Leã Tieäc Ly Thöù Naêm Tuaàn Thaùnh
Ñöùc Gieâsu laøm göông ñeå chuùng ta yeâu thöông nhau

ÑOÏC LÔØI CHUÙA

· Xh 12,1-8.11-14: ⁽¹⁴⁾ Caùc ngöôi phaûi laáy ngaøy ñoù laøm ngaøy töôûng nieäm, ngaøy ñaïi leã möøng Ñöùc Chuùa. Qua moïi theá heä, caùc ngöôi phaûi möøng ngaøy leã naøy: ñoù laø luaät quy ñònh cho ñeán muoân ñôøi.

· 1Cr 11,23-26: ⁽²⁴⁾ «Anh em caàm laáy maø aên, ñaây laø Mình Thaày, hieán teá vì anh em; anh em haõy laøm nhö Thaày vöøa laøm ñeå töôûng nhôù ñeán Thaày». ⁽²⁵⁾ «Ñaây laø cheùn Maùu Thaày, Maùu ñoå ra ñeå laäp Giao Öôùc Môùi; moãi khi uoáng, anh em haõy laøm nhö Thaày vöøa laøm ñeå töôûng nhôù ñeán Thaày».

· TIN MÖØNG: Ga 13,1-15 - Ñöùc Gieâsu röûa chaân cho caùc moân ñeä

⁽¹⁾ Tröôùc leã Vöôït Qua, Ñöùc Gieâsu bieát giôø cuûa Ngöôøi ñaõ ñeán, giôø phaûi boû theá gian maø veà vôùi Chuùa Cha. Ngöôøi vaãn yeâu thöông nhöõng keû thuoäc veà mình coøn ôû theá gian, vaø Ngöôøi yeâu thöông hoï ñeán cuøng. ⁽²⁾ Ma quyû ñaõ gieo vaøo loøng Giuña, con oâng Simoân Ítcarioát, yù ñònh noäp Ñöùc Gieâsu. ⁽³⁾ Ñöùc Gieâsu bieát raèng: Chuùa Cha ñaõ giao phoù moïi söï trong tay Ngöôøi, Ngöôøi bôûi Thieân Chuùa maø ñeán, vaø saép trôû veà cuøng Thieân Chuùa, ⁽⁴⁾ neân trong moät böõa aên, Ngöôøi ñöùng daäy, rôøi baøn aên, côûi aùo ngoaøi ra, vaø laáy khaên maø thaét löng. ⁽⁵⁾ Roài Ñöùc Gieâsu ñoå nöôùc vaøo chaäu, baét ñaàu röûa chaân cho caùc moân ñeä vaø laáy khaên thaét löng maø lau. ⁽⁶⁾ Vaäy, Ngöôøi ñeán choã oâng Simoân Pheâroâ, oâng lieàn thöa vôùi Ngöôøi: «Thöa Thaày! Thaày maø laïi röûa chaân cho con sao?» ⁽⁷⁾ Ñöùc Gieâsu traû lôøi: «Vieäc Thaày laøm, baây giôø anh chöa hieåu, nhöng sau naøy anh seõ hieåu». ⁽⁸⁾ OÂng Pheâroâ laïi thöa: «Thaày maø röûa chaân cho con, khoâng ñôøi naøo con chòu ñaâu!» Ñöùc Gieâsu ñaùp: «Neáu Thaày khoâng röûa cho anh, anh seõ chaúng ñöôïc chung phaàn vôùi Thaày». ⁽⁹⁾ OÂng Simoân Pheâroâ lieàn thöa: «Vaäy, thöa Thaày, xin cöù röûa, khoâng nhöõng chaân, maø caû tay vaø ñaàu con nöõa». ⁽¹⁰⁾ Ñöùc Gieâsu baûo oâng: «Ai ñaõ taém roài, thì khoâng caàn phaûi röûa nöõa; toaøn thaân ngöôøi aáy ñaõ saïch. Veà phaàn anh em, anh em ñaõ saïch, nhöng khoâng phaûi taát caû ñaâu!» ⁽¹¹⁾ Thaät vaäy, Ngöôøi bieát ai seõ noäp Ngöôøi, neân môùi noùi: «Khoâng phaûi taát caû anh em ñeàu saïch». ⁽¹²⁾ Khi röûa chaân cho caùc moân ñeä xong, Ñöùc Gieâsu maëc aùo vaøo, veà choã vaø noùi: «Anh em coù hieåu vieäc Thaày môùi laøm cho anh em khoâng? ⁽¹³⁾ Anh em goïi Thaày laø 'Thaày', laø 'Chuùa', ñieàu ñoù phaûi laém, vì quaû thaät, Thaày laø Thaày, laø Chuùa. ⁽¹⁴⁾ Vaäy, neáu Thaày laø Chuùa, laø Thaày, maø coøn röûa chaân cho anh em, thì anh em cuõng phaûi röûa chaân cho nhau. ⁽¹⁵⁾ Thaày ñaõ neâu göông cho anh em, ñeå anh em cuõng laøm nhö Thaày ñaõ laøm cho anh em.

Caâu hoûi gôïi yù:

1. Chuùng ta ñöôïc Thieân Chuùa döïng neân theo hình aûnh cuûa Ngaøi. Maø «Thieân Chuùa laø tình yeâu» (1Ga 4,8). Vaäy chuùng ta coù phaûi laø hình aûnh cuûa tình yeâu chaêng? Taïi sao chuùng ta laïi khoâng yeâu nhau, maø traùi laïi coøn haän thuø ghen gheùt nhau?
2. Ñöùc Gieâsu ñeán traàn gian ñeå laøm gì? Baûn chaát cuûa cöùu chuoäc laø gì?
3. Ñöùc Gieâsu röûa chaân cho caùc moân ñeä, ñeå laøm göông cho caùc oâng röûa chaân laïi cho Ngaøi, hay ñeå caùc oâng röûa chaân cho nhau?
4. Giôùi raên môùi cuûa Ñöùc Gieâsu laø chuùng ta haõy yeâu nhau nhö Ngaøi ñaõ yeâu chuùng ta, hay chuùng ta haõy yeâu Thieân Chuùa nhö Ngaøi ñaõ yeâu Thieân Chuùa?

1. Ñöùc Gieâsu ñeán khoâi phuïc baûn chaát yeâu thöông cuûa con ngöôøi

«Thieân Chuùa laø Tình Yeâu» (1Ga 4,8.16). Thaùnh Gioan ñaõ ñònh nghóa Thieân Chuùa nhö vaäy. Ñieàu ñoù coù nghóa laø baûn chaát hay yeáu tính cuûa Thieân Chuùa laø Tình Yeâu. Thieân Chuùa coù nhieàu thuoäc tính khaùc nhau: toaøn tri, toaøn naêng, voâ bieân, hieän dieän khaép nôi, taïo taùc, yeâu thöông, coâng bình, thaùnh thieän, toát laønh, khoân ngoan, vinh hieån, v.v… Trong caùc thuoäc tính ñoù, chæ coù yeâu thöông môùi laø baûn chaát hay yeáu tính cuûa Thieân Chuùa maø thoâi.

Ñöùc Gieâsu cuõng laø Thieân Chuùa, laø hình aûnh trung thöïc nhaát cuûa Thieân Chuùa nôi con ngöôøi. Vì theá, Ngaøi cuõng laø Tình Yeâu. Baûn chaát – laø tình yeâu – cuûa Ngaøi khieán Ngaøi yeâu thöông ñeán taän cuøng, ñeán gioït maùu hay hôi thôû cuoái cuøng: «Ngöôøi vaãn yeâu thöông nhöõng keû thuoäc veà mình coøn ôû theá gian, vaø Ngöôøi yeâu thöông hoï ñeán cuøng» (Ga 13,1).

Theá coøn chuùng ta, chuùng ta cuõng ñöôïc Thieân Chuùa taïo döïng neân theo hình aûnh cuûa Ngaøi, vaø gioáng nhö Ngaøi (St 1,26.27; 5:1; 9.6). Nghóa laø tình yeâu chính laø baûn chaát nguyeân thuûy cuûa chuùng ta. Nhöng tieác thay, toäi nguyeân toå ñaõ laøm cho hình aûnh cuûa Ngaøi nôi chuùng ta bò meùo moù, sai leäch, khieán chuùng ta khoâng coøn gioáng nhö Ngaøi nöõa. Toäi loãi ñaõ laøm cho chuùng ta maát ñi baûn chaát yeâu thöông cuûa mình, ñeå trôû thaønh moät caùi gì ngöôïc laïi, laø ích kyû, chæ bieát nghó ñeán mình, laø haän thuø, ghen gheùt. Vaø söù maïng cuûa Ñöùc Gieâsu laø ñeán traàn gian ñeå tìm caùch khoâi phuïc laïi baûn chaát nguyeân thuûy cuûa chuùng ta, hay hình aûnh trung thöïc cuûa Thieân Chuùa nôi chuùng ta. Ñieàu naøy ñoøi hoûi söï noã löïc coäng taùc cuûa chính chuùng ta, ñaëc bieät trong vieäc soáng giôùi raên yeâu thöông cuûa Ngaøi.

2. Ñöùc Gieâsu, göông maãu yeâu thöông cho chuùng ta

Trong chöông trình cöùu chuoäc con ngöôøi – maø chuû yeáu laø khoâi phuïc laïi baûn chaát yeâu thöông cuûa hoï – toaøn boä cuoäc ñôøi Ñöùc Gieâsu ñaõ laøm roõ neùt vaø noåi baät leân baûn chaát yeâu thöông cuûa Thieân Chuùa. Vì theá, Ñöùc Gieâsu laø göông maãu yeâu thöông cuûa con ngöôøi. Con ngöôøi muoán khoâi phuïc laïi baûn chaát nguyeân thuûy laø yeâu thöông cuûa mình, thì chæ caàn baét chöôùc Ngaøi, nghóa laø yeâu thöông gioáng nhö Ngaøi: «Anh em haõy yeâu thöông nhau, nhö Thaày ñaõ yeâu thöông anh em» (Ga 13,34; 15,12). Vaø trong baøi Tin Möøng hoâm nay, Ñöùc Gieâsu nhaéc nhôû moïi ngöôøi haõy baét chöôùc göông yeâu thöông vaø phuïc vuï cuûa Ngaøi: «Thaày ñaõ neâu göông cho anh em, ñeå anh em cuõng laøm nhö Thaày ñaõ laøm cho anh em»; «Neáu Thaày laø Chuùa, laø Thaày, maø coøn röûa chaân cho anh em, thì anh em cuõng phaûi röûa chaân cho nhau».

3. Ngaøi laøm göông ñeå chuùng ta aùp duïng cho nhau, chöù khoâng phaûi ñeå chuùng ta aùp duïng laïi cho Ngaøi

Moät chi tieát raát quan troïng maø ít ngöôøi löu yù laø Ñöùc Gieâsu laøm maãu göông yeâu thöông khoâng phaûi ñeå chuùng ta baét chöôùc maø laøm laïi nhö vaäy cho Ngaøi, nhöng ñeå chuùng ta baét chöôùc maø laøm laïi nhö vaäy cho nhau. Ngaøi röûa chaân cho caùc moân ñeä khoâng phaûi ñeå hoï baét chöôùc maø röûa chaân laïi cho Ngaøi, nhöng laø ñeå hoï röûa chaân cho nhau. Ngaøi yeâu thöông chuùng ta, duø laø ñeán taän cuøng, thì ñieàu Ngaøi mong muoán khoâng phaûi laø chuùng ta ñaùp laïi tình yeâu cuûa Ngaøi cho baèng chuùng ta yeâu thöông nhau. Noùi theo ngoân ngöõ cuûa email, Ngaøi khoâng muoán chuùng ta «reply» (=hoài aâm) tình yeâu aáy laïi cho ngaøi, maø muoán chuùng ta «forward» (=chuyeån ñi) tình yeâu aáy ñeán vôùi nhieàu ngöôøi khaùc, töø chính ñòa chæ cuûa chuùng ta.

Vì khoâng löu yù chi tieát quan troïng aáy, neân coù nhöõng loái tu ñöùc trong Giaùo Hoäi quaù quan taâm tôùi vieäc ñaùp traû laïi tình yeâu cuûa Thieân Chuùa ñeán noãi coi nheï vieäc yeâu thöông nhau. Thieát töôûng loái tu ñöùc aáy, maëc duø raát ñuùng vaø raát toát, nhöng roõ raøng khoâng ñuùng vôùi yù Ñöùc Gieâsu ñöôïc bieåu loä qua nhöõng lôøi cuûa Ngaøi trong Tin Möøng. Raát tieác laø loái tu ñöùc aáy hieän nay vaãn laø thöù tu ñöùc chuû yeáu trong Giaùo Hoäi, noù ñaõ aên saâu vaøo naõo traïng Kitoâ höõu haøng maáy chuïc theá kyû qua. Ngöôøi ta coi vieäc yeâu Chuùa laø quan troïng hôn laø yeâu tha nhaân. Nhöng thieát töôûng yù cuûa Thieân Chuùa khoâng phaûi laø nhö theá, cho duø nhö theá cuõng vaãn laø ñieàu toát.

Thieân Chuùa khoâng caàn chuùng ta yeâu thöông, Ngaøi ñaõ quaù haïnh phuùc vaø quaù ñaày ñuû roài. Chæ coù tha nhaân beân caïnh chuùng ta – ñang quaèn quaïi vôùi nhöõng thieáu thoán vaø ñau khoå – môùi caàn chuùng ta yeâu thöông maø thoâi. Ñaïo laø phaûi «ñem choã dö buø choã thieáu» (Laõo Töû), sao chuùng ta laïi laáy choã thieáu buø choã dö? Ñieàu Thieân Chuùa mong muoán nhaát nôi con ngöôøi laø con ngöôøi ñöôïc haïnh phuùc, vì nhö quan nieäm cuûa thaùnh Ireâneâ thì vinh quang cuûa Thieân Chuùa chính laø haïnh phuùc cuûa con ngöôøi (x. Ireâneâ, Choáng laïc giaùo, 4,20.7). Maø con ngöôøi chæ coù theå haïnh phuùc khi hoï bieát yeâu thöông nhau, bieát hy sinh cho nhau. Vaø Ñöùc Gieâsu ñeán ñeå daïy cho con ngöôøi yeâu thöông nhau. Nay con ngöôøi laïi khoâng quan taâm tôùi chuyeän yeâu thöông nhau, tôùi vieäc hy sinh cho nhau, maø chæ quan taâm ñeán chuyeän yeâu Thieân Chuùa, chuyeän hy sinh cho Thieân Chuùa, thì khoâng bieát ñieàu ñoù coù hôïp vôùi yù Ngaøi chaêng?

Vì theá, chuùng ta caàn caån thaän xeùt laïi töøng chöõ, ñeå naém ñöôïc chuû yù cuûa Ñöùc Gieâsu, trong giôùi raên duy nhaát maø Ngaøi muoán truyeàn cho chuùng ta: «Thaày ban cho anh em moät ñieàu raên môùi laø anh em haõy yeâu thöông nhau; anh em haõy yeâu thöông nhau nhö Thaày ñaõ yeâu thöông anh em» (Ga 13,34; x. 15,12.17; 1Ga 3,23). Trong giôùi raên naøy, toâi khoâng heà thaáy Ngaøi baûo chuùng ta phaûi yeâu Ngaøi hay yeâu Thieân Chuùa. Thaùnh Gioan laäp luaän: «Neáu Thieân Chuùa ñaõ yeâu thöông chuùng ta nhö theá, thì… chuùng ta cuõng phaûi yeâu thöông nhau» (1Ga 4,11), chöù thaùnh nhaân khoâng noùi: «thì… chuùng ta phaûi yeâu laïi Ngaøi», maëc duø noùi nhö theá cuõng vaãn ñuùng.

Ñeå traán an nhöõng ngöôøi chuû tröông phaûi yeâu Thieân Chuùa hay yeâu Ngaøi tröôùc, Ñöùc Gieâsu noùi raát roõ raøng: «Neáu anh em yeâu meán Thaày, anh em seõ giöõ caùc ñieàu raên cuûa Thaày» (Ga 14,15; x. 14,21.23), maø «ñieàu raên cuûa Thaày laø: anh em haõy yeâu thöông nhau nhö Thaày ñaõ yeâu thöông anh em» (Ga 15,12). Toùm laïi laø «neáu anh em yeâu meán Thaày, thì anh em haõy yeâu thöông nhau». Ngaøi coøn ñoàng hoùa tha nhaân cuûa ta vôùi chính Ngaøi, ñeán noãi yeâu tha nhaân laø yeâu Ngaøi, khoâng yeâu tha nhaân laø khoâng yeâu Ngaøi, vaø nhöõng gì ta laøm hay khoâng laøm cho tha nhaân cuõng laø laøm hay khoâng laøm cho Ngaøi (x. Mt 25,40.45). Thaùnh Gioan coøn cho raèng tha nhaân thaáy ñöôïc maø ta khoâng yeâu, thì tình yeâu ñoái vôùi Thieân Chuùa cuûa ta chæ laø aûo töôûng hay giaû doái (1Ga 4,20).

Vì theá, thaùnh Phaoloâ toùm toaøn boä luaät cuûa Ñöùc Gieâsu chæ vaøo moät ñieàu duy nhaát: «Ai yeâu ngöôøi, thì ñaõ chu toaøn Leà Luaät cuûa Ñöùc Kitoâ» (Rm 13,8; Gl 6,2; x. 18,10); Thaùnh Giacoâbeâ thì cho ñöùc baùc aùi laø luaät cao nhaát cuûa Kinh Thaùnh: «Luaät Kinh Thaùnh ñöôïc ñöa leân haøng ñaàu laø Ngöôi phaûi yeâu ngöôøi thaân caän nhö chính mình» (Gc 2,8). Hai vò thaùnh naøy khoâng heà ñöa vieäc yeâu meán Thieân Chuùa vaøo trong luaät môùi cuûa Ñöùc Kitoâ, vì khi yeâu ngöôøi thì ñaõ bao haøm vieäc yeâu Thieân Chuùa trong ñoù roài.

4. Vì yeâu thöông, Ngaøi ñaõ trôû neân «cuûa aên» cho chuùng ta. Ngaøi muoán chuùng ta cuõng haõy trôû neân «cuûa aên» cho nhau

Ñöùc Gieâsu yeâu chuùng ta ñeán noãi khoâng chæ ñau khoå vaø cheát cho chuùng ta, maø coøn muoán trôû neân «cuûa aên» ñeå nuoâi döôõng vaø ôû laïi vôùi chuùng ta. Vì theá, Ngaøi ñaõ laäp bí tích Thaùnh Theå. Vaäy Ngaøi muoán chuùng ta laøm gì ñeå ñaùp laïi tình yeâu voâ bôø beán aáy? Chaéc chaén Ngaøi cuõng muoán chuùng ta yeâu laïi Ngaøi nhö Ngaøi ñaõ yeâu chuùng ta, nhöng Ngaøi muoán ñieàu ñoù moät, thì Ngaøi muoán ñieàu sau ñaây gaáp möôøi, thaäm chí gaáp traêm laàn. Ñoù laø chuùng ta cuõng haõy trôû neân «cuûa aên» cho nhau, vaø ôû laïi beân nhau ñeå cuøng chia seû vôùi nhau nieàm vui cuõng nhö noãi buoàn, nhaát laø nhöõng khi coù ai gaëp ñau khoå.

Trôû neân «cuûa aên» cho nhau, laø chaáp nhaän hy sinh cho nhau, ñau khoå cho nhau, saün saøng chòu thieät thoøi maát maùt vì nhau, vì ích lôïi cuûa nhau. Khoâng coù phöông tieän naøo toát hôn, höõu hieäu hôn ñeå bieåu loä tình yeâu ñoái vôùi nhau moät caùch roõ reät vaø chaéc chaén cho baèng chaáp nhaän ñau khoå hoaëc cheát thay cho nhau, hy sinh chòu thieät thoøi vì nhau. Ñoù laø moät giaù trò tích cöïc cuûa ñau khoå vaø söï cheát maø Ñöùc Gieâsu ñaõ taän duïng ñeå bieåu loä tình yeâu cuûa Ngaøi ñoái vôùi chuùng ta. Ngaøi cuõng muoán chuùng ta duøng caùch aáy ñeå bieåu loä tình yeâu ñoái vôùi nhau. Caùch aáy chính laø trôû neân «cuûa aên» cho nhau.

CAÀU NGUYEÄN

Laïy Cha, Ñöùc Gieâsu ñaõ queân mình ñi, vaø queân caû Cha ñi khi choïn ñoái töôïng yeâu thöông cho chuùng con trong giôùi raên cuûa Ngaøi. Ngaøi muoán chuùng con phaûi yeâu thöông nhau, phaûi daønh tình yeâu cho nhau hôn laø yeâu thöông Cha vaø yeâu thöông Ngaøi. Vaø neáu coù ai yeâu thöông Cha hoaëc yeâu thöông Ngaøi, thì Ngaøi muoán ngöôøi aáy phaûi theå hieän tình yeâu aáy baèng caùch yeâu thöông nhöõng ngöôøi thaân yeâu cuûa mình, nhöõng ngöôøi ñang soáng chung quanh mình. YÙ cuûa Ngaøi roõ raøng laø nhö vaäy. Xin cho con hieåu roõ vaø tuaân theo yù Ngaøi.

JK