CHUÙA NHAÄT XIV PHUÏNG VUÏ THÖÔØNG NIEÂN
MAÏC KHAÛI CHO KEÛ BEÙ MOÏN

Baøi Phuùc AÂm Chuùa Nhaät hoâm nay ñöôïc Thaùnh Mattheâu vieát laïi döôùi daïng thöùc lôøi caàu nguyeän cuûa Chuùa Gieâsu taï ôn Cha Ngaøi:
" Laïy Cha laø Chuùa Teå trôøi ñaát, con xin ngôïi khen Cha..." ( Mt 11, 25-30).

Trong khi nguyeän caàu cuøng Chuùa Cha, Ñöùc Gieâsu caûm taï Chuùa Cha ñaõ daønh ñaêïc aân cho nhöõng keû beù moïn ( Mt 11, 25-26), caûm taï Chuùa Cha ñaõ ban cho Ngaøi moïi quyeàn haønh treân trôøi döôùi ñaát cuõng nhö noùi cho chuùng ta bieát moái thaân tình Cha- Con giöõa Ngaøi vaø Chuùa Cha ( Mt 11, 27), khuyeán khích moïi ngöôøi haûy theo con ñöôøng Ngaøi ñaõ vaïch cho ñeå ñöôïc an nghæ haïnh phuùc ( Mt 11, 28-30).

Muoán hieåu roû taïi sao Ñöùc Gieâsu duøng nhöõng lôøi leõ treân ñeå caàu nguyeän cuøng Cha Ngaøi tröôùc maët nhöõng ngöôøi Do Thaùi, chuùng ta neân ñaët ñoaïn Phuùc AÂm vöøa keå ( Mt 11, 25-30) vaøo vaên maïch cuûa saùch Phuùc AÂm Thaùnh Mattheâu ñang vieát ( Mt 11, 20-24) vaøø ( Mt 11, 16-19).

Trong ñoïan Phuùc AÂm ( Mt 11, 16-19) Ñöùc Gieâsu than phieàn nhöõng ngöôøi Do Thaùi cöùng tin, maø Ngaøi ñaõ khoå coâng, nhöng khoâng coù caùch gì thuyeát phuïc hoï ñöôïc: " Toâi phaûi ví theá heä naày vôùi ai? Hoï gioáng nhö luõ treû ngoài ngoaøi chôï goïi luõ treû khaùc, vaø noùi: Chuùng toâi thoåi saùo cho caùc anh, maø caùc anh khoâng nhaûy muùa; chuùng toâi haùt baøi ñöa ñaùm, maø caùc anh khoâng ñaám ngöïc khoùc than. Thaät vaäy oâng Gioan ñeán , khoâng aên uoáng, thì thieân haï baûo: OÂng ta bò quûy aùm. Con Ngöôøi ñeán , cuõng aên uoáng nhö ai, thi thieân haï laïi baûo : Ñaây laø tay aên nhaäu, baïn beø vôùi quaân thu thueá vaø ngöôøi toâi loãi" ( Mt 11, 16-19).

Vaø ñoaïn Phuùc AÂm keá ñeán ( Mt 11, 20-24): " Baây giôø Ngöôøi baét ñaàu quôû traùch caùc thaønh ñaõ chöùng kieán phaàn lôùn caùc pheùp laï Ngöôøi laøm maø khoâng saùm hoái: Khoán cho caùc ngöôi, hôõi Corazin! Khoán cho ngöôi, hôõi Betsaida! Vì neáu caùc pheùp laï ñaõ laøm nôi caùc ngöôi maø ñöôïc laøm taïi Tiro vaø Sidone, thì hoï ñaõ maëc aùo vaûi thoâ, raéc tro treân ñaàu toû loøng saùm hoái. Vì theá, ta noùi cho caùc ngöôi hay: ñeán ngaøy phaùn xeùt, thaønh Tiro vaø Sidone coøn ñöôïc xöû khoan hoàng hôn caùc ngöôi..." ( Mt 11, 20-24).

Nhö vaäy lôøi nguyeän cuûa Ñöùc Gieâsu trong ngaøy Chuùa Nhaät hoâm nay laø lôøi noùi cuûa Ngaøi töôøng thuaät laïi vôùi Chuùa Cha nhöõng thaát baïi cuûa vieäc ngaøi rao giaûng Tin Möøng ôû caùc thaønh phoá ôû mieàn Tiberiade, nhöõng than phieàn ñoái vôùi loøng cöùng tin cuûa hoï, maëc cho nhöõng lôøi giaûng daïy vaø pheùp laï. Qua lôøi caàu nguyeän Ngaøi muoán daïy chuùng ta theå thöùc caàu nguyeän vaø nhöõng maïc khaûi noäi dung môùi meû cuûa Phuùc AÂm.

Lôøi nguyeän caùm ôn Thieân Chuùa cuûa Ñöùc Gieâsu chöùng toû raèng Ngaøi laø ngöôøi Do Thaùi, thoâng bieát vaøø caàu nguyeän taï ôn Thieân Chuùa nhö oâng cha hoï ñaõ caàu nguyeän taï ôn trong Cöïu Öôùc, laø Ñaáng Cöùu Theá ñem Tin Möøng Giaûi thoaùt ñeán cho hoï: " Laïy Ñöùc Chuùa laø Vua, con xin caûm taï Ngaøi, ca ngôïi Ngaøi laø Thieân Chuùa, Ñaáng Cöùu Ñoä con...Ngaøi quaû laø Ñaáng baûo veä vaø trôï giuùp con, Ngaøi ñaõ cöùu con khoûi hö maát, xin cöùu con thoaùt khoûi löôùi doø cuûa keû chuyeân ñaët ñieàu vu khoáng vaø keû öa noùi ñieâu ngoa..." ( Sir 51, 1-2).

Nhöng ñieàu khaùc bieät cuûa Chuùa Gieâsu ñoái vôùi oâng cha ngöôøi Do Thaùi trong Cöïu Öôùc laø Ñöùc Gieâsu khoâng caûm taï Chuùa Cha cho chính mình, maø cho nhöõng ngöôøi khaùc, maëc daàu lôøi nguyeän vaãn laø lôøi nguyeän cuûa Ngaøi: " Con xin ngôïi khen Cha, vì Cha giaáu khoâng cho caùc baäc khoân ngoan thoâng thaùi bieát nhöõng ñieàu naày, nhöng maïc khaûi cho nhöõng ngöôøi beù moïn" ( Mt 11, 25).

Chính trong lôøi nguyeän vöøa keå Chuùa Gieâsu daïy cho chuùng ta moät soá tö tuôûng, maø chuùng ta coù theå suy nieäm.

a) Thieân Chuùa laø Cha:

Tröôùc heát Thieân Chuùa cuûa ngöôøi tín höõu Chuùa Ki toâ khoâng phaûi laø vò hung thaàn , aån hieän vôùi saám seùt trong caùc ñaùm maây ñen kòt treân nuùi Vaên Vuù, luùc naøo cuõng haâm he ra oai giaùng hoïa, tính soå toäi phöôùc ke re caùc raéc nhö moät nhaân vieân keá toaùn haäm höïc saún saøng phaït vaï.

Thieân Chuùa laø Cha cuûa Ñöùc Gieâsu, " con xin ngôïi khen Cha" vaø cuõng laø Cha cuûa chuùng ta. Chính Chuùa Gieâsu daïy chuùng ta goïi Ngaøi laø Cha, khi chuùng ta caàu nguyeän vôùi Ngaøi: " Khi caàu nguyeän , anh em ñöøng laûi nhaûi nhö daân ngoaïi; hoï nghó raèng cöù noùi nhieàu laø ñöôïc nhaän lôøi. Ñöøng baét chöôùc hoï , vì Cha anh em ñaõ bieát roõ anh em caàn gì, tröôùc khi anh em caàu xin. Vaäy anh em haûy caàu nguyeän nhö theá naày: Laïy Cha chuùng con ôû treân trôøi….." ( Mt 6, 7-9).

Vaø thaùnh Phaoloà coøn quaû quyeát hôn nöõa ñeå chuùng ta xaùc tín: " Ñeå chöùng thöïc anh em laø con caùi, Thieân Chuùa ñaõ sai Thaàn Khí cuûa Con mình ñeán ngöï trong loøng anh em ñeå anh em keâu leân: Abba, Cha ôi!Vaäy anh em khoâng coøn phaûi laø noâ leä nöõa, nhöng laø con, maø ñaõ laø con thì cuõng laø ngöôøi thöøa keá, nhôø Thieân Chuùa" ( Gal 4, 6-7).

Vôùi ñòa vò laø con Thieân Chuùa nhö vaäy, ngöôøi tín höõu Chuùa Ki toâ caàu nguyeän laø tröïc tieáp baøy toû taâm tình Cha con vôùi ngöôøi Cha nhaân aùi cuûa mình, ngöôøi Cha " ñaõ bieát roû nhöõng gì anh em caàn, tröôùc khi anh em caàu xin", ngöôøi Cha bieát lo laéng cho " hai con chim seû chæ baùn ñöôïc moät haøo…..., theá maø khoâng moät con naøo rôi xuoáng ñaát ngoaøi yù muoán cuûa Cha anh em... Anh em ñöøng sôï, anh em coøn quùy giaù hôn muoân ngaøn chim seû "( Mt 10, 29. 31), ngöôøi Cha bieát tieân lieäu " thì ñoái vôùi anh em cuõng vaäy, ngay ñeán toùc treân ñaàu anh em, Ngöôøi cuõng ñeám caû roài" ( Mt 10, 30).

b) Caàu nguyeän khoâng baèng hình thöùc beân ngoaøi.

Nhö vaäy lôøi caàu nguyeän cuûa ngöôøi Ki Toâ höõu laø cöû chæ boäc loä tröïc tieáp taâm tình Cha con vôùi Thieân Chuùa laø Cha mình.

Ngöôøi Ki toâ höõu caàu nguyeän khoâng phaûi laø ñeå bieåu dieån phoâ tröông cho ngöôøi khaùc thaáy coâng ñöùc, taøi naêng, phaåm traät cuûa mình cho moïi ngöôøi thaùn phuïc, maø laø baøy toû moái lieân heä thaân tình vôùi Thieân Chuùa laø Cha: " Khi anh em caàu nguyeän, anh em ñöøng nhö boïn ñaïo ñöùc giaû, chuùng thích ñöùng caàu nguyeän trong caùc hoäi ñöôøng, hoaëc ngoaøi caùc ngaõ ba ngaõ tö , cho ngöôøi ta thaáy. Thaày baûo thaät anh em: chuùng ñaõ ñöôïc phaàn thöôûng roài. Coøn anh , khi caàu nguyeän, haûy vaøo phoøng, ñoùng cöûa laïi vaø caàu nguyeän cuøng Cha cuûa anh , Ñaáng hieän dieän nôi kín ñaùo. Vaø Cha cuûa anh, Ñaáng thaáu suoát nhöõng gì kín ñaùo, seõ traû laïi cho anh" ( Mt 6, 5- 6).

Cuõng vaäy, aên chay, soáng khoå haïnh, töï chuùng khoâng coù moät giaù trò naøo , neáu chuùng ta khoâng hy sinh , chòu ñöïng, soáng thieáu thoán ñeå soáng thaân tình vôùi Chuùa hôn vaø hy sinh ñeå giuùp ñôû anh em: " Khi aên chay, anh em chôù laøm boä raàu ró nhö boïn ñaïo ñöùc giaû: chuùng laøm ra veû thieåu naõo,ñeå thieân haï thaáy laø chuùng aên chay. Thaày baûo thaät, chuùng ñaõ ñöôïc phaàn thöôûng roài. Coøn anh khi aên chay, neân röûa maët cho saïch, chaûi ñaàu cho thôm , ñeå khoâng ai thaáy laø anh aên chay ngoaïi tröø Cha cuûa anh, Ñaáng hieän dieän nôi kín ñaùo.Vaø Cha cuûa anh, Ñaáng thaáu suoát nhöõng gì nôi kín ñaùo, seõ traû laïi cho anh" ( Mt 6, 16-17).

Ngay caû luùc laøm vieäc thieän, ngöôøi Ki Toâ höõu haønh ñoäng giuùp anh em, tröôùc söï hieän dieän cuûa Thieân Chuùa, chôù khoâng phaûi ñeå phoâ tröông cho ngöôøi ñôøi: " Khi anh em laøm vieäc phuùc ñöùc, anh em haûy coi chöøng, chôù coù phoâ tröông cho thieân haï thaáy. Baèng khoâng anh em chaúng ñöôïc Cha cuûa anh em, Ñaáng ngöï treân trôøi ban thöôûng" ( Mt 6,1).

c) Moät caùi nhìn phaùn ñoaùn.

Ngöôøi Ki toâ höõu coù Thieân Chuùa laø Cha nhaân laønh, " bieát roû nhöõng gì anh em caàn, tröôùc khi anh em caàu xin". Do ñoù lôøi nguyeän cuûa hoï khoâng caàn phaûi laø nhöõng lôøi nguyeän oàn aøo hình thöùc beân ngoaøi, cuõng khoâng nhaát thieát phaûi laø lôøi nguyeän ñeå nhaän ñöôïc aân hueä hoaëc lôøi nguyeän nhö laø giaáy baûo chöùng ñeå khoûi bò aùc thaàn tröøng phaït.

Ngöôøi Ki Toâ höõu laø con cuûa moät Ngöôøi Cha toaøn naêng vaø nhaân laønh, laø ngöôøi con vôùi Thaùnh Linh ôû trong taâm hoàn, chôù " khoâng coøn phaûi laø ngöôøi noâ leä nöõa"neân phaûi sôï seät vaø thu toùm aân hueä phoøng thaân cho ngaøy mai.

Nhöng vôùi tö caùch laø con Thieân Chuùa, ngöôøi KiToâ höõu khoâng theå naøo khoâng coù moät caùi nhìn phaùn ñoaùn ñaâu laø yù muoán cuûa Thieân Chuùa vaø ñaâu laø quan nieäm haønh xöû cuûa theá tuïc. Ñoù laø ñieàu Ñöùc Gieâsu daïy chuùng ta, khi Ngaøi caàu nguyeän vôùi Chuùa Cha: " Laïy cha laø Chuùa Teå trôøi ñaát, con xin ngôïi khen Cha, vì Cha giaáu khoâng cho caùc baäc khoân ngoan thoâng thaùi bieát nhöõng ñieàu naày, nhöng laïi maëc khaûi cho nhöõng ngöôøi beù moïn. Vaâng, laïy Cha, vì ñoù laø ñieàu ñeïp yù Cha" ( Mt 11,25-26).

" Nhöõng ñieàu naày" laø nhöõng ñieàu naøo? Laø nhöõng ñieàu maø Ñöùc Gieâsu ñaõ rao giaûng vaø minh chöùng baèng caùc pheùp laï cho caùc ngöôøi thoâng thaùi luaät, caùc vò giaùo só vaø daân chuùng ôû caùc thaùnh phoá mieàn Tiberiade, nhö Corazin vaø Betsaida. " Nhöõng ñieàu naày" laø nhöõng ñieàu Ngaøi rao giaûng vaø ñöôïc Phuùc AÂm ghi laïi, ai trong chuùng ta cuõng bieát: kính yeâu Thieân Chuùa vaø thöông meán anh em.

Kính yeâu Thieân Chuùa trong vieäc nhaän bieát Ngaøi laø " Chuùa Teå trôøi ñaát ", nhaän bieát ngaøi laø ngöôøi Cha" bieát roû nhöõng gì anh em caàn tröôùc khi anh em caàu xin", vaø tieáp xuùc thaân tình Cha con tröïc tieáp vôùi Ngaøi trong noäi taâm, Ngaøi laø" Ñaáng hieän dieän nôi kín ñaùo. Vaø Cha cuûa anh, Ñaáng thaáu suoát nhöõng gì kín ñaùo, seõ traû laïi cho anh" .

Ngaøi laø chaân lyù, thaáu suoát nhöõng öu tö noäi taïi cuûa chuùng ta, neân chuùng ta khoâng caàn thôø phöôïng Ngaøi baèng caùch phoâ tröông ra beân ngoaøi, khoâng caàn nôi choán vaø kieåu caùch: " Nhöng ñaõ ñeán giôø... nhöõng ngöôøi thôø phöôïng ñích thöïc seõ thôø phöôïng Chuùa Cha trong thaàn khí vaø söï thaät ..." ( Jn 4, 21-24).

Thieân Chuùa laø Ñöùc Chuùa nhö vöøa keå, daïy chuùng ta loái haønh xöû vôùi anh em, khaùc vôùi caùch haønh xöû cuûa theá tuïc, cuûa caùc baäc thoâng thaùi luaät vaø nhöõng ñaïo só cuûa toân giaùo trong Cöïu Öôùc.

Toân giaùo cuûa Ngaøi laø toân giaùo tha thöù , quaûng ñaïi: " Anh em nghe luaät daïy raèng: Maét theá maét, raêng ñeàn raêng... Haûy yeâu thöông ñoàng loaïi vaø gheùt keû thuø. Coøn Thaày , Thaày baûo anh em: haûy yeâu thöông keû thuø vaø caàu nguyeän cho nhöõng keû ngöôïc ñaõi anh em..." ( Mt 5, 38).

Ngöôøi tín höõu Chuùa Ki toâ khoâng nhöõng bieát roäng löôïng moät laàn, maø coøn bieát thöông tha thöù anh em moãi laàn daáp phaïm: " Thöa Thaày, neáu anh em con cöù xuùc phaïm ñeán con, thì con phaûi tha thöù ñeán maáy laàn? Coù phaûi baûy laàn khoâng? Ñöùc Gieâsu ñaùp: Thaày khoâng baûo baûy laàn, maø baûy möôi laàn baûy" ( Mt 18, 19-20).

Coøn nöõa, " Ngöôi phaûi thöông yeâu ngöôøi thaân caän nhö chính mình" (Mc 12,31) thöông coù nghóa laø ra tay haønh ñoäng, theå hieän tình thöông baèng vieäc laøm, phuïc vuï anh em chôù khoâng phaûi ngoài chôø keû khaùc phuïc vuï: " Vaäy neáu Thaày laø Chuùa, laø Thaày, maø coøn röûa chaân cho anh em, thì anh em cuõng phaûi röûa chaân cho nhau. Thaày ñaõ neâu göông cho anh em, ñeå anh em cuõng laøm nhö Thaày ñaõ laøm cho anh em " ( Jn 13, 14-15).

Caùch haønh xöû cuûa Ñöùc Gieâsu khaùc vôùi loái haønh xöû cuûa traàn gian: " Ñöùc Gieâsu baûo caùc oâng: vua caùc daân thì duøng uy quyeàn maø thoáng trò daân, vaø nhöõng ai caàm quyeàn thì töï xöng laø aân nhaân. Nhöng anh em thì khoâng phaûi nhö theá , traùi laïi ai lôùn nhaát trong anh em, thì phaûi neân nhö ngöôøi nhoû nhaát, vaø keû caàm ñaàu thì phaûi nhö ngöôøi phuïc vuï " (Lc 22, 25-26).

Coøn nöõa, trong caùch cö xöû vôùi ngöôøi khaùc, ngöôøi Ki toâ höõu khoâng phaûi laø ngöôøi khoaùt laùc, khoe khoan ñeå ñöôïc moïi ngöôøi troïng voïng, maø laø ngöôøi bieát khieâm nhöôøng ñeå cho anh em mình ñöôïc troåi vöôït: " Ai töï coi mình nhö em nhoû naày, ngöôøi aáy seõ laø ngöôøi lôùn nhaát trong Nöôùc Trôøi" ( Mt 18, 4).

Ki toâ giaùo vôùi loái haønh xöû nhö vaäy laø moät toân giaùo " nghòch lyù " vôùi loái haønh xöû cuûa theá tuïc. Do ñoù chuùng ta khoâng laï gì maø caùc baäc khoân ngoan thoâng thaùi cuûa theá tuïc khoâng chaáp nhaän.

Töø ñoù, chuùng ta seõ thaáy raèng Ki Toâ giaùo laø toân giaùo ñöôïc maïc khaûi cho nhöõng ngöôøi beù moïn.Hay laø toân giaùo ñöôïc caùc ngöôøi beù moïn ñoùn tieáp.

Saùnh vôùi caùc baäc khoâng ngoan thoâng thaùi, nhöõng ngöôøi beù moïn laø khoái daân chuùng thoâng thöôøng ( ‘am ha’ aretz ) , nhöõng ngöôøi ngheøo khoå, thaát hoïc, khoâng coù ñòa vò gì trong xaõ hoäi, nhöõng keû laøm caùc ngheà heøn haï,laø coâng daân haïng hai nhö ngöôøi Samaritano, ngöôøi sieát thueá vaø nhöõng keû toäi loãi , bò daân chuùng mieät thò nhö Thaùnh Mattheâu ( Mt 9, 9), nhö baø Maria Magdala, oâng Giakeâu.

Ñoái vôùi nhöõng haïng ngöôøi yeáu theá , beù moïn, bò khinh khi ñoù, Ñöùc Gieâsu ñöùng veà phía hoï: " Toâi ñeán khoâng ñeå keâu goïi ngöôøi coâng chính, maø ñeå keâu goïi ngöôøi toäi loãi" ( Mc 2, 17).

Vaø cuõng chính vì ñoù maø nhöõng ngöôøi beù moïn, toäi loãi ñöôïc can ñaûm theâm, töï tin hôn ôû loøng ñaïi löôïng öu aùi cuûa Chuùa, ñeán ngoài ñoàng baøn vôùi Ngaøi: "Khi Ñöùc Gieâsu ñang duøng böûa taïi nhaø oâng aáy, coù nhieàu ngöôøi thu thueá vaø toäi loãi keùo ñeán cuøng aên vôùi Ngöôøi vaø caùc moân ñeä" ( Mt 9, 10).

d) Moät chöông trình haønh ñoäng thieát thöïc.

Chuùa Gieâsu ñaõ daïy chuùng ta caùch caàu nguyeän vôùi Chuùa Cha, daïy chuùng ta yù muoán cuûa Thieân Chuùa khaùc vôùi thoùi haønh xöû cuûa theá tuïc vaø daïy chuùng ta caùch ñoái ñaõi vôùi anh em ñoàng loaïi, nhöùt laø ñoái vôùi nhöõng giôùi yeáu .

Nhöng Chuùa Gieâsu khoâng phaûi chæ ñem ñeán cho chuùng ta nhöõng lôøi giaûng daïy. Nhöõng doøng ñaàu tieân cuûa Phuùc AÂm Thaùnh Gioan ñaõ cho chuùng ta bieát laø Thieân Chuùa toû tình thöông cuûa Ngaøi baèng haønh ñoäng: " Ngoâi Lôøi ñaõ trôû neân ngöôøi phaøm vaø cö nguï giöõa chuùng ta" ( Jn 1, 14).

Vaø caû cuoäc ñôøi cuûa Ngaøi ñöôïc Phuùc AÂm dieån taû laïi baèng caùc ñoäng taùc , can thieäp vaøo cuoäc soáng thieáu thoán, khoán cuøng cuûa nhaâân loaïi. Ngaøi ñaõ bieán nöôùc thaønh röôïu, hoùa caù vaø baùnh ra nhieàu ñeå nuoâi daân chuùng ñoùi khaùt, laøm pheùp laï cho " ngöôøi muø ñöôïc thaáy, keû queø ñöôïc ñi, ngöôøi cuøi ñöôïc saïch, keû ñieác ñöôïc nghe, ngöôøi cheát soáng laïi, keû ngheøo ñöoïc nghe Tin Möøng" ( Mt 11, 5).

Ngaøi ñöùng ra beânh vöïc,baûo veä keû yeáu theá: " Vaø ai cho moät trong nhöõng keû beù nhoû naày uoáng, duø chæ moät cheùn nöôùc laõ thoâi,…... ngöôøi ñoù seõ khoâng maát phaàn thöôûng ñaâu"( Mt 10, 42).

Ngaøi ñöùng ra beânh vöïc nhöõng keû bò khinh bæ, keû toäi loãi ñeå cho hoï coù cô hoäi trôû laïi thaân tình Cha con vôùi Thieân Chuùa: " Toâi ñeán khoâng ñeå keâu ngöôøi coâng chính, maø ñeå keâu ngöôøi toäi loãi" ( Mc 2, 17). " Ai trong caùc oâng saïch toäi, thì cöù vieäc laáy ñaù maø neùm tröôùc ñi... Ta cuõng vaäy, Ta khoâng leân aùn con. Thoâi con cöù ra veà ñi, vaø töø nay ñöøng phaïm toäi nöõa" ( Jn 8, 7.11).

Thaáu hieåu ñöôïc lôøi giaùo huaán cuûa Thieân Chuùa vaø xaùc tín ñöôïc ñöôøng loái haønh xöû cuûa Ngaøi khaùc vôùi caùch thöùc cö xöû cuûa theá tuïc thoâi chöa ñuû, ngöôøi Ki toâ höõu coøn phaûi coù ñöôøng loái haønh ñoäng thieát thöïc ñeå naâng ñôû vaø beâânh vöïc nhöõng ngöôøi yeáu theá, bieán tình thöông thaønh ñoäng taùc thieát thöïc,

Hay noùi roû hôn nhö Coâng Ñoàng Vatican II : " Ngöôøi KiToâ höõu phaûi hôïp taùc vôùi taát caû nhöõng ngöôøi khaùc trong vieäc toå chöùc döùng ñaén nhöõng laõnh vöïc kinh teá, xaõ hoäi… " ( Ad Gentes Divinitus, 12).

Vaø: " Ngöôøi Ki Toâ höõu coù boån phaän naëng neà, phaûi hôïp taùc vôùi taát caû nhöõng ngöôøi khaùc trong vieäc xaây döïng moät theá giôùi xöùng ñaùng vôùi ñòa vò con ngöôøi hôn " ( Gaudiumet Spes, 57).

Ñöùc tin khoâng ñöôïc bieán caûi thaønh haønh ñoäng laø ñöùc tin baát ñoäng, ñöùc tin cheát.

Nguyeãn Hoïc Taäp