Nghe :
· Xh 3,1-8a.13-15 : (Thieân Chuùa
goïi oâng Moâ-seâ töø buïi caây boác chaùy vaø cho bieát teân cuûa Ngaøi).
· 1 Cr 10,1-6.10-12 : «Ai töôûng mình ñang ñöùng vöõng, thì haõy coi
chöøng keûo ngaõ».
· TIN MÖØNG : Lc 13,1-9
Neáu khoâng saùm hoái thì seõ cheát heát
Khi aáy, coù maáy ngöôøi ñeán keå laïi cho Ñöùc Gieâsu nghe chuyeän nhöõng ngöôøi Ga-li-leâ bò toång traán Phi-la-toâ gieát, khieán maùu ñoå ra hoøa laãn vôùi maùu teá vaät hoï ñang daâng. Ñöùc Gieâsu ñaùp laïi raèng: «Caùc oâng töôûng maáy ngöôøi Ga-li-leâ naøy phaûi chòu soá phaän ñoù vì hoï toäi loãi hôn moïi ngöôøi Ga-li-leâ khaùc sao? Toâi noùi cho caùc oâng bieát: khoâng phaûi theá ñaâu; nhöng neáu caùc oâng khoâng saùm hoái, thì caùc oâng cuõng seõ cheát heát nhö vaäy. Cuõng nhö möôøi taùm ngöôøi kia bò thaùc Xi-loâ-aùc ñoå xuoáng ñeø cheát, caùc oâng töôûng hoï laø nhöõng ngöôøi maéc toäi naëng hôn taát caû moïi ngöôøi ôû thaønh Gieâ-ru-sa-lem sao? Toâi noùi cho caùc oâng bieát: khoâng phaûi theá ñaâu; nhöng neáu caùc oâng khoâng chòu saùm hoái, thì caùc oâng cuõng seõ cheát heát y nhö vaäy».
Duï ngoân caây vaû khoâng ra traùi
Roài Ñöùc Gieâsu keå duï ngoân naøy: «Ngöôøi kia coù moät caây vaû troàng trong vöôøn nho mình. Baùc ta ra caây tìm traùi maø khoâng thaáy, neân baûo ngöôøi laøm vöôøn: ‘Anh coi, ñaõ ba naêm nay toâi ra caây vaû naøy tìm traùi, maø khoâng thaáy. Vaäy anh chaët noù ñi, ñeå laøm gì cho haïi ñaát?’. Nhöng ngöôøi laøm vöôøn ñaùp: ‘Thöa oâng, xin cöù ñeå noù laïi naêm nay nöõa, toâi seõ vun sôùi chung quanh, vaø boùn phaân cho noù. May ra sang naêm noù coù traùi, neáu khoâng thì oâng seõ chaët noù ñi’».
Ngaãm :
Caâu hoûi gôïi yù :
1. Ta nghó gì veà nhöõng ngöôøi
thình lình bò tai naïn, veà nhöõng ngöôøi xaáu soá hôn ta, coù phaûi hoï
bò Chuùa phaït vì toäi loãi cuûa hoï khoâng?
2. Thieân Chuùa coù haøi loøng khi ta nhaän ra raèng mình ñaïo ñöùc hay
thaùnh thieän hôn ngöôøi khoâng? Taïi sao?
Suy tö gôïi yù :
1. Khi thaáy ai bò tai naïn, ñöøng voäi nghó hoï bò Chuùa phaït
Ngaøy xöa, khi thaáy moät ngöôøi naøo bò tai naïn khuûng khieáp, ngöôøi Do Thaùi thôøi aáy thöôøng nghó raèng vì ngöôøi aáy toäi loãi, neân bò Chuùa phaït. Nhaân xaûy ra moät vuï coù nhieàu ngöôøi bò thaûm saùt, Ñöùc Gieâ-su ñaõ chænh laïi quan nieäm aáy. Theo Ngaøi, taát caû moïi ngöôøi ñeàu laø ngöôøi toäi loãi tröôùc maët Thieân Chuùa, ñeàu caàn phaûi nhìn ra toäi loãi cuûa mình vaø saùm hoái. Thaùnh Kinh coù lôøi cheùp: «Khoâng ai laø ngöôøi coâng chính, daãu moät ngöôøi cuõng khoâng; chaúng ai coù löông tri, chaúng ai tìm kieám Thieân Chuùa» (Cv 3,10-11; xem Tv 14,1-3). Vì theá, tröôùc Thieân Chuùa, ñöøng ai töï haøo mình coâng chính hôn ngöôøi khaùc. Thieân Chuùa raát gheùt söï töï haøo naøy (xem Lc 18,9-17). Ñoàng thôøi khoâng neân phaùn ñoaùn veà giaù trò ñaïo ñöùc cuûa ngöôøi khaùc, nhaát laø khoâng bao giôø neân keát aùn ngöôøi khaùc, vì chæ moät mình Thieân Chuùa môùi coù khaû naêng xeùt ñoaùn chính xaùc vaø ñöôïc quyeàn keát aùn maø thoâi. «Ñöøng xeùt ñoaùn ñeå khoûi bò keát aùn» (Mt 7,1).
Toát nhaát, khi thaáy ai bò tai naïn, ta khoâng neân cho raèng ngöôøi ñoù toäi loãi, ñaùng bò Chuùa phaït. Bieát bao ngöôøi hieàn laønh, thaùnh thieän bò Chuùa thöû thaùch vaø thaùnh hoùa baèng nghòch caûnh, baèng nhöõng tai öông doàn daäp. Thaùnh vònh noùi: «Ngöôøi hieàn ñöùc gaëp nhieàu böôùc gian truaân». Caùc Ki-toâ höõu thôøi sô khai, caùc thaùnh töû ñaïo… thöôøng laø nhöõng ngöôøi hieàn ñöùc nhöng cuoäc ñôøi cuûa hoï nhieàu khi gaëp toaøn nghòch caûnh, vaø coù khi phaûi cheát moät caùch thaûm thieát, chaúng haïn raát nhieàu Ki-toâ höõu bò Neâ-roâ cho sö töû xeù xaùc vaø bò thieâu soáng taäp theå. Chính thaùnh Teâ-reâ-xa A-vi-la cuõng gaëp raát nhieàu thöû thaùch, ñeán noãi ngaøi phaûi than vôùi Chuùa: «Baây giôø con môùi hieåu taïi sao Chuùa laïi quaù ít baïn nhö theá, vì Chuùa thöôøng ñoái xöû vôùi baïn thaân thieát cuûa Chuùa nhö theá naøy ñaây!». Thaät vaäy, Chuùa thöông ai nhieàu thì thöôøng thöû thaùch ngöôøi ñoù nhieàu baèng ñau khoå, vì ñau khoå coù khaû naêng thaùnh hoùa raát cao. Do ñoù, khoâng theå cöù thaáy ai laâm hoaïn naïn laø ta nghó hoï vì toäi loãi neân bò Chuùa phaït.
2. Haõy nhaän ra loãi cuûa mình, ñöøng töï haøo raèng mình ñaïo ñöùc
Thieân Chuùa muoán chuùng ta töï xeùt loãi vaø nhaän ra loãi cuûa baûn thaân mình hôn laø xeùt loãi vaø thaáy loãi cuûa ngöôøi khaùc. Thaáy loãi cuûa ngöôøi khaùc maø khoâng thaáy loãi mình chæ khieán ta phaùt sinh loøng kieâu ngaïo, töï maõn, khinh ngöôøi. Coøn nhaän ra toäi loãi hay yeáu ñuoái cuûa mình, seõ giuùp ta khieâm nhöôøng, nhaát laø caûm thoâng ñöôïc nhöõng yeáu ñuoái vaø toäi loãi cuûa ngöôøi khaùc. Neáu vì nhöõng yeáu ñuoái hay vì moät soá toäi loãi ta ñaõ phaïm maø ta trôû neân khieâm nhöôøng vaø thoâng caûm vôùi ngöôøi khaùc hôn, thì nhöõng yeáu ñuoái hay toäi loãi aáy ñuùng laø nhöõng toäi loãi hoàng phuùc. Vì Thieân Chuùa ñaùnh giaù moät ngöôøi toäi loãi maø khieâm nhöôïng coøn cao hôn moät keû thaùnh thieän maø kieâu ngaïo. Haïng tröôùc coù theå leân thieân ñaøng, coøn haïng sau thì khoâng bao giôø. Lu-xi-phe ban ñaàu chaéc haún thaùnh thieän hôn baát kyø ai trong chuùng ta, nhöng söï thaùnh thieän aáy trôû thaønh voâ giaù trò khi ñi ñoâi vôùi tính kieâu ngaïo vaø loøng töï haøo. Tính kieâu ngaïo phaù huûy taát caû moïi nhaân ñöùc, moïi vieäc laønh. Minh hoïa sau ñaây noùi leân ñieàu aáy:
Moät ngöôøi noåi tieáng ñaïo ñöùc, saùng naøo cuõng daäy ñi leã vaø laøm raát nhieàu vieäc phuùc ñöùc khaùc, chæ coù ñieàu ñaùng tieác laø oâng ta töï haøo raèng mình ñaïo ñöùc hôn ngöôøi vì ñaõ laøm ñöôïc nhöõng vieäc toát laønh aáy. Moät hoâm, oâng bò beänh, vaø döï ñònh saùng hoâm sau seõ khoâng ñi leã. Nhöng saùng hoâm sau, coù ngöôøi laï maët ñeán taän giöôøng ñaùnh thöùc oâng daäy, baûo oâng mau daäy ñi leã. OÂng hoûi thì ngöôøi aáy töï nhaän mình laø ma quæ. OÂng hoûi taïi sao quæ laïi khuyeán khích oâng ñi leã thay vì theo leõ thöôøng laø ngaên caûn oâng. Quæ cho oâng bieát laø caùm doã oâng ñi leã thì coù lôïi cho hoûa nguïc hôn, vaø thieät haïi cho phaàn roãi cuûa oâng hôn. Vì caøng ñi leã nhieàu thì oâng caøng töï haøo mình ñaïo ñöùc hôn ngöôøi, vaø ñieàu aáy laøm cho oâng bôùt ñeïp loøng Chuùa hôn, thaäm chí coù theå laøm oâng trôû thaønh ñaïo ñöùc giaû, laøm gì cuõng laø ñeå ngöôøi khaùc ca tuïng, neå phuïc. Ñoù laø ñieàu Chuùa raát gheùt.
Caâu chuyeän treân minh hoïa moät söï thaät, ñöôïc Ñöùc Gieâ-su noùi ñeán trong duï ngoân ngöôøi thu thueá vaø ngöôøi Pharisieâu leân ñeàn thôø caàu nguyeän (xem Lc 18,9-17). Ngöôøi thu thueá tuy toäi loãi nhöng khieâm nhöôøng thì laøm Chuùa haøi loøng hôn ngöôøi Pharisieâu tuy ñaïo ñöùc nhöng laïi töï kieâu.
3. Tinh thaàn khieâm nhöôøng, saùm hoái
Qua baøi Tin Möøng naøy, ta thaáy Ñöùc Gieâ-su muoán ta coù taâm tình saùm hoái thöôøng xuyeân, nghóa laø luoân khieâm nhöôøng, yù thöùc ñöôïc tình traïng yeáu ñuoái, moûng doøn, vaø toäi loãi cuûa mình tröôùc maët Thieân Chuùa, ñeå caøng ngaøy caøng coá gaéng soáng toát ñeïp hôn, maø vaãn luoân khieâm nhöôïng, khoâng töï cho mình laø hôn ai.
Thaät vaäy, trong cuoäc ñôøi ta, luùc naøo ta cuõng bò vöôùng vaøo moät soá khuyeát ñieåm naøo ñoù, khieán ta khoâng bao giôø coù theå töï haøo mình hoaøn toaøn voâ toäi hay hoaøn haûo, khieán ta luoân luoân coù lyù do ñeå khieâm nhöôøng, ñeå saùm hoái tröôùc maët Chuùa, ñeå quyeát taâm trôû neân hoaøn haûo hôn. Söï thaùnh thieän cuûa ta khoâng heä taïi tình traïng toaøn haûo cho baèng tình traïng luoân luoân höôùng veà söï hoaøn haûo ñoù, trong nhaän thöùc raèng mình coøn khieám khuyeát ñeå roài coá gaéng hoaøn haûo hôn nöõa.
Neáu ta thaät söï soáng lyù töôûng «neân hoaøn haûo nhö Cha treân trôøi laø Ñaáng hoaøn haûo» (Mt 5,48), ta seõ caûm thaáy mình luoân luoân coù lyù do ñeå saùm hoái, vì thaáy mình coøn xa möùc ñoù laém, vì thaáy mình coøn vöôùng nhieàu khuyeát ñieåm, toäi loãi, vaø coøn phaûi söûa sai nhieàu chuyeän. Chính khi ta coù taâm tình khieâm nhöôøng saùm hoái nhö theá, khoâng daùm nghó raèng mình laø thaùnh thieän, thì Cha treân trôøi laïi ñaùnh giaù söï thaùnh thieän cuûa ta raát cao. Ngöôïc laïi, chính khi ta töï haøo mình laø thaùnh thieän vaø caûm thaáy khoâng caàn phaûi saùm hoái veà ñieàu gì, thì Ngaøi laïi ñaùnh giaù söï thaùnh thieän cuûa ta raát thaáp. Maø chæ coù söï ñaùnh giaù cuûa Ngaøi môùi chaân thöïc vaø coù giaù trò.
Thoâng thöôøng, khi nghó tôùi saùm hoái, chuùng ta chæ nghó tôùi nhöõng haønh vi sai traùi, nhöõng toäi loãi ta ñaõ phaïm, vaø nhieàu ngöôøi trong chuùng ta caûm thaáy nghó hoaøi maø khoâng thaáy mình coù loãi gì, nghóa laø thaáy mình voâ toäi, hoaëc chæ thaáy mình coù moät vaøi khieám khuyeát nho nhoû. Vì theá, ta caûm thaáy khoâng coù nhu caàu phaûi saùm hoái, thaäm chí coøn nghó raèng mình ñaõ thaùnh thieän laém roài, hoaëc khoâng maáy ai soáng toát laønh ñöôïc nhö mình. Nhöng neáu ta xeùt veà nhöõng toäi do thieáu soùt, nghóa laø veà nhöõng vieäc maø ñaùng leõ ta phaûi laøm nhöng ta ñaõ khoâng laøm, thì ngöôøi laønh thaùnh tôùi ñaâu cuõng khoù traùnh khoûi toäi, nhaát laø veà ñöùc baùc aùi, laø nhaân ñöùc bò Chuùa xeùt tôùi nhieàu nhaát trong ngaøy phaùn xeùt.
Khi ta töï nhaän ra mình coøn nhieàu thieáu soùt, ta seõ thaáy mình luoân luoân caàn phaûi coá gaéng hôn nöõa ñeå tieán tôùi, nhôø ñoù ta seõ tieán maõi. Neáu ta töï cho mình laø coâng chính, thì ñoù laø moät aûo töôûng khieán ta töï maõn vaø ñöùng laïi, khoâng tieán tôùi nöõa. Chính söï töï haøo töï maõn aáy laøm ta khoâng ñeà phoøng nhöõng caùm doã, vì theá, ta coù theå sa ngaõ baát cöù luùc naøo. Vì trong thöïc teá, ta yeáu ñuoái hôn ta töôûng raát nhieàu, söï thaùnh thieän cuûa ta moûng doøn vaø bò leä thuoäc vaøo nhieàu ñieàu kieän thuaän lôïi ta ñang coù. Nhöõng ñieàu kieän ñoù bò maát, coù theå ta seõ rôi vaøo toäi loãi ngay. Vì theá, baøi ñoïc hai ñaõ caûnh baùo ta: «Ai töôûng mình ñang ñöùng vöõng, thì haõy coi chöøng keûo ngaõ». Kinh nghieäm cho chuùng ta thaáy: coù nhieàu ngöôøi ñaõ töøng noåi tieáng ñaïo ñöùc hôn ta, theá maø nay ñaõ sa ngaõ, bò thieân haï lieät vaøo haïng ngöôøi khoâng toát.
Nguyeän :
Laïy Chuùa, xin cho con luoân luoân nhaän ra söï yeáu ñuoái vaø baát toaøn cuûa con, ñoàng thôøi nhaän ra möùc ñoä thaùnh thieän hay ñaïo ñöùc maø con ñang coù ñöôïc chuû yeáu laø moät hoàng aân Chuùa ban hôn laø do con laøm neân. Xin cho con moät tinh thaàn saùm hoái, luoân luoân nhaän ra nhöõng thieáu soùt cuûa mình ñeå coá gaéng hoaøn thieän nhieàu hôn nöõa. Ñöøng bao giôø ñeå con töï haøo veà möùc ñoä hoaøn thieän cuûa mình. Amen.