Chuùa Nhaät leã Mình Maùu Chuùa

ÑOÏC LÔØI CHUÙA

· Xh 24, 3-8: ⁽⁵⁾ OÂng Moâseâ sai caùc thanh nieân trong daân Ítraen daâng nhöõng leã toaøn thieâu. ⁽⁸⁾ OÂng laáy maùu raûy leân daân vaø noùi: «Ñaây laø maùu giao öôùc Ñöùc Chuùa ñaõ laäp vôùi anh em». · Dt 9, 11-15: ⁽¹⁴⁾ Ñöùc Kitoâ ñaõ töï hieán teá nhö leã vaät veïn toaøn daâng leân Thieân Chuùa. Maùu cuûa Ngöôøi thanh taåy löông taâm chuùng ta ñeå chuùng ta xöùng ñaùng phuïng thôø Thieân Chuùa haèng soáng.  

· TIN MÖØNG: Mc 14, 12-16. 22-26 - Chuaån bò aên leã Vöôït Qua (Mt 26, 17-19; Lc 22, 7-13)

⁽¹²⁾ Ngaøy thöù nhaát trong tuaàn Baùnh Khoâng Men, laø ngaøy saùt teá chieân Vöôït Qua, caùc moân ñeä thöa vôùi Ñöùc Gieâsu: «Thaày muoán chuùng con ñi doïn cho Thaày aên leã Vöôït Qua ôû ñaâu?» ⁽¹³⁾ Ngöôøi sai hai moân ñeä ñi, vaø daën hoï: «Caùc anh ñi vaøo thaønh, vaø seõ coù moät ngöôøi mang voø nöôùc ñoùn gaëp caùc anh. Cöù ñi theo ngöôøi ñoù. ⁽¹⁴⁾ Ngöôøi ñoù vaøo nhaø naøo, caùc anh haõy thöa vôùi chuû nhaø: Thaày nhaén: "Caùi phoøng daønh cho toâi aên leã Vöôït Qua vôùi caùc moân ñeä cuûa toâi ôû ñaâu?" ⁽¹⁵⁾ Vaø oâng aáy seõ chæ cho caùc anh moät phoøng roäng raõi treân laàu, ñaõ ñöôïc chuaån bò saün saøng: vaø ôû ñoù, caùc anh haõy doïn tieäc cho chuùng ta». ⁽¹⁶⁾ Hai moân ñeä ra ñi. Vaøo ñeán thaønh, caùc oâng thaáy moïi söï y nhö Ngöôøi ñaõ noùi. Vaø caùc oâng doïn tieäc Vöôït Qua.

CHIA SEÛ

Caâu hoûi gôïi yù:

1. Taïi sao Ñöùc Gieâsu laäp bí tích Thaùnh Theå khi aên möøng leã Vöôït Qua, vaø Ngaøi cuõng töû naïn vaø phuïc sinh vaøo dòp ñaïi leã naøy? Ñieàu ñoù coù yù nghóa gì?
2. Khaùc vôùi leã vaät bò ñoát chaùy hoaøn toaøn trong hy leã toaøn thieâu, con chieân bò saùt teá vaøo dòp leã Vöôït Qua laïi trôû neân cuûa aên cho con ngöôøi. Baïn coù nhìn thaáy töông quan giöõa hy leã thaäp giaù vaø bí tích Thaùnh Theå khoâng?
3. Ñöùc Gieâsu khoâng chæ chòu ñau khoå vaø cheát cho con ngöôøi, maø coøn trôû neân cuûa aên cho hoï. Baïn coù thaáy ñoù laø maãu göông ñeå chuùng ta baét chöôùc khoâng?

1. Söï truøng hôïp giöõa ba bieán coá quan troïng

Ñaõ ñeán thôøi ñieåm Ñöùc Gieâsu phaûi saùt teá chính baûn thaân mình laøm leã hy sinh toaøn thieâu ñeå thôø phöôïng Thieân Chuùa vaø ñeàn toäi thay cho toaøn theå nhaân loaïi. Thôøi ñieåm aáy truøng vaøo dòp möøng leã Vöôït qua haøng naêm cuûa ngöôøi Do-thaùi. Vaø cuõng nhaân dòp naøy Ñöùc Gieâsu laäp bí tích Thaùnh Theå, ngay trong böõa tieäc möøng leã Vöôït Qua vôùi caùc toâng ñoà. Söï truøng hôïp giöõa ba bieán coá naøy – leã Vöôït Qua, vieäc laäp bí tích Thaùnh Theå, vaø cuoäc töû naïn phuïc sinh cuûa Ñöùc Gieâsu – aét phaûi coù moät yù nghóa raát lôùn, vaø ba bieán coá naøy aét phaûi lieân heä vôùi nhau raát maät thieát. Chuùng ta haõy tìm hieåu.

2. Leã Vöôït Qua cuûa ngöôøi Do-thaùi

Ñaïi leã naøy baét nguoàn töø bieán coá Thieân Chuùa giaûi phoùng daân Do-thaùi khoûi aùch thoáng trò cuûa Ai Caäp, xaûy ra tröôùc Ñöùc Gieâsu khoaûng 1250 naêm (x. Xh 7,8–15,21). Nhôø söï can thieäp giaûi phoùng cuûa Thieân Chuùa, daân Do-thaùi ñöôïc vöôït töø caûnh noâ leä qua töï do. Ñöùc Gieâsu cuõng ñeán ñeå giaûi phoùng con ngöôøi, laøm cho hoï vöôït töø aùch noâ leä toäi loãi vaø ma quæ qua tình traïng töï do cuûa con caùi Thieân Chuùa, töø tình traïng cheát trong toäi loãi qua tình traïng soáng trong aân suûng, töø ñau khoå qua haïnh phuùc. Ngaøi thöïc hieän söï giaûi phoùng ñoù baèng caû cuoäc ñôøi cuûa moät vò Thieân-Chuùa-Nhaäp-Theå, ñaëc bieät baèng cuoäc töû naïn vaø phuïc sinh cuûa Ngaøi. Cuoäc töû naïn vaø phuïc sinh naøy cuõng laø moät cuoäc vöôït qua: vöôït töø coõi cheát qua coõi soáng, töø tình traïng hay hö naùt qua tình traïng baát dieät. Nhö vaäy, cuoäc vöôït qua cuûa daân Do-thaùi qua Bieån Ñoû laø bieán coá ñi tröôùc laøm hình boùng hay aån duï cho cuoäc vöôït qua cuûa Ñöùc Gieâsu, cuõng laø cuoäc vöôït qua cuûa nhöõng ai tin vaøo Ngaøi: vöôït töø caûnh noâ leä toäi loãi qua caûnh töï do cuûa con caùi Thieân Chuùa. Vì theá, vieäc Ñöùc Gieâsu choïn thôøi ñieåm möøng leã Vöôït Qua ñeå thöïc hieän cuoäc töû naïn vaø phuïc sinh cuûa mình bao haøm moät yù nghóa heát söùc saâu xa.

3. Hy teá toaøn thieâu vaø hy teá chieân vöôït qua

Ñeå cöùu chuoäc vaø giaûi phoùng nhaân loaïi, Ñöùc Gieâsu phaûi traû giaù baèng ñau khoå toät cuøng vaø cheát theâ thaûm nhö moät cuûa leã vaät bò saùt teá daâng leân Thieân Chuùa. Ñeå hieåu ñöôïc söï ñau khoå vaø caùi cheát cuûa Ñöùc Gieâsu laø moät hy teá thôø phöôïng Thieân Chuùa Cha vaø ñeàn toäi nhaân loaïi, vaø ñeå hieåu ñöôïc vieäc laäp bí tích Thaùnh Theå nhö moät cuûa aên taâm linh maø Ñöùc Gieâsu ñeå laïi khi bò saùt teá nhö moät leã vaät, chuùng ta caàn hieåu ít nhieàu veà leã hy sinh toaøn thieâu vaø leã saùt teá chieân Vöôït Qua cuûa ngöôøi Do-thaùi.

Ngaøy xöa – ít nhaát keå töø oâng Noâeâ trôû veà sau (x. St 8,20) – daân Do-thaùi thôø phöôïng Thieân Chuùa baèng caùch daâng leân Ngaøi nhöõng hy leã toaøn thieâu. Theo taäp tuïc ñöôïc ñaët ra sau naøy töø thôøi Moâseâ, thì ngöôøi muoán daâng hy leã toaøn thieâu phaûi ñaët tay treân con vaät khi noù bò gieát ñeå noùi leân mình laø ngöôøi chuû muoán daâng leã vaät aáy. Vò tö teá laáy maùu cuûa con vaät raåy quanh baøn thôø. Roài con vaät ñöôïc chaët ra thaønh maûnh. Vò tö teá ñaët caùc maûnh thòt leân baøn thôø ñeå thieâu huûy hoaøn toaøn, chöù khoâng phaûi thieâu cho chín ñeå sau ñoù ñem aên. YÙ nghóa cuûa leã toaøn thieâu laø con ngöôøi muoán bieåu loä söï toaøn phuïc cuûa mình ñoái vôùi Thieân Chuùa, laø Chuùa Teå cuûa vuõ truï, coù toaøn quyeàn sinh saùt treân toaøn theå taïo vaät. Ñaùng leõ con ngöôøi phaûi töï saùt teá chính mình, nhöng neáu nhö theá, con ngöôøi seõ phaûi cheát, laø ñieàu Thieân Chuùa khoâng muoán. Vì theá, con ngöôøi duøng moät con vaät naøo ñoù töôïng tröng cho sinh maïng cuûa mình ñeå gieát vaø thieâu chaùy hoaøn toaøn. Ñieàu naøy muoán noùi leân loøng thaønh cuûa con ngöôøi, khoâng tieác vôùi Thieân Chuùa ñieàu gì, vì taát caû ñeàu thuoäc veà Ngaøi. Leã vaät toaøn thieâu vöøa ñeå thôø phöôïng vaø taï ôn Thieân Chuùa, vöøa ñeå ñeàn toäi vaø xin ôn cho mình.

Nhöng tröôùc ngaøy giaûi phoùng daân Do-thaùi khoûi aùch noâ leä Ai Caäp, Thieân Chuùa truyeàn daïy moät hình thöùc saùt teá môùi ñöôïc thöïc hieän vaøo caùc dòp ñaïi leã Vöôït Qua haøng naêm. Caùch hy teá môùi khaùc vôùi caùch cuõ ôû choã: trong hy teá cuõ – töùc hy leã toaøn thieâu – thì leã vaät bò thieâu huûy hoaøn toaøn, coøn trong hy leã Vöôït Qua thì leã vaät cuõng bò saùt teá, nhöng bò khoâng thieâu huûy hoaøn toaøn: thòt con vaät chæ ñöôïc nöôùng leân ñeå sau ñoù con ngöôøi aên noù (xem Xh 12,3-14). Trong nghi thöùc saùt teá môùi naøy con ngöôøi cuõng ñöôïc döï phaàn vaøo leã vaät, vaø leã vaät trôû thaønh cuûa aên nuoâi döôõng con ngöôøi. Ñaây chính laø hình boùng hay aån duï cho bí tích Thaùnh Theå maø Ñöùc Gieâsu thieát laäp vaøo dòp naøy.

4. Cuoäc töû naïn cuûa Ñöùc Gieâsu vôùi hy leã Thaùnh Theå

Cuoäc töû naïn cuûa Ñöùc Gieâsu chính laø moät hy leã daâng leân Thieân Chuùa Cha. Trong hy leã naøy, Ngaøi vöøa laø chuû daâng, vöøa laø tö teá, vöøa laø leã vaät. Bình thöôøng ba khoaûn naøy khaùc nhau; tuy nhieân, cuõng coù theå chuû daâng cuõng laø tö teá, nhöng caû hai ngöôøi aáy döôøng nhö khoâng bao giôø laïi laø leã vaät. Vì leã vaät laø ñoái töôïng bò gieát, chòu ñau khoå vaø cheát thay cho chuû daâng hay thay cho keû coù toäi phaûi ñeàn maïng. Trong hy leã toaøn thieâu naøy, Ñöùc Gieâsu töï nguyeän laøm leã vaät bò saùt teá, chaúng nhöõng ñeå thôø phöôïng vaø taï ôn Thieân Chuùa thay cho con ngöôøi, maø coøn ñeå ñeàn toäi cho toaøn theå nhaân loaïi, ñoàng thôøi xin ôn tha thöù cho hoï. Söï töï nguyeän khuûng khieáp naøy chæ coù theå phaùt xuaát töø tình yeâu cao caû ñoái vôùi Thieân Chuùa vaø toaøn theå con ngöôøi, ñoàng thôøi töø söï toaøn phuïc ñoái vôùi Thieân Chuùa Cha.

Nhöng hy leã naøy, Ñöùc Gieâsu khoâng muoán thöïc hieän theo kieåu hy leã toaøn thieâu, trong ñoù leã vaät hoaøn toaøn bò thieâu huûy. Kieåu hy teá aáy bieåu hieän tính «vì Thieân Chuùa» moät caùch trieät ñeå. Ngaøi muoán thöïc hieän hy leã cuûa Ngaøi theo kieåu hy leã chieân vöôït qua, trong ñoù leã vaät ngoaøi vieäc daâng hieán cho Thieân Chuùa, coøn trôû neân cuûa aên cho con ngöôøi. Kieåu hy teá naøy mang tính hai chieàu: vöøa «vì Thieân Chuùa» maø cuõng vöøa «vì con ngöôøi». Ñoù laø hai chieàu kích caên baûn trong vieäc nhaäp theå cuûa Ngaøi vaø trong Giao Öôùc Môùi do Ngaøi thieát laäp. Khi töï nguyeän laøm leã vaät bò gieát, Ngaøi choïn cheát treân thaäp giaù – laø baøn thôø cuûa hy teá naøy – ñöôïc caáu taïo baèng hai chieàu ngang vaø doïc, töôïng tröng cho hai chieàu kích caên baûn aáy.

5. Tình yeâu Ñöùc Gieâsu daønh cho con ngöôøi

Vì theá, tröôùc khi ra ñi chòu töû hình thaäp giaù, töï nguyeän laøm «Con Chieân Vöôït Qua» bò saùt teá, Ñöùc Gieâsu ñaõ laäp pheùp Thaùnh Theå ñeå leã vaät bò saùt teá aáy laø chính Ngaøi trôû neân cuûa aên taâm linh nuoâi döôõng con ngöôøi. Toâi thaät xuùc ñoäng khi nghó ñeán ñieàu naøy. Ngaøi voán laø Thieân Chuùa, laø Con Thieân Chuùa, nhöng Ngaøi laïi yeâu thöông con ngöôøi chuùng ta voâ haïn. Tình yeâu cuûa Ngaøi ñoái vôùi chuùng ta laø moät ñoái troïng cho tình yeâu cuûa Ngaøi ñoái vôùi Thieân Chuùa. Vaø chính Thieân Chuùa cuõng haøi loøng khi thaáy Con mình bieát chia seû cho nhaân loaïi tình yeâu maø ñaùng leõ phaûi daønh troïn veïn cho mình. Taïi sao? Chính vì Thieân Chuùa cuõng yeâu thöông con ngöôøi. Ñieàu naøy coù phaàn naøo töông töï nhö ngöôøi choàng ñoøi hoûi ngöôøi vôï phaûi daønh troïn veïn tình yeâu vaø söï trìu meán cho mình, nhöng laïi raát haøi loøng khi thaáy vôï mình chia seû tình yeâu vaø söï trìu meán aáy cho con caùi, vì chính ngöôøi choàng cuõng yeâu thöông con caùi khoâng keùm gì ngöôøi vôï. Nhö vaäy, Ba Ngoâi Thieân Chuùa ñaõ chia seû cho chuùng ta tình yeâu maø ñaùng leõ caùc Ngaøi phaûi daønh troïn veïn cho nhau. Ñieàu ñoù chuùng ta thaáy ñöôïc nôi Ñöùc Gieâsu.

Ngaøi ñeán theá gian khoâng chæ nghó ñeán vieäc thi haønh thaùnh yù Chuùa Cha, ñeán vieäc bieåu loä tình yeâu, söï vaâng phuïc ñoái vôùi Chuùa Cha, maø coøn nghó raát nhieàu ñeán con ngöôøi, ñeán vieäc saùng kieán ra nhöõng ñieàu Ngaøi coù theå laøm cho con ngöôøi. Ngaøi yeâu con ngöôøi, chaéc chaén khoâng chæ vì con ngöôøi laø taïo vaät cuûa Thieân Chuùa ñöôïc naâng leân haøng con caùi Ngaøi, maø coøn vì thaáy con ngöôøi raát ñaùng thöông, quaù ñau khoå do toäi loãi. Caøng chia seû ñau khoå vôùi con ngöôøi, caøng caûm nghieäm ñöôïc söï daøy voø khoù chòu cuûa ñau khoå, Ngaøi caøng yeâu thöông con ngöôøi hôn. Tình yeâu ñaày tính caûm thoâng ñoù khieán Ngaøi khoâng chæ ñau khoå vaø cheát thay cho chuùng ta, maø coøn maø trôû neân cuûa aên ñeå nuoâi döôõng chuùng ta, ñeå ôû laïi vôùi chuùng ta, ñeå coù theå ban söùc maïnh thaàn thieâng cho chuùng ta, ñeå ñôøi soáng chuùng ta neân maïnh meõ, haïnh phuùc hôn.

6. AÙp duïng tinh thaàn yeâu thöông cuûa Ñöùc Gieâsu vaøo ñôøi soáng

Thieân Chuùa caûm thoâng vaø yeâu thöông chuùng ta nhö vaäy, leõ naøo chuùng ta laïi khoâng caûm thoâng vaø yeâu thöông nhau? Tình yeâu cuûa Ñöùc Gieâsu coù hai chieàu kích: yeâu Thieân Chuùa vaø thöông con ngöôøi, leõ naøo chuùng ta cuøng laø con ngöôøi vôùi nhau laïi chæ quan taâm ñeán Thieân Chuùa maø khoâng quan taâm ñeán nhau? Laø moät Thieân Chuùa yeâu thöông, chaéc chaén Ngaøi muoán chuùng ta yeâu thöông nhau, quan taâm ñeán nhau hôn laø quan taâm ñeán Ngaøi. Taïi sao? Vì nhöõng ngöôøi chung quanh chuùng ta caàn tình yeâu vaø söï quan taâm cuûa chuùng ta hôn Ngaøi raát nhieàu. Ngaøi laø Thieân Chuùa – Ñaáng khoâng thieáu thoán söï gì vaø cuõng khoâng heà ích kyû – Ngaøi khoâng caàn tình yeâu vaø söï quan taâm cuûa chuùng ta cho baèng nhöõng ngöôøi chung quanh ñang soáng vôùi chuùng ta. Taïi sao chuùng ta laïi quaù quan taâm tôùi Ngaøi maø boû rôi anh chò em mình? Trong thöïc teá, chính khi ta yeâu thöông vaø quan taâm ñeán anh chò em mình, laø chuùng ta yeâu meán Thieân Chuùa. Neáu yeâu meán Thieân Chuùa thì haõy baét chöôùc Ñöùc Gieâsu: chaúng nhöõng chaáp nhaän chòu khoå ñeå anh chò em mình ñôõ khoå, maø coøn trôû neân «cuûa aên» cho anh chò em mình nöõa.

Caàu nguyeän

Laïy Cha, Ñöùc Gieâsu laø Thieân Chuùa maø laïi yeâu thöông con ngöôøi nhö vaäy, ñang khi chuùng con cuøng laø con ngöôøi vôùi nhau, cuøng chòu ñau khoå nhö nhau, maø chuùng con laïi khoâng thoâng caûm vôùi nhau, khoâng yeâu thöông nhau, khoâng quan taâm tôùi nhau. Chuùng con quaù ích kyû, tình yeâu cuûa chuùng con quaù ngheøo naøn. Xin Cha haõy ban tình yeâu cho chuùng con.

JK