1. PIERRE BARBET, Cuoäc khoå naïn thaân theå cuûa Chuùa Gieâsu Kitoâ.
Trích dòch töø La Passion de Notre Seigneur Jeùsus-Christ selon le chirurgien.
Taùi baûn laàn thöù 8. Apostolat des eùditions. Paris, 1965. Trang 239-259.

2. KARL RAHNER, Traàm tö döôùi chaân Thaùnh giaù.
Trích dòch töø Spiritualiteù pascale, phaàn Documents et Prieøres. Paris, DDB, 1957. Trang 275-258.

Cuoäc khoå naïn thaân theå cuûa Chuùa Gieâsu

PIERRE BARBET

Dòch giaû

* * *

Neáu coù moät chuyeän hoang ñöôøng aên saâu vaøo caùc taâm trí, thì ñoù laø chuyeän hoang ñöôøng veà söï nhaãn taâm laïnh luøng cuûa caùc y só giaûi phaãu: vieäc thao taùc taäp luyeän khoâng laøm cuøn ñi nhöõng caûm giaùc vaø thoùi quen phaûi laøm moät "ñieàu aùc" vì moät ñieàu thieän chaúng ñaët chuùng toâi trong moät tình traïng voâ caûm xuùc caùch bình thaûn sao? Ñieàu aáy sai laïc hoaøn toaøn. Cho daãu chuùng toâi coá cöùng raén, khoâng ñeå caûm xuùc loä ra cuõng nhö laøm trôû ngaïi coâng vieäc giaûi phaãu, thì loøng thöông xoùt trong chuùng toâi vaãn luoân luoân soáng ñoäng vaø ñöôïc tinh teá theâm cuøng vôùi tuoåi ñôøi. Khi ngöôøi ta ñaõ laâu naêm nghieâng mình treân ñau khoå cuûa keû khaùc, ñaõ ñích thaân neám thöû, thì chaéc chaén ngöôøi ta deã thöông xoùt hôn laø laõnh ñaïm, bôûi leõ ngöôøi ta bieát roõ noãi ñau ñôùn cuøng vôùi caùc nguyeân nhaân vaø haäu quaû cuûa noù hôn.

Vì theá, khi moät y só giaûi phaãu ñaõ suy ngaém veà caùc ñau khoå cuûa cuoäc Khoå naïn, ñaõ phaân tích thôøi gian vaø caùc hoaøn caûnh sinh lyù cuûa cuoäc Khoå naïn ñoù, ñaõ chaêm chuù taùi döïng coù phöông phaùp heát moïi giai ñoaïn cuûa noãi ñôùn ñau trong moät ñeâm vaø moät ngaøy naøy, thì oâng ta coù theå caûm thoâng vôùi caùc ñau khoå cuûa Ñöùc Kitoâ hôn nhaø giaûng thuyeát huøng bieän nhaát, hôn nhaø khoå haïnh thaùnh thieän nhaát (tröø ra nhöõng vò ñaõ ñöôïc linh kieán tröïc tieáp vaø ñaõ thaát kinh vì caûnh töôïng naøy). Toâi xin cam ñoan vôùi caùc baïn raèng ñaáy thaät laø kinh khuûng, kinh khuûng ñeán ñoä toâi khoâng coøn daùm nghó tôùi. Chaéc haún laø heøn nhaùt thaät, nhöng toâi nghó phaûi coù moät nhaân ñöùc anh huøng hay laø khoâng hieåu, phaûi laø moät vò thaùnh hay moät keû voâ yù thöùc neáu muoán ñi Ñaøng Thaùnh giaù. Phaàn toâi, toâi khoâng theå ñi ñöôïc nöõa.

Tuy nhieân, ngöôøi ta ñaõ yeâu caàu toâi vieát laïi chính Ñaøng Thaùnh giaù ñoù, vaø toâi chaúng muoán choái töø, vì xaùc tín raèng coâng vieäc seõ sinh ích. OÂi Gieâsu nhaân laønh vaø dòu daøng, xin ñeán giuùp con. Xin giuùp con bieát giaûi thích caùc ñau khoå Chuùa ñaõ gaùnh chòu. Coù leõ khi coá gaéng khaùch quan, ñem "tính laõnh ñaïm" cuûa ngheà giaûi phaãu maø ñeø neùn caûm xuùc, toâi seõ coù theå ñi ñeán cuøng. Nhöng neáu chöa xong maø toâi ñaõ khoùc nöùc nôû, thì xin baïn ñoäc giaû haõy laøm nhö toâi, ñöøng xaáu hoå gì heát; ñoù laø daáu baïn ñaõ hieåu. Vaäy xin môøi theo toâi. Höôùng daãn vieân cuûa chuùng ta laø Kinh Thaùnh vaø Böùc Khaên Lieäm, böùc khaên maø vieäc nghieân cöùu theo khoa hoïc ñaõ chöùng minh cho toâi thaáy laø xaùc thöïc hoaøn toaøn.

Thaät ra, cuoäc Khoå naïn ñaõ baét ñaàu töø ngaøy Giaùng sinh, bôûi leõ Chuùa Gieâsu, trong söï toaøn tri, ñaõ luoân luoân bieát, thaáy vaø muoán caùc ñau khoå ñang chôø ñôïi nhaân tính Ngöôøi. Gioït maùu ñaàu tieân ñoå ra cho chuùng ta laø vaøo luùc Caét bì, taùm ngaøy sau Giaùng sinh. Ta ñaõ coù theå töôûng töôïng ra caûm giaùc naøo ñöôïc gaây neân cho moät con ngöôøi ñaõ thaáy tröôùc chính xaùc noãi thoáng khoå mình seõ chòu.

Trong thöïc teá, leã toaøn thieâu khôûi söï töø chính Ghetseâmani. Sau khi ñaõ ban Mình Ngöôøi cho moân ñoà aên vaø Maùu Ngöôøi cho moân ñoà uoáng, Chuùa Gieâsu keùo hoï vaøo vöôøn Caây daàu, nôi thaày troø vaãn coù thoùi quen hoïp maët. Ñeå hoï laïi ôû coång, Ngöôøi ñem 3 moân ñoà thaân tín ñi xa hôn roài taùch khoûi ba oâng naøy chöøng moät khoaûng neùm ñaù, ñeå söûa soaïn caàu nguyeän. Ngöôøi bieát giôø cuûa mình ñaõ ñieåm. Chính Ngöôøi ñaõ toáng coå teân phaûn boäi laøng Karioth: "Ngöôi tính laøm gì thì laøm mau ñi" (Ga 13,27). Ngöôøi noùng loøng keát thuùc. Nhöng vì Ngöôøi ñaõ maëc laáy thaân noâ leä laø nhaân tính cuûa chuùng ta khi nhaäp theå, neân nhaân tính naøy noåi loaïn leân vaø ñoù laø taát caû thaûm kòch cuûa cuoäc chieán ñaáu giöõa yù chí Ngöôøi vôùi baûn tính: "Ngöôøi khôûi söï kinh hoaûng vaø aâu saàu" (Mc 14,33).

Cheùn Ngöôøi phaûi uoáng chöùa ñöïng hai thöù ñaéng cay. Tröôùc heát laø toäi loãi nhaân loaïi maø Ngöôøi, Ñaáng Coâng chính, phaûi mang laáy ñeå cöùu roãi anh em mình vaø ñaây haún laø ñieàu cam go nhaát, laø moät thöû thaùch maø chuùng ta khoâng theå töôûng töôïng, vì chæ nhöõng keû thaùnh thieän nhaát trong chuùng ta môùi caûm thaáy söï baát xöùng vaø ñeâ tieän cuûa mình moät caùch saâu saéc. Coù leõ chuùng ta hieåu hôn söï tieân caûm, tieàn neám caùc cöïc hình thaân xaùc Ngöôøi ñaõ phaûi chòu trong tö töôûng; tuy nhieân chuùng ta cuõng chæ kinh nghieäm söï ruøng mình veà caùc ñau khoå quaù khöù thoâi. Ñoù laø moät ñieàu khoâng theå taû. "Laïy Cha, neáu Cha muoán, xin caát cheùn naøy ñi khoûi con! Song ñöøng cho yù cuûa con, maø laø yù cuûa Cha ñöôïc thaønh söï" (Lc 22,42). Ñaây chính laø nhaân tính cuûa Ngöôøi ñang noùi... vaø ñang quy phuïc, vì thaàn tính cuûa Ngöôøi bieát caùi mình vaãn muoán töø muoân thuôû; con ngöôøi nôi Chuùa Gieâsu ôû vaøo moät theá bí. Trong luùc ñoù, ba moân ñoà thaân tín say nguû; thaùnh Luca noùi: hoï say nguû "vì buoàn phieàn" (22,45). Toäi nghieäp!

Cuoäc chieán ñaáu thaät laø kinh khuûng; moät thieân thaàn ñeán trôï löïc cho Ngöôøi vaø xem ra ñeå cuøng luùc ñoùn laáy söï chaáp thuaän cuûa Ngöôøi. "Ñi vaøo côn chieán ñaáu, Ngöôøi caàu nguyeän khaån thieát hôn, vaø moà hoâi Ngöôøi neân nhö nhöõng cuïc maùu ñoâng nhoû xuoáng ñaát" (Lc 22,44). Ñaây laø moà hoâi maùu maø moät vaøi nhaø chuù giaûi duy lyù, vì ngöûi thaáy coù muøi pheùp laï, ñaõ cho raèng chæ laø moät hình aûnh töôïng tröng thoâi. Ngöôøi ta laáy laøm laï khi thaáy caùc tay duy vaät taân thôøi naøy ñaõ coù theå thoát ra trong laõnh vöïc khoa hoïc khoâng bieát bao nhieâu ñieàu ngu ngoác. Löu yù cho raèng vò thaùnh söû duy nhaát ñaõ ghi laïi söï kieän laø moät y só. Vaø vò ñoàng nghieäp Luca khaû kính cuûa chuùng toâi, "löông y quyù meán" (Cl 4,14), ñaõ laøm coâng vieäc ñoù vôùi söï chính xaùc, gaõy goïn cuûa moät thaày thuoác laâm saøng laønh ngheà. Chöùng moà hoâi maùu laø moät hieän töôïng raát hieám nhöng raát roõ reät. Nhö baùc só Le Bec vieát, noù xaûy ra "trong nhöõng ñieàu kieän voâ cuøng ñaëc bieät: suy nhöôïc naëng veà maët theå lyù, keøm theo chaán ñoäng khuûng khieáp trong taâm thaàn, do bò moät caûm xuùc saâu xa, lo sôï döõ doäi". "Ngöôøi khôûi söï kinh hoaûng vaø aâu saàu". ÔÛ ñaây, noãi kinh hoaøng ñaõ leân ñeán toät ñænh vaø söï chaán ñoäng taâm thaàn cuõng theá. Hai ñieàu naøy ñöôïc Luca dieãn taû qua töø "agonia", maø trong hy ngöõ, vöøa coù nghóa "chieán ñaáu" vöøa coù nghóa "lo aâu hoài hoäp". "Vaø moà hoâi Ngöôøi neân nhö nhöõng cuïc maùu ñoâng nhoû xuoáng ñaát".

Xin ñöôïc pheùp giaûi thích hieän töôïng naøy. Ñaây laø söï tröông giaõn döõ doäi caùc mao maïch döôùi da khieán chuùng bò vôõ ôû choã tieáp xuùc vôùi caùc tuùi cuøng cuûa haøng trieäu tuyeán moà hoâi. Maùu troän laãn vôùi moà hoâi vaø ñoâng laïi treân da, sau khi xuaát khoûi thaân theå. Chính hoãn hôïp moà hoâi vôùi maùu ñoâng ñoù tuï laïi vaø chaûy khaép thaân vôùi moät soá löôïng ñuû ñeå rôi xuoáng ñaát. Xin löu yù: söï xuaát huyeát teá vi naøy xaûy ra trong taát caû lôùp da, khieán toaøn theå da bò thöông toån, bò eâ aåm, bò meàm ñi, maëc söùc laõnh ñuû moïi traän ñoøn saép tôùi. Nhöng ta haõy ñeå ñoù ñaõ.

Vì naøy Giuña vaø ñaùm ñaày tôù cuûa Thöôïng hoäi ñoàng ñaõ ñeán, voõ trang göôm giaùo vaø gaäy goäc; chuùng ñem theo ñeøn ñuoác laãn giaây thöøng. Cuõng coù caû cô binh Ñeàn thôø do vieân quaûn cô ñieàu khieån. Ngöôøi ta ñaõ caån thaän traùnh baùo ñoäng quaân Roâma vaø ñoäi lính ñoàn Antoânia. Phieân nhöõng keû naøy seõ ñeán khi ngöôøi Do thaùi ñaõ tuyeân aùn vaø xin toång traán Philatoâ pheâ chuaån. Chuùa Gieâsu tieán ra, vaø ñeå toû uy löïc laàn sau heát tröôùc khi phoù maëc cho thaùnh yù Thieân Chuùa, Ngöôøi phaùn moät lôøi quaät ngaõ ñaùm vaây baét xuoáng ñaát. OÂng Pheâroâ can ñaûm lôïi duïng cô hoäi naøy ñeå cheùm ñöùt tai teân Mankhoâ vaø Chuùa Gieâsu ñaõ gaén laïi. Pheùp laï cuoái cuøng cuûa Ngöôøi.

Nhöng luõ ñoâng hoø heùt ñaõ voäi traán tónh vaø xoâng vaøo troùi chaët Ñöùc Kitoâ; chuùng loâi Ngöôøi ñi khoâng maáy nhaõ nhaën, coù theå tin nhö vaäy, ñeå ñaùm tuøy tuøng chaïy thoaùt. Ñaây laø söï boû rôi, ít nhaát theo veû beà ngoaøi. Tuy nhieân Chuùa Gieâsu bieát Pheâroâ vaø Gioan vaãn theo Ngöôøi "xa xa" (Mc 14,54; Ga 19,15) vaø bieát Maùccoâ seõ chæ thoaùt cuoäc vaây baét nhôø ñeå mình traàn chaïy troán, boû laïi cho ñaùm lính gaùc taám khaên choaøng thaân theå.

Naøy ñaây hoï ñaõ ñeán tröôùc Caipha vaø Thöôïng hoäi ñoàng. Vì coøn ñang ñeâm neân chæ coù theå thaåm vaán sô khôûi. Chuùa Gieâsu töø choái traû lôøi: giaùo thuyeát cuûa Ngöôøi, Ngöôøi ñaõ rao giaûng caùch coâng khai. Caipha boái roái, giaän döõ, vaø moät caän veä cuûa oâng thaáy theá ñaõ taëng cho bò can moät caùi taùt nhö trôøi giaùng: "Daùm traû lôøi Thöôïng teá nhö vaäy ö?" (Ga 18,22).

Nhöng ñaây vaãn chöa laø gì caû; phaûi ñôïi ñeán saùng ngaøy mai, khi laáy khaåu cung caùc nhaân chöùng. Chuùa Gieâsu bò keùo ra khoûi phoøng; ngang qua saân, Ngöôøi thaáy Pheâroâ, keû ba baän choái mình, vaø baèng moät tia nhìn, Ngöôøi tha thöù cho oâng. Ngöôøi bò loâi xuoáng phoøng döôùi, vaø ôû ñaáy, ñaùm ñaày tôù voâ laïi ñöôïc thoûa thích haønh haï teân ngoân söù giaû (bò troùi chaët) maø môùi ñaây ñaõ quaät chuùng xuoáng ñaát baèng moät troø quyû thuaät naøo ñoù khoâng ai hieåu. Chuùng doàn daäp taùt tai, ñaám ñaù, khaïc nhoå vaøo maët Ngöôøi; vaø cuõng vì chaúng coù caùch naøo nguû ñöôïc, chuùng phaûi giaûi trí ñoâi chuùt cho vui. Moät taám khaên phuû chuïp ñaàu Ngöôøi vaø moãi teân thöû moät phaùt; nhöõng cuù baït tai vang leân boáp boáp, nghe thaät taøn nhaãn: "Hôõi Kitoâ, haõy laøm tieân tri ñi. Haõy noùi cho boïn ta bieát: ai ñaõ ñaùnh maøy" (Mt 26,68). Toaøn thaân Ngöôøi ñau ñôùn, ñaàu Ngöôøi rung leân nhö moät quaû chuoâng; Ngöôøi caûm thaáy choaùng vaùng... vaø vaãn im laëng. Coù theå noùi moät lôøi laøm chuùng thaát kinh, "nhöng Ngöôøi chaúng heù moâi moät chuùt" (Is 53,7). Cuoái cuøng, luõ coân ñoà chaùn naûn vaø ñeå Chuùa Gieâsu ngoài ñôïi.

Trôøi vöøa saùng laø phieân xöû thöù hai vôùi moät loaït gian chöùng thaûm haïi chaúng chöùng minh ñöôïc gì. Ngöôøi phaûi töï keát aùn baèng caùch quaû quyeát mình laø Con Thieân Chuùa, vaø teân heà maït haïng Caipha ñaõ laäp töùc xeù aùo tuyeân boá laø phaïm thöôïng. Giôø chæ coøn xin Roâma caùi aùn töû maø hoï vaãn töï daønh haún trong caùi xöù baûo hoä naøy laø xong.

Moûi meät vaø nhöø töû vì bao cuù ñaùnh, Chuùa Gieâsu bò loâi ñeán ñaàu muùt Gieârusalem, leân phaàn thaønh thöôïng, tôùi thaùp Antoânia, moät loaïi thaønh quaùch ñöôïc quyeàn löïc Roâma duøng ñeå duy trì traät töï trong caùi ñoâ thò quaù soâi suïc naøy moät caùch nhö yù. Vinh quang Roâma ñöôïc ñaïi dieän ôû ñaây bôûi moät vieân chöùc khoán khoå laø Philatoâ, moät thò daân roâma taàm thöôøng thuoäc giai caáp hieäp só, moät keû haõnh tieán quaù sung söôùng ñöôïc cai trò, duø caùch khoù khaên, moät daân toäc cuoàng tín, thuø nghòch vaø giaû hình. Philatoâ raát öu tö baûo veä ñòa vò, nhöng oâng bò keït giöõa caùc meänh leänh töø chính quoác vaø caùc aâm möu thaâm hieåm cuûa nhöõng teân Do thaùi naøy, nhöõng keû ñoâi luùc raát ñöôïc caùc Hoaøng ñeá suûng aùi. Toùm laïi, ñaây laø moät con ngöôøi khoán khoå. OÂng ta chæ coù moät ñaïo, neáu coù moät ñaïo, ñoù laø ñaïo thôø Hoaøng ñeá. OÂng laø saûn phaåm taàm thöôøng cuûa neàn vaên minh man rôï, cuûa thöù vaên hoùa duy vaät. Nhöng oaùn giaän oâng maø laøm gì? Ñöôïc naén ñuùc sao, oâng ra nhö vaäy; sinh maïng con ngöôøi ñoái vôùi oâng khoâng giaù trò maáy, ñaëc bieät neáu ñoù chaúng phaûi laø moät coâng daân roâma. OÂng ñaõ khoâng ñöôïc daïy veà loøng thöông xoùt, maø chæ bieát coù moät boån phaän ñoäc nhaát: duy trì traät töï. Moïi teân Do thaùi hay gaây goå, doái traù vaø meâ tín naøy, vôùi ñuû thöù caám kî vaø thoùi ñoäng gì cuõng taém röûa cuûa chuùng, vôùi tính ñeâ heøn vaø xaác xöôïc cuûa chuùng, vôùi bao phen chuùng toá caùo caùch baån thæu taïi Boä Thuoäc ñòa moät vieân chöùc chæ bieát laøm phaän söï heát söùc, taát caû nhöõng caùi ñoù ñeàu khieán oâng gheâ tôûm. OÂng khinh bæ chuùng... vaø oâng sôï chuùng.

Traùi laïi Chuùa Gieâsu, duø trình dieän tröôùc oâng vôùi ñaày veát tím thaâm vaø ñôøm raõi, vaãn khieán oâng coù caûm tình vaø kính phuïc. OÂng saép laøm taát caû nhöõng gì coù theå ñeå keùo Ngöôøi khoûi nanh vuoát cuûa boïn ñieân cuoàng aáy: "OÂng coá tìm caùch tha Ngöôøi" (Ga 19,12). OÂng töï nhuû: "Gieâsu laø ngöôøi Galileâ, vaäy ta haõy ñöa y sang laõo Heâroâñeâ caùo giaø, teân tieåu vöông buø nhìn maø vaãn cho mình laø moät nhaân vaät naøo ñaáy". Nhöng Chuùa Gieâsu khinh bæ con caùo giaø vaø chaúng ñaùp oâng ta moät lôøi naøo caû. Ñaây Ngöôøi bò daãn veà laïi, vôùi luõ coân ñoà gaøo theùt, vôùi ñaùm Bieät phaùi vöøa luoân moàm the theù vöøa luùc laéc choøm raâu. Philatoâ buoät mieäng: "Nhöõng cuoäc thöông nghò naøy thaät laø baån thæu! Haõy ñöùng ngoaøi kia, caùi boïn cöù töôûng heã vaøo moät phuû ñöôøng roâma laø ra oâ ueá".

Philatoâ baét ñaàu hoûi cung con ngöôøi khieán oâng thöông caûm. Vaø Chuùa Gieâsu khoâng khinh bæ oâng. Ngöôøi xoùt thöông söï voâ tri cuûa oâng; Ngöôøi dòu daøng traû lôøi oâng vaø coøn coá chæ veû cho oâng nöõa. OÂng nghó: "Chaø! Neáu chæ coù boïn voâ laïi ñang hoø heùt ngoaøi kia, thì chæ caàn ñoäi lính nhaát teà caàm giaùo xoâng ra laø ñuû laøm caâm hoïng nhöõng ñöùa to moàm nhaát vaø giaûi taùn nhöõng ñöùa khaùc. Mình môùi ra leänh haï saùt trong Ñeàn thôø maáy teân Galileâ xuaån ñoäng chöù coù laâu la gì ñaâu. Vaâng, nhöng boïn nghò vieân thaâm hieåm aáy ñaõ khôûi söï phao tin raèng mình chaúng phaûi laø baïn cuûa Hoaøng ñeá vaø nhö theá thì khoâng theå ñuøa giôõn ñöôïc. Vaû laïi, bao chuyeän Vua daân Do thaùi, Con Thieân Chuùa, Ñaáng Thieân sai nghóa laø gì?" Neáu ñaõ töøng ñoïc Thaùnh Kinh, coù leõ Philatoâ seõ laø moät Nicoâñeâmoâ khaùc, vì Nicoâñeâmoâ cuõng laø moät keû heøn nhaùt; nhöng chính söï heøn nhaùt ñoù saép khieán ñeâ vôõ bôø traøn. "OÂng naøy quaû laø moät ngöôøi coâng chính; mình seõ cho ñaùnh ñoøn (lyù luaän kieåu roâma!), bieát ñaâu boïn vuõ phu kia seõ ñoäng tình traéc aån!".

Nhöng toâi cuõng laø moät keû heøn nhaùt; vì sôû dó toâi laàn löõa bieän hoä cho tay thò daân roâma thaûm haïi treân, laø coát cho noãi ñôùn ñau cuûa mình ñeán chaäm laïi. "Baáy giôø Philatoâ truyeàn ñem Chuùa Gieâsu ñi vaø ñaùnh ñoøn Ngöôøi" (Ga 19,1).

Toaùn lính gaùc daãn Chuùa Gieâsu vaøo phoøng chính cuûa phuû ñöôøng vaø keâu taát caû ñoäi binh ñeán yeåm trôï; trong xöù bò trò naøy, troø tieâu khieån raát hieám. Tuy nhieân neân nhôù Chuùa ñaõ thöôøng toû thieän caûm ñaëc bieät vôùi caùc quaân nhaân. Ngöôøi ñaõ ngôïi khen loøng tin töôûng, ñöùc khieâm toán cuõng nhö söï aân caàn aâu yeám cuûa vieân baùch quaûn ñoái vôùi teân ñaày tôù maø Ngöôøi ñaõ cho bình phuïc! Vaø choác laùt nöõa, chính vieân baùch quaûn canh ñoài Canveâ seõ laø keû ñaàu tieân coâng boá Ngöôøi laø Con Thieân Chuùa. Nhöng ôû ñaây ñoäi binh nhö bò xaâm chieám bôûi moät côn ñieân cuoàng taäp theå maø Philatoâ ñaõ khoâng ngôø. Vì coù Satan ñöùng ñaáy, khôi noãi caêm hôøn cho hoï.

Vaø laàn naøy khoâng noùi naêng gì nöõa, chæ toaøn laø ñaùnh thoâi. Boïn lính loät aùo Ngöôøi vaø ñeå traàn truoàng maø xích vaøo moät caây coät giöõa phoøng chính. Ñoâi caùnh tay Ngöôøi bò keùo leân khoâng vaø coå tay bò troùi vaøo ñænh coät.

Ñeå ñaùnh ñoøn, ñaùm lính duøng roi coù nhieàu daây da, ñaàu moãi daây gaén hai vieân chì hay hai cuïc xöông nhoû. (Caùc veát tích treân Khaên Lieäm ít ra töông öùng vôùi loaïi roi coù tua naøy). Luaät Do thaùi aán ñònh 39 ñoøn thoâi. Nhöng boïn lyù hình laø nhöõng teân lính vieãn chinh hung döõ ñieân cuoàng, neân chuùng ñaùnh cho ñeán khi naïn nhaân gaàn ngaát xæu. Trong thöïc teá, caùc daáu veát treân Khaêm Lieäm coù raát nhieàu vaø phaàn lôùn ñeàu naèm ôû maët sau, vì phaàn tröôùc thaân theå döïa vaøo coät. Ngöôøi ta thaáy chuùng treân vai, treân löng, treân thaét löng vaø tröôùc ngöïc. Caùc ngoïn roi coøn xuoáng thaáu ñuøi, thaáu baép chaân nöõa; vaø ôû ñoù caùc tua da voøng quanh chaân, in moät ñöôøng laèn leân maët tröôùc caúng chaân.

Coù 2 lyù hình ñöùng hai beân, teân cao teân thaáp (ngöôøi ta suy ra nhö theá töø höôùng cuûa caùc veát treân Khaên Lieäm). Chuùng ñaùnh doàn daäp, vôùi taát caû söùc löïc mình. Trong nhöõng cuù ñaàu, caùc tua roi ñeå laïi nhieàu veät daøi xanh meùt, nhieàu veát baàm tím döôùi da. Xin nhôù cho: da Chuùa Gieâsu ñaõ bò bieán ñoåi vaø ñau nhöùc leân bôûi haøng trieäu choã xuaát huyeát beân trong khi Ngöôøi ñoå moà hoâi maùu. Nay caùc vieân chì coøn in daáu saâu hôn nöõa. Roài da bò maùu thaám ñaày, meàm daàn, nöùt ra döôùi nhöõng ngoïn ñoøn môùi. Maùu phun, nhieàu maûng da taùch rôøi vaø treo luûng laúng. Taát caû phía sau chæ coøn laø moät maët phaúng ñoû loøm, treân aáy noåi leân nhieàu ñöôøng raõnh lôùn vaø chi chít nhöõng veát thöông saâu hôn do caùc vieân chì ñeå laïi. Chính caùc veát thöông hình quaû taï naøy seõ in leân Khaên Lieäm veà sau.

Cöù moãi ngoïn ñoøn, thaân theå Chuùa Gieâsu giaät naåy leân moät caùch ñau ñôùn. Nhöng Ngöôøi chaúng môû mieäng vaø söï caâm laëng aáy caøng gia taêng côn ñieân cuoàng quyû quaùi cuûa caùc lyù hình hôn. Ñaây khoâng coøn laø vieäc thöïc thi caùch laïnh luøng moät meänh leänh toøa aùn, nhöng laø côn cuoàng noä cuûa moät baày quyû. Maùu chaûy daàm deà töø hai vai xuoáng ñaát, phuû ñaày saøn gaïch, vaø cöù moãi laàn roi caát leân laø baén nhö möa vaøo aùo choaøng ñoû cuûa toáp lính ñöùng xem. Nhöng chaúng maáy choác keû bò haønh hình ñaõ kieät löïc: moät thöù moà hoâi laïnh tuoân ra treân traùn Ngöôøi; ñaàu quay cuoàng laûo ñaûo nhö muoán noân möûa vaø Ngöôøi caûm thaáy ôùn laïnh khaép xöông soáng. Ñoâi chaân Ngöôøi quî xuoáng, vaø neáu coå tay khoâng ñöôïc treo raát cao thì coù leõ Ngöôøi ñaõ guïc ngaõ treân vuõng maùu ñaøo. "Duø ta khoâng ñeám nhöng nhö theá thì noù cuõng ñaõ laõnh ñuû. Daãu sao, ñaõ coù leänh khoâng ñöôïc gieát noù baèng roi. Haõy ñeå cho noù hoài tænh; coøn laém troø giaûi trí!"

"A! teân ñaïi ngu naøy töï xöng laø vua, maø laø vua tuïi Do thaùi nöõa chöù, thöïc loá laêng ñeán cöïc ñieåm! Noù ñaõ phaûi khoå sôû vì thaàn daân noù; thoâi, chaúng can gì, chuùng ta seõ laø thaàn daân noù vaäy. Mau! Kieám moät aùo choaøng, moät vöông tröôïng mau!" Chuùng ñaët Ngöôøi ngoài treân moät ñeá coät (vöông quyeàn khoâng vöõng laém!). Moät taám aùo choaøng cuõ cuûa lính Roâma khoaùc leân vai traàn laøm vöông phuïc, moät caây saäy lôùn ñöôïc nheùt vaøo tay phaûi vaø nhö theá laø hoaøn toaøn neáu coù theâm moät trieàu thieân. (Trieàu thieân naøy laø moät vaät ñoäc ñaùo; trong möôøi chín theá kyû nöõa, noù seõ giuùp nhaän ra Ngöôøi, vì ñaõ chaúng coù moät toäi nhaân thaäp giaù naøo mang noù caû). Trong goùc, coù moät boù cuûi vuïn goàm nhieàu loaïi caây nhoû moïc um tuøm trong caùc buïi bôø vuøng ngoaïi oâ. Chuùng deã uoán, coù gai daøi, daøi hôn, saéc hôn vaø cöùng hôn caây xieâm gai nöõa. Ngöôøi ta caån thaän ñan thaønh moät thöù muûng roài chuïp leân choûm ñaàu Ngöôøi. Ñoaïn beû cuïp mieäng muûng xuoáng vaø vôùi moät caùi daûi baèng laùc xoaén laïi, ngöôøi ta sieát chaët ñaàu ngang traùn vaø gaùy Chuùa Gieâsu.

Gai ñaâm thaâu da ñaàu vaø chaûy maùu. (Y só giaûi phaãu chuùng toâi bieát theá naøo laø chaûy maùu da ñaàu). Laäp töùc soï pheát ñaày maùu ñoâng; nhieàu gioøng suoái maùu chaûy xuoáng treân traùn, döôùi daûi laùc, töôùi öôùt nhöõng môù toùc roái buø vaø ngaäp caû choøm raâu.

Haøi kòch baùi yeát khôûi söï. Caùc teân lính laàn löôït ñeán baùi goái tröôùc Ngöôøi, nhaên maët caùch gheâ tôûm, roài taùt Ngöôøi moät caùi neân thaân: "Kính chaøo vua Do thaùi!". Nhöng Chuùa Gieâsu khoâng buoàn ñaùp laïi. Khuoân maët hoác haùc vaø taùi xanh cuûa Ngöôøi chaúng chuùt nhuùc nhích. Ñieân tieát leân, ñaùm thaàn daân trung tín nhoå toeït vaøo maët Ngöôøi, heùt lôùn: "Ñöa vöông tröôïng ñaây, khoâng bieát caàm gì caû!" Buïp! moät phaùt thaät maïnh treân muõ gai, gai caøng ñaâm saâu vaøo, roài moät traän möa gaäy tôùi taáp. Toâi khoâng coøn nhôù coù phaûi laø töø moät trong caùc teân lính Roâma aáy hay töø moät trong caùc ñaày tôù cuûa Thöôïng hoäi ñoàng maø Chuùa Gieâsu ñaõ laõnh phaùt gaäy maïnh toâi ñang thaáy ñaây khoâng. Phaùt gaäy ñaùnh xieân naøy ñaõ ñeå laïi treân maù phaûi moät veát baàm daäp khuûng khieáp vaø laøm cho chieác muõi Do thaùi quyù phaùi cuûa Ngöôøi meùo moù ñi vì gaõy xöông suïn. Maùu tuoân ra töø hai loã muõi chaûy xuoáng raâu meùp. Laïy Chuùa toâi, ñuû roài!

Nhöng naøy Philatoâ ñaõ trôû laïi, hôi lo aâu veà soá phaän tuø nhaân: "Khoâng bieát boïn vuõ phu kia ñaõ laøm gì? AÙi chaø! Chuùng ñaõ taån cho y moät traän ñích ñaùng. Laøm sao maø tuïi Do thaùi khoâng thoûa maõn!" Roài oâng ñem Chuùa ra nôi bao lôn phuû ñöôøng cho hoï xem, trong vöông phuïc cuûa Ngöôøi, hôi kinh ngaïc thaáy mình cuõng coù chuùt xoùt thöông ñoái vôùi taám gieû raùch mang daïng ngöôøi aáy. Nhöng oâng ñaõ khoâng tính ñeán noãi caêm hôøn cuûa hoï: "Ñem ñi, ñoùng ñinh noù vaøo thaäp giaù!" (Ga 19,15). Ñoà quyû! Nhaát laø luaän ñieäu kinh khuûng ñoái vôùi oâng: "Noù ñaõ töï xöng laø vua; neáu oâng tha noù, oâng chaúng coøn laø baïn thieát cuûa Hoaøng ñeá nöõa!" Baáy giôø con ngöôøi heøn nhaùt boû cuoäc vaø röûa tay. Nhöng, nhö thaùnh Augustinoâ seõ vieát, "hôõi Philatoâ, khoâng phaûi oâng ñaõ gieát Ngöôøi, song chính laø quaân Do thaùi vôùi ba taác löôõi saéc beùn cuûa hoï; saùnh vôùi hoï, oâng coøn voâ toäi hôn" (Tr. super psalmos, Ps 63).

Chuùa Gieâsu bò loät chieác aùo choaøng ñoû ñaõ dính vaøo moïi veát thöông cuûa Ngöôøi. Maùu laïi tuoân chaûy; Ngöôøi ôùn laïnh toaøn thaân. Boïn lính maëc laïi cho Ngöôøi y phuïc maø baây giôø thì nhuoäm moät maøu ñoû thaém. Caây thaäp giaù ñaõ saün, hoï töùc toác ñaët leân vai phaûi Ngöôøi. Nhôø pheùp laï nghò löïc naøo maø Ngöôøi coù theå ñöùng vöõng döôùi gaùnh naëng aáy? Thaät ra, khoâng phaûi taát caû caây thaäp giaù, nhöng chæ coù thanh ngang (patibulum) maø Ngöôøi phaûi vaùc tôùi Nuùi Soï, nhöng thanh ngang naøy cuõng ñaõ naëng tôùi 50 kiloâ. Caây coät ñöùng (stipes) ñaõ choân saün taïi Canveâ roài.

Vaø Ngöôøi baét ñaàu caát böôùc, hai baøn chaân khoâng daãm leân nhöõng con ñöôøng goà gheà ñaù soûi. Toaùn lính naém nhöõng sôïi daây coät ngang löng Ngöôøi, lo laéng chaúng bieát Ngöôøi coù ñi tôùi ñích khoâng. Hai teân troäm böôùc theo laøm thaønh moät boïn. May thay, con ñöôøng khoâng daøi laém, chæ khoaûng 600 meùt, vaø ñoài Canveâ gaàn nhö naèm ngoaøi cöûa Ephraim. Nhöng loä trình naøy raát goà gheà, ngay caû beân trong thaønh luõy. Chuùa Gieâsu cöïc nhoïc leâ töøng böôùc vaø laém laàn ngaõ quî. Ngöôøi boå xuoáng treân hai ñaàu goái maø chaúng maáy choác, chæ coøn laø moät veát thöông. Caùc binh só hoä toáng loâi Ngöôøi ñöùng leân nhöng khoâng ngöôïc ñaõi laém: chuùng caûm thaáy Ngöôøi coù theå cheát doïc ñöôøng baát ñaéc kyø töû.

Vaø luoân luoân caùi ñoøn ngang suø sì ñoù, naèm thaêng baèng treân vai, laøm cho vai bò thöông cuõng nhö muoán heát söùc loõm saâu vaøo. Ñieàu naøy toâi bieát roõ: vì ngaøy xöa, trong ngaønh coâng binh, toâi ñaõ töøng khuaân vaùc nhieàu ñoøn ngang ñöôøng xe löûa baøo laùng, vaø toâi bieát caùi caûm giaùc loõm saâu trong ñoâi vai cöùng caùt laønh laën. Nhöng vai cuûa Ngöôøi thì phuû ñaày veát thöông, chuùng cöù môû ra, roäng daàn vaø ñaøo saâu theâm moãi laàn caát böôùc. Ngöôøi kieät löïc. Treân chieác aùo loùt khoâng ñöôøng khaâu cuûa Ngöôøi, moät veát maùu to töôùng maõi lan daàn vaø chaïy daøi thaáu löng. Ngöôøi coøn ngaõ xuoáng vaø laàn naøy thì naèm soùng söôït; ñoøn ngang tuoät khoûi tay, quaät vaøo löng, khieán löng saây saùt. Ngöôøi coù theå choãi daäy ñöôïc nöõa khoâng? May thay vöøa ñi qua moät keû töø ngoaøi ñoàng veà, oâng Simon laøng Kyreâneâ, ngöôøi maø roài ñaây, nhö hai con laø Aleâxandroâ vaø Ruphoâ, seõ laø moät kitoâ höõu ngoan ñaïo. Toáp lính tröng duïng oâng ñeå vaùc caây ñoøn ngang; oâng giaø töû teá khoâng xin gì hôn nöõa. Ñöôïc laém chöù! Sau heát, chæ coøn ñoài Goângoâta phaûi leo, vaø ngöôøi ta cuõng cöïc nhoïc leân ñöôïc tôùi ñænh. Chuùa Gieâsu ngaõ guïc xuoáng vaø vieäc ñoùng ñinh baét ñaàu.

OÀ! Khoâng raéc roái laém; caùc lyù hình bieát roõ ngheà cuûa hoï. Tröôùc heát phaûi loät traàn Ngöôøi ra. AÙo treân thì coøn deã. Nhöng chieác aùo loùt ñaõ dính saâu vaøo moïi veát thöông, coù theå noùi vaøo toaøn thaân Ngöôøi, thì loät ra laø moät cöïc hình khuûng khieáp. Baïn ñaõ coù bao giôø loät moät mieáng baêng dính khoâ vaøo moät veát thöông giaäp maø lôùn chöa? Hay chính baïn ñaõ coù bao giôø chòu ñöïng thöû thaùch aáy maø ñoâi luùc phaûi ñaùnh thuoác meâ chöa? Neáu coù, thì baïn coù theå bieát ñöôïc ñaáy laø gì. Moãi sôïi vaûi dính vaøo lôùp thòt vaø khi keùo leân, noù laïi giöït ra moät trong voâ soá muùt daây thaàn kinh ñeå traàn trong veát thöông ñoù. Caû ngaøn côn va chaïm ñau ñôùn naøy coäng vôùi nhau, nhaân vôùi nhau, caøng luùc caøng khieán heä thaàn kinh chaán ñoäng. Theá maø ôû ñaây ñaâu phaûi thöông toån moät nôi, nhöng haàu nhö khaép maët thaân theå, ñaëc bieät treân caùi löng tôi taû naøy. Caùc lyù hình voäi vaõ neân chaúng nheï tay gì heát. Coù leõ nhö vaäy toát hôn, nhöng laøm sao noãi buoát ñau khoác lieät ñoù khoâng gaây neân baát tænh? Roõ raøng laø töø ñaàu ñeán cuoái, Chuùa Gieâsu ñieàu khieån, laøm chuû cuoäc Khoå naïn cuûa Ngöôøi.

Maùu chaûy xoái moät laàn nöõa. Ngöôøi ta ñeø ngöûa Chuùa Gieâsu xuoáng. Hoï coù ñeå laïi cho Ngöôøi chieác khoá nhoû maø vì lieâm sæ, daân Do thaùi vaãn daønh cho caùc töû toäi khoâng? Thuù thaät toâi chaúng bieát: ñieàu ñoù khoâng quan troïng. Daãu sao, trong Khaên Lieäm, Ngöôøi seõ traàn truoàng. Caùc veát thöông ôû löng, ñuøi, baép chaân baùm ñaày buïi vaø saïn nhoû. Ngöôøi ñöôïc ñaët naèm döôùi caây coät ñöùng, hai vai keâ leân ñoøn ngang. Lyù hình ño kích taác, khoan saün loã ñeå ñinh deã thaâu xuoáng, vaø söï kinh khuûng baét ñaàu.

Moät trôï thuû keùo daøi caùnh tay Chuùa ra, loøng baøn tay ñeå ngöûa. Teân lyù hình caàm laáy ñinh (moät caùi ñinh daøi, vuoâng, nhoïn, ñaàu roäng khoaûng 8mm), ñaâm leân coå tay, nôi neáp tröôùc maø y quaù quen do kinh nghieäm. Vaø chæ moät nhaùt buùa laø ñinh ñaõ thaâu xuoáng goã, theâm vaøi cuù ñaäp maïnh laø caém chaéc.

Chuùa Gieâsu ñaõ khoâng la leân, tuy nhieân khuoân maët Ngöôøi co ruùm laïi moät caùch khuûng khieáp. Nhöng nhaát laø cuøng luùc aáy toâi thaáy ngoùn caùi cuûa Ngöôøi beû gaäp moät caùch chôùp nhoaùng, döõ doäi vaøo loøng baøn tay: daây thaàn kinh giöõa cuûa Ngöôøi ñaõ bò chaïm. Toâi caûm thaáy ñieàu Ngöôøi ñaõ caûm thaáy: moät côn ñau nhoùi khoân taû, phaân taùn khaép moïi ngoùn tay, phoùng leân vai nhö moät tia löûa vaø noå tung trong naõo boä Ngöôøi. Côn ñau vì bò thöông caùc thaân thaàn kinh lôùn ñoù laø côn ñau gheâ gôùm nhaát maø moät ngöôøi coù theå caûm nhaän ñöôïc. Noù haàu nhö luoân gaây baát tænh vaø nhö theá laø coù phuùc laém. Nhöng Chuùa Gieâsu ñaõ khoâng muoán baát tænh. Caøng deã baát tænh hôn neáu daây thaàn kinh bò chaët ñöùt hoaøn toaøn. Nhöng khoâng, toâi ñaõ coù kinh nghieäm: noù chæ bò huûy moät phaàn thoâi; veát thöông cuûa thaân thaàn kinh vaãn coøn ñuïng chaïm tôùi caùi ñinh aáy; vaø laùt nöõa ñaây, khi thaân mình ñaõ ñöôïc treo leân, daây thaàn kinh seõ caêng maïnh treân ñinh nhö sôïi daây vó caàm treân ngöïa ñôõ. Noù seõ rung moãi laàn laéc lö, moãi laàn cöû ñoäng, khôi daäy côn ñau khuûng khieáp. Maø lieân tieáp nhö theá ba giôø ñoàng hoà.

Caùnh tay kia cuõng bò teân trôï thuû keùo ra; caùc cöû chæ luùc naõy ñöôïc laëp laïi, cuøng vôùi caùc côn ñau nhö theá. Nhöng laàn naøy Chuùa Gieâsu bieát coù gì ñang chôø ñôïi. Giôø ñaây Ngöôøi ñaõ bò ñoùng chaët leân ñoøn ngang, hai vai vaø hai caùnh tay naèm thaúng baêng treân ñoù. Ngöôøi ñaõ coù hình thaäp giaù: troâng Ngöôøi thaät vó ñaïi!

"Ñöùng daäy ñi naøo!" Teân lyù hình vaø teân trôï thuû naém chaët hai ñaàu ñoøn ngang, naâng keû bò aùn ngoài daäy, ñöùng leân, roài nhích lui moät chuùt, ñaåy Ngöôøi döïa vaøo coät. Nhöng eo oâi, baèng caùch keùo treân hai tay bò ñoùng ñinh, treân hai daây thaàn kinh giöõa cuûa Ngöôøi! Ñoaïn vôùi taát caû söùc löïc, vì thaät ra khaù naëng, chuùng nhanh nheïn nhaác ñoøn ngang leân, moùc moät caùch kheùo leùo vaøo ñaàu caây coät. Coät naøy khoâng cao bao nhieâu (khoaûng 2m). Roài vôùi vaøi caùi ñinh, chuùng ñoùng taám bieån vieát baèng ba thöù tieáng leân choùp coät.

Luùc aáy thaân theå Ngöôøi hôi tròu xuoáng, keùo daøi hai caùnh tay theo ñöôøng xieân. Ñoâi vai ñaõ bò thöông vì roi vaø vì vaùc thaäp giaù nay coï xaùt moät caùch ñau ñôùn vaøo thôù goã suø sì. Gaùy Ngöôøi tröôùc ñaây noåi leân treân ñoøn ngang, nay tuït xuoáng, löôùt ñuïng ñoøn ngang, döøng ôû ñænh coät, khieán bao muõi nhoïn cuûa chieác muõ gai caøng luùt vaøo soï saâu hôn. Caùi ñaàu ñaùng thöông cuûa Ngöôøi chuùi veà ñaèng tröôùc, vì beà daøy cuûa maõo gai khoâng cho pheùp noù döïa vaøo goã; vaø moãi laàn ngöûng leân laø khôi daäy laïi caùc veát chaâm chích.

Taám thaân toøn ten cuûa Ngöôøi chæ ñöôïc giöõ baèng hai caùi ñinh ñoùng vaøo xöông coå tay (oâi, hai giaây thaàn kinh giöõa cuûa Ngöôøi!). Noù coù theå ñöùng yeân maø chaúng caàn gì khaùc. Thaân hình khoâng boå ra ñaèng tröôùc ñöôïc. Nhöng luaät laø phaûi ñoùng cöùng hai baøn chaân. Ñeå laøm vieäc naøy, ngöôøi ta chaû caàn ñeá goã nhöng chæ uoán cong hai ñaàu goái vaø eùp thaúng ñoâi baøn chaân leân coät. Taïi sao baét thôï moäc laøm ñeá ñoù, vì thöïc söï voâ ích. Ngöôøi ta ñaâu coù muoán xoa dòu côn ñau cuûa keû bò xöû töû. Sau khi baøn chaân traùi ñöôïc eùp thaúng leân thaäp giaù, thì chæ caàn moät nhaùt buùa laø ñinh ñaõ thaâu vaøo trung taâm baøn chaân (giöõa ñoát xöông thöù hai vaø ñoát xöông thöù ba). Tay trôï thuû cuõng beû cong ñaàu goái coøn laïi vaø teân lyù hình ñem baøn chaân traùi ñeø leân baøn chaân phaûi ñang ñöôïc giöõ naèm thaúng, ñoaïn vôùi moät nhaùt buùa thöù hai, y ñaâm thuûng baøn chaân naøy vaøo choã nhö ñaõ noùi. Moïi söï ñeàu deã daøng, vaø roài vaøi cuù neän maïnh laø ñinh ñaõ thaâu vaøo goã. Caùm ôn Chuùa, ôû ñaây chæ coù moät côn ñau thöôøng, nhöng khoå hình sau ñoù môùi khôûi söï. Laøm hai ngöôøi, taát caû coâng vieäc chæ keùo daøi ñoâi phuùt vaø caùc veát thöông chæ chaûy maùu sô sô. Ñoaïn ngöôøi ta chieáu coá ñeán hai teân troäm; vaø laùt sau, caû ba thaäp giaù xong xuoâi, maët quay veà phía thaønh gieát Chuùa.

Chuùng ta ñöøng nghe luõ ngöôøi Do thaùi ñang ñaéc thaéng cöôøi nhaïo söï ñau khoå cuûa Chuùa Gieâsu. Ngöôøi ñaõ tha thöù cho hoï, vì hoï khoâng bieát vieäc hoï laøm. Tröôùc tieân Ngöôøi tròu xuoáng. Sau bao nhieâu cöïc hình, thì ñoái vôùi moät cô theå kieät löïc, vò theá baát ñoäng ñoù coù veû nhö moät söï nghæ ngôi, truøng hôïp vôùi vieäc suy giaûm söùc khaùng cöï trong Ngöôøi. Nhöng kìa, Ngöôøi caûm thaáy khaùt. Tuy nhieân Ngöôøi chöa noùi. Tröôùc khi naèm xuoáng treân ñoøn ngang luùc naõy, Ngöôøi ñaõ töø choái lieàu thuoác giaûm ñau, cheùn röôïu coù hoøa moäc döôïc vaø maät ñaéng maø maáy phuï nöõ baùc aùi Gieârusalem ñaõ cheá cho Ngöôøi. Noãi ñau cuûa mình, Ngöôøi muoán phaûi troïn veïn; Ngöôøi bieát mình seõ laøm chuû noù. Ngöôøi khaùt. Vaâng, "löôõi vôùi haøm toâi ñaõ dính chaët cuøng nhau" (Tv 21,6). Töø toái hoâm qua ñeán raøy, Ngöôøi ñaõ khoâng aên uoáng gì caû. Baây giôø laø chính ngoï. Moà hoâi ôû Ghetseâmani, côn xuaát huyeát lôùn taïi phuû ñöôøng, bao côn xuaát huyeát nhoû khaùc, keå caû tí maùu ñang ri ræ töø caùc veát thöông tay chaân Ngöôøi ñaây, heát thaûy ñaõ laáy ñi moät phaàn lôùn khoái maùu cuûa Ngöôøi. Ngöôøi khaùt. Neùt maët Ngöôøi caêng ra. Khuoân maët xanh xao hoác haùc cuûa Ngöôøi chaèng chòt nhöõng veát maùu ñoâng laïi. Mieäng Ngöôøi heù môû vaø moâi döôùi cuûa Ngöôøi ñaõ baét ñaàu xeä xuoáng! Moät ít nöôùc mieáng chaûy trong raâu Ngöôøi, hoøa laãn vôùi maùu xuaát ra töø chieác muõi bò gaõy. Hoïng Ngöôøi khoâ vaø noùng nhö thieâu ñoát, nhöng Ngöôøi khoâng theå nuoát ñöôïc nöõa. Ngöôøi khaùt. Trong boä maët söng phuø, ñaãm maùu vaø meùo moù ñaây, laøm sao coù theå nhaän ra ñöùa con ñeïp nhaát cuûa loaøi ngöôøi ñöôïc? "Thaân saâu boï chöù ngöôøi ñaâu phaûi" (Tv 21,6). Khuoân maët aáy thaät laø kinh tôûm, xaáu xí, neáu ta khoâng thaáy choùi ngôøi leân trong ñoù veû uy nghi bình thaûn cuûa vò Thieân Chuùa muoán cöùu roãi anh em mình. Ngöôøi khaùt! Choác nöõa ñaây Ngöôøi seõ noùi theá ñeå kieän toaøn Thaùnh Kinh. Vaø moät teân lính, che giaáu loøng thöông xoùt döôùi moät lôøi cheá dieãu, seõ thaám mieáng boït beå vaøo cheùn röôïu cuûa y (caùc Tin Möøng goïi laø daám) ñeå ñöa leân cho Ngöôøi ôû ñaàu moät caây saäy. Ngöôøi coù uoáng moät gioït naøo khoâng? Ngöôøi ta baûo raèng neáu uoáng, thì nhöõng keû bò haønh hình kieåu aáy seõ ngaát ñeán cheát ñöôïc. Laøm sao sau khi uoáng, Ngöôøi coøn coù theå noùi ñöôïc hai ba laàn nöõa? Khoâng, khoâng! Ngöôøi seõ cheát vaøo giôø cuûa Ngöôøi. Ngöôøi khaùt!

Vaø ñieàu ñoù vöøa khôûi söï. Nhöng chæ laùt sau, xaûy ra moät hieän töôïng laï luøng. Caùc baép thòt nôi caùnh tay Ngöôøi töï nhieân saên cöùng, trong moät söï co ruùt caøng luùc caøng taêng; caùc cô tam giaùc, cô nhò ñaàu (ôû ngöïc, ôû tay) cuûa Ngöôøi loài leân deã sôï. Maáy ngoùn tay cuûa Ngöôøi uoán cong laïi thaønh moùc. Chuoät ruùt! Heát thaûy caùc baïn ñaõ ít nhieàu caûm bieát côn ñau töø töø vaø nhöùc nhoái ñoù nôi baép chaân, giöõa hai xöông söôøn, lan man khaép thaân theå. Phaûi laäp töùc ngöng moïi vieäc ñeå laøm giaõn baép thòt co ruùt aáy baèng caùch keùo daøi noù ra. Nhöng kìa, nôi ñuøi vaø caúng chaân Chuùa Gieâsu giôø cuõng coù nhöõng choã loài cöùng nhaéc deã sôï nhö theá, vaø caùc ngoùn chaân cuûa Ngöôøi uoán cong laïi. Troâng nhö moät keû maéc phaûi beänh phong ñoøn gaùnh (uoán vaùn: teùtanos) vôùi nhöõng côn daøy voø kinh khuûng maø heã thaáy moät laàn laø chaúng bao giôø queân. Nhöng ñaây laø chöùng co cöùng cô (teùtanie) vì hieän töôïng chuoät ruùt lan khaép thaân theå. Caùc cô buïng saên cöùng thaønh nhöõng con soùng baát ñoäng, roài ñeán caùc cô coå vaø caùc cô hoâ haáp. Hôi thôû Ngöôøi daàn daàn trôû neân ngaén hôn, caïn hôn. Xöông söôøn Ngöôøi, tröôùc ñaây ñaõ bò naâng leân do hai caùnh tay keùo, nay coøn bò naâng cao hôn nöõa. Buïng treân truõng vaøo vaø caùc hoác xöông ñoøn vai cuõng vaäy. Khoâng khí ñi vaøo keâu veo veo nhöng haàu nhö chaúng ra nöõa. Ngöôøi hoâ haáp lôùn tieáng song khoâng theå thôû ra maø chæ coù hít sô sô vaøo. Ngöôøi khaùt döôõng khí (nhö moät ngöôøi maéc beänh suyeãn ñang leân côn hen). Göông maët taùi meùt cuûa Ngöôøi ñoû daàn, ñoaïn chuyeån qua tím roài hoùa xanh döông. Ngöôøi bò ngaït thôû. Hai buoàng phoåi öù ñaày cuûa Ngöôøi khoâng theå tuoân thaùn khí ra ñöôïc nöõa. Traùn Ngöôøi phuû moà hoâi. Ñoâi maét loài cuûa Ngöôøi laûo ñaûo. Ai coù theå noùi ñöôïc noãi ñau taøn khoác neän nhö buùa vaøo soï Ngöôøi! Ngöôøi saép cheát. Maø nhö vaäy caøng toát! Ngöôøi ñaõ chaúng ñau khoå ñuû roài ö?

Nhöng khoâng, giôø Ngöôøi chöa ñeán. Ñoùi khaùt, xuaát huyeát, ngaït thôû, ñôùn ñau khoâng theå thaéng vò Thieân Chuùa Cöùu ñôøi, vaø neáu coù cheát vôùi nhöõng trieäu chöùng ñoù, Ngöôøi cuõng seõ cheát thaät chæ vì Ngöôøi muoán thoâi, bôûi leõ "Ngöôøi coù quyeàn caát maïng soáng baûn thaân vaø laáy laïi" (thaùnh Augustinoâ). Vaø Ngöôøi cuõng seõ phuïc sinh caùch nhö theá. Alleluia!

Vaäy thì chuyeän gì xaûy ra? Chaàm chaäm, vôùi moät noã löïc phi phaøm, Ngöôøi töïa treân caùi ñinh ôû hai baøn chaân, vaâng, treân veát thöông Ngöôøi, ñeå raùn ñöùng thaúng. Coå chaân laãn hai ñaàu goái duoãi daàn vaø toaøn thaân laät baät röôùn leân, giaûm söùc keùo cuûa ñoâi caùnh tay laïi (söùc keùo naøy laø 90kg treân moãi baøn tay). Luùc aáy, hieän töôïng noùi treân töï giaûm daàn, chöùng co cöùng cô thoái lui, caùc baép thòt daõn bôùt, ít nhaát laø caùc baép thòt ngöïc. Hoâ haáp trôû neân ñaày ñuû hôn, buoàng phoåi thaûi bôùt thaùn khí vaø chaúng maáy choác göông maët trôû laïi saéc xanh nhö ban ñaàu.

Taïi sao phaûi noã löïc nhö theá? Ñoù laø vì Ngöôøi muoán noùi vôùi chuùng ta: "Cha ôi, xin tha cho hoï" (Lc 23,34). Vaâng, Ngöôøi muoán tha cho chuùng ta laø caùc lyù hình cuûa Ngöôøi. Nhöng chæ moät laùt sau, thaân mình Ngöôøi laïi baét ñaàu tròu xuoáng... vaø chöùng co cöùng cô tieáp tuïc. Heã moãi laàn muoán noùi (chuùng ta ñaõ giöõ laïi ít nhaát 7 lôøi cuûa Ngöôøi) vaø moãi laàn muoán thôû, Ngöôøi seõ phaûi röôùn mình leân, ñöùng treân caùi ñinh ôû ñoâi baøn chaân nhö vaäy. Vaø moãi cöû ñoäng ñeàu doäi leân hai baøn tay thaønh nhöõng côn ñau khoân keå xieát (oâi, hai daây thaàn kinh giöõa cuûa Ngöôøi!). Ñaây laø söï ngaït hôi ñònh kyø cuûa keû bò ngöôøi ta boùp coå roài cho hoài tænh, ñeå coù theå laøm cheát ngoät nhieàu phen. Söï ngaït hôi naøy, Chuùa Gieâsu chæ coù theå thoaùt moät choác neáu baèng loøng chòu nhöõng côn ñau aùc lieät vaø vôùi moät söï gaéng söùc gheâ gôùm. Maø vieäc ñoù dieãn ra lieân tieáp trong 3 giôø ñoàng hoà. Thoâi, laïy Chuùa, xin Ngaøi cheát ñi cho!

Toâi ñöùng ñoù, döôùi chaân thaäp giaù, vôùi Meï Ngöôøi, vôùi Gioan, vôùi nhöõng phuï nöõ ñaõ phuïc vuï Ngöôøi. Vieân baùch quaûn hôi ñöùng rieâng ra vaø chuù taâm quan saùt vôùi söï kính caån. Giöõa hai laàn ngaït thôû, Ngöôøi röôùn daäy vaø noùi: "Hôõi con, ñaây laø Meï con". Vaâng, Meï daáu yeâu, töø ngaøy ñoù Meï daõ nhaän chuùng con laøm con caùi Meï. Moät laùt sau, teân troäm laønh khoán khoå ñaõ xin môû ñöôïc cöûa Thieân ñaøng. Nhöng Chuùa ôi, vaäy thì bao giôø Chuùa môùi cheát?

Con bieát raèng cuoäc Phuïc sinh ñang chôø ñôïi Chuùa vaø thaân theå Chuùa seõ chaúng bò hö naùt nhö thaân theå chuùng con. Vì ñaõ coù vieát raèng: "Ngöôøi seõ chaúng ñeå Ñaáng Thaùnh Ngöôøi thaáy söï hö naùt" (Tv 15,10). Nhöng Gieâsu toäi nghieäp cuûa con ôi, moïi veát thöông cuûa Chuùa ñaõ bò nhieãm ñoäc caû roài, ít hôn theá maø cuõng coøn bò nöõa. Con thaáy roõ laø töø caùc veát thöông aáy ræ ra moät thöù nöôùc maøu vaøng hoe, trong vaét, ñoïng laïi ôû ñieåm truõng thaønh moät lôùp vaûy nhö saùp. Treân caùc veát thöông cuõ nhaát ñaõ thaønh hình nhöõng lôùp maøng tieát ra moät thöù muû. Ñuùng nhö lôøi ñaõ vieát: "Caùc veát thöông con nhieãm truøng vaø möng muû" (Tv 37,5).

Moät ñaùm ruoài gôùm ghieác, thöù ruoài xanh thöôøng thaáy ôû ñoáng xaùc cheát vaø loø saùt sinh, cuoän bay quanh thaân Ngöôøi vaø thình lình haï xuoáng treân moät veát thöông ñeå huùt dòch vaø ñeû tröùng vaøo ñoù. Chuùng haêm hôû taán coâng vaøo maët maø chaúng coù caùch naøo ñuoåi ñi. May thay, trôøi saãm laïi, maët nhaät khuaát haún, khí thình lình laïnh buoát. Neân baày ruoài cuõng daàn daàn bay xa.

Saép heát ba giôø roài. Daàu vaäy, Chuùa Gieâsu vaãn chieán ñaáu. Thænh thoaûng Ngöôøi laïi röôùn leân. Moïi ñôùn ñau, ñoùi khaùt, chuoät ruùt, taét hôi, rung hai daây thaàn kinh ñeàu khoâng giöït ñöôïc khoûi mieäng Ngöôøi moät lôøi phaøn naøn than thôû. Nhöng neáu trong khi thaân baèng quyeán thuoäc cuûa Ngöôøi coù ñoù thì Chuùa Cha -vaø ñaây laø thöû thaùch toái haäu- xem ra ñaõ boû Ngöôøi: "Laïy Cha, laïy Cha, sao Cha boû con?" (Mt 27,46; Mc 15,34; Tv 21,1).

Baây giôø Ngöôøi bieát mình saép ra ñi. Ngöôøi keâu lôùn tieáng: "Moïi söï ñaõ hoaøn taát" (Ga 19,30). Cheùn ñaéng ñaõ caïn, söù maïng ñaõ thaønh. Roài, röôùn leân moät laàn nöõa vaø nhö ñeå cho chuùng ta bieát Ngöôøi cheát vì Ngöôøi muoán, "Ngöôøi keâu moät tieáng lôùn" (Mt 27,50): "Laïy Cha, con xin phoù thaùc hoàn con trong tay Cha" (Lc 23,46). Ngöôøi cheát khi Ngöôøi muoán. Ñöøng coøn ai noùi vôùi toâi laø chæ vì nhöõng nguyeân nhaân sinh lyù hoïc!

"Laïy Chuùa, chuùc tuïng Chuùa vì ñaõ döïng neân caùi cheát theå xaùc, ngöôøi chò cuûa chuùng con" (Thaùnh Phanxicoâ Axidioâ, Baøi ca taïo vaät). Vaâng, laïy Chuùa, xin chuùc tuïng Chuùa vì ñaõ thaät söï muoán cheát. Bôûi leõ chuùng con khoâng coøn chòu noåi nöõa. Giôø ñaây taát caû ñeàu toát ñeïp. Trong moät hôi thôû cuoái cuøng, ñaàu Chuùa töø töø guïc thaúng xuoáng ñaèng tröôùc, veà phía con, caèm keâ treân xöông öùc. Giôø con môùi thaáy roõ khuoân maët daõn ra vaø töôi tænh cuûa Chuùa, khuoân maët maø duø mang bao veát thöông gheâ tôûm, vaãn raïng ngôøi veû uy nghi raát hieàn dòu cuûa vì Thieân Chuùa luoân hieän dieän beân trong. Con quyø suïp xuoáng tröôùc Chuùa, hoân ñoâi baøn chaân bò ñoùng ñinh cuûa Chuùa, nôi maùu vaãn coøn chaûy vaø ñoâng laïi ñaàu ngoùn chaân. Töû thi Chuùa cöùng ñôø. Ñoâi chaân Chuùa raén nhö saét... vaø noùng nhö löûa. Chöùng co cöùng cô ñaõ laøm cho thaân nhieät Chuùa taêng khoâng theå töôûng töôïng.

Ñaát rung chuyeån, maët trôøi khuaát boùng, nhöng ñoái vôùi con coù quan troïng gì. Giuse ñaõ ñi gaëp Philatoâ ñeå xin xaùc Chuùa vaø oâng seõ chaáp thuaän ngay. OÂng gheùt luõ ngöôøi Do thaùi ñoù, nhöõng keû ñaõ eùp oâng gieát Chuùa cho kyø ñöôïc; taám bieån treân ñaàu Chuùa nhö muoán noùi to leân noãi thuø oaùn cuûa oâng: "Gieâsu vua ngöôøi Do thaùi", vì vua bò ñoùng ñinh nhö moät teân noâ leä! Vieân baùch quaûn trung haäu ñaõ ra ñi töôøng trình sau khi tuyeân xöng Chuùa thaät laø Con Thieân Chuùa. Chuùng con saép haï xaùc Chuùa xuoáng vaø vieäc ñoù seõ deã daøng, moät khi ñinh hai baøn chaân ñöôïc nhoå. Giuse vaø Nicoâñeâmoâ seõ thaùo ñoøn ngang khoûi coät. Gioan moân ñoà Chuùa yeâu seõ naâng hai chaân; vaø vôùi moät taám ra xoaén laïi thaønh daây, hai ngöôøi trong chuùng con seõ ñôõ thaét löng Chuùa. Taám khaên lieäm ñaõ traûi saün treân phieán ñaù ñaây roài, tröôùc phaàn moä; ôû ñoù, ngöôøi ta seõ thö thaû nhoå ñinh hai tay Chuùa ra. Nhöng coù ai ñang ñeán kìa?

AØ thì ra luõ ngöôøi Do thaùi ñaõ xin Philatoâ cho deïp khoûi ñoài nhöõng thaäp töï giaù chöôùng tai gai maét vaø laøm oâ ueá cuoäc leã ngaøy mai. Ñuùng laø thöù raén ñoäc gaïn loïc con muoãi nhöng laïi nuoát chöûng caû con laïc ñaø! Nhieàu binh lính duøng gaäy saét ñaùnh gaõy ñuøi hai teân troäm. Hoï treo toøn ten moät caùch thaûm thöông, vaø vì khoâng theå ñöùng treân hai chaân ñöôïc nöõa, neân chæ laùt sau laø cheát vì ngaït thôû vaø co cöùng.

Nhöng ñoái vôùi Chuùa luùc naøy thì chaúng coù gì phaûi laøm caû. "Caùc ngöôi chôù ñaùnh gaõy moät xöông naøo cuûa Ngöôøi" (Ga 19,36; Xh 12,46; Ds 5,12). Vaäy haõy ñeå chuùng toâi yeân; caùc anh khoâng thaáy Ngöôøi ñaõ cheát ñaáy ö? Dó nhieân roài, binh lính baûo. Nhöng moät teân trong ñaùm ñaõ coù moät yù töôûng kyø laï. Baèng moät cöû chæ bi thaûm vaø chính xaùc, y naâng caùn giaùo leân vaø ñaâm xieân moät phaùt thaät saâu vaøo caïnh söôøn beân phaûi. Trôøi! Sao theá? "Vaø laäp töùc maùu cuøng nöôùc chaûy ra" (Ga 20,34). Gioan ñaõ thaáy, toâi cuõng thaáy, vaø chuùng toâi khoâng noùi laùo: coù moät voøi maùu ñen loûng baén ra truùng ngay teân lính vaø daàn daàn chaûy xuoáng treân ngöïc, ñoâng laïi thaønh nhieàu lôùp choàng leân nhau. Nhöng ñoàng thôøi, ñaëc bieät roõ reät treân caùc ñöôøng vieàn, chaûy ra moät chaát loûng trong nhö nöôùc. Xem naøo, veát thöông naèm beân ngoaøi vaø beân döôùi nuoám vuù, vaø nhaùt ñaâm hôi xieân leäch. Thaønh thöû laø maùu töø taâm nhó phaûi vaø nöôùc töø ngoaøi maøng tim. Gieâsu toäi nghieäp cuûa con ôi, thì ra quaû tim cuûa Chuùa ñaõ bò neùn bôûi chaát loûng naøy vaø ñaõ gaây theâm cho Chuùa moät côn ñau khaéc khoaûi, khuûng khieáp vì nhö phaûi sieát trong moät goïng keàm thaät chaët.

Nhöõng ñieàu chuùng con ñaõ thaáy chöa ñuû sao? Phaûi chaêng ñeå chuùng con bieát theâm noãi loøng cuûa Chuùa maø teân lính kia ñaõ ra tay moät caùch kyø laï? Coù leõ cuõng vì quaân Do thaùi ñaõ cho raèng Chuùa khoâng cheát thaät nhöng chæ baát tænh ñi thoâi. Daãu sao thì cuoäc phuïc sinh cuûa Chuùa ñoøi hoûi chöùng côù naøy. Caùm ôn anh lính, caùm ôn Longinoâ; ngaøy kia anh seõ ñöôïc phuùc töû ñaïo.

* * *

Laïy Chuùa Gieâsu, Ñaáng ñaõ khoâng xoùt thöông mình laø Thieân Chuùa, xin xoùt thöông con laø keû coù toäi!

Traàm tö döôùi chaân Thaùnh giaù

KARL RAHNER

Moät ngaøy kia, vaøo luùc con cheát vaø sau luùc con cheát, Chuùa laïi seõ noùi vôùi con, vaø nhöõng lôøi aáy seõ laø tieáng ñaàu cuûa haïnh phuùc vónh cöûu hay tieáng cuoái cuûa noãi khoå khoâng cuøng. Laïy Chuùa, öôùc mong giôø con cheát, con ñöôïc nghe mieäng Chuùa thoát ra nhöõng lôøi nhaân thöù yeâu thöông; ñöøng ñeå con lôõ dòp. Vaäy giôø ñaây, xin cho loøng con ngoan ngoaõn ñoùn nghe nhöõng lôøi sau heát cuûa Chuùa treân Thaùnh giaù.

Lôøi thöù nhaát : "Cha ôi, xin tha cho hoï, vì hoï khoâng bieát vieäc hoï laøm" (Lc 23,34).

Chuùa bò treo treân thaäp giaù, nôi hoï ñaõ ñoùng ñinh Chuùa vaøo; Chuùa chaúng coøn caùch naøo thoaùt khoûi truï ñaøi döïng ñöùng giöõa trôøi vaø ñaát nhö theá nöõa. Veát thöông thieâu ñoát toaøn thaân, maõo gai xaâu xeù da ñaàu, ñoâi maét ñaàm ñìa maùu thaém, tay vaø chaân bò xuyeân thaâu nhö bôûi moät thanh saét nung ñoû, taâm hoàn Chuùa laø caû moät ñaïi döông saàu khoå vaø thaát voïng.

Nhöõng keû traùch nhieäm coøn ñoù, döôùi chaân Thaùnh giaù; hoï chöa chòu ñi khuaát ñeå ít nhaát boû Chuùa cheát moät mình. Khoâng, hoï cöù ñöùng ñoù, cöôøi ñuøa, tin chaéc mình coù leõ phaûi. Caûnh töôïng tröôùc maét khoâng laø moät baèng côù sôø sôø ñoù sao, khoâng chöùng minh raèng thaùi ñoä cuûa hoï ñoái vôùi Chuùa hoaøn toaøn phuø hôïp vôùi coâng lyù, khieán hoï coù quyeàn haõnh dieän nhö laø ñaõ toân vinh Thieân Chuùa ñoù sao? Hoï cöôøi noùi, ñuøa giôõn, xuùc phaïm; vaø aùc taâm ñoù gaây cho Chuùa moät noãi thaát voïng coøn gheâ gôùm hôn moïi ñau ñôùn trong thaân mình. Laøm sao coù ngöôøi laïi ñeâ tieän ñeán theá? Giöõa Chuùa vaø hoï coøn moät chuùt lieân heä naøo nöõa khoâng? Coù ai laïi ñi laøm khoå moät ngöôøi cho ñeán cheát nhö vaäy khoâng? Laøm khoå cho ñeán cheát baèng söï doái traù, giaû hình, ñieâu ngoa, boäi phaûn, ñeâ tieän, roài coøn maëc laáy caùi veû cuûa leõ phaûi, taïo ra caùi daùng cuûa ngaây thô, khoaùc leân boä dieän cuûa oâng quan toøa lieâm chính! Thieân Chuùa laïi ñeå cho xaûy ra caùi ñoù trong vuõ truï cuûa Ngöôøi ñöôïc sao? Traøng cöôøi khinh maïn cuûa caùc ñòch thuû laïi coù theå vang leân caùch moàn moät vaø ñaéc thaéng trong theá giôùi taïo vaät cuûa Thieân Chuùa ñöôïc sao? A! Laïy Chuùa, neáu laø chuùng con thì seõ giaän döõ thaát voïng ñeán möùc naøo! Neáu laø chuùng con thì seõ nguyeàn ruûa keû thuø, nguyeàn ruûa caû Thieân Chuùa! Neáu laø chuùng con thì seõ heùt to leân, seõ phaùt ñieân leân maø böùt tung baøn tay khoûi ñinh thaäp giaù ñeå toáng cho moät quaû vaøo maët.

Theá nhöng Chuùa laïi noùi: "Cha ôi, xin tha cho hoï, hoï khoâng bieát maø!" Thöïc heát hieåu noåi Chuùa! Trong taâm hoàn xaâu xeù, ñôùn ñau toät ñoä cuûa Chuùa, coøn coù choã cho moät lôøi nhö vaäy ö? Thöïc heát hieåu noåi Chuùa! Chuùa yeâu meán keû thuø Chuùa, gôûi gaém hoï cho Chuùa Cha, caàu xin cho hoï. A! Laïy Chuùa, con xin loãi noùi phaïm ñeán Chuùa: Chuùa coøn baøy ñaët cho hoï moät lôøi chöõa toäi voâ lyù nhaát, khoù tin nhaát: hoï khoâng bieát vieäc hoï laøm! Hoï bieát heát ñoù chöù! Hoï chæ giaû vôø khoâng bieát thoâi; maø giaû vôø khoâng bieát töùc laø caøng bieát roõ. Ñaây laø uaån khuùc saâu kín nhaát cuûa taâm hoàn! Nhöng ngöôøi ta gheùt uaån khuùc ñoù, chaúng muoán cho noù ra ngoaøi aùnh saùng yù thöùc. Theá maø Chuùa laïi baûo hoï khoâng bieát vieäc hoï laøm! Hoï chæ khoâng bieát moät ñieàu thoâi, ñoù laø tình yeâu cuûa Chuùa ñoái vôùi hoï, moät tình yeâu chaúng ai coù theå bieát neáu khoâng ñích thaân yeâu meán Chuùa, vì chæ tình yeâu môùi giuùp hieåu AÂn hueä Tình yeâu.

Chôù gì tình yeâu khoâng hieåu noåi cuûa Chuùa cuõng thoát ra treân toäi con lôøi tha thöù ñoù. Xin Chuùa haõy noùi vôùi Chuùa Cha cho con nöõa: "Cha ôi, xin tha cho noù, noù khoâng bieát vieäc noù laøm!" OÀ, con bieát chöù, con bieát heát, con chæ khoâng bieát tình yeâu cuûa Chuùa thoâi.

Xin cho con nhôù laïi lôøi thöù nhaát naøy cuûa Chuùa treân Thaùnh giaù moãi khi ñoïc kinh Laïy Cha, con noùi caùch maùy moùc thuoäc loøng lôøi thöù tha cho nhöõng ai xuùc phaïm. OÂi laïy Chuùa, khoâng bieát ñaõ coù laàn naøo con thöïc söï bò xuùc phaïm maø coù theå tha thöù töø treân thaäp giaù cuûa tình yeâu hay khoâng. Nhöng duø sao, con caàn söùc maïnh cuûa Chuùa ñeå tha thöù, tha thöù taän ñaùy loøng, cho nhöõng ai maø tính kieâu caêng vaø ích kyû cuûa con coi nhö nhöõng thuø ñòch.

Lôøi thöù hai : "Toâi baûo thaät anh, hoâm nay anh seõ ñöôïc ôû vôùi toâi treân Thieân ñaøng" (Lc 23,43).

Chuùa ñang haáp hoái, theá maø trong taâm hoàn lai laùng ñau khoå cuûa Chuùa vaãn coøn coù choã cho noãi khoå cuûa tha nhaân. Chuùa saép cheát, theá maø Chuùa vaãn baên khoaên veà moät teân töû toäi vöøa xöng thuù laø cuoäc ñôøi khoán naïn cuûa haén chæ xöùng vôùi khoå hình gheâ rôïn haén ñang phaûi laõnh. Chuùa troâng thaáy Meï yeâu daáu, theá maø Chuùa laïi ngoû lôøi tröôùc vôùi ñöùa con hö hoûng. Söï caâm nín nhö boû rôi cuûa Thieân Chuùa laøm ngheïn hoïng, theá maø Chuùa laïi noùi ñeán Thieân ñaøng. Boùng töû thaàn lôûn vôûn tröôùc maét, theá maø Chuùa vaãn nhaän ra ñöôïc aùnh saùng vónh cöûu. Khi haáp hoái, chaúng phaûi con ngöôøi chæ coøn bieát nghó ñeán mình coâ ñôn vaø bò ruoàng boû ñoù sao? Theá maø Chuùa laïi quan taâm ñeán nhöõng linh hoàn saép cuøng Chuùa böôùc qua ngöôõng cöûa Vöông quoác. OÂi taám loøng töø aùi! OÂi taám loøng haøo hieäp quaûng ñaïi! Moät teân töû toäi khoán khieáp tìm caùch eùp Chuùa moät tí maø Chuùa laïi höùa cho haén troïn caû Thieân ñaøng. Phaûi chaêng moïi söï ñeàu ñoåi môùi nhôø caùi cheát cuûa Chuùa? Phaûi chaêng moät ñôøi beâ tha toäi loãi ñöôïc bieán ñoåi ngay khi Chuùa ñeán keà beân? Chuùa thoát ra treân moät ñôøi ngöôøi nhöõng lôøi khuynh ñaûo, vaø ñoù laø lôøi tha loãi, tha caû cuoäc soáng xaáu xa ñeâ tieän. Tröôùc moät bieán ñoåi nhö theá, chaû coøn gì ngaên caûn noù ñi vaøo choán thaùnh cuûa Cha. Tuy nhieân, Chuùa nghó xem, cuøng laém laø ta seõ löu taâm ñeán daáu thieän chí cuûa teân voâ laïi aáy ñeå giuùp haén tí cô may thoaùt hieåm. Nhöng coøn nhöõng thoùi hö, taät xaáu, hung aùc, dô baån, ñeâ tieän... chaúng leõ chæ caàn moät xuùc caûm toát vaø moät tia saùng hoái haän lôø môø treân thaäp giaù laø ñuû ñeå huûy dieät heát ö? Chaúng leõ haïng ngöôøi nhö theá laïi ñöôïc Nöôùc Thieân ñaøng mau leï nhö nhöõng taâm hoàn saùm hoái, laâu naêm thanh taåy, nhö nhöõng thaùnh nhaân daønh caû cuoäc ñôøi thaùnh hoùa xaùc hoàn ñeå xöùng ñaùng vôùi Thieân Chuùa ba laàn thaùnh ö? Thaät khoâng theå chaáp nhaän noåi! Theá nhöng Chuùa, Chuùa laïi ñöa ra phaùn quyeát voâ ñieàu kieän, vaø hoàng aân aáy ñi saâu vaøo taâm can teân troäm, bieán ngoïn löûa hoûa nguïc cuûa côn haáp hoái thaønh ngoïn löûa ngôøi saùng tình yeâu thieân linh. Taát caû nhöõng gì laø coâng trình cuûa Chuùa Cha coøn soùt laïi nôi haén thì tình yeâu aáy ñaõ roïi saùng töùc khaéc; taát caû nhöõng gì xaáu xa gheâ tôûm, choáng laïi Thieân Chuùa trong cuoäc ñôøi haén thì tình yeâu aáy ñaõ mau choùng tieâu dieät; vaø teân troäm cuøng vôùi Chuùa tay trong tay böôùc vaøo nhaø Cha.

Xin Chuùa cuõng ban cho con ôn khoâng bao giôø ngaõ loøng, nhöng daùm chôø ñôïi taát caû, vaø noùi maïnh hôn, daùm ñoøi hoûi taát caû nôi loøng toát cuûa Chuùa. Ôn ñöôïc can ñaûm thöa vôùi Chuùa: "Laïy Chuùa, xin nhôù ñeán con khi Chuùa vaøo trong Nöôùc cuûa Ngaøi", daàu con laø ñöùa toäi loãi teä maït.

OÂi laïy Chuùa, chôù gì Thaùnh giaù cuûa Chuùa cuõng döïng thaúng beân chaân giöôøng cheát cuûa con. Chôù gì mieäng Chuùa cuõng höùa vôùi con: "Quaû thaät, Ta baûo con, ngay hoâm nay con seõ ôû vôùi Ta treân Thieân ñaøng!" Chôù gì lôøi aáy khieán con neân xöùng ñaùng ñi vôùi Chuùa vaø trong Chuùa vaøo Nöôùc cuûa Cha, vôùi xaùc hoàn hoaøn toaøn ñöôïc caùi cheát ñaày söùc thanh luyeän cuûa Chuùa thaùnh hoùa vaø xaù giaûi.

Lôøi thöù ba : "Thöa Baø, ñaây laø con Baø - Hôõi con, naøy laø Meï con" (Ga 19,26).

Nay ñeán giôø Meï Chuùa laïi phaûi ñöùng keà beân Chuùa laãn nöõa... ñeå chöùng kieán Chuùa haáp hoái. Ngöôøi maø Chuùa ñaõ phaùn vôùi taïi Cana: "Thöa baø, giöõa toâi vôùi baø naøo coù vieäc gì? Giôø toâi chöa ñeán" (Ga 2,4), ngöôøi aáy nay khoâng coøn naøi xin pheùp laï nöõa, nhöng vaãn phaûi coù maët. Ñaây laø giôø lieân keát Con vôùi Meï nhöng cuõng laø giôø chia ly, giôø cuûa caùi cheát, giôø röùt khoûi tay töø maãu, khoûi tay söông phuï ñöùa con trai ñoäc nhaát cuûa mình.

Chuùa ñaêm ñaêm nhìn Meï laàn cuoái. Chuùa ñaõ khoâng tröø cho baø meï ñoù moät ñieàu gì caû. Chuùa ñaõ chaúng muoán laø nguoàn vui cho cuoäc soáng Ngöôøi, traùi laïi chæ laø côù ñaéng cay vaø saàu khoå. Tuy nhieân, ñaáy bao giôø cuõng laø aân suûng, vì ñaáy bao giôø cuõng laø tình yeâu cuûa Chuùa. Vaø sôû dó Chuùa yeâu Meï, aáy laø bôûi Meï ñaõ naâng ñôõ, phuïc vuï Chuùa trong noãi vui möøng cuõng nhö trong söï ñaéng cay; vaø chính nhö theá maø Ngöôøi ñaõ trôû neân Meï Chuùa troïn veïn. Ai laø meï, laø anh em, laø chò em Chuùa, neáu chaúng phaûi laø keû thöïc hieän thaùnh yù Cha treân trôøi? Maëc duø ñôùn ñau nhö caét, tình yeâu cuûa Chuùa cuõng rung leân neùt aâu yeám maø treân theá gian naøy, vaãn thöôøng noái keát ñöùa con vôùi baø meï. Caùi cheát cuûa Chuùa coøn thaùnh hieán, thaùnh hoùa nhöõng giaù trò cao quyù vaø dòu daøng ñoù nöõa, nhöõng giaù trò khieán rung caûm taâm hoàn vaø laøm ñeïp traàn gian. Khoâng, caùi ñoù khoâng theå cheát trong con tim Chuùa, duø con tim aáy bò töû thaàn nghieán naùt ra traêm maûnh; Chuùa muoán cöùu noù ñeå ñöa leân trôøi. Vaø bôûi luùc aáy Chuùa cuõng ñaõ yeâu meán traùi ñaát, neân roài ñaây seõ coù moät ñaát trôøi môùi; vì khi cheát ñeå ban cho chuùng con ôn roãi vónh cöûu, Chuùa ñaõ caûm xuùc tröôùc nhöõng gioït nöôùc maét cuûa moät baø meï, ñaõ baên khoaên veà phaän soá cuûa moät söông phuï coøn ôû laïi döông gian, ñeán noãi ñaõ ban cho baø meï aáy moät ñöùa con vaø ban cho ñöùa con aáy moät baø meï.

Nhöng döôùi chaân Thaùnh giaù, Meï khoâng chæ caûm thaáy noãi ñôùn ñau cuûa moät baø meï coù con bò ngöôøi ta laøm khoå. Meï ñöùng ñoù nhaân danh chuùng con, nhö baø meï cuûa moïi keû soáng, hieán teá Con Yeâu cho chuùng con. Nhaân danh chuùng con, Meï ñaõ thoát leân lôøi xin vaâng tröôùc caùi cheát cuûa Chuùa. Döôùi chaân Thaùnh giaù, Meï laø Giaùo hoäi, laø doøng doõi Eva, ñang tham gia vaøo traän chieán bao la giöõa con raén vaø Con cuûa ngöôøi nöõ. Neân khi ban baø meï aáy cho moân ñeä daáu yeâu, laø Chuùa ban Meï Chuùa cho chuùng con taát caû. Vì Chuùa cuõng muoán noùi vôùi con: "Con ôi, ñaây laø Meï cuûa con!"

OÂi lôøi ñem laïi cho chuùng con moät aân hueä vónh cöûu! Laïy Chuùa Gieâsu, döôùi chaân Thaùnh giaù, keû xöùng danh moân ñeä daáu yeâu cuûa Chuùa laø keû töø luùc aáy ñem Meï Chuùa veà nhaø mình, ngöôøi meï maø ñoâi tay trinh trong hieàn maãu töø nay seõ phaùt ban moïi aân hueä do caùi cheát cuûa Chuùa traøo tuoân. Xin cho con ôn bieát yeâu meán vaø kính toân Meï Chuùa. Xin cuõng nhìn con heøn yeáu maø noùi vôùi Meï: "Meï ôi, con cuûa Meï ñaây naøy!"

Vì moät taám loøng trung kieân vaø thanh khieát nhö Meï Chuùa haún seõ nhaân danh vuõ truï maø chaáp thuaän ñaùm cöôùi giöõa Chieân Con vôùi Hieàn Theâ Giaùo hoäi, vôùi nhaân loaïi ñaõ ñöôïc maùu Chuùa cöùu chuoäc vaø thanh taåy. Sôû dó con nghe Chuùa phoù mình cho traùi tim töø maãu cuûa Meï, laø vì Chuùa ñaõ khoâng cheát voâ ích cho con; con seõ coù maët vaøo luùc môû ñaàu tieäc cöôùi vónh cöûu cuûa Chuùa, khi toaøn theå nhaân loaïi ñöôïc bieán ñoåi maõi maõi vaø keát hieäp vôùi Chuùa khoâng cuøng.

Lôøi thöù tö: "Laïy Thieân Chuùa con, laïy Thieân Chuùa con, nhaân sao Ngaøi boû con?" (Mt 27,46).

Caùi cheát ñang laïi gaàn, khoâng phaûi laø caùi cheát theå lyù voán ñem ñeán giaûi thoaùt vaø bình an, nhöng laø caùi cheát töôïng tröng vöïc thaúm, taän dieät, tuyeät voïng. Caùi cheát ñang laïi gaàn, caùi cheát noùi leân söï baát löïc khuûng khieáp, coâ ñôn naëng neà, töôùc boû troïn veïn, luùc maø taát caû suïp ñoå, chaïy troán, chæ coøn soùt laïi moät söï ruoàng boû chua xoùt, ñau thöông. Vaø trong ñeâm toái cuûa tinh thaàn, cuûa giaùc quan aáy, trong söï troáng roãng con tim aáy, linh hoàn Chuùa vaãn kieân trì caàu nguyeän; noãi coâ ñoäc gôùm gheâ cuûa con tim ngaäp traøn ñau khoå aáy ñaõ trôû neân nôi Chuùa moät tieáng keâu van laï luøng. OÂi lôøi caàu nguyeän cuûa ñau khoå, lôøi caàu nguyeän cuûa caûnh bò boû rôi, lôøi caàu nguyeän cuûa baát löïc voâ bôø beán, ngöôi quaû ñaùng ca tuïng. Laïy Chuùa Gieâsu, neáu Chuùa ñaõ bieát caàu xin trong moät noãi khoán cuøng nhö vaäy, thì coøn hoaøn caûnh bi ñaùt naøo maø con ngöôøi khoâng theå keâu leân vôùi Chuùa Cha? Coøn noãi thaát voïng naøo maø khoâng theå trôû neân lôøi caàu nguyeän khi tìm ñeán aån thaân trong caûnh bò boû rôi cuûa Chuùa? Coøn söï caâm nín ñôùn ñau naøo maø laïi quyeát taâm khoâng muoán bieát raèng moät tieáng keâu im laëng nhö theá vaãn coù theå ñaït ñöôïc nieàm vui thieân quoác?

Ñeå noùi leân noãi khoán cuøng cuûa Chuùa, ñeå bieán caûnh coâ ñôn hoaøn toaøn cuûa Chuùa neân moät lôøi kinh, Chuùa ñaõ xöôùng leân caâu ñaàu tieân cuûa moät thaùnh vònh (Tv 22). Quaû vaäy, nhöõng lôøi Chuùa noùi: "Laïy Thieân Chuùa con, laïy Thieân Chuùa con, nhaân sao Ngaøi boû con?" laø caâu ñaàu tieân cuûa khuùc ai ca coå xöa aáy, khuùc ai ca maø chính Thaùnh Thaàn Chuùa ñaõ ñaët treân moâi, treân loøng vò hieàn nhaân Cöïu Öôùc, nhö moät tieáng keâu cöùu tuyeät voïng. Thaønh ra ngay caû Chuùa, con daùm noùi theá, treân ñænh cao saàu khoå, ñaõ khoâng muoán moät lôøi caàu nguyeän naøo khaùc ngoaøi lôøi caàu nguyeän muoân ngöôøi tröôùc Chuùa ñaõ thoát treân moâi; vaø coù theå noùi laø khi cöû haønh cuoäc hy teá trang nghieâm maø mình laø hy leã, Chuùa ñaõ duøng nhöõng coâng thöùc saün mang tính caùch phuïng vuï, ñeå qua ñoù noùi leân troïn veïn noãi loøng.

Xin cho con bieát caàu nguyeän vôùi lôøi cuûa Giaùo hoäi Chuùa, ñeå nhöõng lôøi ñoù trôû neân caùch dieãn taû cuûa loøng con.

Lôøi thöù naêm: "Toâi khaùt!" (Ga 19,28)

Veà lôøi aáy, Gioan thaùnh söû giaûi thích nhö sau: "Baáy giôø Ñöùc Gieâsu bieát moïi söï ñaõ hoaøn taát thì Ngöôøi keâu to: ‘Toâi khaùt’, ñeå Thaùnh Kinh neân troïn".

Chuùa laïi xaùc minh moät lôøi Thaùnh Kinh nöõa, moät lôøi Thaùnh vònh ñöôïc Thaùnh Thaàn linh öùng töø laâu tröôùc cuoäc Khoå naïn Chuùa. Quaû theá, trong Tv 22 caâu 16, ñaõ coù noùi ñeán Chuùa theá naøy: "Coå hoïng con khoâ ran nhö ngoùi, löôõi vôùi haøm dính laïi cuøng nhau". Vaø trong Tv 69 caâu 22: "Thay vì ñoà aên, chuùng trao maät ñaéng. Con khaùt nöôùc, laïi cho uoáng daám chua".

OÂi ngöôøi noâ leä cuûa Chuùa Cha, ñaõ vaâng lôøi cho ñeán cheát, cheát treân thaäp giaù ñau khoå. Beân kia nhöõng gì xaûy ra cho Chuùa, Chuùa thaáy caùi Chuùa phaûi tìm caùch ñaït ñöôïc; beân kia nhöõng haønh vi cuûa Chuùa, Chuùa thaáy caùi Chuùa phaûi hoaøn thaønh; beân kia nhöõng chöôùng ngaïi traøn lan, Chuùa thaáy roõ raøng boån phaän. Ngay trong côn haáp hoái, giöõa luùc nöûa tænh nöûa meâ, Chuùa vaãn lo sao ñeå moïi chi tieát ñôøi mình ñeàu phuø hôïp vôùi hình aûnh vónh cöûu taâm trí Cha ñaõ cöu mang.

Neân thöïc chaúng phaûi vì nghó ñeán côn khaùt khoâng teân ñang daøy voø taám thaân ñaãm maùu cuûa Chuùa, taám thaân phuû ñaày veát thöông vaø traàn phôi döôùi aùnh naéng gay gaét cuûa maët trôøi chính ngoï, nhöng vì vaâng phuïc ñeán cuøng thaùnh yù Cha maø Chuùa nhö muoán noùi vôùi moät söï khieâm toán thaúm saâu laï luøng: "Vaâng, ñieàu thaùnh yù Cha ñaõ tieân baùo veà toâi qua mieäng caùc ngoân söù, chính ñieàu ñoù ñang thöïc hieän. Vaâng, toâi khaùt!" OÂi taâm hoàn cao quyù, vöông giaû, coi vieäc chòu khoå hình gheâ gôùm nôi thaân xaùc chæ laø vaán ñeà tuaân phuïc leänh treân! Maø Chuùa ñaõ hieåu taát caû söï gheâ tôûm cuûa cuoäc Khoå naïn nhö theá: nhö moät söù maïng phaûi chu toaøn chöù khoâng phaûi laø moät ñoøn muø quaùng cuûa ñònh meänh, nhö thaùnh yù Chuùa Cha chöù khoâng phaûi taâm can ñoäc döõ cuûa con ngöôøi, nhö tình yeâu cöùu chuoäc chöù khoâng phaûi laø aâm möu cuûa keû toäi loãi. Chuùa ñaõ guïc xuoáng ñeå chuùng con ñöôïc cöùu thoaùt, Chuùa ñaõ cheát ñeå chuùng con ñöôïc soáng, Chuùa ñaõ khaùt ñeå chuùng con ñöôïc uoáng nôi nguoàn nöôùc maø Chuùa môùi maïc khaûi hoâm naøo ñaây, trong leã Leàu Traïi: "Ai khaùt haõy ñeán vôùi Ta, vaø haõy uoáng keû tin vaøo Ta; vì nhö lôøi Thaùnh Kinh: töï loøng Ngöôøi coù nhöõng soâng nöôùc soáng tuoân chaûy" (Ga 7,37-38).

Chuùa ñaõ khaùt vì con, Chuùa ñaõ khaùt tình con, ôn cöùu roãi con; neân nhö nai khaùt suoái nguoàn, hoàn con cuõng khaùt Chuùa, Chuùa ôi!

Lôøi thöù saùu: "Moïi söï ñaõ hoaøn taát" (Ga 19,30).

Thöïc ra, Chuùa ñaõ noùi: "Chaám döùt roài!" Vaâng, laïy Chuùa, giaây phuùt chaám döùt cuûa Chuùa ñaõ ñeán roài: chaám döùt cuoäc ñôøi, chaám döùt danh döï, chaám döùt hy voïng nhaân loaïi, chaám döùt chieán ñaáu vaø nhöõng coâng trình ñaõ thöïc hieän laâu nay. Taát caû thöïc ñaõ chaám döùt; taát caû ñeàu troáng roãng vaø cuoäc soáng Chuùa saép tan bieán. Baát löïc! Tuyeät voïng!... Nhöng chính söï chaám döùt naøy laïi hoaøn thaønh ñôøi Chuùa, vì chaám döùt trong tình yeâu vaø trung tín laø moät keát thuùc röïc rôõ. Thaát baïi cuûa Chuùa laø moät chieán thaéêng oai huøng.

OÂi laïy Chuùa, chöøng naøo con môùi hieåu ñöôïc ñònh luaät naøy cuûa ñôøi Chuùa, maø cuõng laø ñònh luaät cuûa ñôøi con: cheát laø soáng, töø boû laø chieám laïi, khoù ngheøo laø sung tuùc, khoå ñau laø aân suûng? Khi nao con môùi hieåu: chaám döùt coù nghóa laø ñöôïc hoaøn thaønh?

Vaâng, Chuùa ñaõ hoaøn thaønh: hoaøn thaønh söù maïng Cha trao, noác caïn moät hôi cheùn ñaéng, gaùnh troïn caùi cheát kinh khuûng, xong xuoâi vieäc cöùu roãi ñôøi. Chuùa ñaõ chieán thaéng töû thaàn, ñaäp tan toäi loãi, chinh phuïc ma vöông, môû cöûa söï soáng, cho con caùi Thieân Chuùa ñöôïc hoaøn laïi töï do! Côn loác Thaùnh Thaàn töø nay coù theå maïnh thoåi. Vaø theá giôùi aâm u daàn chaùy leân vôùi ngoïn löûa tình yeâu Chuùa, vuõ truï saàu khoå phöïc thieâu trong hoûa loø thaàn tính Chuùa, ñòa caàu chìm trong bieån löûa haïnh phuùc cuûa söï soáng Chuùa. Moïi söï ñaõ hoaøn taát!

Chuùa laø Ñaáng hoaøn thaønh vuõ truï, xin cho con neân hoaøn thieän trong tinh thaàn Chuùa, laïy Ngoâi Lôøi cuûa Cha, Ñaáng ñaõ hoaøn taát heát thaûy trong theå xaùc vaø trong caùi cheát ñôùn ñau cuûa mình.

Öôùc gì moät ngaøy kia, luùc hoaøng hoân cuoäc soáng, con cuõng coù theå noùi: "Moïi söï ñaõ hoaøn taát. Con ñaõ chu toaøn söù maïng Chuùa giao cho con". Öôùc gì con cuõng coù theå laëp laïi theo Chuùa lôøi kinh teá hieán, khi boùng töû thaàn laûng vaûng quanh con: "Cha ôi, giôø ñaõ ñeán... Con ñaõ toân vinh Cha treân traàn gian, khi hoaøn taát coâng vieäc Cha giao con thöïc hieän. Thì baây giôø, xin haõy toân vinh con beân Cha" (Ga 17,1-5).

OÂi Gieâsu, duø söù maïng Chuùa Cha trao cho con laø lôùn hay nhoû, quan troïng hay taàm thöôøng, eâm aùi hay cay ñaéng, thì xin vaãn ban cho con ôn hoaøn thaønh theo göông Chuùa, Ñaáng ñaõ hoaøn thaønh heát thaûy, ngay caû cuoäc ñôøi con, ñeå con soáng ñôøi con cho toát ñeïp.

Lôøi thöù baûy: "Cha ôi, con trao laïi hoàn con trong tay Cha" (Lc 23,46).

OÂi Gieâsu, keû bò boû rôi nhaát trong loaøi ngöôøi, oâi traùi tim tan naùt vì ñau ñôùn, Chuùa ñaõ kieät löïc. Ñaây laø luùc cuøng taän, luùc maø heát thaûy ñeàu bò töôùc boû, ngay caû linh hoàn, ngay caû töï do choïn löïa giöõa öng thuaän hay töø choái, luùc maø ta khoâng coøn thuoäc veà ta. Boùng thaàn cheát ñaõ laáp loù ñöùng chôø. Nhöng ai töôùc boû nhö theá? Caùi gì töôùc boû nhö theá? Hö voâ ö? Ñònh meänh muø quaùng ö? Thieân nhieân taøn nhaãn ö? Khoâng! Chính laø Cha, chính laø vò Thieân Chuùa khoân ngoan vaø laân maãn. Do ñoù Chuùa ñaõ phoù mình. Hoaøn toaøn tin töôûng, Chuùa trao mình laïi trong ñoâi tay voâ hình hieàn dòu cuûa Cha, ñoâi tay maø chuùng con, vì khoâng tin, vì quaù baùm víu laáy mình, töôûng laø thoøng loïng gôùm gheâ cuûa ñònh meänh muø quaùng vaø cuûa thaàn cheát. Chuùa bieát ñaáy laø tay Cha, vaø ñoâi maét Chuùa, toái môø vì thaàn cheát, vaãn coøn nhaän ra Cha, vaãn coøn ñaët trong aùnh maét an bình ñaày tình hieàn phuï cuûa Cha, vaø mieäng Chuùa thoát leân lôøi cuoái cuøng ñôøi Chuùa: "Cha ôi, con trao laïi hoàn con trong tay Cha".

Chuùa trao taát caû vaøo tay Ñaáng ñaõ ban cho mình taát caû. Chuùa ñaët heát vaøo tay Cha, khoâng ñoøi baûo chöùng, khoâng chuùt giôùi haïn. A! Nhieàu laém, nhöng cuõng naëng tróu vaø cay ñaéng bieát bao! Caùi laøm neân gaùnh naëng ñôøi Chuùa: loaøi ngöôøi, thoâ baïo, söù maïng, thaäp giaù, thaát baïi, caùi cheát, Chuùa ñaõ phaûi gaùnh laáy moät mình. Nhöng baây giôø, chaúng coøn gì phaûi gaùnh nöõa, vaø Chuùa coù theå trao laïi taát caû vaø chính mình Chuùa trong tay Cha. Taát caû! Tay Cha mang raát toát, raát dòu daøng. Ñoâi tay cuûa ngöôøi meï! Ñoâi tay ñoù uùp leân hoàn Chuùa, nhö ngöôøi ta aáp uû moät caùnh chim non trong loøng baøn tay vôùi caû yù töù meán thöông. Baây giôø chaúng coøn gì naëng nöõa. Taát caû ñeàu nheï, ñeàu laø aùnh saùng, aân suûng, an toaøn döôùi boùng con tim Cha. Nôi ñaây ngöôøi ta coù theå khoùc heát nöôùc maét vaø ñöôïc Cha lau khoâ baèng caùi hoân hieàn phuï.

OÂi Gieâsu, moät ngaøy kia Chuùa cuõng trao linh hoàn heøn haï vaø thaân xaùc khoán khoå cuûa con vaøo trong tay Cha chöù? Luùc aáy, xin Chuùa haõy ñaët khoái naëng ñôøi con, khoái naëng toäi loãi con ñöøng treân ñóa caân coâng lyù nhöng trong tay Cha. Chaïy troán ñaâu, aån khuaát ñaâu ngoaøi beân Chuùa, ngöôøi anh em ñaõ cay ñaéng chòu moïi khoå hình vì toäi con. Hoâm nay con ñeán vôùi Chuùa, quyø tröôùc Thaùnh giaù Chuùa, hoân ñoâi chaân ñaõ chaûy maùu vì im laëng böôùc theo con treân quaõng ñöôøng quanh queùo cuûa ñôøi con. Con oâm laáy Thaùnh giaù Chuùa, oâi Baïn Tình vónh cöûu, Loøng cuûa muoân loøng, Traùi tim bò ñaâm thuûng, Traùi tim heát söùc kieân nhaãn, Traùi tim voâ cuøng quaûng ñaïi. Xin thöông xoùt con. Xin ñem con vaøo tình yeâu Chuùa. Vaø khi cuoäc ñôøi löõ thöù cuûa con saép chaám döùt, khi ngaøy ñaõ gaàn taøn, khi boùng töû thaàn vaây boïc laáy con, thì xin Chuùa cuõng thoát leân lôøi sau heát cuûa Chuùa: "Cha ôi, con trao laïi hoàn con trong tay Cha", oâi Gieâsu töø aùi! Amen.