CHUÙA NHAÄT 2 MUØA CHAY
DUNG MAÏO ÑOÅI KHAÙC

Lobsang Rampa laø moät thieàn sö Taây taïng noåi tieáng treân theá giôùi vôùi taùc phaåm "Con maét thöù ba" (Le troisieøme oeil. Collection "J’ai lu". Vieän Vaên hoùa Ngheä thuaät VN ñaõ dòch noù thaønh "Caùc laït ma hoùa thaân"). ÔÛ trang 51-52 (baûn vieät ngöõ), taùc giaû vieát raèng: "Theo khoa hoïc Huyeàn moân, theå xaùc con ngöôøi chæ laø moät lôùp voû, moät aùo khoaùc beân ngoaøi cuûa moät linh hoàn hay "Chaân Ngaõ"... Quanh con ngöôøi coù moät vaàng haøo quang thoâ thieån phaûn aûnh nguoàn sinh löïc beân trong. Moät ngöôøi thaùnh thieän hay khoûe maïnh thì haøo quang saùng roõ, vöôn ra caùch theå xaùc vaøi phaân. Moät ngöôøi toäi loãi hay yeáu ñuoái thì haøo quang môø toái, thu saùt vaøo theå xaùc. Khai môû Thaàn Nhaõn ñeå quan saùt vaàng haøo quang naøy, ta coù theå bieát ñöôïc chaân töôùng moïi ngöôøi moïi vaät hay tình traïng söùc khoûe cuûa moät ngöôøi ñeå chöõa beänh... Ñuùng kyø sinh nhaät thöù 9 cuûa toâi, toâi ñöôïc ñöa vaøo moät caên phoøng ñaëc bieät. Boán vò Laït Ma Tröôûng Laõo trong ñoù coù sö phuï toâi cuõng ñeán ñoù truyeàn daïy cho toâi nhöõng pheùp bí truyeàn ñeå khai môû Thaàn Nhaõn... Sau chín thaùng coâng phu luyeän taäp, toâi ñaõ thaønh coâng... Laàn ñaàu tieân toâi môû maét ra quan saùt chung quanh, moät kinh nghieäm laï luøng xaûy ra khieán toâi xuùc ñoäng. Toâi thaáy caû boán vò Laït Ma Tröôûng Laõo ñeàu ñöôïc bao phuû quanh mình bôûi moät haøo quang choùi loïi nhö aùnh löûa. Veà sau toâi hieåu raèng caùc vò Tröôûng Laõo ñaõ coù moät ñôøi soáng raát tinh khieát môùi coù ñöôïc haøo quang nhö vaäy. Khi toâi khai môû Thaàn Nhaõn, toâi phaùt hieän nhöõng rung ñoäng khaùc nöõa, xuaát phaùt töø caùi trung taâm haøo quang ñoù. Nhôø ñoù toâi coù theå ñoaùn bieát tình traïng söùc khoûe cuûa moät ngöôøi ra sao. Cuõng nhö theá, baèng caùch xem söï thay ñoåi maøu saéc cuûa haøo quang, toâi coù theå ñoaùn bieát keû ñoù noùi thaät hay noùi doái"...

Khoâng bieát trong caâu chuyeän Bieán hình (hay Hieån dung) hoâm nay, ba toâng ñoà thaân tín coù ñöôïc Ñöùc Gieâsu baát ngôø ban cho Thaàn Nhaõn nhö vò thieàn sö Taây taïng treân kia chaêng. Nhöng daãu coù hay khoâng, thì cuoäc Hieån dung cuûa Ñöùc Gieâsu (vaø chöùng töø cuûa Lobsang Rampa) tieát loä cho chuùng ta hai chaân lyù. Moät laø veà Ñöùc Gieâsu, hai laø veà chính chuùng ta.

1. Dung maïo cuûa Ñöùc Gieâsu

Tröôùc heát, coù leõ ta deã bò caùm doã nghó raèng trong ñeâm Bieán hình nhö Luca keå, thaàn tính cuûa Ñöùc Gieâsu ñaõ ñoät ngoät laøm vôõ tung caùc daùng veû phaøm nhaân cuûa Ngöôøi. Nhöng nhö ñaõ ñöôïc maïc khaûi cho ta, maàu nhieäm thaàn tính-nhaân tính cuûa Ngöôøi khoâng phaûi laø vieäc ñaët caän keà moät caùi beân trong vaø moät caùi beân ngoaøi, moät nhöïa soáng soâi traøo vaø moät caùi voû bình dò, song laø moät söï töông nhaäp troïn veïn giöõa hai. AÙnh choùi cuûa Ñöùc Gieâsu hieån dung laø moät söï maïc khaûi vinh quang Thieân Chuùa, vinh quang laøm saùng toûa moät con ngöôøi. Cuoäc Hieån dung laø leã möøng caùc khaû naêng cuûa con ngöôøi ñöôïc ñaåy tôùi cöïc ñoä, leã möøng cuoäc thaàn hoùa chuùng ta.

Taùc giaû Tin Möøng choàng chaát nhöõng neùt huy hoaøng: y phuïc traéng tinh choùi loøa, Moâseâ vaø EÂlia raïng ngôøi vinh hieån, vaø cuoái cuøng laø vinh quang cuûa Ñöùc Gieâsu. Nhöng lôøi ghi nhaän ñaùng kinh ngaïc thaùn phuïc nhaát, duø vaãn raát kín ñaùo, ñoù laø kyû nieäm maø ba moân ñeä ñaõ giöõ veà khuoân maët Ñöùc Gieâsu: "Ñang luùc Ngöôøi caàu nguyeän, dung maïo Ngöôøi boãng ñoåi khaùc". ÔÛ ñaây, taùc giaû Hugues Cousin giaûi thích: "Maëc laáy vinh quang coù nghóa laø tham döï vaøo aùnh saùng huy hoaøng cuûa Thieân Chuùa haèng soáng, ñöôïc naâng leân ñòa vò sieâu toân; y phuïc traéng tinh nhö aùnh chôùp coù nghóa laø Ñöùc Gieâsu ñaõ tieán vaøo khung caûnh thieân ñaøng. Nhö theá, Ñöùc Gieâsu nhö taïm thôøi maëc tröôùc nguoàn vinh quang phuïc sinh maø Ngöôøi seõ ñöôïc thöøa höôûng sau khi soáng laïi. Tuy nhieân Luca nghó raèng coù leõ nguoàn vinh quang naøy ñaõ tieàm aån trong Ñöùc Gieâsu töø tröôùc Phuïc sinh vaø do keát quaû cuûa vieäc caàu nguyeän, Ñöùc Gieâsu khoâng theå ngaên chaän luoàng vinh quang aáy chieáu toûa ra töø thaân theå Ngöôøi"

Chuùng ta nhö vaäy trôû thaønh nhöõng ngöôøi chöùng kieán caùi khoân taû, cuûa thôøi gian vôõ tung vaø cuûa khoâng gian môû roäng. Quaù khöù toân giaùo ñoà soä coù ñoù vôùi Moâseâ vaø EÂlia; töông lai môû ra vôùi vieäc ñaøm thoaïi veà "cuoäc xuaát haønh" cuûa Ñöùc Gieâsu, nghóa laø cuoäc töû naïn, phuïc sinh vaø thaêng thieân cuûa Ngöôøi. Nhöng ñaëc bieät chính vónh cöûu ñaõ heù môû cho hieän taïi roài. Vieäc dieän ñoái dieän thöôøng xuyeân vaø bí aån cuûa Ñöùc Gieâsu vôùi Cha Ngöôøi ñöôïc tieát loä cho chuùng ta trong choác laùt. Ñang khi caàu nguyeän, khuoân maët Ñöùc Gieâsu ñoåi khaùc vaø gioïng noùi cuûa Chuùa Cha môøi chuùng ta chieâm ngöôõng: "Ñaây laø Con Ta, ngöôøi ñaõ ñöôïc Ta tuyeån choïn, haõy vaâng nghe lôøi Ngöôøi!"

Dó nhieân, chuùng ta khoâng ñöôïc chieâm ngöôõng Ñöùc Gieâsu nhö caùc toâng ñoà, tuy nhieân chuùng ta coù ñöùc tin ñöôïc Tin Möøng soi saùng. Hoâm nay, dung maïo "ñoåi khaùc" cuûa Ngöôøi, dung maïo vinh quang cuûa Ngöôøi, phaûi giuùp chuùng ta nhôù laïi caùc khuoân maët khaùc cuûa Ngöôøi: Ngoâi Lôøi, baùc thôï moäc Nadareùt, baäc thaày khoân ngoan, keû bò ñoùng ñinh, con ngöôøi soáng laïi, vua vinh hieån beân höõu Chuùa Cha vaø Ñaáng quyeàn naêng seõ taùi laâm ngaøy taän theá.

Treân moïi khuoân maët aáy (maàu nhieäm Ñöùc Gieâsu Kitoâ phong phuù bieát bao!), cuoäc Hieån dung daïy chuùng ta nhìn hai caëp thöïc taïi lieân keát vôùi nhau: thaàn tính-nhaân tính vaø haï mình-vinh hieån. Khi noùi ñeán moät maàu nhieäm ñeâm toái ("Hoï nguû meâ meät") vaø khi nhaéc ñeán "nhöõng gì saép hoaøn thaønh taïi Gieârusalem" (cuoäc Khoå naïn nhöng cuõng laø cuoäc Phuïc sinh), Luca laøm noåi roõ maët toái vaø maët saùng cuûa cuoäc soáng maø Cha cuûa Ñöùc Gieâsu vaø nhaân loaïi ñaõ taïo cho Ngöôøi. Tuy nhieân, maët toái chæ laø taïm thôøi, laø ñieàu kieän cho söï phaùt huy maët saùng trong ngaøy Phuïc Sinh. Muoán bieán hình (transfigureù) trong vinh quang, Ñöùc Gieâsu caàn phaûi bieán daïng (deùfigureù) trong ñau khoå tröôùc ñaõ.

2. Dung maïo cuûa chuùng ta

Tieáp ñeán laø maàu nhieäm chuùng ta: "Chuùng ta phaûn chieáu vinh quang cuûa Chuùa, thaùnh Phaoloâ noùi, nhö vaäy, chuùng ta ñöôïc bieán ñoåi neân gioáng cuõng moät hình aûnh ñoù, ngaøy caøng trôû neân röïc rôõ hôn" (2Cr 3,18).

Phaûi chaêng ñoù laø moät lyù töôûng hôn laø moät thöïc taïi? Ñuùng, nhöng ôû ñaây coù leõ chuùng ta cuõng thieáu yù chí chieâm nieäm. Cho daãu deø seûn treân ñieåm naøy, caùc phöông tieän truyeàn thoâng vaãn noùi vôùi chuùng ta veà nhieàu keû bieán hình vaø ñoâi khi trình baøy khuoân maët hoï cho chuùng ta thaáy. Caâu chuyeän cuûa thieàn sö Lobsang Rampa ôû ñaàu baøi laø moät ví duï. Chung quanh chuùng ta, chuùng ta chaúng bao giôø thaáy nhieàu khuoân maët böøng saùng sao? Nhö khuoân maët cuûa Meï Teâreâxa thaønh Calcutta, khuoân maët cuûa Ñöùc Gioan-Phaoloâ II chaúng haïn!

Maø thaäm chí treân nhieàu khuoân maët bò haønh haï hay bò giaèn vaët, chuùng ta vaãn coù theå khaùm phaù, giöõa hai ñau khoå, "moät dung maïo hoaøn toaøn khaùc": thaùnh Maximilien Kolbe, thaùnh nöõ Teâreâxa Haøi Ñoàng maø voâ soá hình aûnh ñaõ ñöôïc Chuùa quan phoøng trao laïi cho theá kyû naøy. Ñoâi luùc, ngay sau hôi thôû cuoái cuøng, söï toûa saùng bieát bao! Treân khuoân maët cuûa moät ngöôøi baïn, cheát raát treû vì ung thö, moät linh muïc noï ñaõ thaáy vinh quang qua thaäp giaù. Trong cuoán "Cha Ña-mieâng, Toâng ñoà ngöôøi huûi" (Tuû saùch Ra khôi 1956), trang 118 ñaõ coù vieát raèng: "Saùng thöù hai, 15/4/1889, cha Ña-mieâng ñaõ taét thôû trong caùnh tay thaày Giaéc moät caùch deã daøng nhö ngöôøi nguû. Ngaøi ñaõ soáng ñöôïc 50 tuoåi. Moät phuùt sau, bao nhieâu veát phong huûi ôû maët Ngaøi ñeàu bieán maát, Ñoù phaûi chaêng laø trieäu baùo Cha ñaõ ñöôïc vinh hieån. Khoâng coøn bò moät chuyeän gì môø aùm, teân tuoåi "ngöôøi huûi tình nguyeän" saép söûa chieáu giaõi ra treân theá giôùi nhö "moät aùnh saùng tinh roøng".