Chuùa Nhaät thöù 18 Thöôøng Nieân

ÑOÏC LÔØI CHUÙA

· Is 55,1-3: (1) Ñeán caû ñi, hôõi nhöõng ngöôøi ñang khaùt, nöôùc ñaõ saün ñaây! Daàu khoâng coù tieàn baïc, cöù ñeán mua maø duøng; ñeán mua röôïu mua söõa, khoâng phaûi traû ñoàng naøo.

· Rm 8,35.37-39, (38) Toâi tin chaéc raèng, cho daàu laø söï cheát hay söï soáng, thieân thaàn hay ma vöông quyû löïc, hieän taïi hay töông lai, hoaëc baát cöù söùc maïnh naøo, (39) trôøi cao hay vöïc thaúm hay baát cöù moät loaøi thoï taïo naøo khaùc, khoâng coù gì taùch ñöôïc chuùng ta ra khoûi tình yeâu cuûa Thieân Chuùa theå hieän nôi Ñöùc Ki-toâ Gieâ-su, Chuùa chuùng ta.

· TIN MÖØNG: Mt 14,13-21

Ñöùc Gieâ-su hoaù baùnh ra nhieàu laàn thöù nhaát

(13) Nghe tin aáy, Ñöùc Gieâ-su laùnh khoûi nôi ñoù, ñi thuyeàn ñeán moät choã hoang vaéng rieâng bieät. Nghe bieát vaäy, ñoâng ñaûo daân chuùng töø caùc thaønh ñi boä maø theo Ngöôøi. (14) Ra khoûi thuyeàn, Ñöùc Gieâ-su troâng thaáy moät ñoaøn ngöôøi ñoâng ñaûo thì chaïnh loøng thöông, vaø chöõa laønh caùc beänh nhaân cuûa hoï.

(15) Chieàu ñeán, caùc moân ñeä laïi gaàn thöa vôùi Ngöôøi: «Nôi ñaây hoang vaéng, vaø ñaõ muoän roài, vaäy xin Thaày cho daân chuùng veà, ñeå hoï vaøo caùc laøng maïc mua laáy thöùc aên». (16) Ñöùc Gieâ-su baûo: «Hoï khoâng caàn phaûi ñi ñaâu caû, chính anh em haõy cho hoï aên». (17) Caùc oâng ñaùp: «ÔÛ ñaây, chuùng con chæ coù voûn veïn naêm caùi baùnh vaø hai con caù!» (18) Ngöôøi baûo: «Ñem laïi ñaây cho Thaày!» (19) Roài sau ñoù, Ngöôøi truyeàn cho daân chuùng ngoài xuoáng coû. Ngöôøi caàm laáy naêm caùi baùnh vaø hai con caù, ngöôùc maét leân trôøi, daâng lôøi chuùc tuïng, vaø beû ra, trao cho moân ñeä. Vaø moân ñeä trao cho daân chuùng. (20) Ai naáy ñeàu aên vaø ñöôïc no neâ. Nhöõng maåu baùnh coøn thöøa, ngöôøi ta thu laïi ñöôïc möôøi hai gioû ñaày. (21) Soá ngöôøi aên coù tôùi naêm ngaøn ñaøn oâng, khoâng keå ñaøn baø vaø treû con.

SUY NIEÄM

Caâu hoûi gôïi yù:

1. Neáu baïn ôû trong tröôøng hôïp Ñöùc Gieâ-su, ñöùng tröôùc moät ñaùm daân chuùng ñoâng ñaûo töø caùc thaønh thò ñeán nghe mình, baïn coù «chaïnh loøng thöông» khoâng? Söï caûm thöông aáy coù thuùc ñaåy baïn laøm moät ñieàu gì cuï theå cho hoï khoâng?
2. Nhöõng caûm xuùc, böùc xuùc, baát maõn, than phieàn, chæ trích cuûa baïn tröôùc ñau khoå, baát coâng, söï aùc… coù khieán baïn suy nghó, tìm caùch giaûi quyeát hay caûi thieän tình traïng aáy baèng moät haønh ñoäng cuï theå khoâng? Baïn coù thaáy mình coù traùch nhieäm chuùt naøo tröôùc tình traïng xaáu aáy khoâng?

Suy tö gôïi yù:

1. Tình thöông cuûa Ñöùc Gieâ-su ñoái vôùi daân chuùng, ñoàng baøo

Ñoïc baøi Tin Möøng hoâm nay, ta thaáy Ñöùc Gieâ-su – Thaày cuûa chuùng ta – laø moät ngöôøi thaät haáp daãn. Ngaøi khoâng heà tìm caùch quyeán ruõ daân chuùng, nhöng daân chuùng töï nguyeän ñeán vôùi Ngaøi. Baøi Tin Möøng cho thaáy chính luùc Ngaøi muoán tìm moät nôi hoang vaéng ñeå nghæ ngôi hay caàu nguyeän, thì raát ñoâng daân chuùng töø caùc thaønh thò ñi boä ñeán tìm kieám Ngaøi. Daân chuùng ñoâng ñeán möùc naøo thì cuoái baøi Tin Möøng cho bieát: chæ rieâng ñaøn oâng ñaõ coù tôùi 5000 ngöôøi, coøn phuï nöõ vaø treû em, theo taâm lyù thöôøng tình, haún phaûi ñoâng baèng hoaëc ñoâng hôn. ÔÛ nôi Ñöùc Gieâ-su coù ñieàu gì khieán Ngaøi haáp daãn daân chuùng ñeán nhö vaäy? Ngaøi aên noùi raát coù duyeân chaêng? Lôøi giaûng daïy cuûa Ngaøi ñaày minh trieát vaø raát thieát thöïc chaêng? Hay vì hoï toø moø muoán ñöôïc xem Ngaøi laøm pheùp laï? Taát caû nhöõng lyù do ñoù chaéc chaén ñeàu ñuùng, vaø coù theå lyù do sau cuøng laø söï toø moø muoán xem pheùp laï laø maïnh hôn caû.

Nhöng coøn moät yeáu toá nöõa raát quan troïng maø baøi Tin Möøng hoâm nay toû cho ta thaáy, ñoù laø tình thöông bao la cuûa Ngaøi ñoái vôùi daân chuùng. Tình thöông aáy ñaõ ñöôïc dieãn taû suùc tích trong caâu: «Ñöùc Gieâ-su troâng thaáy moät ñoaøn ngöôøi ñoâng ñaûo thì chaïnh loøng thöông, vaø chöõa laønh caùc beänh nhaân cuûa hoï». Töø ngöõ «chaïnh loøng thöông» noùi leân tính raát nhaân baûn ñaày tình ngöôøi cuûa Ñöùc Gieâ-su. Ñoù khoâng phaûi laø moät tình caûm thoaùng qua, maø laø moät ñoäng löïc maïnh thuùc ñaåy Ngaøi ñi ñeán haønh ñoäng töùc khaéc laø «chöõa laønh caùc beänh nhaân cuûa hoï», vaø ñaõ cho hoï aên ñeå hoï khoûi buïng ñoùi veà nhaø.

2. Xeùt laïi baûn thaân, xaõ hoäi vaø Giaùo Hoäi

Noùi tôùi ñaây, thieát töôûng chuùng ta – nhöõng ngöôøi laáy Ñöùc Gieâ-su laøm göông maãu cho cuoäc ñôøi mình, ñaëc bieät nhöõng ngöôøi laõnh ñaïo daân chuùng – thöû xeùt laïi xem tình thöông cuûa ta theá naøo ñoái vôùi tha nhaân, ñoái vôùi vôï/choàng vaø con caùi mình, ñoái vôùi nhöõng ngöôøi mình coù boån phaän chaên daét, baûo veä, giaùo duïc… Tröôùc nhöõng nhu caàu khoâng ñöôïc thoûa maõn, nhöõng ñau khoå hay beänh taät cuûa hoï, tröôùc nhöõng baát coâng trong xaõ hoäi vaø Giaùo Hoäi ñang ñeø naëng treân hoï, ta coù caûm thaáy xoùt xa, böùc xuùc, «chaïnh loøng thöông» nhö Ñöùc Gieâ-su khoâng?

Xaõ hoäi hieän nay ñaày ñau khoå, ngheøo khoù, baát coâng, chính vì quaù thieáu nhöõng con ngöôøi bieát «chaïnh loøng thöông», bieát xaû thaân, bieát ra tay haønh ñoäng! Vì raát nhieàu vò laõnh ñaïo chæ bieát an vò vôùi caùi «gheá» cuûa mình ñeå an höôûng lôïi loäc, chöù khoâng coøn nhaïy caûm hay böùc xuùc tröôùc noãi khoå ñau cuûa ngöôøi khaùc! Vì ñoäng löïc cuûa raát nhieàu ngöôøi khi vaøo hoäi naøy ñaûng kia, khi phaán ñaáu ñeå coù ñöôïc chöùc naøy chöùc noï, hay khi ñi tu, khi vaøo chuûng vieän, chæ laø öôùc muoán coù moät ñôøi soáng deã daõi, coù nhieàu ñieàu kieän ñeå thaêng tieán trong xaõ hoäi hay Giaùo Hoäi, haàu soáng nhaøn nhaõ treân ñaàu treân coå ngöôøi khaùc, chöù khoâng phaûi laø tinh thaàn yeâu thöông, muoán phuïc vuï nhö Ñöùc Gieâ-su.

Neáu «ñaàu vaøo» (input) laø nhöõng ngöôøi nhö theá thì «ñaàu ra» (output) laøm sao coù ñöôïc nhöõng con ngöôøi daán thaân thaät söï cho tha nhaân, daùm soáng cheát cho xaõ hoäi hay Giaùo Hoäi? Ñaây quaû laø moät vaán ñeà xaõ hoäi vaø Giaùo Hoäi: nhöõng ngöôøi ñöôïc tuyeån choïn ñeå ñöôïc ñaøo taïo trôû neân nhöõng ngöôøi laõnh ñaïo, nhöõng ngöôøi ñöôïc daønh cho nhieàu cô may ñeå tieán thaân trong xaõ hoäi vaø Giaùo Hoäi, ñuùng ra phaûi laø nhöõng ngöôøi coù khaû naêng «chaïnh loøng thöông», bieát böùc xuùc tröôùc nhöõng nhu caàu, ñau khoå cuûa ngöôøi khaùc, tröôùc nhöõng baát coâng trong xaõ hoäi hay Giaùo Hoäi. Khoâng neân ñeå «ñaàu vaøo» laø nhöõng ngöôøi ích kyû, thaûn nhieân tröôùc moïi ñau khoå vaø baát coâng, cho duø veà maët luaân lyù hoï ñöôïc keå laø ngöôøi toát, thaäm chí «ñaïo ñöùc» hieåu theo nghóa thoâng thöôøng!

3. Haõy bieán thöông caûm thaønh haønh ñoäng

Ñöùc Gieâ-su khoâng chæ «chaïnh loøng thöông», chaûy nöôùc maét tröôùc nhu caàu caàn ñöôïc thoûa maõn vaø ñau khoå cuûa ngöôøi khaùc, ñeå sau ñoù boù tay khoâng laøm gì caû, maëc cho hoï ra sao thì ra. Ngaøi coù theå vieän côù mình laø moät oâng ñaïo, chæ chuyeân lo veà maët taâm linh cuûa con ngöôøi, ñeå khoûi phaûi lo cho hoï nhöõng nhu caàu khaùc. Nhöng Ngaøi ñaõ khoâng laøm theá! Ngaøi ñaõ lo caû nhöõng nhu caàu theå chaát, vaät chaát cho hoï: naøo laø chöõa beänh, cho hoï aên, naøo laø tröø quæ aùm, laøm keû cheát soáng laïi, thaäm chí cöùu caûnh heát röôïu ñoät ngoät trong tieäc cöôùi nöõa… Chính vì theá, daân chuùng môùi caûm thaáy Ngaøi yeâu thöông hoï ñích thöïc. Tình thöông ñích thöïc khoâng töï giôùi haïn veà maët naøo caû. Khoâng moät ngöôøi naøo thöông moät ngöôøi khaùc ñích thaät maø laïi noùi vôùi ngöôøi aáy: «Toâi chæ thöông baïn veà maët taâm linh (hoaëc vaät chaát…) maø thoâi!», vaø ñaønh chaáp nhaän khoâng can thieäp gì caû khi ngöôøi kia caàn ñeán mình veà maët khaùc! Tình thöông «kieåu coâng chöùc» aáy khoâng phaûi laø tình thöông ñích thöïc!

Ngöôøi Ki-toâ höõu caàn phaûi bieát böùc xuùc nhö Ñöùc Gieâ-su tröôùc nhu caàu vaø ñau khoå cuûa ngöôøi khaùc.Khoâng chæ nhö theá, coøn phaûi baét chöôùc Ngaøi trong vieäc bieán noãi böùc xuùc aáy thaønh haønh ñoäng thöïc teá. Ngaøi muoán taäp cho caùc moân ñeä ñieàu aáy khi gôïi yù cho caùc oâng: «Hoï khoâng caàn phaûi ñi ñaâu caû, chính anh em haõy cho hoï aên».

Tröôùc ñau khoå hay nhu caàu cuûa ngöôøi khaùc, nhieàu khi ta cuõng caûm thaáy «chaïnh loøng thöông», chaûy nöôùc maét. Nhöng ta cuõng caàn töï hoûi xem tình caûm aáy coù thaät söï thuùc ñaåy ta ñi ñeán haønh ñoäng, thuùc ñaåy ta phaûi laøm moät caùi gì cho hoï khoâng? hay ta ñaønh chaáp nhaän «aùn binh baát ñoäng»? Coù bao giôø ta chöa thöû laøm, thaäm chí chöa thöû nghó xem coù caùch naøo ñeå laøm khoâng, thì ñaõ töï cho raèng mình khoâng theå laøm gì ñöôïc? raèng mình bò giôùi haïn ñuû kieåu ñuû caùch? – Ñöøng sôï mình khoâng laøm ñöôïc, haõy sôï raèng mình khoâng muoán laøm, hay khoâng ñuû tình thöông ñeå laøm! Vì quaû thaät, heã muoán laøm, heã coù tình thöông thaät söï, mình seõ laøm ñöôïc raát nhieàu vieäc!

Thöû nghó xem: moät phuï nöõ yeáu ñuoái seõ laøm gì khi thaáy con ruoät mình bò keït trong nhaø ñang bò chaùy? Coù phaûi vì naøng thaáy mình khoâng theå vaøo cöùu ñöôïc, neân ñaønh ñeå maëc con cheát chaùy trong ñoù maø khoâng laøm gì caû khoâng? Nhieàu phuï nöõ ñaõ baát chaáp khaû naêng cuûa mình, cöù xoâng ñaïi vaøo caên nhaø chaùy, vaø cuoái cuøng ñaõ cöùu ñöôïc con ra! Tình thöông quaù maïnh ñaõ khieán naøng laøm ñöôïc ñieàu maø bình thöôøng naøng khoâng theå laøm. Hoaëc neáu khoâng tröïc tieáp xoâng vaøo nhaø ñeå cöùu con, thì naøng seõ tìm ñuû caùch ñeå huy ñoäng cho baèng ñöôïc ngöôøi naøy ngöôøi kia laøm thay naøng. Hoaëc neáu con naøng bò tai naïn, caàn moät moùn tieàn lôùn môùi coù theå khoûi cheát hay khoûi thöông taät suoát ñôøi, maø hieän nay naøng khoâng coù tieàn… Lieäu coù phaûi vì theá maø naøng ñaønh khoâng laøm gì caû, ñeå maëc con mình cheát hay mang thöông taät suoát ñôøi khoâng?

4. Haõy bieán nhöõng baát maõn, nhöõng lôøi than phieàn thaønh nhöõng haønh ñoäng toát vaø khoân ngoan

Raát nhieàu laàn chuùng ta than phieàn veà xaõ hoäi, veà Giaùo Hoäi, veà gia ñình mình, veà ngöôøi naøy ngöôøi kia: naøo laø xaõ hoäi baát coâng, Giaùo Hoäi trì treä, gia ñình chia reõ, ngöôøi naøy xaáu, ngöôøi kia baát taøi, v.v… Nhöng sau ñoù chuùng ta chaúng laøm gì ñeå caûi thieän tình traïng ñaùng than phieàn aáy caû. Nhö theá, nhöõng than phieàn aáy chaúng ích lôïi gì caû, thaäm chí coøn gaây ra chia reõ, hieåu laàm, gaây böïc boäi, va chaïm… Caùch toát hôn, thay vì than phieàn, noùi xaáu, chæ trích, toû ra baát maõn, ta haõy suy nghó xem mình coù theå laøm gì ñeå caûi thieän tình traïng xaáu ñoù, roài baét ñaàu ñem ra laøm. Laø ngöôøi Ki-toâ höõu, chuùng ta caàn coù moät thaùi ñoä tích cöïc tröôùc söï aùc, söï xaáu, söï döõ, nghóa laø tröôùc toäi aùc, ñau khoå, baát coâng, beänh taät, ngheøo ñoùi… «Thaø ñoát leân ngoïn neán nhoû, coøn hôn ngoài khoâng maø nguyeàn ruûa boùng toái» (YÙ cuûa moät baøi haùt Höôùng Ñaïo).

Tröôùc baát kyø söï xaáu aùc naøo xaûy ra tröôùc maét, trong gia ñình hay ngoaøi xaõ hoäi, trong xöù ñaïo hay trong Giaùo Hoäi, haõy luoân luoân nghó raèng mình coù traùch nhieäm. Raát coù theå, phaàn naøo hay caùch naøo ñoù, mình laø nguyeân nhaân – tröïc tieáp hay giaùn tieáp – cuûa söï xaáu aùc aáy. Vaø mình luoân luoân ñöôïc môøi goïi goùp phaàn laøm cho söï xaáu aùc aáy giaûm bôùt hay maát haún baèng moät haønh ñoäng cuï theå naøo ñaáy. Voâ tình quaù, nghó raèng mình voâ can hay khoâng coù traùch nhieäm gì, khoâng kheùo, thöù ñaïo ñöùc cuûa chuùng ta voâ tình vaø ít nhieàu truøng hôïp vôùi thöù ñaïo ñöùc cuûa Phi-la-toâ. Thaáy Ñöùc Gieâ-su bò haøm oan, bò ghen gheùt vaø keát aùn baát coâng, thay vì ra tay cöùu Ngaøi, thì oâng laïi «laáy nöôùc röûa tay tröôùc maët ñaùm ñoâng maø noùi : "Ta voâ can trong vuï ñoå maùu ngöôøi naøy"» (Mt 27,24).

Caàu nguyeän