Caâu chuyeän treân ñaây daãn ta ñi vaøo chuû ñeà cuûa baûn vaên Tin möøng saép suy nieäm, baûn vaên môû ñaàu Gioan chöông 6. Chöông naøy laøm neân moät trong nhöõng maïc khaûi saâu xa nhaát veà Ñöùc Gieâsu, ñoàng thôøi cho thaáy vieäc löïa choïn ñöùc tin ñaõ ñöôïc ñaët ra cho con ngöôøi nhö theá naøo.

1. Moät maïc khaûi veà Ñöùc Gieâsu

Vieäc hoùa baùnh ra nhieàu xaûy ra trong moät boái caûnh Vöôït qua: "Luùc aáy, saép ñeán leã Vöôït qua laø ñaïi leã cuûa ngöôøi Do thaùi": y nhö daáu chæ ñaàu heát Ñöùc Gieâsu ñaõ thöïc hieän (Ga 2,11), daáu chæ naøy loan baùo leã Vöôït qua ñích thöïc, cuoäc vöôït qua ñích thöïc, cuoäc vöôït qua cuûa Ñöùc Gieâsu veà cuøng Cha Ngöôøi, luùc maø Ngöôøi seõ ñaëc bieät trao hieán thaân mình, Baùnh ñích thaät phaùt sinh söï soáng (x. 13,1), trong moät pheùp laï tröôøng cöûu vöôït haún pheùp laï baùnh thôøi Xuaát haønh laø pheùp laï manna.

Nhö ñaõ noùi treân, moïi chi tieát trong baûn vaên ñeàu xoay quanh Ñöùc Gieâsu nhaèm maïc khaûi thaät saâu veà Ngöôøi. Trong Tin möøng Nhaát laõm, chính caùc moân ñoà löu yù Ñöùc Gieâsu laø daân chuùng khoâng coù gì ñeå aên. ÔÛ ñaây, saùng kieán thuoäc veà Ngöôøi hoaøn toaøn: chính Ngöôøi lo laéng thöùc aên cho hoï. Maåu ñoái thoaïi vôùi Philíppheâ cuõng nhö söï can thieäp cuûa Anreâ coá yù neâu baät söï baát löïc cuûa phaøm nhaân trong vieäc giaûi quyeát vaán ñeà ñang xaûy tôùi vaø caøng cho ta hieåu ôn cöùu ñoä laø töø Thieân Chuùa phaùt xuaát ra. Cuõng trong Tin möøng Nhaát laõm, caùc moân ñoà phaân phaùt baùnh vaø caù; ôû ñaây chính Ñöùc Gieâsu thöïc hieän vieäc naøy. Gioan nhö muoán noùi: vieäc Ngöôøi ñang laøm khoâng chæ laø moät pheùp laï maø coøn laø daáu chæ cuûa moät thöïc taïi quan troïng: ñeå nhaân loaïi ñöôïc soáng, Ngöôøi seõ ban khoâng chæ nhöõng lôøi nghe ñöôïc töø Chuùa Cha, maø caû chính baûn thaân Ngöôøi qua caùi cheát nöõa. Ñieàu naøy coøn quyù troïng hôn nhöõng taám baùnh nhaân boäi laï luøng.

Thaønh thöû baûn vaên ñaäm maàu saéc Thaùnh Theå. Lôøi leõ cuûa trình thuaät ("Ñöùc Gieâsu caàm laáy baùnh, daâng lôøi taï ôn") chính laø nhöõng lôøi coäng ñoaøn Gioan vaãn thöôøng nghe trong nhöõng buoåi cöû haønh Thaùnh Theå. Cöû chæ "phaân phaùt baùnh" cuûa Ngöôøi gôïi nhôù cuøng cöû chæ nhö vaäy trong böõa Tieäc ly. Leänh truyeàn "thu laïi nhöõng mieáng thöøa keûo phí ñi" nguï yù cho thaáy Ñöùc Gieâsu môû ra moät thôøi ñaïi aân hueä dö ñaày ban trong bí tích Thaùnh Theå. Noù cuõng laøm ta nghó ñeán söï lo laéng cuûa GH sô khai trong vieäc thu thaäp nhöõng maåu baùnh thaùnh theå coøn dö thöøa (thôøi aáy chöa duøng loaïi baùnh nhoû, troøn, moûng nhö ngaøy nay). Cuoái cuøng, vieäc aáy muoán aùm chæ Thaùnh Theå nhö bí tích töôûng nieäm vieäc Ñöùc Gieâsu chòu cheát "ñeå thaâu hoïp con caùi TC taûn maùc veà laïi laøm moät" (Ga 11,52). Saùch Didacheù (9,4) seõ laáy chính chieác baùnh laøm bieåu töôïng cho söï hieäp nhaát naày: "Nhö chieác baùnh beû ra tröôùc tieân vöông vaõi treân caùc nuùi ñoài, roài thu goùp laïi thaønh moät, thì öôùc gì GH cuõng ñöôïc tuï taäp töø khaép nôi veà trong Vöông quoác cuûa Ngaøi nhö theá".

Toùm laïi, trình thuaät Gioan roõ raøng taäp trung taát caû chuù yù vaøo Ñöùc Gieâsu. Pheùp laï coù muïc ñích maïc khaûi Ngöôøi chöù khoâng coù muïc ñích nuoâi daân chuùng. Ñöùc Gieâsu chaúng nhaém baøy toû loøng thöông xoùt cuûa Ngöôøi ñoái vôùi ñaùm ñoâng ñang ñoùi theå xaùc cho baèng maïc khaûi baûn thaân ñích thöïc cuûa mình nhö thöù Baùnh thoûa maõn moät côn ñoùi saâu xa hôn haún. Vì theá Gioan ñaõ ñaåy caùc moân ñeä lui vaøo haäu caûnh, ñeå taát caû caâu chuyeän xoay quanh con ngöôøi toaøn naêng laø Ñöùc Gieâsu, Ñaáng leøo laùi caùc bieán coá vaø laøm cho caùc bieán coá coù yù nghóa. YÙ nghóa cuûa pheùp laï hoùa baùnh ra nhieàu - cuõng nhö cuûa taát caû moïi daáu chæ khaùc do Ñöùc Gieâsu thöïc hieän - thaønh thöû phaûi ñöôïc nghieân cöùu trong chieàu höôùng Kitoâ hoïc caên baûn noùi treân.

2. Moät choïn löïa cho con ngöôøi

Ngöôøi Do thaùi ñaõ töøng troâng mong laø vaøo thôøi Ñaáng Meâsia, pheùp laï manna seõ ñöôïc taùi dieãn. Vì theá khi Ñöùc Gieâsu hoùa baùnh ra nhieàu, moät daáu laï thaät vó ñaïi, daân chuùng lieàn xem Ngöôøi laø "vò Ngoân Söù, Ñaáng phaûi ñeán trong theá gian". Hoï muoán "baét Ngöôøi ñeå toân laøm vua" nhöng Ñöùc Gieâsu "laïi troán leân nuùi moät mình". Ñaây laø moät chi tieát lòch söû hoaøn toaøn tin ñöôïc. Vì trong xöù Palestin baáy giôø, nieàm hy voïng thieân sai ñaõ töøng gaây neân nhieàu cuoäc khôûi nghóa chính trò maø thöôøng bò ngöôøi Roâma ñaøn aùp daõ man. Ñöùc Gieâsu muoán phoøng ngöøa moät ngoä nhaän nhö theá. Ngoaøi ra, ta coøn luoân thaáy Ngöôøi giöõ mình khoûi moïi thoûa hieäp môø aùm vôùi nhoùm Nhieät thaønh (Quaù khích) suoát caû Tin möøng Gioan, nhöng ñieàu ñoù cuõng seõ khoâng laøm Ngöôøi traùnh khoûi bò keát aùn coâng khai nhö moät keû trong boïn hoï.

Khi gaëp laïi daân chuùng ôû phía beân kia Bieån Hoà, Ñöùc Gieâsu phaûi giaûi thích nhieàu ñeå hoï hieåu raèng söï soáng Ngöôøi ñeán ñeå ban cho hoï khoâng phaûi laø chuyeän aên uoáng sinh soáng ôû ñôøi maø laø söï soáng vónh cöûu. Baùnh Ngöôøi phaân phaùt cho hoï hoâm aáy chæ laø thöù cuûa aên mau hö naùt. Thöïc ra, ñoù chính laø daáu chæ cuûa moät löông thöïc khaùc, thöù löông thöïc "tröôøng toàn ñem laïi phuùc tröôøng sinh" (6,27) maø hoï phaûi "lao coâng" ñeå coù cho ñöôïc. Phaûi coù ñöôïc söï tænh taùo cuûa Ñöùc Gieâsu vaø moät löïa choïn ñöùc tin ñuùng ñaén thì nhöõng daáu laï Ngöôøi laøm cho nhaân loaøi môùi khoâng bò thu heïp vaøo chæ vaán ñeà tìm thoûa maõn nhöõng nhu caàu traàn theá vaät chaát. Söù meänh Chuùa Cha ñaõ trao phoù cho Ngöôøi laø söù meänh thieâng lieâng. Giaûi phaùp Ngöôøi mang ñeán cho chuùng ta khoâng naèm treân bình dieän kinh teá, chính trò, xaõ hoäi, daãu seõ taùc ñoäng saâu xa leân caùc laõnh vöïc naøy.