(18) Sau ñaây laø goác tích Ñöùc Gieâ-su Ki-toâ: baø Ma-ri-a, meï Ngöôøi, ñaõ thaønh hoân vôùi oâng Giu-se. Nhöng tröôùc khi hai oâng baø veà chung soáng, baø ñaõ coù thai do quyeàn naêng Chuùa Thaùnh Thaàn. ⁽¹⁹⁾ OÂng Giu-se, choàng baø, laø ngöôøi coâng chính vaø khoâng muoán toá giaùc baø, neân môùi ñònh taâm boû baø caùch kín ñaùo. ⁽²⁰⁾ OÂng ñang toan tính nhö vaäy, thì kìa söù thaàn Chuùa hieän ñeán baùo moäng cho oâng raèng: «Naøy oâng Giu-se, con chaùu Ña-vít, ñöøng ngaïi ñoùn baø Ma-ri-a vôï oâng veà, vì ngöôøi con baø cöu mang laø do quyeàn naêng Chuùa Thaùnh Thaàn. ⁽²¹⁾ Baø seõ sinh con trai, coøn oâng haõy ñaët teân cho con treû laø Gieâ-su, vì chính Ngöôøi seõ cöùu daân Ngöôøi khoûi toäi loãi cuûa hoï. ⁽²²⁾ «Taát caû söï vieäc naøy ñaõ xaûy ra, laø ñeå öùng nghieäm lôøi xöa kia Chuùa phaùn qua mieäng ngoân söù: ⁽²³⁾ Naøy ñaây, Trinh Nöõ seõ thuï thai vaø sinh haï moät con trai, ngöôøi ta seõ goïi teân con treû laø Em-ma-nu-en, nghóa laø "Thieân-Chuùa-ôû-cuøng-chuùng-ta"». ⁽²⁴⁾ Khi tænh giaác, oâng Giu-se laøm nhö söù thaàn Chuùa daïy vaø ñoùn vôï veà nhaø. ⁽²⁵⁾ OÂng khoâng aên ôû vôùi baø, cho ñeán khi baø sinh moät con trai, vaø oâng ñaët teân cho con treû laø Gieâ-su.

Suy nieäm

Caâu hoûi gôïi yù:

1. Khi bieát Ma-ri-a coù thai khoâng phaûi do mình, thì Giu-se ñaõ haønh xöû theá naøo? Caùch haønh xöû ñoù chöùng toû ñieàu gì? Tình yeâu cuûa Giu-se ñoái vôùi Ma-ri-a laø moät tình yeâu vò kyû hay vò tha? Qua baøi Tin Möøng, ta coù theå nhaän ra nhöõng ñöùc tính chuû yeáu naøo cuûa Giu-se?
2. Ngöôøi Ki-toâ höõu tin raèng Ñöùc Ma-ri-a ñoàng trinh troïn ñôøi. Giöõa ñoàng trinh theå chaát vaø ñoàng trinh tinh thaàn, söï ñoàng trinh naøo quan troïng hôn tröôùc maët Thieân Chuùa?
3. Khi laøm con Ñöùc Ma-ri-a vaø thaùnh Giu-se, Ñöùc Gieâ-su ñaõ trôû neân ngöôøi y nhö chuùng ta ngoaïi tröø toäi loãi. Ñieàu aáy coù trôû neân nguoàn an uûi cho baïn khoâng? Coù laøm cho baïn bôùt coâ ñôn khi ñau khoå khoâng?

Suy tö gôïi yù:

1. Giu-se laø ngöôøi coâng chính

Giu-se vaø Ma-ri-a ñaõ ñính hoân vôùi nhau, döï tính seõ tieán tôùi moät cuoäc hoân nhaân ñeå coù theå soáng beân nhau troïn ñôøi. Chaéc chaén hai ngöôøi raát thöông yeâu nhau. Moïi söï ñang dieãn bieán toát ñeïp thì Giu-se boãng thaáy Ma-ri-a coù thai maø khoâng phaûi do mình. Ta thöû ñaët mình trong hoaøn caûnh cuûa Giu-se ñeå caûm thoâng noãi thaéc maéc vaø buoàn khoå voâ haïn cuûa Giu-se. Tröôùc tình huoáng naøy, laø con ngöôøi, chaéc chaén Giu-se phaûi coù luùc nghó raèng mình ñaõ bò ngöôøi yeâu phaûn boäi. Caøng yeâu Ma-ri-a, oâng caøng caûm thaáy bò xuùc phaïm, ghen töùc vaø ñau khoå. Nhöõng chaøng trai khaùc maø gaëp hoaøn caûnh naøy coù theå seõ phaûn öùng baèng caùch traû thuø vaø röûa nhuïc. Caùch traû thuø hôïp phaùp nhaát laø ñi toá caùo, vì saùch Ñeä nhò luaät ñaõ qui ñònh: «Khi moät coâ gaùi coøn trinh ñaõ ñính hoân vôùi moät ngöôøi ñaøn oâng, maø moät ngöôøi ñaøn oâng khaùc gaëp coâ vaø naèm vôùi coâ, thì caû hai phaûi bò loâi ra cöûa thaønh ñeå chòu neùm ñaù, vaø chuùng seõ phaûi cheát» (Ñnl 22,23-24).

Nhöng caùch haønh xöû cuûa Giu-se laø «ñònh taâm boû baø caùch kín ñaùo». Chaøng khoâng muoán ñeå ngöôøi yeâu cuûa mình phaûi ñau khoå vaø cheát trong nhuïc nhaõ. Cho duø khoâng ñöôïc soáng gaàn ngöôøi mình yeâu, cho duø naøng coù phaûn boäi mình vaø thuoäc veà ngöôøi khaùc, Giu-se vaãn luoân mong cho ngöôøi mình yeâu ñöôïc haïnh phuùc. Ñoù môùi laø tình yeâu ñích thöïc. Vì thaät ra, coù hai thöù tình yeâu:

· Tình yeâu vò kyû: töùc yeâu ngöôøi khaùc vì haïnh phuùc cuûa chính mình. Do ñoù, luoân luoân coi haïnh phuùc cuûa mình quan troïng hôn haïnh phuùc cuûa ngöôøi mình yeâu. Ñaây chæ laø moät tình yeâu giaû hieäu, vì xeùt cho cuøng thì hoùa ra mình ñaõ yeâu chính mình qua ngöôøi kia, chöù khoâng phaûi laø yeâu ngöôøi aáy thaät söï. Ngöôøi kia chæ laø moät phöông tieän ñem haïnh phuùc ñeán cho mình. Giu-se ñaõ khoâng yeâu Ma-ri-a baèng thöù tình yeâu naøy. Ngöôøi Ki-toâ höõu cuõng khoâng neân yeâu baèng thöù tình yeâu vò kyû naøy.

· Tình yeâu vò tha hay tình yeâu daâng hieán: yeâu ngöôøi khaùc vì chính ngöôøi mình yeâu, coi haïnh phuùc cuûa ngöôøi yeâu quan troïng hôn haïnh phuùc cuûa mình, neân saün saøng chaáp nhaän ñau khoå hoaëc hy sinh haïnh phuùc cuûa mình cho ngöôøi mình yeâu. Ñaây môùi laø tình yeâu ñích thöïc maø Giu-se ñaõ daønh cho Ma-ri-a. Ñuùng ra, moïi caëp vôï choàng Ki-toâ höõu ñeàu phaûi yeâu thöông nhau baèng thöù tình yeâu naøy thì hoï môùi ñuùng laø Ki-toâ höõu ñích thöïc, nhôø ñoù gia ñình hoï seõ luoân luoân haïnh phuùc.

Theá roài Giu-se naèm mô thaáy söù thaàn cho bieát söï thaät veà Ma-ri-a, vaø söù thaàn khuyeân oâng: «ñöøng ngaïi ñoùn baø Ma-ri-a vôï oâng veà». Chæ coù loøng khoan dung vaø tình yeâu maïnh meõ chaân thaät ñoái vôùi Ma-ri-a, coäng vôùi tinh thaàn nhaïy caûm vôùi thaùnh yù Thieân Chuùa, Giu-se môùi coù theå laøm theo lôøi söù thaàn baûo trong giaác mô. Vì bình thöôøng nhöõng ngöôøi coù ñaàu oùc thöïc teá maáy ai laïi tin vaøo giaác mô. Do ñoù, ta thaáy coù moät söï daèng co maõnh lieät trong taâm hoàn Giu-se. Vaø ñeå ñöa Ma-ri-a veà nhaø mình, oâng ñaõ phaûi thaéng ñöôïc tính töï aùi caù nhaân, ñaõ can ñaûm baát chaáp dö luaän baát lôïi cuûa nhöõng ngöôøi ngoaøi cuoäc, vaø chaáp nhaän söï nhuïc nhaõ coù theå xaûy ra (khi nhaän ra giaác mô chæ laø aûo aûnh). Tin Möøng coøn cho bieát: sau ñoù, «oâng khoâng aên ôû vôùi baø, cho ñeán khi baø sinh moät con trai»; ñieàu ñoù noùi leân khaû naêng töï chuû, baûn lónh vaø söùc maïnh tinh thaàn cao ñoä cuûa Giu-se.

Nhö vaäy, caùch haønh xöû cuûa Giu-se trong baøi Tin Möøng cho thaáy oâng laø ngöôøi coù tình yeâu chaân thöïc, khoan dung, nhaân haäu, kín ñaùo, töï chuû, coù baûn lónh, coù laäp tröôøng vöõng chaéc, nhaãn nhuïc vaø raát nhaïy caûm vôùi thaùnh yù Thieân Chuùa. Nhöõng ñöùc tính aáy chöùng toû oâng ñuùng laø moät ngöôøi coâng chính, xöùng ñaùng laø cha nuoâi Ñöùc Gieâ-su, laø baïn traêm naêm cuûa Ñöùc Maria, vaø laø maãu göông thaùnh thieän raát thöïc teá cho chuùng ta.

2. Ñöùc Gieâ-su sinh ra bôûi meï ñoàng trinh

Chuû yù cuûa baøi Tin Möøng hoâm nay khoâng nhaém vaøo söï coâng chính cuûa Giu-se cho baèng söï thuï thai kyø dieäu cuûa Ñöùc Gieâ-su nôi cung loøng ñoàng trinh cuûa Ma-ri-a do quyeàn naêng Thaùnh Thaàn. Thoâng thöôøng, noùi tôùi söï ñoàng trinh cuûa Ñöùc Ma-ri-a, ngöôøi ta thöôøng nghó tôùi söï ñoàng trinh theå chaát, ít ai nghó tôùi söï ñoàng trinh veà maët tinh thaàn cuûa Ngaøi. Caû hai maët cuûa söï ñoàng trinh aáy ñeàu quan troïng vaø caàn thieát. Nhöng neáu chæ ñoàng trinh veà maët theå chaát maø khoâng coù maët tinh thaàn thì ñoàng trinh aáy chaúng coøn yù nghóa! Söï ñoàng trinh veà tinh thaàn nôi Ñöùc Ma-ri-a quan troïng hôn raát nhieàu.

Tröôùc maët Thieân Chuùa, ñoàng trinh veà maët tinh thaàn coù nghóa laø coù taâm hoàn troïn veïn höôùng veà Ngaøi, hoaøn toaøn daâng hieán baûn thaân cho Ngaøi ñeå hoaøn toaøn thuoäc veà Ngaøi, khoâng coøn thuoäc veà chính mình nöõa. Trong chieàu höôùng ñoù, Ñöùc Ma-ri-a ñaõ soáng tinh thaàn «töï huûy», ñeå hoaøn toaøn soáng cho Thieân Chuùa vaø tha nhaân. Bieåu hieän quan troïng vaø roõ reät nhaát laø khoâng coøn coi yù rieâng cuûa mình laø quan troïng, thaäm chí khoâng coøn yù rieâng nöõa, ñeå chæ bieát coù thaùnh yù Thieân Chuùa maø thoâi. Vì theá, Ñöùc Ma-ri-a cuõng coù theå noùi nhö Ñöùc Gieâ-su: «Toâi khoâng tìm caùch laøm theo yù rieâng toâi, nhöng theo yù Ñaáng ñaõ sai toâi» (Ga 5,30; x. 6,38), hay nhö thaùnh Phao-loâ: «Toâi soáng nhöng khoâng phaûi toâi soáng, maø laø Thieân Chuùa soáng trong toâi» (Gl 2,20). Troïn cuoäc ñôøi cuûa Ngaøi ñaõ chöùng toû söï ñoàng trinh tinh thaàn aáy, ñöôïc bieåu hieän qua moïi haønh vi cuûa Ngaøi, cuï theå nhaát qua hai chöõ «Xin vaâng» khi söù thaàn truyeàn tin cho Ngaøi.

Moïi ngöôøi Ki-toâ höõu, keå caû ngöôøi soáng baäc vôï choàng, nhaát laø nhöõng keû quyeát taâm theo Chuùa, quyeát taâm neân thaùnh, ñeàu coù theå vaø caàn phaûi soáng «ñoàng trinh» hieåu theo nghóa tinh thaàn, nghóa laø soáng troïn veïn cho Thieân Chuùa vaø thuoäc veà Thieân Chuùa. Tröôùc maët Thieân Chuùa, moät ngöôøi ñoàng trinh veà maët theå chaát, nhöng laïi khoâng ñoàng trinh veà maët tinh thaàn, chaéc chaén khoâng coù giaù trò baèng nhöõng ngöôøi tuy khoâng ñoàng trinh veà maët theå chaát, nhöng laïi ñoàng trinh veà maët tinh thaàn. Vì ñoàng trinh theå chaát chæ laø phöông tieän ñoàng thôøi laø moät daáu chæ hay hình thöùc cuï theå nhaát cuûa söï ñoàng trinh tinh thaàn voán phaûi laø baûn chaát vaø noäi dung cuûa ñoàng trinh theå chaát. Quaù nhaán maïnh vaø ñeà cao söï ñoàng trinh theå chaát maø queân laõng hay khoâng ñeà cao söï ñoàng trinh tinh thaàn laø moät thöù tu ñöùc queø quaët vaø bò laïc höôùng. Söï ñoàng trinh tinh thaàn bao giôø cuõng coù giaù trò hôn raát nhieàu, cho duø ñoàng trinh theå chaát vaãn coù giaù trò rieâng cuûa noù.

3. Ñöùc Gieâ-su, Con Thieân Chuùa, cuõng laøm ngöôøi gioáng y nhö ta

Qua baøi Tin Möøng, ta thaáy: ñeå laø moät con ngöôøi, Ñöùc Gieâ-su ñaõ soáng trong moät gia ñình, coù cha coù meï, trong moät xaõ hoäi coù vua coù quan, coù pheùp coù taéc, trong moät toân giaùo coù phaåm coù traät, laø luaät coù leä, y trang nhö moïi ngöôøi. Ngaøi ñaõ hoaøn toaøn «trôû neân gioáng phaøm nhaân, soáng nhö ngöôøi traàn theá» (Pl 2,7), cuõng «sinh laøm con cuûa moät ngöôøi ñaøn baø, vaø soáng döôùi Leà Luaät» (Gl 4,4) nhö chuùng ta, cuõng «phaûi traûi qua nhieàu ñau khoå môùi hoïc ñöôïc theá naøo laø vaâng phuïc» (Dt 5,8-9). Vì theá, Ngaøi «khoâng phaûi laø Ñaáng khoâng bieát caûm thöông nhöõng noãi yeáu heøn cuûa ta, vì Ngöôøi ñaõ chòu thöû thaùch veà moïi phöông dieän cuõng nhö ta, nhöng khoâng phaïm toäi» (Dt 4,15-16). Chaéc chaén Ngaøi coù theå noùi nhö moät trieát gia naøo ñoù: «Khoâng coù gì thuoäc veà con ngöôøi maø xa laï ñoái vôùi toâi».

Ngaøi cuõng töøng kinh nghieäm nhöõng yeáu ñuoái cuûa con ngöôøi khi bò ma quæ caùm doã (x. Mt 4,1-11). Vì theá, khi toâi yeáu ñuoái, sa ngaõ, toäi loãi, toâi caûm thaáy Ngaøi coù theå thoâng caûm vôùi toâi moät caùch saâu xa, vaø toâi bieát Ngaøi saün saøng tha thöù chính vì Ngaøi ñaõ töøng caûm nhaän ñöôïc söï yeáu ñuoái cuûa con ngöôøi nhö toâi.

Nhöõng ñieàu cuûa con ngöôøi maø Ngaøi caûm nghieäm ñöôïc nhieàu nhaát chính laø ñau khoå vaø söï cheát. Döôøng nhö moïi hình thöùc quan troïng cuûa ñau khoå Ngaøi ñeàu ñaõ caûm nghieäm: phaûn boäi, oan öùc, bò ñaøn aùp, boùc loät, maát maùt, roi voït, nhuïc nhaõ… Ñieàu naøy laøm toâi caûm thaáy raát ñöôïc an uûi khi gaëp ñau khoå. Toâi nhaän ra Ngaøi ñaõ duøng ñau khoå cuûa chính mình ñeå xoa dòu nhöõng ñau khoå cuûa toâi. Ngaøi ñaõ duøng thöông tích cuûa chính Ngaøi ñeå chöõa laønh nhöõng veát thöông cuûa toâi (x. l Pr 2,24b). Nghó nhö theá, toâi khoâng caûm thaáy coâ ñôn trong ñau khoå, vì toâi caûm thaáy nhö Ngaøi ñang cuøng ñau khoå vôùi toâi, ñeå bieán nhöõng ñau khoå cuûa toâi thaønh moät giaù trò cao caû.

Caàu nguyeän

Laïy Cha, xin cho con hoïc ñöôïc tình yeâu chaân thaät, vò tha nôi Ñöùc Gieâ-su, Ñöùc Ma-ri-a vaø thaùnh Giu-se. Cho con bieát yeâu Cha vì Cha, yeâu moïi ngöôøi vì moïi ngöôøi. Nhö vaäy ñeå yeâu chaân thöïc, con phaûi coù tinh thaàn töï huûy, queân mình. Xin cho con thöïc hieän ñöôïc thöù tình yeâu chaân thöïc aáy trong ñôøi soáng thöôøng ngaøy cuûa con. Amen.

JK