Chuùa Nhaät I muøa Voïng
"Chuùng con haõy tænh thöùc vaø caàu nguyeän... ñeå ñöùng vöõng tröôùc maët Con Ngöôøi" (Lc. 21:36)

Trong moät lôùp Thaàn Hoïc taïi LaSalle University - Philadephia, giaûng vieân Bernard khôûi ñaàu khoùa hoïc nhö sau :

Giaûng vieân böôùc ñöùng treân baøn giaùo sö, vöôn vai leân nhö muoán chaïm thaáu trôøi cao, ñoâi maét nhìn xuoáng vôùi ñieäu boä vöøa uy quyeàn vöøa thöông yeâu... khoaûng nöûa phuùt, khoâng noùi lôøi naøo.
Giaûng vieân Bernard böôùc xuoáng theàm, ngoài beät xuoáng saøn nhö theå muoán luùn xuoáng caøng saâu caøng toát, ñoâi maét ngöôùc nhìn trôøi vôùi ñieäu boä vöøa  chaêm chuù vöøa khaån khoaûn chôø mong... khoaûng nöûa phuùt, khoâng noùi lôøi naøo.

Nhöõng caëp maét cuûa hoïc vieân - treân döôùi 20 ngöôøi, ñaêm chieâu theo doõi cöû ñieäu cuûa giaûng vieân, moãi ngöôøi theo luoàng tö töôûng cuûa mình. Rieâng toâi, toâi chôït nhôù ñeán töïa ñeà moät cuoán saùch cuûa Albert Camus : "L'homme, cet inconnu" - xin taïm dòch "Con ngöôøi, moät bí aån".

- Chaéc anh chò em, tieáng noùi cuûa giaûng vieân caét moïi luoàng suy tö, chaéc anh chò em ñoaùn ñöôïc phaàn naøo ñieàu toâi muoán trình baøy qua hai cöû ñoäng xem ra traùi ngöôïc nhau! Thaät ra, ñoù laø hai luoàng tö töôûng - cöù cho laø... thaàn hoïc.

Moät laø : theo quan ñieåm cuûa nhaø thaàn hoïc Carl Rahner = moïi söï maëc khaûi ñeàu töø treân xuoáng = from above!
Hai laø : theo quan ñieåm cuûa nhaø thaàn hoïc Schillebeck = moïi söï maëc khaûi ñeàu töø döôùi leân = from below!

Vaán ñeà khoâng phaûi "ai ñuùng ai sai", maø vaán ñeà laø, töïu trung, caû hai quan ñieåm ñeàu quy höôùng veà moät ñieåm chung : tìm hieåu veà con ngöôøi, veà thaân phaän laøm ngöôøi, veà nhöõng khaéc khoaûi maø ñaõ töø ngaøn xöa con ngöôøi voán tìm moät giaûi ñaùp cho chính mình = nguoàn goác phaùt sinh ra con ngöôøi, muïc ñích cöùu caùnh cuûa con ngöôøi = vaø töø ñoù nhöõng heä luaän taát nhieân ñöôïc ñaët ra : caùi goïi laø xaõ hoäi loaøi ngöôøi, caùi goïi laø toân giaùo, vaân vaân vaø vaân vaân...

xxx

Khôûi ñaàu cho moät naêm phuïng vuï môùi , maø ñoïc nhöõng haøng chöõ treân, chaéc anh chò em - vaø chính baûn thaân toâi cuõng vaäy! - thaáy muoán... nhöùc ñaàu roài! Xì... suy vôùi tö laøm gì cho meät! Nghó vôùi ngôïi laøm gì cho... baïc ñaàu sôùm!

Tuy nhieân, thaønh thaät maø noùi, ai trong chuùng ta, duø tin theo tín ngöôõng/trieát thuyeát naøo ñi nöõa, cuõng ñaõ hôn moät laàn, duø chæ thoaùng qua trong choác laùt, töï hoûi : "... öø nhæ! kieáp ngöôøi! kyø thieät! mình ñöôïc sinh ra - lôùn leân - sinh soáng: buoàn nhieàu hôn vui, khoå nhieàu hôn söôùng, lo aâu nhieàu hôn an taâm, v.v... - roài cheát... nhö moïi sinh vaät khaùc, ba taác ñaát môùi thaät laø nhaø! - vaø cuoái cuøng: cheát laø... heát? laø trôû veà hö voâ? hay laø, neáu vaãn tieáp tuïc soáng, thì soáng laøm sao? soáng nhö theá naøo? "

Nhö vaäy thì "con ngöôøi, ngöôi laø ai?"

Môøi anh chò em cuøng toâi, trong muøa voïng naøy, chuùng ta cuøng nhau suy nieäm veà moái töông quan giöõa Ñaáng Taïo Hoùa vaø taïo vaät [con ngöôøi].

Phaûi chaêng ñöùc Phaät, vì  muoán tìm caâu traû lôøi sau khi chöùng kieán nhöõng hieän töôïng khaû dó dieãn taû ñöôïc kieáp ngöôøi moät caùch cuï theå, höõu hình, vaät chaát: sinh - beänh - laõo - töû, neân ñaõ ngoài suy tö 40 ngaøy ñeâm môùi giaùc ngoä ñöôïc con ñöôøng daãn tôùi "töï giaûi thoaùt ñeå ñöôïc vaøo nieát baøn" nhö  laø cöùu caùnh cuoái cuøng cuûa moät kieáp ngöôøi? - "Ñaïo Phaät" thaønh hình. [Xin hieåu chöõ "ñaïo" theo nghóa trieát lyù laø "ñöôøng".]

Xin chæ neâu leân moät "ñaïo" maø chuùng ta thöôøng hay nghe noùi tôùi. Coøn bieát bao nhieâu "ñaïo" khaùc... nhöng töïu trung cuõng chæ xuaát phaùt töø nhöõng khaéc khoaûi, muoán tìm hieåu veà nguoàn goác vaø cöùu caùnh cuûa chính baûn thaân mình cuõng nhö cuûa vaïn vaät.

Phaàn chuùng ta, chuùng ta ñang ôû treân "con ñöôøng Ki-toâ", nghóa laø chaúng phaûi chæ laø "ñöôøng" maø laø "toân giaùo" [tieáng Phaùp: Religion (Re-lier...) =>  moái daây lieân keát giöõa Ñaáng Taïo Hoùa vaø Con Ngöôøi = maø "Ñaáng Trung Gian duy nhaát" chính laø Ñöùc Ki-toâ - maëc duø coøn moät soá khaù ñoâng trong theá giôùi loaøi ngöôøi khoâng hoaëc chöa nhaän bieát ñöùc Ki-toâ laø ai. Vaø khoâng phaûi vì khoâng hoaëc chöa nhaän bieát ñöùc Ki-toâ laø ai maø hoï khoâng lieân keát töï taïi vôùi Ñaáng Taïo Hoùa.

Quaû thaät, duø muoán duø khoâng, moïi sinh vaät khoâng theå töï mình maø hieän höõu vaø toàn taïi - nghóa laø taát caû moïi sinh vaät mình cho laø
- "voâ hoàn" - ñaát, soûi ñaù
- "sinh hoàn" - caây coái, röøng xanh
- "giaùc hoàn" - thuù/ñoäng vaät
- "linh hoàn" - loaøi ngöôøi
- "linh thieâng" - voâ hình nhö ma quæ - thieân thaàn
ñeàu do moät Ñaáng naøo ñoù taïo döïng = Ñaáng Taïo Hoùa, duø döôùi baát kyø danh xöng naøo : Trôøi - Thaàn - Thieân Chuùa - Ñaáng Toái Cao - Ñaáng Tuyeät Ñoái, v.v...

Khôûi ñaàu naêm phuïng vuï, baøi Tin Möøng Luca 21:25-28,34-36 nhaán maïnh ñeán "cöùu caùnh" - nghóa laø muïc ñích cuoái cuøng (con ngöôøi ñöôïc taïo döïng cho muïc ñích naøo?) cuûa thaân phaän ñöôïc taïo döïng laøm ngöôøi:

= cheát laø heát, mình töôûng nhö caùc sinh vaät khaùc ? - Neáu thaät ñuùng vaäy thì :

Ba vaïn saùu ngaøn ngaøy laø maáy?
Caûnh phuû du troâng thaáy cuõng nöïc cöôøi!

Chaéc haún laø khoâng ai trong chuùng ta muoán töï ñoàng hoùa vôùi caùi maø mình cho laø... sinh vaät khaùc!

Ñieàu gì laø "coát loõi" cuûa thaân phaän laøm ngöôøi ?
- nguoàn goác ? (Augustinoâ than vaõn : Ñaáng Taïo Hoùa taïo döïng ra toâi maø khoâng hoûi yù kieán toâi...)
- hay cöùu caùnh ? (xin xem laïi "Le pari de Pascal" trong cuoán saùch Les Penseùes de Blaise Pascal).

Ñöùc Ki-toâ daïy baûo : Chuùng con haõy tænh thöùc vaø caàu nguyeän... ñeå ñöùng vöõng tröôùc maët Con Ngöôøi trong ngaøy sau heát, nghóa laø ngaøy maø chuùng ta ai cuõng phaûi traûi qua : CHEÁT ! vaø ñeán tröôùc toøa luaän coâng thöôûng phaït ÑÔØI ÑÔØI do Ñaáng Taïo Hoùa xeùt xöû.

Trong cuoäc soáng thöïc teá, ñaõ hôn moät laàn chuùng ta töï traán an
= höøm... noùi thì noùi vaäy chöù laøm gì coù ma quæ, hoûa nguïc!!! doïa con nít!!!
nhöng ngay sau ñoù, khoâng thieáu luùc chuùng ta caûm thaáy aùy naùy, nghi ngaïi
= öø! bieát ñaâu coù thaät thì sao????
vaø chuùng ta ñaõ caàu nguyeän... vaø ñaõ ñöôïc bình an taâm hoàn... vaø ñaõ quyeát taâm soáng ñuùng hôn, soáng troïn veïn kieáp laøm ngöôøi hôn, soáng lieân keát ngaøy caøng gaàn hôn vôùi Ñaáng voâ hình naøo ñoù ñaõ laøm naûy sinh ra trong ta nhöõng taâm tö "aùy naùy, nghi ngaïi..."

Lieäu anh chò em vaø toâi coù nhaïy caûm tröôùc nhöõng "aùy naùy, nghi ngaïi" ñoù khoâng?

Laïy Chuùa, con chæ laø taïo vaät...

Chuùa Gieâsu ngöï trò loøng ta - luoân luoân!