Chuùa Nhaät thöù 10 Thöôøng Nieân

ÑOÏC LÔØI CHUÙA

· Hs 6, 3-6: ⁽⁶⁾ «Ta muoán tình yeâu chöù khoâng caàn hy leã, thích ñöôïc caùc ngöôi nhaän bieát hôn laø ñöôïc cuûa leã toaøn thieâu».

· Rm 4, 18-25: ⁽²³⁾ Nhöng khi vieát raèng A-bra-ham ñöôïc keå laø ngöôøi coâng chính, thì khoâng phaûi chæ noùi veà oâng, ⁽²⁴⁾ maø coøn noùi veà caû chuùng ta nöõa: chuùng ta seõ ñöôïc keå laø coâng chính, vì tin vaøo Ñaáng ñaõ laøm cho Ñöùc Gieâ-su, Chuùa chuùng ta, soáng laïi töø coõi cheát; ⁽²⁵⁾ Ñöùc Gieâ-su chính laø Ñaáng ñaõ bò trao noäp vì toäi loãi chuùng ta vaø ñaõ ñöôïc Thieân Chuùa laøm cho soáng laïi ñeå chuùng ta ñöôïc neân coâng chính.

· TIN MÖØNG: Mt 9, 9-13

Ñöùc Gieâ-su keâu goïi oâng Maùt-theâu vaø duøng böõa vôùi nhöõng ngöôøi toäi loãi (Mc 2, 13-17; Lc 5, 27-32)

⁽⁹⁾ Khi aáy, Ñöùc Gieâ-su ñi ngang qua traïm thu thueá, thì thaáy moät ngöôøi teân laø Maùt-theâu ñang ngoài taïi traïm. Ngöôøi baûo oâng: «Anh haõy theo toâi!» OÂng ñöùng daäy ñi theo Ngöôøi.

⁽¹⁰⁾ Khi Ñöùc Gieâ-su ñang duøng böõa taïi nhaø oâng aáy, coù nhieàu ngöôøi thu thueá vaø toäi loãi keùo ñeán, cuøng aên vôùi Ngöôøi vaø caùc moân ñeä. ⁽¹¹⁾ Thaáy vaäy, nhöõng ngöôøi Pha-ri-seâu noùi vôùi caùc moân ñeä Ngöôøi raèng: «Sao Thaày caùc anh laïi aên uoáng vôùi boïn thu thueá, vaø quaân toäi loãi nhö vaäy?» ⁽¹²⁾ Nghe thaáy theá, Ñöùc Gieâ-su noùi: «Ngöôøi khoeû maïnh khoâng caàn thaày thuoác, ngöôøi ñau oám môùi caàn. ⁽¹³⁾ Haõy veà hoïc cho bieát yù nghóa cuûa caâu naøy: "Ta muoán loøng nhaân chöù ñaâu caàn leã teá". Vì toâi khoâng ñeán ñeå keâu goïi ngöôøi coâng chính, maø ñeå keâu goïi ngöôøi toäi loãi».

Chia seû

Caâu hoûi gôïi yù:

1. Taïi sao nhöõng ngöôøi thu thueá nhö Maùt-theâu laïi bò ngöôøi Do Thaùi khinh bæ vaø lieät vaøo haïng ngöôøi toäi loãi?
2. Caùch xöû söï cuûa Ñöùc Gieâ-su vôùi nhöõng ngöôøi thu thueá vaø nhöõng haïng bò coi laø toäi loãi theá naøo? Coøn caùch Ngaøi xöû söï vôùi caùc kinh sö vaø Pha-ri-sieâu thì sao?
3. Quan nieäm cuûa Ñöùc Gieâ-su veà ñaïo ñöùc vaø thaùnh thieän khaùc vôùi quan nieäm cuûa caùc kinh sö vaø Pha-ri-sieâu ôû choã naøo? Caùc Ki-toâ höõu ngaøy nay phaàn ñoâng quan nieäm veà ñaïo ñöùc vaø thaùnh thieän theo Ñöùc Gieâ-su hay theo caùc kinh sö Do Thaùi? Nhö theá coù nguy hieåm gì khoâng?

Suy tö gôïi yù:

1. Maùt-theâu, ngöôøi thu thueá

Maùt-theâu laø ngöôøi ngöôøi Do Thaùi, nhöng laïi laø moät coâng chöùc laøm vieäc cho ñeá quoác Roâ-ma voán bò ngöôøi Do Thaùi coi laø keû thuø, vì ngöôøi Roâ-ma ñang cai trò vaø boùc loät ngöôøi Do Thaùi. Vì noài côm vaø söï soáng cuûa baûn thaân vaø gia ñình, Maùt-theâu chaáp nhaän laøm vieäc cho ngöôøi Roâ-ma vaø ñöôïc boå nhieäm laø nhaân vieân thu thueá trong ñaát nöôùc cuûa mình. Trong ñeá quoác Roâ-ma, caùc nhaân vieân thu thueá ñöôïc höôûng hoa hoàng treân soá thueá hoï thu, nhöng phaàn ñoâng thöôøng thu thueá quaù möùc quy ñònh ñeå vô veà cho mình soá tieàn vöôït möùc aáy. Ñaây laø moät ngheà deã laøm giaøu moät caùch baát chính. Vì theá, caùc nhaân vieân thu thueá bò ngöôøi Do Thaùi oaùn gheùt, khinh bæ, taåy chay, vaø coi laø phöôøng toäi loãi. Moät phaàn vì hoï saün saøng laøm coâng cuï vaø tay sai cho keû thuø cuûa daân toäc, phaàn khaùc vì hoï bò mang tieáng laø gian laän vaø boùc loät daân chuùng.

Moät ñieàu raát ñaùng ngaïc nhieân khieán chuùng ta phaûi suy nghó vaø tìm hieåu laø: duø Maùt-theâu laø ngöôøi thu thueá vaø bò khinh bæ nhö vaäy, nhöng Ñöùc Gieâ-su ñaõ choïn vaø môøi goïi oâng laøm moân ñeä Ngaøi. Ñieàu ñaùng ngaïc nhieân thöù hai laø khi ñöôïc Ñöùc Gieâ-su keâu goïi laøm moân ñeä, Maùt-theâu ñaõ nhanh choùng vaø döùt khoaùt töø boû ngheà beùo bôû aáy ñeå ñaùp laïi lôøi môøi cuûa Ngaøi. Tin Möøng vieát: «OÂng ñöùng daäy ñi theo Ngöôøi».

2. Thaùi ñoä cuûa Ñöùc Gieâ-su ñoái vôùi nhöõng ngöôøi toäi loãi

Sau khi môøi goïi Maùt-theâu theo mình vaø ñöôïc oâng ñaùp laïi lôøi môøi, Ñöùc Gieâ-su cuõng ñaùp laïi lôøi môøi cuûa Maùt-theâu laø cuøng vôùi caùc moân ñeä duøng böõa taïi nhaø oâng. Maùt-theâu nhaân dòp naøy cuõng môøi nhöõng ngöôøi baïn thaân, baïn ñoàng söï, baïn cuøng chôi, cuøng nhaäu… ñeán döï tieäc cho vui. Taát caû nhöõng loaïi baïn naøy ñeàu laø nhöõng keû bò ngöôøi Do Thaùi lieät vaøo haïng toäi loãi ñaùng khinh bæ. Chaéc chaén Ñöùc Gieâ-su bieát ñieàu aáy. Nhöng thaùi ñoä cuûa Ngaøi ñoái vôùi Maùt-theâu noùi rieâng, vaø vôùi nhöõng ngöôøi toäi loãi noùi chung, khaùc haún vôùi thaùi ñoä cuûa nhöõng keû «ñaïo ñöùc» kieåu kinh sö vaø Pha-ri-sieâu. Nhöõng ngöôøi naøy chuû tröông phaûi xa laùnh nhöõng ngöôøi toäi loãi.

Hoï khoâng theå töôûng töôïng ñöôïc moät ngoân söù cuûa Thieân Chuùa maø laïi ñeå cho moät ngöôøi toäi loãi ñuïng ñeán thaân theå mình (x. Lc 7, 39). Vì theá, hoï ngaïc nhieân khi thaáy Ñöùc Gieâ-su aên uoáng chung vôùi nhöõng phöôøng toäi loãi. Hoï coù lyù cuûa hoï, vì caùch xöû söï cuûa Ñöùc Gieâ-su traùi vôùi truyeàn thoáng cuûa tieàn nhaân. Truyeàn thoáng naøy döïa treân lôøi cuûa saùch Daân soá: «Chôù tôùi gaàn leàu cuûa nhöõng con ngöôøi hö ñoán aáy, vaø ñöøng ñuïng tôùi taát caû nhöõng gì cuûa hoï, keûo vì lieân luî maø anh em cuõng bò huyû dieät vôùi taát caû toäi loãi cuûa hoï» (Ds 16, 26). Theo hoï, caàn phaûi taåy chay nhöõng ngöôøi toäi loãi aáy nhö moät hình phaït ñeå hoï yù thöùc ñöôïc toäi loãi mình maø chöøa caûi. Trong luaät cuûa Giaùo Hoäi cuõng coù moät vaøi ñieàu khoaûn töông töï ñeå giuùp ngöôøi toäi loãi trôû veà con ñöôøng ngay chính. Nhöõng khoaûn luaät naøy coù khi coù taùc duïng toát, nhöng cuõng coù ñoâi khi phaûn taùc duïng hoaëc trôû neân thieáu nhaân baûn, thieáu tình ngöôøi.

3. Quan nieäm cuûa Ñöùc Gieâ-su veà ñaïo ñöùc vaø thaùnh thieän

Quan nieäm veà ñaïo ñöùc hay thaùnh thieän cuûa Ñöùc Gieâ-su khaùc haún vôùi caùc kinh sö vaø Pha-ri-sieâu. Tieâu chuaån ñaïo ñöùc hay thaùnh thieän cuûa hoï laø phaûi giöõ thaät troïn veïn leà luaät cuûa Chuùa, trong ñoù chuû yeáu laø nhöõng nghi thöùc thôø phöôïng Thieân Chuùa (aên chay, cuùng teá…). Ai caøng giöõ luaät cho troïn veïn, caøng naêng tham döï caùc leã nghi toân giaùo thì caøng ñöôïc coi, hay caøng töï coi mình laø thaùnh thieän ñaïo ñöùc, baát chaáp vieäc ñoái xöû vôùi tha nhaân cuûa hoï coù tình coù nghóa hay khoâng. Hoï thöôøng töï haøo veà mình vaø khinh bæ nhöõng ai khoâng haønh xöû gioáng nhö hoï. Ñaây laø thöù ñaïo ñöùc thaùnh thieän kieåu Pha-ri-sieâu, hay kieåu Cöïu öôùc: luaät leä ñöôïc coi troïng hôn tình yeâu. Hieän nay trong nhieàu toân giaùo, keå caû Ki-toâ giaùo, caùc tín ñoà vaãn thöôøng ñöôïc ñaøo taïo trôû neân nhöõng con ngöôøi töông töï nhö vaäy, vôùi quan nieäm veà ñaïo ñöùc vaø thaùnh thieän kieåu Cöïu öôùc.

Nhöng theo Ñöùc Gieâ-su, ñaïo ñöùc hay thaùnh thieän heä taïi tình yeâu ñích thöïc maø con ngöôøi coù ñoái vôùi tha nhaân, chöù khoâng heä taïi vieäc giöõ cho troïn veïn caùc ñieàu khoaûn trong leà luaät. Vì theá, tröôùc maët Ñöùc Gieâ-su, caùc kinh sö hay Pha-ri-sieâu tuy giöõ leà luaät raát troïn veïn nhöng khoâng coù tình yeâu, thì khoâng ñaïo ñöùc vaø thaùnh thieän baèng nhöõng keû bò coi laø toäi loãi, nhöng bieát tin vaøo Ngaøi vaø haønh ñoäng theo söï ñoøi hoûi cuûa tình yeâu. Ngaøi ñaõ töøng noùi vôùi caùc kinh sö vaø Pha-ri-sieâu: «Toâi baûo thaät caùc oâng: nhöõng ngöôøi thu thueá vaø nhöõng coâ gaùi ñieám vaøo Nöôùc Thieân Chuùa tröôùc caùc oâng» (Mt 21, 31). Duï ngoân ngöôøi Pha-ri-seâu vaø ngöôøi thu thueá (Lc 18, 9-14) cho thaáy Ñöùc Gieâ-su ñaùnh giaù ngöôøi bò coi laø toäi loãi nhöng khieâm nhöôøng vaø ñoái xöû vôùi moïi ngöôøi coù tình coù nghóa thì coâng chính hay ñaïo ñöùc hôn ngöôøi giöõ luaät nghieâm chænh, laøm nhieàu vieäc toát, nhöng laïi kieâu ngaïo vaø soáng thieáu tình nghóa. Thieát töôûng ôû ñaây cuõng neân nhaéc laïi lôøi cuûa Ñöùc Giaùo hoaøng Gioan-Phaoloâ I (1912-1978): «Treân thieân ñaøng khoâng thieáu nhöõng phaàn thu ñó ñieám, nhöng khoâng coù keû kieâu ngaïo. Döôùi hoûa nguïc coù caû nhöõng hoàng y giaùm muïc, nhöng khoâng coù ngöôøi khieâm nhöôøng». Quaû thaät trong xaõ hoäi ta thaáy coù nhieàu ngöôøi soáng trong saïch nhö caùc thieân thaàn, hoaëc laøm ñöôïc raát nhieàu vieäc phuùc ñöùc nhö nhöõng vò thaùnh, nhöng hoï laïi kieâu ngaïo vaø töï haøo khoâng keùm gì ma quæ. Theo quan ñieåm cuûa Ñöùc Gieâ-su, hoï khoâng phaûi laø ñoái töôïng cuûa Nöôùc Trôøi.

Döôøng nhö ñoái vôùi Ngaøi, ñieàu ñaùng traùch nhaát khoâng phaûi laø toäi loãi cho baèng söï thieáu tình yeâu vaø loøng khieâm nhöôøng. Caâu «Ta muoán loøng nhaân chöù ñaâu caàn leã teá» trong baøi Tin Möøng hoâm nay cho thaáy Ngaøi ñaët tình yeâu ñoái vôùi tha nhaân quan troïng hôn caû vieäc thôø phöôïng Thieân Chuùa. Caâu «neáu khi anh saép daâng leã vaät tröôùc baøn thôø, maø söïc nhôù coù ngöôøi anh em ñang coù chuyeän baát bình vôùi anh, thì haõy ñeå cuûa leã laïi ñoù tröôùc baøn thôø, ñi laøm hoaø vôùi ngöôøi anh em aáy ñaõ, roài trôû laïi daâng leã vaät cuûa mình» (Mt 6,23-24) cuõng noùi leân quan ñieåm töông töï. Ñaây laø quan ñieåm cuûa Taân öôùc, raát khaùc vôùi quan ñieåm cuûa Cöïu öôùc. Ñoái vôùi Ngaøi, ñieàu raên quan troïng nhaát ñöôïc Ngaøi bieán thaønh môùi meû laø: «Thaày ban cho anh em moät ñieàu raên môùi laø anh em haõy yeâu thöông nhau» (Ga 13, 34). Vaø tình yeâu ñoái vôùi tha nhaân chính laø tieâu chuaån ñeå phaân bieät moân ñeä cuûa Ngaøi (Taân öôùc) vôùi moân ñeä cuûa Moâ-seâ (Cöïu öôùc): «Moïi ngöôøi seõ nhaän bieát anh em laø moân ñeä cuûa Thaày ôû ñieåm naøy: laø anh em coù loøng yeâu thöông nhau» (Ga 13, 35).

4. Caàn thay ñoåi quan nieäm veà ñaïo ñöùc vaø thaùnh thieän theo quan ñieåm cuûa Ñöùc Gieâ-su

Chuùng ta ñang soáng trong thôøi ñaïi cuûa Taân öôùc chöù khoâng phaûi cuûa Cöïu öôùc. Chuùng ta ñi theo Ñöùc Gieâ-su chöù khoâng phaûi theo Moâ-seâ. Vì theá, chuùng ta phaûi quan nieäm theo Ñöùc Gieâ-su chöù khoâng phaûi theo Moâ-seâ. Quan nieäm ñaïo ñöùc vaø thaùnh thieän theo Cöïu öôùc ñaõ bò vöôït qua. Theá nhöng hieän nay trong Giaùo Hoäi, coøn bieát bao ngöôøi quan nieäm veà ñaïo ñöùc vaø thaùnh thieän khoâng khaùc gì caùc kinh sö vaø Pha-ri-sieâu ngaøy xöa. Döôøng nhö thay ñoåi quan nieäm theo Ñöùc Gieâ-su thaät laø khoù!? Chính vì theá, ñeå rao truyeàn moät söù ñieäp môùi, moät tinh thaàn môùi, moät quan nieäm môùi, Ñöùc Gieâ-su ñaõ khoâng choïn moät ai trong caùc kinh sö hay Pha-ri-sieâu laøm moân ñeä Ngaøi, maø choïn nhöõng ngöôøi chöa chòu aûnh höôûng saâu ñaäm cuûa Cöïu öôùc. Thaø choïn moät thu thueá nhö Maùt-theâu coøn hôn moät Ni-coâ-ñeâ-moâ thoâng thaùi! Chæ maõi sau khi leân trôøi, Ngaøi môùi choïn Phao-loâ laø moät ngöôøi Pha-ri-sieâu, nhöng duø Phao-loâ coù gioûi tôùi ñaâu cuõng phaûi döôùi quyeàn Pheâ-roâ. Vaø ñeå trôû thaønh moân ñeä Ñöùc Gieâ-su, Phao-loâ ñaõ phaûi loät xaùc: phaûi töø boû nhöõng quan nieäm cuõ ñeå maëc laáy nhöõng quan nieäm môùi cuûa Ngaøi.

Coøn chuùng ta, neáu chuùng ta khoâng chòu töø boû quan nieäm cuûa Cöïu öôùc ñeå maëc laáy quan nieäm cuûa Ñöùc Gieâ-su hay cuûa Taân öôùc, thì haõy nghe Ngaøi noùi: «Neáu anh em khoâng aên ôû coâng chính hôn caùc kinh sö vaø ngöôøi Pha-ri-seâu, thì seõ chaúng ñöôïc vaøo Nöôùc Trôøi» (Mt 5,20). «AÊn ôû coâng chính hôn caùc kinh sö vaø ngöôøi Pha-ri-seâu» khoâng phaûi laø giöõ leà luaät hay caùc nghi thöùc leã laïy kyõ hôn hoï, maø laø phaûi coù tình yeâu nhieàu hôn hoï, nghóa laø trong caùch ñoái xöû vôùi tha nhaân phaûi coù tình coù nghóa hôn hoï. Raát mong moïi Ki-toâ höõu ñeàu yù thöùc ñieåm naøy.

Caàu nguyeän