1. Thaùi ñoä khoâng tin cuûa ñoàng höông Ñöùc Gieâsu

Phaàn ñaàu cuûa cuoäc vieáng thaêm naøy raát gioáng vôùi nhöõng gì Maùccoâ keå ra ôû 1,21 (bieán coá taïi hoäi ñöôøng Caphaùcnaum): "Thieân haï söûng soát veà lôøi Ñöùc Gieâsu giaûng daïy". Nhöng phaàn keát laïi khaùc haún. ÔÛ ñaây, "nôi queâ quaùn Ngöôøi", khaùn thính giaû nghe maø ngaïc nhieân, nhöng roài chaúng tin gì raùo! Do ñaâu vaäy? «Coù theå laø vì thôøi Ñöùc Gieâsu, ngöôøi Do thaùi coù moät nieàm tin phoå bieán cho raèng Ñaáng Meâsia phaûi coù moät nguoàn goác sieâu phaøm huyeàn nhieäm. Sau naøy, trong cuoán "Ñoái thoaïi vôùi Tryphon", thaùnh Giuùttinoâ (khoaûng naêm 150) seõ laøm vang voïng nieàm tin naøy khi ghi laïi yù kieán sau ñaây cuûa nhieàu hoïc giaû Do thaùi: "Neáu coù keû noùi raèng Ñaáng Meâsia ñaõ ñeán, thì ngöôøi ta ñaâu bieát ai. Chæ khi Ngöôøi toû mình trong vinh quang, thieân haï môùi nhaän ra Ngöôøi". Ñoù ñuùng laø luaän ñieäu cuûa daân laøng Nadareùt, maø cuõng laø luaän ñieäu cuûa daân thaønh Gieârusalem ñöôïc Tin möøng Gioan ghi laïi: "OÂng aáy, chuùng ta bieát xuaát thaân töø ñaâu; coøn Ñaáng Kitoâ, khi Ngöôøi ñeán thì chaúng ai bieát Ngöôøi xuaát thaân töø ñaâu caû" (Ga 7,27), nghóa laø chaúng ai bieát roõ nguoàn goác cuûa Ngöôøi. Ñoái vôùi daân laøng Nadareùt cuõng theá, Ñöùc Gieâsu khoâng theå laø Ñaáng Meâsia ñöôïc, vì ai naáy bieát roõ toâng tích hoï haøng cuûa Ngöôøi" (M.E. Boismard).

Theá neân, töø choã laø nieàm haõnh dieän, Ñöùc Gieâsu ñaõ thaønh moät chöôùng ngaïi khieán ñoàng höông cuûa mình vaáp ngaõ. Hoï trôû neân ñieác laùc vaø muø quaùng, do ñoù, ñaõ khoâng theå ñoùn nhaän caùc aân hueä cuûa Ngöôøi, nhaát laø aân hueä Tin möøng cöùu roãi. Thaät ra, chaúng phaûi laø hoï khoâng coù loøng tin. Haèng tuaàn hoï vaãn nhoùm hoïp taïi hoäi ñöôøng ñeå thôø phöôïng Ñöùc Giaveâ, Taïo Hoùa vaø Chuû Teå lòch söû ñaáy chöù! Nhöng loøng tin maø Ñöùc Gieâsu ñoøi khoâng chæ laø loøng tin vaøo TC nhö Moâseâ ñaõ truyeàn daïy, maø coøn laø loøng tin vaøo Ngöôøi, Con TC hoùa thaân thaønh baùc thôï moäc laøng Nadareùt. Hôn nöõa, loøng tin Ngöôøi ñoøi hoûi chaúng phaûi laø moät môù tín ñieàu leà luaät, song laø söï ñaûo loän cuoäc soáng, laø böôùc theo Ngöôøi treân ñöôøng thaäp giaù, ñöôøng yeâu thöông.

2. Thaùi ñoä khoâng tin cuûa moân ñoà Ñöùc Gieâsu

Phaàn chuùng ta, khi nghe ñöôïc nhaän xeùt aáy cuûa Maùccoâø ("Ngöôøi laáy laøm laï vì hoï khoâng tin") moät noãi sôï haõi coù theå xaâm chieám chuùng ta: toâi thì theá naøo? Sôï nhö theá laø coù phuùc, vì chuùng ta seõ chaúng bao giôø chuù yù ñuû tôùi tình traïng cuûa ñöùc tin chuùng ta, vì vieäc soáng moät caùi gì ñoù vôùi Ñöùc Gieâsu hoaøn toaøn tuøy thuoäc söùc maïnh cuûa nieàm tin töôûng vaøo Ngöôøi. Maø ñöùc tin laø caùi nhìn cuûa chuùng ta veà Ngöôøi, söï hieäp thoâng giöõa chuùng ta vôùi Ngöôøi, vieäc chuùng ta naém laáy Ngöôøi, laø phöông theá ñeå yeâu Ngöôøi ngaøy caøng hôn vaø chaúng bao giôø "vì Ngöôøi maø vaáp ngaõ".

Ñieàu ñaõ dieãn ra taïi Nadareùt coù theå xaûy tôùi vôùi chuùng ta. Caâu ngaïn ngöõ Ngöôøi nhaéc laïi cho ñoàng höông: "Ngoân söù coù bò reû ruùng, thì cuõng chæ laø ôû chính queâ höông mình" cuõng coù theå nhaém chính caùc kitoâ höõu. Vaø ñaây laø troïng ñieåm cuûa trình thuaät.

· Coù leõ Ngöôøi ngaïc nhieân veà nieàm tin cuûa chuùng ta, veà caùch chuùng ta tin Ngöôøi. Ñeå tin vaøo Ñöùc Gieâsu, phaûi thöôøng xuyeân vöôït quaù tri thöùc chuùng ta coù veà Ngöôøi luùc naøy ñaây. Ñoái vôùi chuùng ta, Ngöôøi chaúng phaûi laø baùc thôï moäc laøng Nadareùt, chuùng ta ñaõ chaúng soáng vôùi Ngöôøi trong ba möôi naêm tuoåi treû cuûa Ngöôøi, caùc phaûn öùng cuûa daân laøng Nadareùt ñoái vôùi Ngöôøi chaúng phaûi laø vaán ñeà cuûa chuùng ta. Nhöng coù leõ chuùng ta cuõng ñaõ soáng vôùi Ngöôøi nhieàu naêm. Chuùng ta ñaõ bieát Ñöùc Gieâsu cuûa cha meï chuùng ta, cuûa cha xöù chuùng ta, Ñöùc Gieâsu cuûa cuoán giaùo lyù, cuûa moät phong traøo Coâng giaùo, Ñöùc Gieâsu cuûa moïi saùch baùo ta ñaõ ñoïc, thaäm chí cuûa caùc saùch choáng Ngöôøi vaø choáng ñaïo Ngöôøi.

Thình lình, hay daàn daàn, chuùng ta gaëp côn khuûng hoaûng kieåu daân laøng Nadareùt. Ñöùc Gieâsu laø ai ñoái vôùi toâi khi toâi ñau khoå hay khi toâi thaáy söï ñau khoå? Khi moät tình yeâu ngaây ngaát ñem toâi xa khoûi Ñaáng toâi töøng noùi vôùi: Chuùa laø taát caû cuûa con? Khi moät cuoán saùch maïnh meõ vaø gaây boái roái laøm lung lay caùc xaùc tín cuûa toâi? Khi moät muïc töû, ñaïi dieän chính thöùc cuûa Ngöôøi, laøm toâi ngôõ ngaøng, bôûi leõ thay vì hy sinh cho ñoaøn chieân, vò aáy laïi hy sinh ñoaøn chieân ñeå xin xoû xun xoe vôùi quyeàn löïc?

Ngöôøi vaãn coù theå laø Ñöùc Gieâsu cuûa ñôøi toâi, neáu toâi hoïc bieát Ngöôøi caùch khaùc. Phaûi chaêng Ngöôøi ñaõ quaù ö laø con ngöôøi, hay quaù ö laø Thieân Chuùa ñoái vôùi toâi? Maàu nhieäm moät keû vöøa laø ngöôøi vöøa laø Chuùa thaät chaúng deã chaáp nhaän vaø caûm nghieäm. Laém kieåu khoâng tin ñaõ phaùt xuaát töø caùi maø thaät ra laø ñaù taûng cuûa Kitoâ giaùo naøy. Thaønh thöû chôù döøng laïi trong cuoäc tìm kieám cuûa chuùng ta. Ñoái vôùi moãi ngöôøi, coù moät Ñöùc Gieâsu voâ danh phaûi khaùm phaù. Côn khuûng hoaûng kieåu Nadareùt, ñoù laø do chuùng ta coù caùc yù töôûng quaù xöa cuõ veà Ngöôøi. Phaûi hoïc hoûi veà Ngöôøi khoâng ngöøng qua Thaùnh Kinh, qua giaùo lyù, qua lôøi giaûng daïy cuûa Giaùo Hoäi, qua ñôøi soáng caùc kitoâ höõu chöùng nhaân.

· Coù leõ Ngöôøi ngaïc nhieân veà caùch chuùng ta soáng ñöùc tin vaøo Ngöôøi. Ñeå tin vaøo Ngöôøi, phaûi thöôøng xuyeân ñoåi môùi vaø cuï theå hoùa caùch soáng ñöùc tin chuùng ta ñang coù luùc naøy ñaây. Chuùng ta töôûng mình bieát Ngöôøi, coi Ngöôøi laø thaønh phaàn cuoäc soáng chuùng ta. So vôùi nhöõng keû khoâng tin thì chuùng ta cuøng laøng vôùi Ngöôøi, ñaõ luoân gaëp gôõ Ngöôøi. Söï thaân maät vôùi Ngöôøi nhö theá laøm chuùng ta töï maõn, töï cho mình ñaõ chu toaøn boån phaän cuûa moät keû tin; hay ngöôïc laïi, söï thaân maät aáy khieán chuùng ta thænh thoaûng meät moûi, vieäc ñoïc Tin möøng laøm chuùng ta chaùn ngaùn.

Vì chuùng ta ñaõ ñoïc caùch ñaõng trí, ueå oaûi, hay ñoïc maø chaúng maáy khi ñem ra thöïc hieän. Haõy gôõ mình khoûi nhöõng caùi nhìn lyù thuyeát veà Ñöùc Gieâsu vaø veà Kitoâ giaùo. Haõy luoân töï vaán veà söùc soáng cuûa ñöùc tin mình. Vì caøng ñöôïc ñem soáng, loøng tin caøng giuùp ta hieåu roõ veà Ñöùc Gieâsu; vaø caøng hieåu roõ, ñöùc tin caøng coù nhieàu saùng kieán thöïc haønh cuï theå ñích thöïc. Ngöôøi luùc ñoù môùi coù theå laø Ñöùc Gieâsu cho chuùng ta. Noãi thaát voïng cuûa Ngöôøi ôû Nadareùt phaûi ñoäng ñeán chuùng ta thaät saâu thaúm. Laïy Chuùa, con khoâng muoán laøm Ngaøi thaát voïng ñeán theá, thaát voïng vì con chæ bieát tuyeân xöng Chuùa treân moâi, qua nhöõng baøi giaûng thaät huøng hoàn, ñang khi cuoäc soáng nôi con vaø quanh con chaúng ñöôïc bieán ñoåi.