(13) Cuõng ngaøy hoâm aáy, coù hai ngöôøi trong nhoùm moân ñeä ñi ñeán moät laøng kia teân laø Em-mau, caùch Gieâ-ru-sa-lem chöøng möôøi moät caây soá. ⁽¹⁴⁾ Hoï troø chuyeän vôùi nhau veà taát caû nhöõng söï vieäc môùi xaûy ra. ⁽¹⁵⁾ Ñang luùc hoï troø chuyeän vaø baøn taùn, thì chính Ñöùc Gieâ-su tieán ñeán gaàn vaø cuøng ñi vôùi hoï. ⁽¹⁶⁾ Nhöng maét hoï coøn bò ngaên caûn, khoâng nhaän ra Ngöôøi. ⁽¹⁷⁾ Ngöôøi hoûi hoï: «Caùc anh vöøa ñi vöøa trao ñoåi vôùi nhau veà chuyeän gì vaäy?» Hoï döøng laïi, veû maët buoàn raàu.
⁽¹⁸⁾ Moät trong hai ngöôøi teân laø Cô-leâ-oâ-paùt traû lôøi: «Chaéc oâng laø ngöôøi duy nhaát truù nguï taïi Gieâ-ru-sa-lem maø khoâng hay bieát nhöõng chuyeän ñaõ xaûy ra trong thaønh maáy böõa nay». ⁽¹⁹⁾ Ñöùc Gieâ-su hoûi: «Chuyeän gì vaäy?» Hoï thöa: «Chuyeän oâng Gieâ-su Na-da-reùt. Ngöôøi laø moät ngoân söù ñaày uy theá trong vieäc laøm cuõng nhö lôøi noùi tröôùc maët Thieân Chuùa vaø toaøn daân. ⁽²⁰⁾ Theá maø caùc thöôïng teá vaø thuû laõnh cuûa chuùng ta ñaõ noäp Ngöôøi ñeå Ngöôøi bò aùn töû hình, vaø ñaõ ñoùng ñinh Ngöôøi vaøo thaäp giaù. ⁽²¹⁾ Phaàn chuùng toâi, tröôùc ñaây vaãn hy voïng raèng chính Ngöôøi laø Ñaáng seõ cöùu chuoäc Ít-ra-en. Hôn nöõa, nhöõng vieäc aáy xaûy ra ñeán nay laø ngaøy thöù ba roài. ⁽²²⁾ Thaät ra, cuõng coù maáy ngöôøi ñaøn baø trong nhoùm chuùng toâi ñaõ laøm chuùng toâi kinh ngaïc. Caùc baø aáy ra moä hoài saùng sôùm, ⁽²³⁾ khoâng thaáy xaùc Ngöôøi ñaâu caû, veà coøn noùi laø ñaõ thaáy thieân thaàn hieän ra baûo raèng Ngöôøi vaãn soáng. ⁽²⁴⁾ Vaøi ngöôøi trong nhoùm chuùng toâi ñaõ ra moä, vaø thaáy söï vieäc y nhö caùc baø aáy noùi; coøn chính Ngöôøi thì hoï khoâng thaáy».
⁽²⁵⁾ Baáy giôø Ñöùc Gieâ-su noùi vôùi hai oâng raèng: «Caùc anh chaúng hieåu gì caû! Loøng trí caùc anh thaät laø chaäm tin vaøo lôøi caùc ngoân söù! ⁽²⁶⁾ Naøo Ñaáng Ki-toâ laïi chaúng phaûi chòu khoå hình nhö theá, roài môùi vaøo trong vinh quang cuûa Ngöôøi sao? ⁽²⁷⁾ Roài baét ñaàu töø oâng Moâ-seâ vaø taát caû caùc ngoân söù, Ngöôøi giaûi thích cho hai oâng nhöõng gì lieân quan ñeán Ngöôøi trong taát caû Saùch Thaùnh.
⁽²⁸⁾ Khi gaàn tôùi laøng hoï muoán ñeán, Ñöùc Gieâ-su laøm nhö coøn phaûi ñi xa hôn nöõa. ⁽²⁹⁾ Hoï naøi eùp Ngöôøi raèng: «Môøi oâng ôû laïi vôùi chuùng toâi, vì trôøi ñaõ xeá chieàu, vaø ngaøy saép taøn». Baáy giôø Ngöôøi môùi vaøo vaø ôû laïi vôùi hoï. ⁽³⁰⁾ Khi ñoàng baøn vôùi hoï, Ngöôøi caàm laáy baùnh, daâng lôøi chuùc tuïng, vaø beû ra trao cho hoï. ⁽³¹⁾ Maét hoï lieàn môû ra vaø hoï nhaän ra Ngöôøi, nhöng Ngöôøi laïi bieán maát. ⁽³²⁾ Hoï môùi baûo nhau: «Doïc ñöôøng, khi Ngöôøi noùi chuyeän vaø giaûi thích Kinh Thaùnh cho chuùng ta, loøng chuùng ta ñaõ chaúng böøng chaùy leân sao?»
⁽³³⁾ Ngay luùc aáy, hoï ñöùng daäy, quay trôû laïi Gieâ-ru-sa-lem, gaëp Nhoùm Möôøi Moät vaø caùc baïn höõu ñang tuï hoïp taïi ñoù. ⁽³⁴⁾ Nhöõng ngöôøi naøy baûo hai oâng: «Chuùa troãi daäy thaät roài, vaø ñaõ hieän ra vôùi oâng Si-moân». ⁽³⁵⁾ Coøn hai oâng thì thuaät laïi nhöõng gì ñaõ xaûy ra doïc ñöôøng vaø vieäc mình ñaõ nhaän ra Chuùa theá naøo khi Ngöôøi beû baùnh.

SUY NIEÄM

Caâu hoûi gôïi yù:

1. Coù bao giôø baïn nghó: raát coù theå mình cuõng seõ gaëp tröôøng hôïp töông töï nhö hai moân ñeä laøng E-mau: moät ngöôøi naøo ñoù noùi chuyeän vôùi mình, yeâu caàu mình giuùp ñôõ, laïi chính laø Ñöùc Gieâ-su khoâng? Coù theå ruùt ra baøi hoïc gì töø baøi Tin Möøng hoâm nay veà söï ñoàng hoùa giöõa Ñöùc Gieâ-su vaø tha nhaân (tha nhaân laø Ñöùc Gieâ-su, Ñöùc Gieâ-su laø tha nhaân cuûa ta)?
2. Coù ngöôøi chuû tröông: yeâu ngöôøi chính laø yeâu Thieân Chuùa. Chuû tröông aáy coù neàn taûng trong Kinh Thaùnh khoâng? Haõy tröng daãn moät vaøi caâu tieâu bieåu.

Suy tö gôïi yù:

1. Hai toâng ñoà ôû E-mau khoâng nhaän ra Ñöùc Gieâ-su nôi ngöôøi boä haønh cuøng ñi vôùi mình

Moät ñieàu khaù kyø thuù trong baøi Tin Möøng hoâm nay, ñoù laø caùc toâng ñoà ñaõ soáng vôùi Ñöùc Gieâ-su suoát ba naêm, ñaõ töøng nghe Ngaøi noùi, giaûng daïy, theá maø nay, khi Ngaøi soáng laïi, cuøng ñi vôùi caùc oâng, giaûng daïy cho caùc oâng, caùc oâng laïi khoâng nhaän ra Ngaøi. Coù leõ Ngaøi ñaõ mang moät boä maët xa laï, ñaõ ñoäi loát moät ngöôøi boä haønh nhö bao boä haønh khaùc. Ñieàu caùc oâng khoâng ngôø ñöôïc laø ngöôøi maø caùc oâng töôûng laø moät boä haønh xa laï aáy laïi chính laø Ñöùc Gieâ-su, Thaày mình. Caùc oâng chæ nhaän ra Ngaøi khi Ngaøi ñoàng baøn vôùi hoï, chính xaùc laø khi Ngaøi caàm laáy baùnh, daâng lôøi chuùc tuïng, vaø beû ra trao cho hoï. Nghóa laø khi caùc oâng thaáy coù söï gioáng nhau giöõa ngöôøi boä haønh naøy vôùi Thaày mình. Raát may laø caùc oâng ñaõ ñoái xöû vôùi ngöôøi boä haønh aáy raát toát: chaêm chuù nghe ngöôøi aáy noùi, môøi ôû laïi duøng böõa… Neáu khoâng thì thaät ñaùng tieác.

2. Coi chöøng keûo chính chuùng ta cuõng khoâng nhaän ra Ñöùc Gieâ-su nôi nhöõng ngöôøi chung quanh ta

Ñieàu kyø thuù ñoù cuõng xaûy ra moät caùch töông töï bieát bao laàn trong ñôøi soáng chuùng ta. Chuùng ta soáng vôùi nhöõng ngöôøi chung quanh mình, maø khoâng bao giôø hoaëc raát ít khi ta nhaän ra Thieân Chuùa hay Ñöùc Gieâ-su ôû nôi hoï. Döôøng nhö ñoái vôùi ta, Thieân Chuùa hay Ñöùc Gieâ-su laø ngöôøi ôû ñaâu ñaâu, ôû treân trôøi, ôû trong nhaø taïm cuûa nhaø thôø, hoaëc ôû khaép nôi moät caùch thieâng lieâng. Ngaøi coù veû laø moät thöïc taïi raát tröøu töôïng, neáu coù cuï theå thì chæ laø nhöõng aûnh veõ, nhöõng böùc töôïng baát ñoäng, voâ hoàn. Vaø tình yeâu cuûa chuùng ta ñoái vôùi Ngaøi cuõng raát tröøu töôïng, raát bí tích, chæ ñöôïc theå hieän baèng söï höôùng thieän, baèng vieäc naêng caàu nguyeän, naêng tham döï vaø laõnh nhaän caùc bí tích.

Nhöng baøi Tin Möøng hoâm nay nhaéc laïi cho chuùng ta moät chaân lyù heát söùc quan troïng. Thieân Chuùa hay Ñöùc Gieâ-su coù theå chính laø ngöôøi boä haønh maø mình ngôõ laø raát xa laï. Nghóa laø Ngaøi coù theå maëc laáy nhöõng boä maët khaùc nhau, hình daùng khaùc nhau, vôùi nhöõng tính tình khaùc nhau, tö caùch ñieäu boä khaùc nhau nôi nhöõng ngöôøi ta gaëp treân ñôøi, nôi nhöõng ngöôøi soáng chung quanh ta. Vaø tình yeâu cuûa chuùng ta – neáu coù – ñoái vôùi Ngaøi thì phaûi ñöôïc theå hieän cuï theå nôi nhöõng con ngöôøi cuï theå aáy, chöù khoâng phaûi moät caùch tröøu töôïng. Coù theå noùi: muoán yeâu Ñöùc Gieâ-su, thì caùch toát nhaát, cuï theå nhaát vaø chaéc chaén nhaát laø yeâu nhöõng ngöôøi chung quanh ta, vaø baát kyø ngöôøi naøo ta gaëp trong cuoäc ñôøi. Vaø cuõng coù theå noùi moät caùch chaéc chaén: neáu ta khoâng yeâu nhöõng ngöôøi aáy, thì ta khoâng thaät söï yeâu Ñöùc Gieâ-su hay yeâu Thieân Chuùa. Neáu ta töôûng raèng mình yeâu Thieân Chuùa, yeâu Ñöùc Gieâ-su baèng caùch naøy hay caùch khaùc, nhöng ta khoâng heà yeâu Ngaøi nôi nhöõng con ngöôøi cuï theå chung quanh ta, thì tình yeâu aáy chaéc chaén chæ laø moät aûo töôûng. Raát coù theå ta ñang yeâu chính baûn thaân mình moät caùch ích kyû, nhöng söï ích kyû aáy laïi maëc laáy moät hình thöùc khoân kheùo laø yeâu Thieân Chuùa hay Ñöùc Gieâ-su moät caùch tröøu töôïng.

3. Ñöùc Gieâ-su ñoàng hoùa chính Ngaøi vôùi tha nhaân cuûa ta

Coù theå noùi nhöõng ngöôøi chung quanh ta laø nhöõng Ñöùc Gieâ-su raát soáng ñoäng, raát cuï theå. Hay noùi moät caùch khaùc, trong moät möùc ñoä naøo ñoù, hoï chính laø hieän thaân cuûa Thieân Chuùa hay Ñöùc Gieâ-su. Chaân lyù naøy coù moät neàn taûng raát vöõng chaéc trong Kinh Thaùnh.

a. Tha nhaân laø hình aûnh cuûa Thieân Chuùa (x. St 1,26.27; 9,6): Chuùng ta khoâng theå yeâu Thieân Chuùa hay Ñöùc Gieâ-su maø khoâng yeâu hình aûnh hay hieän thaân cuûa Ngaøi. Khi hai ngöôøi yeâu thöông nhau, hoï raát quí hình aûnh cuûa nhau, vaø hình aûnh ñoù laø moät bieåu tröng coù tính ñaïi dieän cho chính ngöôøi trong aûnh. Coi thöôøng hay xuùc phaïm ñeán hình aûnh cuûa moät ngöôøi luoân luoân ñöôïc coi laø xuùc phaïm ñeán chính con ngöôøi aáy. Hai moân ñeä laøng E-mau nhaän ra ngöôøi boä haønh laø Ñöùc Gieâ-su khi ngöôøi aáy beû baùnh gioáng nhö Ñöùc Gieâ-su. Con ngöôøi ñöôïc taïo döïng «gioáng nhö» Thieân Chuùa (St 1,26; 5,1), ñieàu aáy coù laøm ta nhaän ra Ngaøi nôi hoï khoâng?

b. Tha nhaân laø con caùi Thieân Chuùa (x. Lc 20,36; Ga 11,52; Rm 8,14.16.21; Gl 3,26; 1Ga 3,1.2.10; ): Taát caû chuùng ta ñeàu laø con caùi Thieân Chuùa, ñeàu goïi Thieân Chuùa laø Cha, vaø cuøng laø anh em vôùi nhau. Con caùi moät caùch naøo ñoù laø hieän thaân cuûa cha meï. Kinh nghieäm ñôøi soáng cho ta thaáy: ai yeâu cha meï taát nhieân cuõng yeâu thöông anh chò em mình. Vaø ai khoâng yeâu thöông anh chò em mình, chaéc chaén tình yeâu ñoái vôùi cha meï cuõng raát nhaït nheõo hoaëc giaû taïo.

c. Töø nhöõng caên baûn treân, Ñöùc Gieâ-su ñoàng hoùa chính Ngaøi vôùi tha nhaân cuûa ta (x. Mt 10.40; 18,5; 25,40.45; Lc 10,16): Ta laøm gì cho tha nhaân cuûa ta, tröôùc tieân laø nhöõng ngöôøi gaàn guõi ta nhaát, roài ñeán nhöõng ngöôøi soáng chung quanh ta, nhöõng ngöôøi ta thöôøng gaëp, vaø taát caû moïi ngöôøi, chính laø laøm cho Ngaøi. Ta yeâu hoï chính laø ta yeâu Ngaøi, ta gheùt hoï chính laø ta gheùt Ngaøi, hy sinh cho hoï laø hy sinh cho Ngaøi, laøm haïi hoï laø laøm haïi chính Ngaøi.

4. Yeâu tha nhaân laø yeâu Thieân Chuùa, vaø laø chu toaøn luaät Chuùa

Trong Cöïu Öôùc, khi trình ñoä con ngöôøi coøn thaáp, coù söï phaân bieät roõ reät giöõa Thieân Chuùa vaø tha nhaân. Vì theá, coù hai ñieàu raên quan troïng nhaát laø: «Haõy yeâu meán ÑÖÙC CHUÙA, Thieân Chuùa cuûa anh em, heát loøng heát daï, heát söùc anh em» (Ñnl 6,5) vaø «haõy yeâu ngöôøi khaùc nhö chính mình» (Lv 19,18). Ñöùc Gieâ-su ñaõ nhaéc laïi hai ñieàu raên aáy nhö hai ñieàu luaät caên baûn cuûa Leà Luaät cuõ. Nhöng qua thôøi Taân Öôùc, khi trình ñoä cuûa con ngöôøi cao hôn, hai ñieàu raên aáy ñöôïc toùm laïi thaønh moät: heã yeâu Chuùa taát nhieân phaûi yeâu tha nhaân, vaø heã yeâu tha nhaân thaät tình taát nhieân laø ñaõ yeâu Chuùa roài. Thaùnh Gio-an vieát: «Neáu ai noùi: "Toâi yeâu meán Thieân Chuùa" maø laïi gheùt anh em mình, ngöôøi aáy laø keû noùi doái; vì ai khoâng yeâu thöông ngöôøi anh em maø hoï troâng thaáy, thì khoâng theå yeâu meán Thieân Chuùa maø hoï khoâng troâng thaáy» (1Ga 4,20). Vì theá, thaùnh Phao-loâ vieát: «Ai yeâu ngöôøi, thì ñaõ chu toaøn Leà Luaät» (Rm 13,8.10), «Anh em haõy mang gaùnh naëng cho nhau, nhö vaäy laø anh em chu toaøn luaät Ñöùc Ki-toâ» (Gl 6,2). Thaùnh Gia-coâ-beâ cuõng noùi: «Anh em laøm ñieàu toát neáu anh em chu toaøn luaät Kinh Thaùnh ñöôïc ñöa leân haøng ñaàu laø: Ngöôi phaûi yeâu ngöôøi thaân caän nhö chính mình» (Gc 2,8).

Toùm laïi, baøi Tin Möøng hoâm nay nhaéc nhôû chuùng ta chaân lyù quan troïng naøy: tha nhaân chính laø hình aûnh, hay moät caùch naøo ñoù, laø hieän thaân cuûa Thieân Chuùa hay Ñöùc Gieâ-su. Vì theá, chuùng ta haõy taäp nhìn hoï laø «Em-ma-nu-el» (Thieân-Chuùa-ôû-cuøng-chuùng-ta). Thieân Chuùa hay Ñöùc Gieâ-su ñang ôû giöõa chuùng ta, ôû vôùi chuùng ta qua nhöõng ngöôøi chung quanh ta.

Caàu nguyeän