CHUÙA NHAÄT 7 THÖÔØNG NIEÂN
ANH EM SEÕ LAØ CON ÑAÁNG TOÁI CAO

Vua thaønh Baùtña teân laø Almamun coù moät con ngöïa AÛ raäp raát ñeïp. Tuø tröôûng Omah khao khaùt mua con vaät naøy. OÂng xin ñoåi haøng chuïc con laïc ñaø laáy con ngöïa, song Almamun töø choái. Töùc giaän, Omah quyeát ñònh duøng thuû ñoaïn gian traù chieám cho baèng ñöôïc con ngöïa. Bieát con ñöôøng Almamun hay ñi qua laïi, Omah giaû trang thaønh keû haønh khaát ñau naëng naèm reân beân leà. Voán laø ngöôøi raát nhaân haäu, neân khi thaáy beänh nhaân, Almamun xuoáng ngöïa vaø ñeà nghò ñöa y ñeán quaùn troï gaàn nhaát. "OÁi trôøi ôi, ngöôøi aên xin reân ræ, ñaõ maáy ngaøy nay khoâng coù gì aên, toâi chaúng coøn söùc ñöùng daäy ñi noåi!" Ñoäng loøng thöông, Almamun vöïc keû aên xin daäy vaø ñaët leân löng ngöïa cuûa mình. Ngay khi vöøa ngoài leân yeân ngöïa, teân haønh khaát giaû beøn phi nhö bay. Almamun chaïy theo, yeâu caàu ñöùng laïi. Luùc ñaõ ôû moät khoaûng caùch an toaøn, Omah döøng ngöïa vaø ngoaùi ñaàu nhìn Almamun. Almamun la lôùn: "Ngöôi ñaõ aên troäm ngöïa cuûa ta, ta chæ xin ngöôi moät ñieàu" - "Ñieàu gì?" - "Xin ngöôi ñöøng keå cho ai bieát caùch ngöôi chieám ñöôïc ngöïa nheù" - "Taïi sao?" - "Bôûi leõ ngaøy naøo ñoù coù moät beänh nhaân thaät söï naèm beân veä ñöôøng, neáu thuû ñoaïn cuûa ngöôi ñöôïc moïi ngöôøi bieát, ta lo sôï thieân haï seõ ñi ngang qua beänh nhaân ñoù maø khoâng heà giuùp ñôõ, ñoaùi hoaøi ñeán anh ta!" (Goùp nhaët 7, trang 85-86).

1. Nhôø tieáp nhaän nhöõng lôøi cöùng coûi Chuùa noùi

Caâu chuyeän coù theå laø nguï ngoân treân ñaây cho ta thaáy moät taâm hoàn ñaõ thaéng ñöôïc loøng thuø oaùn. Daãu bò löøa caùch ñau ñôùn, Almamun vaãn coøn ñuû cao thöôïng ñeå tha thöù vaø phoøng tröôùc tai hoïa cho nhöõng keû baát haïnh ñích thöïc veà sau. Thaønh thöû neáu baïn coù moät keû thuø, caâu chuyeän vöøa roài vaø baøi suy nieäm hoâm nay laø daønh cho baïn: "Haõy yeâu keû thuø vaø laøm ôn cho keû gheùt anh em". Ñöøng laät trang, haõy ñaët tröôùc maét nhöõng lôøi khieán baïn böïc boäi. Ngöôøi ta khoâng choïn löïa caùc lôøi cuûa Chuùa. Nhöõng lôøi cöùng coûi nhaát, nhö lôøi treân ñaây, muoán saûn sinh trong ta moät ngöôøi con cuûa Ñaáng Toái Cao.

Haõy döøng laïi ñoù neáu moät noãi oaùn thuø thieâu ñoát baïn, neáu moät söï baát coâng laøm baïn khoâng theå chòu ñöïng noåi, neáu baïn haõi sôï, neáu baïn caûm thaáy moät nieàm kinh tôûm meânh moâng. Coù leõ ngöôøi ta ñaõ coá gaéng noùi vôùi baïn laø haõy khoân ngoan; vaø vì baïn laø kitoâ höõu, neân hoï coøn noùi veà loøng baùc aùi huynh ñeä, veà vieäc Ñöùc Gieâsu daïy tha thöù cho keû thuø. Ñaùp laïi, baïn ñaõ giaûi thích daøi doøng söï baát coâng, baïn ñaõ moâ taû con ngöôøi ñeâ tieän, keû ñaõ phaù vôõ moät haïnh phuùc. Theá maø ngöôøi ta baûo baïn haõy thöông yeâu haén! Laøm ñieàu thieän cho haén!

Haõy döøng laïi ñoù neáu coù moät loøng thuø gheùt keùm maõnh lieät hôn nhöng bao goàm caû moät loâ ngöôøi maø baïn khoâng theå "ngöûi" ñöôïc: nhöõng caùn boä tham nhuõng, nhöõng oâng chuû baát coâng, nhöõng höõu traùch ñoäc taøi... Khi nghe baïn, ngöôøi ta baûo: "Con ngöôøi cay ñaéng quaù!" Maø ñoù laïi laø moät kitoâ höõu, moät tu só, moät linh muïc giaûng veà loøng baùc aùi khaù hay...

Khi söï gheùt cay gheùt ñaéng chieám laáy chuùng ta nhö côn beänh, thì moät taùc ñoäng cuûa aân suûng ñoâi luùc cho ta öôùc muoán chöõa laønh, laøm moät böôùc tieán, hay ít nhaát cuõng coá tìm laïi baèng an cho taâm hoàn, xua ñuoåi tö töôûng xaáu, taát caû cuoán phim noäi taâm veà loøng thuø haän. Khoâng theå ñöôïc! Choáng laïi caùi ñoù, thì ba boán chöõ cuûa Tin Möøng coù theå laøm ñöôïc gì?

Ngoaøi ba boán chöõ "Haõy yeâu keû thuø", coøn coù vieäc ñi vaøo tình yeâu. Moät choïn löïa naøo ñoù coù theå giöõ ta khoûi moïi cöøu haän, hay giuùp ta ra khoûi ñoù deã daøng hôn neáu ta ñeå mình bò lôøi Chuùa naém baét.

2. Nhôø ñi vaøo tình yeâu chaân chính Chuùa daïy

Ñeå ta soáng thöôøng thöôøng trong tình yeâu, Ñöùc Gieâsu baûo ta ñeà phoøng moät loøng töû teá deã daõi voán khieán ta tin raèng mình ñaõ choïn löïa yeâu thöông. Ngöôøi moå xeû chuùng ta gaàn nhö kieåu phaãu thuaät ñeå ñi tôùi taän caên cuûa aûo töôûng: "Neáu anh em yeâu thöông keû yeâu thöông mình, thì coù gì laø aân vôùi nghóa? Ngay caû ngöôøi toäi loãi cuõng yeâu thöông keû yeâu thöông hoï. Vaø neáu anh em laøm ôn cho keû laøm ôn cho mình, thì coøn gì laø aân vôùi nghóa? Ngay caû ngöôøi toäi loãi cuõng laøm nhö theá!"

Roõ raøng, heát söùc roõ raøng. Nhieàu keû töôûng mình toát bao laâu coøn ñöôïc ñoái xöû töû teá, ñaõ nhanh choùng ñaùnh maát loøng töû teá cuûa hoï: "Haén ta thaäm chí chaúng theøm hoài aâm caùc lôøi chuùc Teát cuûa toâi, toâi seõ khoâng ñôøi naøo vieát cho haén nöõa... Coâ aáy ñaõ noùi vôùi toâi baèng moät gioïng ñeán ñoä moïi söï chaám döùt giöõa chuùng toâi..." Cuõng coù nhöõng loøng toát caàn moät maùy tính boû tuùi: "Hoï ñaõ môøi chuùng ta ba laàn coøn chuùng ta môùi môøi hai laàn, phaûi nghó tôùi chuyeän môøi hoï laàn nöõa... Baø ta ñaõ taëng cho thaèng beù nhaø mình 50 ngaøn, seõ phaûi cho laïi chöøng aáy nhöng nhaø hoï laïi coù boán ñöùa con!..."

Taïi sao laàn löõa trong nhöõng thaùi ñoä ti tieän buûn xæn nhö theá? Vì ta töôûng mình soáng vôùi moät loøng töû teá gaàn nhö kieåu Tin Möøng ñang luùc thöïc söï chæ tieát ra moät khoâng khí "coù qua coù laïi" vaø "sieâu-nhaïy caûm" (goïi laø "danh döï"!). Khi trong moät baàu khí nhö vaäy, coù nhieàu "keû thuø" ñích thöïc noåi leân, nhieàu baát coâng, nhieàu phaûn boäi, nhieàu thoùa maï khieán ta bò toån thöông naëng neà, thì lôùp sôn tình huynh ñeä moûng tanh cuûa ta khoâng cöï laïi noåi, söï gheùt cay gheùt ñaéng coù theå uøa vaøo nôi ñaâu chaúng coù tình yeâu ñích thöïc. Khi aáy ñoïc Tin Möøng chæ voâ ích. Ta ñaâu ôû trong traïng thaùi nghe Ñöùc Gieâsu vì trong thöïc teá ta ñaõ chaúng khi nao nghe Ngöôøi, ñaõ chaúng bao giôø löïa choïn tình yeâu.

Coù nhieàu haït gioáng Tin Möøng khoâng theå moïc leân baát cöù nôi ñaâu. Chaúng ai thoaùt khoûi côn caùm doã thuø gheùt, nhöng chæ ai thöôøng soáng trong tình yeâu môùi tìm ñöôïc söùc maïnh choáng laïi caùm doã gheâ gôùm aáy. Vaø neáu sa ngaõ, keû aáy vaãn seõ coù theå nghe Ñöùc Gieâsu chöù chaúng ñaém chìm.

Thay vì chæ ñeà ra moät phöông thuoác cho tai naïn doïc ñöôøng (Nhö baøi haùt khaù noåi tieáng cuûa Leâ Höïu Haø: "Baïn thaân ôi, coá gaéng yeâu thöông ngöôøi, duø ngöôøi khoâng yeâu ta..." hay nhö caâu chaâm ngoân: "Haõy cöù yeâu thöông ai ñaõ laøm ñieàu aùc cho baïn"), Ñöùc Gieâsu cho ta thoaùng thaáy moät kieåu soáng trong ñoù tình yeâu ñöôïc coi troïng ñeán ñoä noù naâng chuùng ta leân tôùi Thieân Chuùa: "Anh em haõy yeâu keû thuø, haõy laøm ôn vaø cho vay maø chaúng heà hy voïng ñöôïc ñeàn traû. Nhö vaäy, phaàn thöôûng daønh cho anh em seõ lôùn lao: anh em seõ laø con Ñaáng Toái Cao. Anh em haõy coù loøng nhaân töø, nhö Cha anh em laø Ñaáng nhaân töø".

Khoâng coù chuyeän coâng bình, khoân ngoan, hay baùc aùi ôû caùc giôùi haïn cuûa chuùng ta, nhöng laø voâ giôùi haïn troïn veïn. Söï voâ giôùi haïn ñöôïc ñeà nghò bôûi Ñaáng seõ yeâu treân thaäp giaù nhöõng keû seõ ñoái xöû vôùi Ngöôøi nhö nhöõng ai gheâ tôûm chuùng ta ñoái xöû vôùi chuùng ta: "Cha ôi, xin tha cho hoï, hoï khoâng bieát vieäc hoï laøm". "Theá môùi bieát, khi Chuùa Cha yeâu thöông phöôøng voâ aân vaø quaân ñoäc aùc, tình yeâu aáy ñaõ daãn Ngöôøi ñi tôùi taän ñaâu: Ngöôøi ñaõ khoâng töø choái ban chính Con Moät mình. Tình yeâu cuûa Chuùa Cha ñoái vôùi moïi ngöôøi ñaõ hoùa thaân trong con ngöôøi Ñöùc Gieâsu" (Rey Meynet).

Neáu chuùng ta khoâng ñi ñeán nhöõng chieàu saâu aáy, thì keû baát coâng, baát xöùng, ñeâ tieän seõ chaúng bieát caùi hoï laøm. Veà phaàn mình, chuùng ta ñöôïc yeâu caàu haõy ñi leân nhöõng ñænh cao xa laï vôùi chuùng ta: nhöõng ñænh cao cuûa Thieân Chuùa, Ñaáng "vaãn nhaân haäu vôùi caû phöôøng voâ aân vaø quaân ñoäc aùc". Neáu duø khoâng hieåu roõ loøng sieâu nhaân haäu ñoù, ta cuõng coá gaéng hôi "nhö Ngöôøi" moät chuùt, thì phaàn thöôûng cuûa chuùng ta seõ voâ cuøng to lôùn: chuùng ta ñaõ bieán ñoåi quaû tim, chuùng ta ñaõ ñi vaøo tình yeâu, moät tình yeâu ñích thöïc, moät tình yeâu bao giôø cuõng ñoøi hoûi chuùng ta boû mình (boû tieàn baïc, boû thôøi giôø, boû sôï haõi, boû an nhaøn, boû an ninh, thaäm chí boû caû maïng soáng) nhöng bao giôø cuõng ban cho chuùng ta bình an vaø nieàm haõnh dieän.

Lm. Phan Vaên Lôïi