CHUÙA NHAÄT 13 THÖÔØNG NIEÂN
ÑÖÙC TIN TAÊNG DAÀN

Hai bieán coá loàng vaøo nhau hoâm nay laøm neân moät caâu chuyeän thaät soáng ñoäng, ñöôïc Maùccoâ töôøng thuaät theo lôøi keå cuûa Pheâroâ, con ngöôøi cuï theå, quanh saùt vieân chính xaùc. Khung caûnh, caùc nhaân vaät, caùc haønh vi, taát caû xaûy ra nhö trong moät cuoán phim.

1. Töø nieàm tin ma thuaät ñeán ñöùc tin chaân chính

Môû ñaàu vôùi vieäc oâng Gia-ia "khaån khoaûn naøi xin", trong khi Ñöùc Gieâsu chaúng noùi gì, chæ "ra ñi vôùi oâng", caâu chuyeän chuyeån ngay sang ngöôøi ñaøn baø bò baêng huyeát. Maùccoâ nhaán maïnh ñeán tình traïng tuyeät voïng cuûa baø: "bao phen khoå sôû"... "chaïy thuoác ñaõ nhieàu"... "taùn gia baïi saûn"... "tieàn maát taät mang"... "beänh laïi coøn theâm naëng"... Kieåu nhaán maïnh aáy muoán noùi vôùi ta raèng khi moïi phöông saùch loaøi ngöôøi ñaõ caïn, Ñöùc Gieâsu seõ laø choã nöông töïa cuoái cuøng.

Trong naõo traïng Do thaùi ñöông thôøi, ngöôøi phuï nöõ aáy bò xem nhö "oâ ueá" chieáu luaät Moâseâ (Lv 15,25), thaäm chí coøn laøm cho keû khaùc ra oâ ueá chæ baèng vieäc ñuïng chaïm. Baø khoán khoå chaúng nhöõng vì côn beänh haønh haï, maø coøn vì bò xaõ hoäi vaø toân giaùo loaïi ra khoûi coäng ñoaøn. Haõy coá töôûng töôïng noãi oâ nhuïc vaø e sôï cuûa keû baát haïnh naøy: sôø vaøo Ñöùc Gieâsu laø baø laøm moät vieäc caám kî, roài bieát ñaâu Ngöôøi laïi phaûn ñoái söï ñuïng chaïm gaây oâ ueá ñoù! Nhöng öôùc voïng soáng, öôùc voïng ñöôïc giaûi thoaùt, ñöôïc hoäi nhaäp laïi vaøo xaõ hoäi ñaõ khieán baø phaûi lieàu. Thieân haï ñaõ chaúng ñoàn ngoân söù Gieâsu laø Ñaáng "ñeán ñeå tìm vaø cöùu nhöõng gì ñaõ hö maát", Ñaáng ñoùn tieáp nhöõng keû ngheøo heøn nhaát ñoù sao? Hoï ñaõ chaúng noùi khoâng moät noãi khoå naøo, daãu kín aån nhaát, daãu xaáu hoå nhaát, laïi bò Ngöôøi xua ñuoåi; khoâng moät Leà luaät naøo ñöùng vöõng tröôùc Ngöôøi khi coù chuyeän "giaûi cöùu" ai ñoù sao?

Theá laø baø nhaát ñònh sôø vaøo Ngöôøi, ñeå thaàn löïc cuûa Ngöôøi chuyeån sang thaân theå cuûa baø ñang beänh hoaïn yeáu nhöôïc. Nhöng coù leõ sôï baát kính, baø ñaõ chæ chaïm ñeán gaáu aùo cuûa Ngöôøi, vôùi nieàm tin töôûng voâ bieân. Vieäc laï luøng ñaõ xaûy tôùi: baø ñöôïc khoûi. Nhöng moät chuyeän cuõng laï luøng khoâng keùm: giöõa bao keû chen laán mình, Ñöùc Gieâsu ñaõ nhö tröïc giaùc moät ñuïng chaïm ñaëc bieät.

Khoâng muoán döøng laïi ôû tính voâ danh cuûa ñaùm ñoâng, Ngöôøi tìm moät tieáp xuùc caù nhaân. Ngöôøi cuõng muoán baø baêng huyeát vöôït quaù nieàm tin töôûng nhuoám maøu ma thuaät meâ tín cuûa baø ("toâi maø sôø vaøo... laø seõ ñöôïc cöùu..."), ñeå ñi vaøo moät ñöùc tin chaân thöïc, laø thöøa nhaän baûn thaân Ngöôøi. Chuùng ta nhaän thaáy Ñöùc Gieâsu quaû laø moät nhaø giaùo duïc: Ngöôøi löu yù ñeán nieàm tin töôûng baát toaøn vaø ngaây ngoâ, nhöng cuõng tìm caùch ñöa tôùi moät ñöùc tin tröôûng thaønh, coù lyù do, coù ñoäng löïc. Ngöôøi yeâu chuùng ta ñuùng nhö chuùng ta ñang laø, song vaãn muoán ñöa chuùng ta leân cao maõi.

Kinh haõi, ngöôøi phuï nöõ phuû phuïc, noùi heát söï thöïc vaø chôø ñôïi söï tröøng phaït. Nhöng Ñaáng Thaùnh cuûa TC laïi thoát leân moät caâu baát ngôø vaø voâ cuøng khieâm toán: "Loøng tin con ñaõ cöùu chöõa con. Haõy veà baèng an vaø khoûi haún beänh". "Khoûi beänh"! "Cöùu chöõa"! Trong caùi nhìn cuûa kitoâ höõu sau Phuïc sinh, caùc pheùp laï cuûa ÑGS ñeàu laø lôøi loan baùo "ôn cöùu roãi nhôø ñöùc tin" maø chuùng ta seõ höôûng ñöôïc neáu thöøa nhaän Ngöôøi. Vaâng, ñoái vôùi ÑGS, ñieàu chuû yeáu khoâng phaûi laø "chuyeän laï luøng", song laø ôn cöùu roãi.

2. Töø nieàm tin vaøo söï cöùu chöõa ñeán nieàm tin vaøo söï hoài sinh

Bieán coá thöù hai cuõng nhaán maïnh ñeán nieàm tin. Ñoù laø noäi dung caâu ñaàu tieân Ñöùc Gieâsu noùi vôùi oâng tröôûng hoäi ñöôøng khi thaân nhaân xin oâng thoâi laøm phieàn Ngöôøi vì con gaùi oâng ñaõ cheát. Chính "ñöùc tin" môùi ñaùng keå ñoái vôùi Ñöùc Gieâsu. Maùccoâ keå laïi vôùi chuùng ta hai pheùp laï loàng vaøo nhau ñeå cho thaáy moät ñöùc tin taêng daàn: tin raèng Ñöùc Gieâsu coù theå chöõa laønh moät ngöôøi beänh, tin raèng Ñöùc Gieâsu coù theå hoài sinh moät keû cheát.

Vì ñoái vôùi keû ñöông thôøi Ñöùc Gieâsu, xin ôn hoài sinh töø Ngöôøi laø ñieàu khoù töôûng töôïng. Chöõa laønh moät beänh nhaân thì coøn coù theå. Hoài sinh moät keû cheát chæ toå quaáy raày Thaày. Ñieàu naøy neâu baät söï nghòch lyù, ngöôïc ñôøi cuûa ñöùc tin.

Moät laàn nöõa, Ñöùc Gieâsu khoâng muoán laøm ñieàu giaät gaân. Moãi khi coù theå, Ngöôøi thích thöïc hieän caùc pheùp laï trong kín ñaùo, ñeå qua vaøi chöùng nhaân coù thaåm quyeàn, Ngöôøi neâu baät yù nghóa ñích thöïc cuûa pheùp laï. Hoâm nay, Ngöôøi chæ mang theo ba chöùng nhaân ñaëc tuyeån, voán cuõng seõ chöùng kieán cuoäc bieán hình (Mc 9,2) vaø côn haáp hoái cuûa Ngöôøi (Mc 14,33). Ñöùc Gieâsu chaúng muoán quyeàn löïc cuûa mình laø moät quyeàn löïc ma thuaät, phaù boû vónh vieãn luaät töï nhieân: Ngöôøi seõ ñích thaân caûm nghieäm caùch bi thaûm veà côn haáp hoái vaø caùi cheát... voán ñaõ ñoäng tôùi coâ con gaùi cuûa oâng Gia-ia hoâm nay! Söï cöùu roãi duy nhaát vaø chung quyeát (maø pheùp laï naøy chæ laø hình aûnh tieân baùo), ñoù laø cuoäc Vöôït qua cuoái cuøng, vieäc ñi vaøo Söï Soáng vónh cöûu.

Vaø Ñöùc Gieâsu ñaõ laøm taát caû ñaùm ñoâng kinh ngaïc, thaäm chí cheá gieãu, qua caâu noùi: "Ñöùa beù coù cheát ñaâu! Noù nguû ñaáy!". Roài ñaây Ngöôøi cuõng seõ baûo theá treân ñöôøng ñeán moä Ladaroâ (x. Ga 11,11). Vaø ñeå loâgích vôùi lôøi mình vöøa phaùn, Ñöùc Gieâsu ñaõ caàm laáy tay coâ beù vaø baûo: "Naøy beù, Thaày truyeàn cho con, choãi daäy ñi".

Caâu noùi tröôùc heát ñöôïc trích daãn baèng ngoân ngöõ aram, tieáng meï ñeû cuûa Ñöùc Gieâsu (chi tieát cho thaáy moät chöùng nhaân taän maét), vaø Maùccoâ ñaõ dòch ngay baèng tieáng hy laïp. Thaät ra, hai töø aram aáy ñöôïc dòch goïn hôn nhieàu: "Naøy beù, ñöùng daäy!" Nhöng taùc giaû caûm thaáy phaûi noùi daøi, vaø oâng ñaõ söû duïng moät töø chuû choát nôi coäng ñoaøn kitoâ höõu tieân khôûi: "Choãi daäy ñi" (hy ngöõ laø "eùgeireù"). Ñaây laø töø ñöôïc duøng ñeå noùi vieäc Ñöùc Gieâsu soáng laïi. Noù coù moät höông vò phuïc sinh, ñoái nghòch vôùi töø "nguû" maø Ñöùc Gieâsu ñaõ söû duïng treân kia ñeå noùi veà caùi cheát. Vaâng, ñoái vôùi Ñöùc Gieâsu, caùi cheát chaúng coøn hoaøn toaøn laø caùi cheát, maø chæ laø moät giaác nguû tröôùc khi thöùc daäy. Moät thaùnh ca raát coå cuûa caùc kitoâ höõu ñaàu tieân, ñöôïc haùt trong leã nghi röûa toäi, ñaõ vieát theá naøy: "Tænh giaác ñi, hôõi ngöôøi coøn ñang nguû! Töø choán töû vong, choãi daäy ñi naøo! Ñöùc Kitoâ seõ chieáu saùng ngöôi" (Ep 5,14).

Neáu löu yù raèng teân "Gia-ia" coù nghóa laø "ngöôø i chieáu saùng", "ngöôøi ñaùnh thöùc" vaø pheùp röûa ñaõ töøng ñöôïc goïi laø "söï taùi sinh" vaø "söï quang minh" (x. Giaùo lyù GHCG soá 1215-1216), thì coù theå cho raèng pheùp laï ñang noùi ñaây chính laø bieåu töôïng pheùp röûa.

Phaûi chaêng chuùng ta thaät söï tin raèng mình ñaõ nhaän cuøng aân hueä nhö coâ beù? Nhôø pheùp röûa, chuùng ta ñaõ ñi töø söï cheát sang söï soáng, söï soáng vónh cöûu, moät söï soáng voán ñaõ baét ñaàu roài. Phaûi chaêng chuùng ta luoân nhôù raèng mình laø moät keû khoâng ngöøng "ñöùng daäy", "thöùc daäy", "choãi daäy", ñeå chôø ngaøy phuïc sinh maõi maõi, luoân yù thöùc nhöõng hoaøn caûnh cheát ngöôøi maø ñöùc tin vaø pheùp röûa ñaõ cöùu chuùng ta ra khoûi?

Lm. Phan Vaên Lôïi