Chuùa Nhaät thöù 12 Thöôøng Nieân

ÑOÏC LÔØI CHUÙA

· Gr 20,10-13: ⁽¹¹⁾ Ñöùc Chuùa haèng ôû beân con nhö moät trang chieán só oai huøng. Vì theá nhöõng keû töøng haïi con seõ thaát ñieân baùt ñaûo, seõ khoâng thaéng noåi con. Chuùng seõ phaûi thaát baïi, vaø nhuïc nhaõ eâ cheà: ñoù laø moät noãi nhuïc muoân ñôøi khoâng theå queân.

· Rm 5,12-15: ⁽¹⁵⁾ Söï sa ngaõ cuûa A-ñam khoâng theå naøo saùnh ñöôïc vôùi aân hueä cuûa Thieân Chuùa. Thaät vaäy, neáu vì moät ngöôøi duy nhaát ñaõ sa ngaõ, maø muoân ngöôøi phaûi cheát, thì aân suûng cuûa Thieân Chuùa ban nhôø moät ngöôøi duy nhaát laø Ñöùc Gieâ-su Ki-toâ, coøn doài daøo hôn bieát maáy cho muoân ngöôøi.

· TIN MÖØNG: Mt 10,26-33

Haõy noùi giöõa ban ngaøy, ñöøng sôï (Lc 12,2-9)
⁽²⁶⁾ «Vaäy anh em ñöøng sôï ngöôøi ta. Thaät ra, khoâng coù gì che giaáu maø seõ khoâng ñöôïc toû loä, khoâng coù gì bí maät, maø ngöôøi ta seõ khoâng bieát. ⁽²⁷⁾ Ñieàu Thaày noùi vôùi anh em luùc ñeâm hoâm, thì haõy noùi ra giöõa ban ngaøy; vaø ñieàu anh em nghe ræ tai, thì haõy leân maùi nhaø rao giaûng. ⁽²⁸⁾ «Anh em ñöøng sôï nhöõng keû gieát thaân xaùc maø khoâng gieát ñöôïc linh hoàn. Ñuùng hôn, anh em haõy sôï Ñaáng coù theå tieâu dieät caû hoàn laãn xaùc trong hoaû nguïc. ⁽²⁹⁾ Hai con chim seû chæ baùn ñöôïc moät haøo phaûi khoâng? Theá maø, khoâng moät con naøo rôi xuoáng ñaát ngoaøi yù cuûa Cha anh em. ⁽³⁰⁾ Thì ñoái vôùi anh em cuõng vaäy, ngay ñeán toùc treân ñaàu anh em, Ngöôøi cuõng ñeám caû roài. ⁽³¹⁾ Vaäy anh em ñöøng sôï, anh em coøn quyù giaù hôn muoân vaøn chim seû. ⁽³²⁾ «Phaøm ai tuyeân boá nhaän Thaày tröôùc maët thieân haï, thì Thaày cuõng seõ tuyeân boá nhaän ngöôøi aáy tröôùc maët Cha Thaày, Ñaáng ngöï treân trôøi. ⁽³³⁾ Coøn ai choái Thaày tröôùc maët thieân haï, thì Thaày cuõng seõ choái ngöôøi aáy tröôùc maët Cha Thaày, Ñaáng ngöï treân trôøi.

CHIA SEÛ

Caâu hoûi gôïi yù:

1. Phaûi can ñaûm thì môùi laøm ngoân söù ñöôïc, hay laø phaûi quyeát taâm laøm ngoân söù thì môùi phaùt sinh loøng can ñaûm? Caâu naøo ñuùng hôn?
2. Baïn coù quan taâm ñeán nghóa vuï ngoân söù (=laøm chöùng cho Thieân Chuùa, cho Ñöùc Gieâ-su, cho chaân lyù, coâng lyù vaø tình thöông) trong ñôøi soáng khoâng?
3. Laøm sao ñeå ñöøng sôï khi phaûi laøm chöùng cho Thieân Chuùa, cho chaân lyù, coâng lyù vaø tình thöông?

Suy tö gôïi yù:

Baøi Tin Möøng hoâm nay noùi veà ñöùc «voâ uùy» (khoâng sôï) hay «can ñaûm» maø ngöôøi Ki-toâ höõu seõ coù khi quyeát taâm thi haønh nghóa vuï vöông ñeá (laøm chuû) vaø ngoân söù (laøm chöùng) maø hoï ñaõ laõnh nhaän khi chòu pheùp röûa toäi. Baøi Tin Möøng hoâm nay noùi raát maïnh ñeán söù maïng cuûa chuùng ta laø laøm chöùng cho Ñöùc Gieâ-su: «Ñieàu Thaày noùi vôùi anh em luùc ñeâm hoâm, thì haõy noùi ra giöõa ban ngaøy; vaø ñieàu anh em nghe ræ tai, thì haõy leân maùi nhaø rao giaûng». Söù maïng aáy khoâng phaûi laø ta muoán laøm hay khoâng tuøy yù ta, maø noù coù theå ñem ñeán nhöõng keát quaû toát: «Ai tuyeân boá nhaän Thaày tröôùc maët thieân haï, thì Thaày cuõng seõ tuyeân boá nhaän ngöôøi aáy tröôùc maët Cha Thaày», hoaëc haäu quaû xaáu: «Ai choái Thaày tröôùc maët thieân haï, thì Thaày cuõng seõ choái ngöôøi aáy tröôùc maët Cha Thaày».

1. Nghóa vuï ngoân söù trong ñôøi soáng Ki-toâ höõu

Ñaây laø moät nghóa vuï quan troïng nhöng ngöôøi Ki-toâ höõu thöôøng laõng queân, phaàn lôùn laø do nhöõng ngöôøi coù traùch nhieäm giaùo duïc trong Giaùo Hoäi chöa quan taâm nhaéc nhôû hay nhaán maïnh ñuû. Noùi chung, ngöôøi ta coù khuynh höôùng giaûn löôïc Ki-toâ giaùo vaøo nghóa vuï tö teá (laøm leã, hay thôø phöôïng Chuùa) maø boû queân hai nghóa vuï coøn laïi laø:
– vöông ñeá (laøm chuû baûn thaân, gia ñình, xaõ hoäi vaø Giaùo Hoäi), vaø
– ngoân söù (laøm chöùng cho Thieân Chuùa, cho chaân lyù, coâng lyù vaø tình thöông baèng lôøi noùi vaø nhaát laø baèng ñôøi soáng).

Thaät vaäy, ngöôøi ta thöôøng coi vieäc ñoïc kinh, caàu nguyeän, laõnh nhaän caùc bí tích quan troïng hôn caû vieäc soáng cho coù tình coù nghóa vôùi ngöôøi khaùc. Nhieàu muïc töû coi boån phaän cöû haønh caùc bí tích cho con chieân coøn quan troïng hôn caû vieäc laøm chöùng cho chaân lyù, coâng lyù vaø tình thöông, hôn caû nghóa vuï beânh vöïc con chieân mình khi hoï bò öùc hieáp, ñoái xöû baát coâng. Thaäm chí hai nghóa vuï sau khoâng coøn ñöôïc coi laø nghóa vuï nöõa. Haønh xöû nhö theá, ngöôøi Ki-toâ höõu ñang trình baøy cho theá giôùi baèng chính ñôøi soáng mình moät thöù Ki-toâ giaùo queø quaët, bieán daïng, meùo moù, moät thöù Ki-toâ giaùo «thuoác phieän», ñaày tính ru nguû… Ki-toâ giaùo ñoù khaùc haún vôùi thöù Ki-toâ giaùo do Ñöùc Gieâ-su thieát laäp, moät Ki-toâ giaùo coi troïng söï thaät, coâng lyù, tình thöông, mang naëng tính daán thaân vaø phuïc vuï.

Chuùng ta cuøng xeùt laïi xem trong ba nghóa vuï aáy Ñöùc Gieâ-su coi nghóa vuï naøo laø quan troïng öu tieân. Ngaøi noùi: «Ta muoán loøng nhaân chöù ñaâu caàn leã teá» (Mt 9,13); «Nhöõng ñieàu quan troïng nhaát trong Leà Luaät laø coâng lyù, tình thöông vaø söï chaân thaät» (Mt 23,23b); «Neáu khi anh saép daâng leã vaät tröôùc baøn thôø, maø söïc nhôù coù ngöôøi anh em ñang coù chuyeän baát bình vôùi anh, thì haõy ñeå cuûa leã laïi ñoù tröôùc baøn thôø, ñi laøm hoaø vôùi ngöôøi anh em aáy ñaõ, roài trôû laïi daâng leã vaät cuûa mình» (Mt 6,23-24); Ngaøi coøn nhaán maïnh: «Moïi ngöôøi seõ nhaän bieát anh em laø moân ñeä cuûa Thaày ôû ñieåm naøy: laø anh em coù loøng yeâu thöông nhau» (Ga 13,35), chöù khoâng phaûi ôû daáu thaùnh giaù, hay vieäc caàu nguyeän, ñi leã, röôùc leã, maëc duø nhöõng vieäc naøy khoâng ñöôïc boû hay coi thöôøng (Mt 23,23c).

Boån phaän öu tieân phaûi laøm chöùng cho tình yeâu, nghóa laø phaûi thaät söï yeâu thöông anh chò em mình – laø hieän thaân cuûa Ñöùc Gieâ-su – cuõng ñöôïc Thaùnh Gioan Kim Khaåu nhaán maïnh: «Anh em coù muoán toân kính thaân theå Chuùa Kitoâ khoâng? Vaäy thì ñöøng boû qua Ngaøi khi thaáy Ngaøi traàn truoàng. Ñöøng toân vinh Ngaøi vôùi ñuû gaám voùc luïa laø trong ñeàn thôø, trong khi laïi boû maëc Ngaøi ñang run laïnh vaø traàn truoàng ngoaøi trôøi. Ñaáng ñaõ töøng noùi "Ñaây laø mình Thaày" cuõng chính laø Ñaáng seõ noùi "Caùc ngöôi ñaõ thaáy ta ñoùi maø khoâng cho aên"… Coù ích gì khi baøn Thaùnh Theå thì chaát naëng nhöõng cheùn leã baèng vaøng, trong khi Ñöùc Kitoâ ñang haáp hoái vì ñoùi khaùt? Haõy cho Ngaøi heát ñoùi khaùt ñaõ, roài môùi laáy nhöõng gì coøn laïi maø trang hoaøng baøn thôø!» (Toâng huaán Giaùo Hoäi taïi chaâu AÙ, soá 41§2). Coù phaûi nhieàu ngöôøi chuùng ta trong thöïc teá ñaõ quan nieäm vaø haønh xöû khaùc haún khoâng?

Duø voâ tình hay coá yù, söï giaûn löôïc hay boû queân hai nghóa vuï sau raát deã hieåu, vì trong baát kyø toân giaùo naøo, vieäc thôø cuùng hay caàu xin thaàn linh cuõng höùa heïn nhieàu lôïi loäc (veà thieâng lieâng cuõng nhö vaät chaát) cho ngöôøi thi haønh noù. Ñoäng löïc thuùc ñaåy ngöôøi ta thôø cuùng hay caàu xin nhieàu khi laø vò kyû, vì ích lôïi caù nhaân cho duø laø thieâng lieâng. Vaø söï quan troïng hoùa vieäc thôø cuùng thaàn linh chaúng nhöõng khoâng laøm maát maùt gì cho giôùi taêng löõ maø coøn ñem laïi cho hoï raát nhieàu quyeàn vaø lôïi. Coøn hai nghóa vuï kia mang tính vò tha, ñoøi hoûi taát caû nhöõng ai muoán thi haønh noù phaûi xaû thaân, hy sinh, chaáp nhaän maát maùt, thieät thoøi. Tuy nhieân, hai nghóa vuï naøy raát caàn thieát cho quyeàn lôïi chung cuûa con ngöôøi, cuûa xaõ hoäi vaø Giaùo Hoäi. Muoán thi haønh hai nghóa vuï naøy, caàn phaûi «daùm», phaûi «voâ uùy», «khoâng sôï», phaûi can ñaûm chaáp nhaän ñau thöông. Ñöøng nghó raèng coù ñöùc «voâ uùy» roài thì ta môùi thi haønh ñöôïc nghóa vuï ngoân söù, maø haõy nghó raèng ta seõ coù nhaân ñöùc naøy khi quyeát taâm thi haønh nghóa vuï aáy. Ñöøng sôï raèng mình khoâng coù can ñaûm, haõy sôï raèng mình khoâng muoán can ñaûm.

2. Taïi sao laïi «ñöøng sôï»?

Ñöùc Gieâ-su ñöa ra moät soá lyù do ñeå khuyeân ta ñöøng sôï:

a) Phaûi sôï Thieân Chuùa hôn sôï ngöôøi ta

Ngaøi ñaõ ñöa ra moät noãi sôï lôùn hôn ñeå tieâu dieät noãi sôï nhoû hôn. Ngaøi noùi: «Ñöøng sôï nhöõng keû gieát thaân xaùc maø khoâng gieát ñöôïc linh hoàn. Haõy sôï Ñaáng coù theå tieâu dieät caû hoàn laãn xaùc trong hoaû nguïc». Thaät vaäy, raát coù theå moät ngaøy naøo ñaáy Vua Gieâ-su noùi vôùi ta: «Quaân bò nguyeàn ruûa kia, haõy ñi cho khuaát maét Ta maø vaøo löûa ñôøi ñôøi, nôi daønh saün cho teân AÙc Quyû vaø caùc söù thaàn cuûa noù. Vì xöa Ta ñoùi, caùc ngöôi ñaõ khoâng cho aên…» (Mt 25,41tt). Hoaëc «Phöôøng heøn nhaùt kia, haõy xeùo khoûi maët Ta, vì caùc ngöôi ñaõ khoâng daùm laøm chöùng, khoâng daùm noùi söï thaät ñeå beânh vöïc coâng lyù, beânh vöïc Ta khi Ta bò ñaøn aùp, baùch haïi, haøm oan…». Baøi Tin Möøng cuõng noùi: «Ai choái Thaày tröôùc maët thieân haï, thì Thaày cuõng seõ choái ngöôøi aáy tröôùc maët Cha Thaày». Nghó nhö theá, ta seõ coù theâm can ñaûm ñeå noùi vaø laøm nhöõng gì caàn phaûi noùi phaûi laøm. Khoâng chòu chaáp nhaän tai hoïa nhoû ñeå roài phaûi chaáp nhaän moät tai hoïa lôùn gaáp boäi thì thaät laø ngu xuaån!

b) Phaûi tin vaøo phaåm giaù cao quyù cuûa mình vaø tình thöông quan phoøng cuûa Thieân Chuùa

Con ngöôøi – nhaát laø ngöôøi Ki-toâ höõu – laø «con caùi Thieân Chuùa» (Mt 5,15; Rm 8,14.16; Gl 3,26; 4,6), ñöôïc döïng neân «gioáng nhö Ngaøi» (St 1,26), «theo hình aûnh cuûa Ngaøi» (1,26.27), ñöôïc «thoâng phaàn baûn tính Thieân Chuùa» (1Pr 1,4), ñöôïc Thieân Chuùa yeâu thöông (Ga 3,16; 1Ga 3,1). Nhö vaäy, con ngöôøi coù moät phaåm giaù heát söùc cao quí. Cao quí ñeán noãi Thieân Chuùa ñaõ phaûi sai Con Moät mình xuoáng theá chòu cheát cho con ngöôøi (Rm 5,6-8; 1Cr 15,3). «Hai con chim seû chæ baùn ñöôïc moät haøo», theá maø «khoâng moät con naøo rôi xuoáng ñaát ngoaøi thaùnh yù Thieân Chuùa». Laø con caùi Thieân Chuùa, ñöôïc thoâng phaàn baûn tính Ngaøi, ta quí giaù hôn chim seû haøng tyû laàn: «anh em coøn quyù giaù hôn muoân vaøn chim seû», ñeán noãi «toùc treân ñaàu anh em, Ngöôøi cuõng ñeám caû roài»! Nhö vaäy, coù chuyeän gì xaûy ñeán vôùi ta khi ta laøm chöùng cho Ngaøi laïi khoâng do thaùnh yù Ngaøi?

3. Xeùt mình

Nhö vaäy, neáu coù ñöùc tin, ta seõ khoâng sôï. Nhöng lieäu ta coù ñuû ñöùc tin ñeå khoâng sôï haàu laøm chöùng cho Thieân Chuùa, cho chaân lyù, coâng lyù chaêng? Raát coù theå ngoaøi mieäng ta tuyeân xöng ñöùc tin raát maïnh meõ, ñoàng thôøi saün saøng keát aùn nhöõng keû tuyeân xöng khaùc vôùi ta. Nhöng neáu thaønh thöïc xeùt laïi nieàm tin cuûa ta vaøo söï quan phoøng cuûa Thieân Chuùa ñeå daùm daán thaân thaät söï, raát coù theå ta laïi thaáy ñöùc tin ta coøn yeáu keùm hôn caû nhöõng keû ta keát aùn! Vaø ñeå khoûi phaûi daán thaân nhö ñöùc tin vaø löông taâm ñoøi hoûi, ta thöôøng naïi vaøo söï khoân ngoan vaø thaän troïng. Nhöng quaû thaät khoù maø xaùc ñònh ñöôïc laèn ranh giöõa khoân ngoan vaø heøn nhaùt! Ta coù theå nhaân danh söï khoân ngoan ñeå coù theå heøn nhaùt «moät caùch coù lyù» haàu khoâng ai cheâ traùch ñöôïc! Vaø cuõng nhö thaày tö teá, thaày Leâ-vi vaø ngöôøi Do Thaùi trong duï ngoân ngöôøi Sa-ma-ri nhaân haäu (Lc 10,30-37), ta coù theå nhaân danh nghóa vuï tö teá (laøm leã) ñeå khoûi phaûi laøm nghóa vuï ngoân söù (laøm chöùng) cuûa mình. Ñoù quaû laø vaán ñeà teá nhò cuûa löông taâm maø moãi Ki-toâ höõu caàn naêng töï vaán!

Caàu nguyeän