· Dcr 9,9-10: ⁽⁹⁾ Hôõi thieáu nöõ Gieâ-ru-sa-lem, haõy vui söôùng reo hoø! Vì kìa Ñöùc Vua cuûa ngöôi ñang ñeán vôùi ngöôi: Ngöôøi laø Ñaáng Chính Tröïc, Ñaáng Toaøn Thaéng, khieâm toán ngoài treân löng löøa, moät con löøa con vaãn coøn theo meï.

· Rm 8,9.11-13: ⁽¹³⁾ Neáu anh em soáng theo tính xaùc thòt, anh em seõ phaûi cheát ; nhöng neáu nhôø Thaàn Khí, anh em dieät tröø nhöõng haønh vi cuûa con ngöôøi ích kyû nôi anh em, thì anh em seõ ñöôïc soáng. 

· TIN MÖØNG: Mt 11,25-30
Chuùa Cha vaø ngöôøi Con (// Lc 10,21-22)
⁽²⁵⁾ Vaøo luùc aáy, Ñöùc Gieâ-su caát tieáng noùi: «Laïy Cha laø Chuùa Teå trôøi ñaát, con xin ngôïi khen Cha, vì Cha ñaõ giaáu khoâng cho nhöõng baäc khoân ngoan thoâng thaùi bieát nhöõng ñieàu naøy, nhöng laïi maëc khaûi cho nhöõng ngöôøi beù moïn. ⁽²⁶⁾ Vaâng, laïy Cha, vì ñoù laø ñieàu ñeïp yù Cha. ⁽²⁷⁾ Cha toâi ñaõ giao phoù moïi söï cho toâi. Vaø khoâng ai bieát roõ ngöôøi Con, tröø Chuùa Cha; cuõng nhö khoâng ai bieát roõ Chuùa Cha, tröø ngöôøi Con vaø keû maø ngöôøi Con muoán maëc khaûi cho.
Haõy mang laáy aùch cuûa toâi
⁽²⁸⁾ «Taát caû nhöõng ai ñang vaát vaû mang gaùnh naëng neà, haõy ñeán cuøng toâi, toâi seõ cho nghæ ngôi boài döôõng. ⁽²⁹⁾ Anh em haõy mang laáy aùch cuûa toâi, vaø haõy hoïc vôùi toâi, vì toâi coù loøng hieàn haäu vaø khieâm nhöôøng. Taâm hoàn anh em seõ ñöôïc nghæ ngôi boài döôõng. ⁽³⁰⁾ Vì aùch toâi eâm aùi, vaø gaùnh toâi nheï nhaøng».

Caâu hoûi gôïi yù:

1. «Nhöõng baäc khoân ngoan thoâng thaùi» laø nhöõng ai? «Nhöõng ngöôøi beù moïn» laø nhöõng ai? «Bieát nhöõng ñieàu naøy» laø bieát nhöõng gì?
2. Taïi sao «nhöõng ngöôøi beù moïn» laïi ñöôïc Thieân Chuùa töï maïc khaûi cho?
3. «AÙch» cuûa Ñöùc Gieâ-su nghóa laø gì? Taïi sao «aùch» aáy laïi nheï nhaøng?

1. Giaûi thích moät vaøi töø ngöõ khoù hieåu trong baøi Tin Möøng

Ñöùc Gieâ-su taï ôn Chuùa Cha vì Ngaøi «ñaõ giaáu khoâng cho nhöõng baäc khoân ngoan thoâng thaùi bieát nhöõng ñieàu naøy, nhöng laïi maëc khaûi cho nhöõng ngöôøi beù moïn». Trong caâu Kinh Thaùnh naøy, coù ba ñieàu ta caàn tìm hieåu: ^(a) «Nhöõng baäc khoân ngoan thoâng thaùi» laø nhöõng ai? ^(b) «Nhöõng ngöôøi beù moïn» laø nhöõng ai? ^(c) «Bieát nhöõng ñieàu naøy» laø bieát nhöõng gì?

a) «Nhöõng baäc khoân ngoan thoâng thaùi»: Khoâng neân hieåu töø ngöõ naøy theo nghóa ñen. Trong ngöõ caûnh baøi Tin Möøng naøy, noù coù nghóa laø nhöõng ngöôøi töï cho mình laø khoân ngoan thoâng thaùi, laø hôn ngöôøi, laø vó ñaïi, nhöõng ngöôøi thích töï ñeà cao mình, thích ñöôïc coi laø quan troïng. Noùi chung noù aùm chæ nhöõng ngöôøi coi «caùi toâi» cuûa mình quaù lôùn, muoán «caùi toâi» cuûa mình laø trung taâm cuûa vuõ truï, ñöôïc moïi ngöôøi coi troïng, qui phuïc, muoán yù kieán vaø yù muoán cuûa mình ñöôïc moïi ngöôøi luoân toân troïng, chaáp haønh. Töø khuynh höôùng «qui kyû» aáy, hoï deã trôû neân coi thöôøng vaø khinh cheâ ngöôøi khaùc. Nhieàu khi teä hôn nöõa, hoï muoán ñaïp treân ñaàu treân coå ngöôøi khaùc ñeå tieán leân, saün saøng baét ngöôøi khaùc phaûi hy sinh cho mình.

b) «Nhöõng ngöôøi beù moïn»: Töø ngöõ naøy cuõng khoâng neân hieåu theo nghóa ñen laø nhöõng keû ngheøo, coøn nhoû tuoåi, thuoäc haïng cuøng ñinh trong xaõ hoäi. Nhieàu ngöôøi tuy nhoû beù trong xaõ hoäi, nhöng laïi raát cao ngaïo vaø coi «caùi toâi» cuûa mình to lôùn khoâng keùm gì «nhöng ngöôøi khoân ngoan thoâng thaùi» keå treân. Trong ngöõ caûnh baøi Tin Möøng naøy, «nhöõng ngöôøi beù moïn» aùm chæ nhöõng ngöôøi töï coi mình laø nhoû beù, coi «caùi toâi» cuûa mình khoâng laø gì caû, khoâng ñaùng keå, khoâng khao khaùt ñöôïc moïi ngöôøi quan taâm hay chuù yù tôùi mình, khoâng coi yù kieán hay yù rieâng mình laø quan troïng. Ñoù laø nhöõng ngöôøi soáng tinh thaàn töï huûy theo göông Ñöùc Gieâ-su (x. Pl 2,6-8), bieát «laáy loøng khieâm nhöôøng maø coi ngöôøi khaùc hôn mình, khoâng tìm lôïi ích cho rieâng mình, maø tìm lôïi ích cho ngöôøi khaùc» (Pl 2,3-4), saün saøng chòu thieät thoøi maát maùt vì yeâu thöông tha nhaân.

Muoán bieát ta thuoäc haïng ngöôøi naøo, haõy xeùt xem phaûn öùng cuûa ta theá naøo khi ta bò xuùc phaïm, bò chaïm töï aùi, bò traùi yù. Neáu ta toû ra böïc boäi, töùc toái, coù phaûn öùng maïnh, ñoàng thôøi caûm thaáy ñau khoå, muoán traû thuø, muoán laøm to chuyeän, ñoù laø daáu chöùng ta thuoäc haïng ngöôøi tröôùc, laø haïng coi «caùi toâi» cuûa mình quaù lôùn. Traùi laïi, neáu ta caûm thaáy ñoù laø chuyeän bình thöôøng, chuyeän nhoû, khoâng laøm mình khoù chòu, böïc töùc hay ñau khoå, thì ta thuoäc haïng ngöôøi sau.

c) «Bieát nhöõng ñieàu naøy» laø bieát nhöõng gì? Chöõ «bieát» trong Kinh Thaùnh thöôøng coù nghóa laø caûm nghieäm chöù khoâng chæ laø coù kieán thöùc hay hieåu bieát xuoâng. Ngöôøi aên traùi taùo thì coù caûm nghieäm veà muøi vò cuûa traùi taùo, khaùc vôùi ngöôøi ñöôïc hoïc hoûi veà traùi taùo moät caùch tæ mæ, khoa hoïc, nhöng chöa heà ñöôïc caàm traùi taùo trong tay maø aên. «Nhöõng ñieàu naøy» trong ngöõ caûnh cuûa baøi Tin Möøng hoâm nay laø nhöõng bí nhieäm veà Thieân Chuùa, veà Chaân Lyù Toái Haäu. «Bieát nhöõng ñieàu naøy» laø caûm nghieäm veà Thieân Chuùa, neám ñöôïc söï ngoït ngaøo eâm dòu cuûa Thieân Chuùa, nhôø ñoù caûm thaáy haïnh phuùc, traøn ñaày söï soáng vaø söùc maïnh cuûa Thieân Chuùa.

2. «Nhöõng ngöôøi beù moïn» deã caûm nghieäm veà Thieân Chuùa

«Thieân Chuùa laø Tình Yeâu» (1Ga 4,8). Vì laø tình yeâu, neân Ngaøi saün saøng töï huûy, hy sinh, phuïc vuï, queân mình, vì theá, Ngaøi môùi chính laø «Ngöôøi Beù Moïn» tuyeät haûo nhaát, laø göông maãu tuyeät vôøi cho taát caû «nhöõng ngöôøi beù moïn». Vì «nhöõng ngöôøi beù moïn» cuûa Tin Möøng gioáng Thieân Chuùa ôû ñieåm caên baûn naøy laø söï yeâu thöông, neân hoï hieåu Ngaøi vaø caûm nghieäm ñöôïc Ngaøi deã daøng hôn ai heát theo ñònh luaät «ñoàng thanh töông öùng, ñoàng khí töông caàu». Chính Ngaøi cuõng deã daøng toû mình ra cho haïng ngöôøi naøy nhieàu hôn ai heát. Caùc vò thaùnh ñöôïc Thieân Chuùa toû mình ra ñeàu laø nhöõng ngöôøi soáng tinh thaàn yeâu thöông hay tinh thaàn «beù moïn» hôn ai heát.

3. Tính chaát kyø dieäu vaø nghòch lyù cuûa «caùi toâi»

«Caùi toâi» laø moät hoàng aân cao caû Thieân Chuùa ban cho con ngöôøi. Noù chính laø baûn thaân ta, laø caùi ta yeâu quí nhaát treân ñôøi. Nhöng vì chuùng ta ñöôïc taïo döïng neân gioáng Thieân Chuùa laø tình yeâu, neân «caùi toâi» aáy chæ lôùn maïnh, chæ tröôûng thaønh, chæ ñaït ñöôïc giaù trò hoaøn haûo khi noù thaät söï yeâu thöông, nghóa laø trôû neân tình yeâu nhö Thieân Chuùa. Maø yeâu thöông chính laø ra khoûi baûn thaân ñeå höôùng ñeán vaø soáng cho moät ñoái töôïng khaùc. Ñieàu ñoù ñoøi hoûi ta phaûi queân mình, töø boû mình, hy sinh chính mình, ñeå chæ lo cho haïnh phuùc vaø lôïi ích cuûa ñoái töôïng ta yeâu. Vì theá, caøng töï coi mình laø nhoû beù, laø khoâng quan troïng ñeå coi ñoái töôïng mình yeâu thöông laø quan troïng, laø lôùn lao, thì caøng thöïc hieän ñöôïc khaû naêng yeâu thöông. Vaø nhö theá laø thöïc hieän ñöôïc chính baûn thaân mình, laø laøm cho «caùi toâi» cuûa mình trôû neân cao caû, vó ñaïi.

Do ñoù, coù moät nghòch lyù kyø dieäu: ta caøng queân «caùi toâi» cuûa mình ñi, caøng laøm noù nhoû beù laïi, thì noù laïi caøng trôû neân coù giaù trò vaø cao caû. Ngöôïc laïi, caøng quan troïng hoùa noù, caøng töï ñeà cao noù, caøng laøm cho noù phình lôùn, thì caøng laøm cho noù keùm giaù trò, caøng laøm noù nhoû beù ñi tröôùc maët Thieân Chuùa vaø moïi ngöôøi. Söï nghòch lyù naøy ñaõ ñöôïc thaùnh Phan-xi-coâ Khoù Khaên caûm nghieäm: «Chính khi hieán thaân laø khi ñöôïc nhaän laõnh, chính luùc queân mình laø luùc gaëp laïi baûn thaân, chính khi thöù tha laø khi ñöôïc tha thöù, chính luùc cheát ñi laø khi vui soáng muoân ñôøi» (Kinh Hoøa Bình).

Ñoái vôùi vieäc caûm nghieäm Thieân Chuùa cuõng coù söï nghòch lyù ñoù. Söï nghòch lyù ñoù ñöôïc thaùnh Gio-an Taåy giaû noùi ñeán: «Ngöôøi phaûi lôùn leân, coøn toâi phaûi nhoû ñi» (Ga 3,30). Nghóa laø muoán Ngaøi lôùn leân ôû trong toâi, thì toâi phaûi nhoû ñi; hay neáu toâi töï laøm cho mình nhoû beù laïi thì Ngaøi seõ töï ñoäng lôùn leân trong toâi. Coøn neáu toâi laøm cho «caùi toâi» cuûa mình phình to ra, thì Ngaøi seõ töï ñoäng nhoû laïi trong toâi. Ngaøi coù lôùn leân trong toâi, toâi môùi caûm nghieäm ñöôïc Ngaøi, môùi hieåu ñöôïc Ngaøi, môùi caûm nhaän ñöôïc nhöõng chaân lyù cuûa Ngaøi, môùi haáp thuï ñöôïc söï khoân ngoan cuûa Ngaøi. Ñoù chính laø yù nghóa cuûa caâu: Thieân Chuùa «giaáu khoâng cho nhöõng baäc khoân ngoan thoâng thaùi bieát nhöõng ñieàu naøy, nhöng laïi maëc khaûi cho nhöõng ngöôøi beù moïn». Thöïc ra Thieân Chuùa chaúng muoán giaáu gì veà Ngaøi, nhöng nhöõng keû coi «caùi toâi» cuûa mình quaù lôùn ñaõ töï bòt maét mình laïi tröôùc nhöõng chaân lyù hay söï khoân ngoan cuûa Thieân Chuùa, ñeå chæ nhìn thaáy nhöõng «giaû lyù» hay söï khoân ngoan cuûa theá gian.

4. «Haõy mang laáy aùch cuûa toâi», vì «aùch toâi eâm aùi…»

Khi ta coi «caùi toâi» cuûa mình laø khoâng quan troïng, laø thaáp keùm, ta seõ caûm thaáy mình coù veû nhö bò thieät thoøi, bò maát maùt ñuû thöù, vaø nhö bò quaøng vaøo coå mình moät caùi aùch. Nhöng aùch aáy chính laø aùch cuûa Ñöùc Gieâ-su, laø thöù aùch maø chính Ngaøi ñaõ mang laáy suoát cuoäc ñôøi Ngaøi. Ñaõ laø aùch thì khi mang vaøo taát nhieân seõ caûm thaáy naëng vaø khoù chòu. Nhöng khoâng coù aùch naøo nheï nhaøng vaø eâm aùi cho baèng aùch cuûa Ngaøi.

Thaät vaäy, khi moät ngöôøi coi nheï «caùi toâi» cuûa mình, khoâng coi noù laø quan troïng, töï nhieân ngöôøi aáy seõ thaáy cuoäc soáng trôû neân raát nheï nhaøng: vì khoâng caûm thaáy bò chaïm töï aùi, vì khoâng heà töùc toái hay ñau khoå khi bò xuùc phaïm, vì saün saøng tha thöù khoâng chaáp chieám ai. Nhôø theá, cuoäc soáng giöõa mình vôùi tha nhaân khoâng coøn vaán ñeà gì ñaùng mình phaûi buoàn phieàn ñau khoå.

Thöû ñöa ra moät tröôøng hôïp cuï theå. Giaû nhö coù ai ñoù laøm thieät haïi hay xuùc phaïm ñeán ta, ñoù laø moät söï thieät haïi khaùch quan, khoâng do ta gaây ra. Neáu ta coi «caùi toâi» cuûa mình laø quan troïng, ta seõ böïc töùc buoàn phieàn vaø taâm ta seõ ñau khoå. Theá laø ta ñaõ töï mình laøm cho mình ñau khoå vaø thieät haïi theâm. Neáu ta cöù nghó ñeán chuyeän bò xuùc phaïm ñoù, ta seõ ñau khoå hoaøi, vaø raát coù theå vì theá ta töï laøm cho mình maéc moät chöùng beänh nan y naøo ñoù. Nhö theá, söï thieät haïi do chính ta töï gaây ra cho mình do söï böïc töùc coøn lôùn hôn söï thieät haïi ban ñaàu do ngöôøi khaùc gaây cho ta. – Nhöng neáu ta khoâng coi «caùi toâi» cuûa mình laø quan troïng, ta seõ tha thöù ngay cho ngöôøi xuùc phaïm hay laøm ta thieät haïi, roài queân ngay ñi. Nhö theá ta chæ bò söï thieät haïi ban ñaàu do ngöôøi khaùc gaây ra maø thoâi. Ñieàu ñoù khoù maø traùnh ñöôïc trong cuoäc soáng chung vôùi moïi ngöôøi. Neáu ta coi thaät nheï «caùi toâi», ta seõ thaáy söï xuùc phaïm hay thieät haïi chaúng ñaùng keå, taâm hoàn ta laäp töùc ñöôïc bình an, nheï nhaøng, vui töôi. Nhö theá chaúng phaûi ta ñaõ haønh ñoäng moät caùch khoân ngoan hôn raát nhieàu sao?

Caùch sau chính laø caùch cuûa Ñöùc Gieâ-su, laø «mang laáy aùch» cuûa Ngaøi. AÙch ñoù laø aùch eâm aùi vaø nheï nhaøng nhaát maø ngöôøi khoân ngoan taát nhieân seõ choïn khi ñöùng tröôùc hai thöù aùch: aùch cuûa Ngaøi vaø aùch cuûa chính mình. Khoâng coù aùch naøo laøm ta meät moûi vaø naëng neà cho baèng caùi aùch do chính «caùi toâi phình to» cuûa mình taïo ra, noù chính laø nguoàn goác phaùt sinh neân muoân vaøn toäi loãi vaø ñau khoå ôû traàn gian naøy. Vì theá, Ñöùc Gieâ-su khuyeân ta: «Taát caû nhöõng ai ñang vaát vaû mang gaùnh naëng neà (vì "caùi toâi" cuûa mình), haõy ñeán cuøng toâi, toâi seõ cho nghæ ngôi boài döôõng. Anh em haõy mang laáy aùch cuûa toâi (laø caùi aùch cuûa tình yeâu, khoâng coù "caùi toâi" naëng neà trong aáy), vaø haõy hoïc vôùi toâi, vì toâi coù loøng hieàn haäu vaø khieâm nhöôøng (nghóa laø tính coi nheï "caùi toâi" cuûa mình). Taâm hoàn anh em seõ ñöôïc nghæ ngôi boài döôõng. Vì aùch toâi eâm aùi, vaø gaùnh toâi nheï nhaøng».

Caàu nguyeän

Laïy Cha laø Tình Yeâu, xin cho con trôû neân tình yeâu gioáng nhö Cha, ñeå con trôû neân hình aûnh trung thöïc cuûa Cha. Ñeå ñöôïc nhö theá, xin cho con bieát coi nheï «caùi toâi» cuûa con, nhôø ñoù ñôøi soáng con trôû neân nheï nhaøng, toát ñeïp vaø haïnh phuùc hôn boäi phaàn. Amen.

JK