñeå coù moät söùc maïnh taâm linh. Khi aên chay, ta phaûi choáng laïi söï ñoøi hoûi cuûa baûn naêng theøm aên, nhôø ñoù söï töï chuû leân cao, söùc maïnh taâm linh cuõng taêng leân. AÊn chay cuõng loâi keùo ôn Chuùa vaø söùc maïnh thaàn linh xuoáng treân ta. Nhôø ñoù ta coù theå thöïc hieän nhöõng vieäc laøm hay nhöõng tieán boä veà taâm linh. Ñieàu ñoù ñöôïc Ñöùc Gieâsu ñeà caäp ñeán qua caâu noùi: «Gioáng quyû naøy khoâng chòu ra, neáu ngöôøi ta khoâng aên chay caàu nguyeän» (Mt 17,21). Vì ñeå tröø quæ, caàn coù moät söùc maïnh taâm linh raát cao, töùc söï thaùnh thieän, vaø ñeå ñaït ñöôïc söùc maïnh aáy, aên chay caàu nguyeän laø moät phöông caùch höõu hieäu.

Chính Ñöùc Gieâsu ñaõ aên chay 40 ñeâm ngaøy tröôùc khi baét ñaàu cuoäc ñôøi coâng khai cuûa mình. Ñoù laø moät maãu göông cho ta: khi baét ñaàu thöïc hieän hay quyeát ñònh moät vieäc gì quan troïng veà taâm linh, ta neân aên chay vaø caàu nguyeän ñeå ñöôïc nhieàu ôn Chuùa haàu quyeát ñònh saùng suoát vaø thöïc hieän coâng vieäc coù hieäu quaû.

2. Tinh thaàn chay tònh

Coát yeáu cuûa vieäc aên chay khoâng heä taïi vieäc nhòn aên, kieâng aên hay aên ít ñi, maø heä taïi tinh thaàn maø vieäc aên chay muoán bieåu loä. AÊn chay chæ laø moät hình thöùc cuï theå ñeå bieåu loä taâm tình beân trong: thoáng hoái, muoán ñeàn toäi, quyeát taâm trôû veà vôùi Thieân Chuùa, hay muoán theå hieän tinh thaàn baùc aùi, thoâng caûm vôùi nhöõng ngöôøi ñau khoå, hay muoán taêng cöôøng söùc maïnh taâm linh… Neáu khoâng coù nhöõng taâm tình beân trong aáy laøm noäi dung, thì vieäc aên chay chæ laø moät hình thöùc troáng roãng, khoâng coù giaù trò tröôùc maët Thieân Chuùa. Ngoân söù Gieâreâmia cho bieát Thieân Chuùa khoâng ñoaùi hoaøi ñeán vieäc aên chay theo kieåu thuaàn hình thöùc aáy: «Chuùng coù aên chay, caàu khaån, Ta cuõng chaúng theøm nghe tieáng; coù daâng leã toaøn thieâu vaø leã phaåm, Ta cuõng chaúng toû loøng xoùt thöông» (Gr 14,12).

Nhö vaäy aên chay coát yeáu laø moät vieäc laøm trong noäi taâm, khoâng ai thaáy ñöôïc hôn laø vieäc theå hieän ra beân ngoaøi ai cuõng thaáy ñöôïc. Ñieàu naøy phuø hôïp vôùi lôøi khuyeân cuûa Ñöùc Gieâsu trong baøi Tin Möøng hoâm nay: «Khi aên chay, haõy röûa maët cho saïch, chaûi ñaàu cho thôm, ñeå khoâng ai thaáy laø anh aên chay ngoaïi tröø Cha cuûa anh». Ngoân söù Gioâen trong baøi ñoïc 1 hoâm nay cuõng nhaán maïnh caùi coát tuûy beân trong cuûa vieäc chay tònh: «Ñöøng xeù aùo, nhöng haõy xeù loøng. Haõy trôû veà cuøng Ñöùc Chuùa laø Thieân Chuùa cuûa anh em» (Ge 2,13). Ñieàu quan troïng laø trôû veà vôùi Thieân Chuùa hôn laø aên chay beân ngoaøi.

Ngoân söù Isaia laïi nhaán maïnh ñeán coát loõi cuûa vieäc aên chay laø tinh thaàn yeâu thöông vaø toân troïng coâng lyù, chöù khoâng phaûi laø hình thöùc khoå cheá beân ngoaøi: «Naøy, ngaøy aên chay, caùc ngöôi vaãn lo kieám lôïi, vaãn aùp böùc moïi keû laøm coâng cho mình. Naøy, caùc ngöôi aên chay ñeå maø ñoâi co caõi vaõ, ñeå naém tay ñaùnh ñaám thaät baïo taøn. Chính ngaøy caùc ngöôi muoán aên chay ñeå tieáng caùc ngöôi keâu thaáu trôøi cao thaúm, thì caùc ngöôi laïi aên chay khoâng ñuùng caùch. Phaûi chaêng ñoù laø caùch aên chay maø Ta öa chuoäng trong ngaøy con ngöôøi phaûi thöïc haønh khoå cheá? Cuùi raïp ñaàu nhö caây saäy caây lau, naèm treân vaûi thoâ vaø tro buïi, phaûi chaêng nhö theá maø goïi laø aên chay trong ngaøy caùc ngöôi muoán ñeïp loøng Ñöùc Chuùa? Caùch aên chay maø Ta öa thích chaúng phaûi laø theá naøy sao: môû xieàng xích baïo taøn, thaùo goâng cuøm troùi buoäc, traû töï do cho ngöôøi bò aùp böùc, ñaäp tan moïi goâng cuøm? Chaúng phaûi laø chia côm cho ngöôøi ñoùi, röôùc vaøo nhaø nhöõng ngöôøi ngheøo khoâng nôi truù nguï; thaáy ai mình traàn thì cho aùo che thaân, khoâng ngoaûnh maët laøm ngô tröôùc ngöôøi anh em coát nhuïc?» (Is 58,3-7). Nhö vaäy, aên chay baèng nhöõng vieäc laøm baùc aùi, baèng vieäc leân tieáng cho coâng lyù, ñeå ñaäp tan nhöõng baát coâng, ñeå beânh vöïc keû ngheøo khoå, soáng ngoaøi leà xaõ hoäi, nhöõng keû bò aùp böùc, thì thöïc teá vaø ñeïp loøng Thieân Chuùa hôn laø vieäc nhòn aên moät caùch hình thöùc.

Noùi nhö theá khoâng coù nghóa laø khoâng caàn aên chay maø chæ caàn ñoái xöû vôùi nhau cho coù tình nghóa, hay chæ caàn thöïc hieän coâng lyù vaø baùc aùi thoâi. Thieân Chuùa muoán raèng «caùc ñieàu naøy vaãn cöù phaûi laøm, maø caùc ñieàu kia thì khoâng ñöôïc boû» (Mt 23,23). Vì hình thöùc vaø noäi dung phaûi ñi ñoâi vôùi nhau: hình thöùc ñoøi buoäc phaûi coù noäi dung, nhöng noäi dung cuõng ñoøi hoûi phaûi coù hình thöùc. Vì theá, khi aên chay, chuùng ta vöøa nhòn aên hoaëc aên ít ñeå thöïc hieän maët hình thöùc, maø vöøa phaûi coù nhöõng taâm tình thaâm saâu beân trong, ñöôïc theå hieän cuï theå baèng vieäc thöïc thi coâng baèng vaø baùc aùi ñeå thöïc hieän maët noäi dung. Tuy nhieân, ta caàn bieát laø taâm tình thaâm saâu beân trong laøm cho hình thöùc theå hieän beân ngoaøi coù giaù trò. Neáu chæ coù hình thöùc beân ngoaøi, thì hình thöùc ñoù hoaøn toaøn voâ giaù trò.

3. AÊn chay vaø caàu nguyeän moät mình vôùi Thieân Chuùa

Trong baøi Tin Möøng hoâm nay, Ñöùc Gieâsu nhaán maïnh ñeán söï kín ñaùo khi aên chay vaø caàu nguyeän. AÊn chay vaø caàu nguyeän laø nhöõng haønh vi ñoái thoaïi vôùi Thieân Chuùa, vì theá, noù caàn ñöôïc thöïc hieän moät caùch rieâng tö, trong thaàm laëng vôùi Ngaøi. Noù cuûng coá tình thaân hay söï thaân maät giöõa ta vôùi Thieân Chuùa. Thaät ngöôïc ñôøi vaø quaùi dò neáu söï thaân maät rieâng tö giöõa vôï choàng hay baïn beø vôùi nhau laïi ñöôïc phôi baøy ra tröôùc maët moïi ngöôøi. Cuõng vaäy, söï thaân maät rieâng tö giöõa ta vôùi Thieân Chuùa thì chæ neân giöõa Thieân Chuùa vôùi ta bieát vôùi nhau, khoâng neân coá yù thöïc hieän tröôùc coâng chuùng ñeå ai cuõng bieát. Coá yù aên chay vaø caàu nguyeän tröôùc maët moïi ngöôøi thì ñoù khoâng coøn laø söï ñoái thoaïi thaät söï vôùi Thieân Chuùa nöõa, maø noù ñaõ bò bieán chaát thaønh moät haønh vi ñoùng kòch. Nhö theá coù khaùc gì hai ngöôøi hoân nhau ñeå ngöôøi khaùc chuïp hình.

Caøng muoán cho moïi ngöôøi thaáy tình yeâu rieâng tö cuûa mình thì tình yeâu aáy chæ laø «tình yeâu bieåu dieãn», «coù veû yeâu thöông», mang naëng tính hình thöùc vaø giaû doái, chöù khoâng phaûi tình yeâu ñích thöïc. Chæ nhöõng ngöôøi ñaïo ñöùc giaû môùi thích bieåu dieãn vieäc aên chay vaø caàu nguyeän cuûa mình tröôùc maët ngöôøi khaùc. Traùi vôùi tinh thaàn giaû hình aáy, Ñöùc Gieâsu khuyeân ta neân coá yù daáu khoâng cho ngöôøi khaùc bieát mình aên chay, thaäm chí neân ñaùnh laïc höôùng ñeå ngöôøi khaùc khoâng theå ñoaùn ra hay nghi ngôø mình aên chay: «Khi aên chay, neân röûa maët cho saïch, chaûi ñaàu cho thôm, ñeå khoâng ai thaáy laø anh aên chay ngoaïi tröø Cha cuûa anh, Ñaáng hieän dieän nôi kín ñaùo».

Caàu nguyeän

Laïy Cha, hoâm nay laø ngaøy môû ñaàu muøa Chay, Cha muoán con aên chay trong muøa naøy nhö theá naøo? Suy gaãm lôøi cuûa ngoân söù Isaia, con bieát raèng loái aên chay maø Cha thích nhaát nôi con, ñoù laø con bieát quan taâm ñeán haïnh phuùc vaø ñau khoå cuûa tha nhaân, ñeán nhöõng vaán ñeà xaõ hoäi, ñeán nhöõng ngöôøi ngheøo khoå, ngöôøi bò aùp böùc chung quanh con. Cha muoán con aên chay baèng caùch laøm moät ñieàu gì ñoù thaät cuï theå vaø thöïc teá ñeå nhöõng ngöôøi ñang ñau khoå aáy ñöôïc haïnh phuùc hôn, giaûm ñöôïc phaàn naøo ñau khoå cuûa mình. Cha muoán con aên chay baèng caùch noã löïc laøm cho xaõ hoäi trôû neân coâng baèng vaø toát ñeïp hôn, baèng söï leân tieáng, can thieäp, hoã trôï… trong khaû naêng cuûa mình. Xin cho con quaûng ñaïi vaø can ñaûm thöïc thi tinh thaàn aên chay aáy trong muøa chay naøy, ñeå chuaån bò ñoùn möøng maàu nhieäm Vöôït Qua cuûa Ñöùc Gieâsu, Con Cha trong nhöõng thaùng saép tôùi. Amen.

JK